İçeriğe atla

Hulusi Kutluoğlu

Hulusi Kutluoğlu, TBMM 1. Dönem'de Karahisarı Sahip (Afyonkarahisar) milletvekilliği yapmış siyasetçidir.

Meclis kayıtlarında adına Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Riyaseti'nin, savaşın idaresinde gereken hızın sağlanabilmesi ve meclis tartışmalarından uzak tutulabilmesi için hükûmet teşkilatından çıkarılması ile ilgili teklifte rastlanmaktadır. Bunu Lazistan milletvekili Ziya Hurşit Bey teklif etmiştir. İlginç bir teklif olan bu takrir ilk defa Karahisar-ı Sahip Milletvekili Hulusi Bey tarafından dile getirilmiştir. Hulusi Bey konuşmasında C. Arif Bey'in, Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Reisliği hakkında meclis genel kurulu karan olduğundan bahsettiğini ve delil olarak da M. Kemal Paşa'nın, Erkan-ı Harbiye-i Umumiye için teklif ettiği kişinin kabul edildiğini ileri sürdüğünü belirtmiş; ancak bunun Erkan-ı Harbiye-i Umumiye'nin, İcra Heyeti'ne dahil edileceği anlamına gelmeyeceğini iddia etmiştir. Eğer Müdafaa-i Milliye ile Erkan-ı Harbiye'nin ayrılması amaçlanıyorsa bunun kabul edilebileceğini, fakat bu durumda Müdafaa-i Milliye Vekili'nin sadece iaşe, elbas ve teçhiz ile mi meşgul olacağı meselesinin ortaya çıkacağını belirtmiştir. Hulusi Bey konuşmasının sonunda kendi düşüncesini de bir teklif olarak sunmuştur. Buna göre; Erkan-ı Harbiye-i Umumiye' hükûmette müstakil olarak yer almamalı, ya Müdafaa-i Milliye Vekaleti'ne bağlanmalı veya meclise karşı sorumlu olmak kaydıyla müstakil olmalıdır. Hulusi Bey'in bu değerlendirmelerine Mustafa Kemal Paşa cevap vermiştir. Müdafaa-i Milliye Vekaleti'nin, Osmanlı Harbiye Nezareti'nin karşılığı olarak kurulduğunu, Nezaretin işinin ordunun iaşe, ilbas ve teçhizi olduğunu, görevlerinin arasında emir ve kumanda olmadığını; ancak Harbiye Nazırlarının öteden beri kumandayı da ellerinde bulundurmaktan zevk aldıklarını belirtmiştir. Osmanlı Devleti'nde bir Erkan-ı Harbiye-i Umumiye Reisliği'nin bulunduğunu, ancak bunun tamamen Harbiye Nazırı'nın arzusu dahilinde hareket ettiğini, onun sorumluluğunun da yine nazıra karşı olduğunu, bazen de bu iki görevin, Enver Paşa'da olduğu gibi, bir kişide birleştiğini söyledikten sonra Müdafaa-i Milliye ile Erkan-ı Harbiye-i Umumiye'nin birleştirilmesinin uygun olmadığını açıklamıştır. Batı memleketlerinde de ordunun eğitimi, düzeni, savaşması gibi işlerle meşgul olan Erkan-ı Harbiyenin müstakil olduğunu ve doğrudan hükümdara bağlı bulunduğunu belirttikten sonra bizde de idareyi doğrudan Büyük Millet Meclisi aldığına göre Erkan-ı Harbiye-i Umumiye'nin müstakil tutularak meclise karşı sorumlu hale getirildiğini, görevi ile ilgili konularda icra organının diğer üyeleri ile fikir alışverişinde bulunmasının uygun olacağını düşündüklerini açıklamıştır. Erkan-ı Harbiye'nin meclise bağlı olarak görevini yerine getirmesinin şu andaki duruma da uygun olduğunu, mecliste diğer vekiller gibi siyaseten düşürülmesinin de herhangi bir sakıncasının olmadığını belirtmiştir.

Bu da onun muhalif gruptan olduğunu göstermektedir.

Kaynakça

I. Mecliste Gruplar İlişkisine Bir Örnek, İcra vekillerinin Seçimine Dair Kanun Görüşmeleri20 Eylül 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Fevzi Çakmak</span> 2. TSK Genelkurmay Başkanı

Mustafa Fevzi Çakmak, Türk asker, siyasetçi ve devlet adamı. Türkiye'nin Mustafa Kemal Atatürk'ten sonraki ikinci ve son mareşali. İlk Millî Savunma Bakanı ve Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Cumhuriyet dönemindeki ilk genelkurmay başkanı ve Osmanlı İmparatorluğu'nun 3 Şubat 1920 ile 5 Nisan 1920 tarihleri arasındaki Harbiye Nazırı'dır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet İzzet Furgaç</span> 215. Osmanlı sadrazamı

Ahmed İzzet Paşa ya da Soyadı Yasası sonrası Ahmet İzzet Furgaç, I. Dünya Savaşı'nın son günlerinde sadrazamlık yapmış, Arnavut asıllı Osmanlı asker ve devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Ferit Tek</span> Türk politikacı

Ahmet Ferit Tek, Türk siyasetçi, diplomat, fikir adamı.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Vehbi Çelik</span>

Mehmet Vehbi Çelik, Osmanlı Meclis-i Mebûsanı'nda 1. Dönem ve 4. Dönem Konya, TBMM 1. Dönem Konya milletvekilliği yapmış, IV. İcra Vekilleri Heyeti'nde Şeriye ve Evkaf Vekilliği yapmış bir din ve siyaset adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ömer Lütfi Yasan</span>

Ömer Lütfi Yasan,, Türk asker ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Şükrü Sökmensüer</span>

İbrahim Şükrü Sökmensüer, Türk siyasetçi, eski Türkiye İçişleri Bakanı.

<span class="mw-page-title-main">Server Paşa</span>

Mahmud Server Paşa, Adliye, Dahiliye, Hariciye Nazırı, Şura-yı Devlet Reisliği ve Ayan Meclisi Reisliği görevlerinde bulunmuş Osmanlı bürokrat.

<span class="mw-page-title-main">Bahriye Nezâreti</span> Vikimedya liste maddesi

Bahriye Nezâreti veya Bahriye Nazırlığı, Osmanlı İmparatorluğu'nda Osmanlı Donanmasından sorumlu bakanlığa verilen isimdir.

<span class="mw-page-title-main">Harbiye Nezâreti</span>

Harbiye Nazırlığı veya Harbiye Nezareti, Osmanlı Devleti'nde savaş işlerine bakmakla görevli bakanlığın adıydı. Bütün Osmanlı ordusu günümüzde yerini Millî Savunma Bakanlığına bırakmış olan bu bakanlığa bağlıydı.

<span class="mw-page-title-main">Maârif-i Umûmiye Nezâreti</span> Osmanlının son dönemlerinde eğitim işlerinden sorumlu bakanlık

Maarif Nazırlığı ya da Maarif Nezareti son dönem Osmanlı Hükümetleri'nde eğitim işlerinden sorumlu olan nazırlıktır.

Ömer Rüşdü Paşa, Türk asker. Osmanlı Devleti'nde Harbiye Nazırlığının kurulmasından sonra ilk Harbiye Naziri. Ayan Meclisi üyesi.

Musa Kazım Tunç, Türk asker ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Şefik Türsan</span> Türk asker ve siyasetçi

Mehmet Şefik Türsan, Türk asker ve siyasetçi

<span class="mw-page-title-main">Sadullah Güney</span>

Sadullah Güney Türk asker, bürokrat ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">1. İcra Vekilleri Heyeti</span> 1920-1921 tarihleri arasında görev yapan heyet

I. İcra Vekilleri Heyeti, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında milliyetçiler tarafından kurulan ilk hükümettir. 3 Mayıs 1920 - 24 Ocak 1921 tarihleri arasında görev yapmıştır. Reisliğini Mustafa Kemal Paşa yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">2. İcra Vekilleri Heyeti</span> 1920-1921 yılları arasında görev yapan heyet

II. İcra Vekilleri Heyeti, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında milliyetçiler tarafından kurulan ikinci hükümettir. 24 Ocak 1921 - 19 Mayıs 1921 tarihleri arasında görev yapmış, reisliğini Fevzi Paşa yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">3. İcra Vekilleri Heyeti</span> 1921-1922 yılları arasında görev yapan heyet

III. İcra Vekilleri Heyeti Türk Kurtuluş Savaşı sırasında milliyetçiler tarafından kurulan üçüncü hükümettir. 19 Mayıs 1921 - 9 Temmuz 1922 tarihleri arasında görev yapmış, reisliğini Fevzi Paşa yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye Vekâleti</span> Türkiyede bir bakanlık (1920–1924)

Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye Vekâleti 1920 yılında Ankara'da kurulan meclis hükûmetinde yer alan ve daha sonra Genelkurmay Başkanlığına dönüştürülen bakanlıktır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Zühdü Paşa</span> Osmanlı devlet adamı

Ahmed Zühdü Paşa, Osmanlı devlet adamı.

Abdülhamid Ferid Paşa (1815-1875), Osmanlı devlet adamıdır.