İçeriğe atla

Huehuetenango Departmanı

Koordinatlar: 15°18′51″K 91°28′33″B / 15.31417°K 91.47583°B / 15.31417; -91.47583
Huehuetenango Departmanı
Departamento de Huehuetenango
Huehuetenango Departmanı bayrağı
Huehuetenango Departmanı arması
Koordinatlar: 15°18′51″K 91°28′33″B / 15.31417°K 91.47583°B / 15.31417; -91.47583
Ülke Guatemala
BaşkentHuehuetenango
Belediyeler31
İdare
 • TürBölgesel
Yüzölçümü
 • Guatemala departmanı7400 km²
En yüksek nokta3.352 m (10.997 ft)
En alçak nokta300 m (900 ft)
Nüfus
 (2018)
 • Guatemala departmanı1.170.669
 • Yoğunluk160/km²
 • Kent
327.297
Zaman dilimiUTC-06.00
ISO 3166 koduGT-HU
Etnik gruplarMamlar, Kanhoballar, Çuhlar, Hakaltekler, Tektitekler, Avakatekler, Çalçitekler, Akatekler, Kiçeler, Ladinolar
DinlerRoma Katolik Kilisesi
Evanjelikalizm

Huehuetenango Departmanı (İspanyolcaDepartamento de Huehuetenango), Guatemala'nın 22 departmanından biridir. Departmanın merkezi Huehuetenango'dur.

Huehuetenango, Guatemala'da etnik çeşitliliğin en fazla olduğu yerlerden biridir. Mamlar bölgedeki ağırlıklı etnik grup olurken diğer Maya halklarından Kanhoballar, Çuhlar, Hakaltekler, Tektitekler, Avakatekler, Çalçitekler, Akatekler ve Kiçeler de önemli sayıda yer almaktadır. Bütün bu etnik gruplar, kendi dillerini konuşmaktadır.[1]

Kaynakça

  1. ^ "Departamentos de Guatemala - Huehuetenango". Servicio de Información Municipal (SIM). 9 Mayıs 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. . Rouanet et al 1992, pp.4-5. Rodríguez L., p.v. Díaz Camposeco et al 2008, pp.17, 19.

İlgili Araştırma Makaleleri

Departman, Fransızca ve İspanyolca konuşan bazı ülkelerdeki idari yapıların her biridir.

<span class="mw-page-title-main">Çalçitekçe</span>

Çalçitekçe, Guatemala'nın Huehuetenango departmanında Aguacatán yakınlarındaki Chalchitán yöresinde 30.000 kişilik etnik Çalçitekler tarafından konuşulan Maya dilleri ailesinin Kiçe-Mam dilleri grubundan Avakatekçenin ayrıksı lehçesi olan bir Kızılderili dilidir. Guatemala Maya Dilleri Akademisi tarafından Avakatekçeden ayrı değerlendirilir.

<span class="mw-page-title-main">Çalçitekler</span>

Çalçitekler, Guatemala'nın Huehuetenango departmanında Aguacatán yakınlarındaki Chalchitán köyünde (pueblo) 30.000 kişilik etnik Maya Kızılderili halkıdır. Guatemala Maya Dilleri Akademisi tarafından dilleri Çalçitekçe ülkedeki 22 Maya dili gibi ayrı değerlendirilse de Avakatekçenin bir lehçesi olarak sınıflandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Avakatekçe</span> dil

Avakatekçe, Guatemala'nın Huehuetenango departmanında Aguacatán belediyesinde Avakatekler (Qatanum) tarafından konuşulan Maya dilleri ailesinin Kiçe-Mam dilleri grubundan bir Kızılderili dilidir. Guatemala'da 2002 sayımına göre etnik 11.068 kişilik nüfustan 9.613 kadarı anadillerini konuşabiliyor. En yakın akrabası birlikte İşil dilleri adıyla alt grup oluşturan İşilcedir.

<span class="mw-page-title-main">Avakatekler</span>

Avakatekler, Guatemala'nın Huehuetenango departmanında Aguacatán belediyesinde yaşayan Maya Kızılderili halkıdır. Guatemala'da 2002 sayımına göre etnik 11.068 kişilik nüfustan 9.613 kadarı Avakatekçe (Qa'yol) denen anadillerini konuşabiliyor. En yakın akrabası birlikte İşil dilleri adıyla alt grup oluşturan İşillerdir.

<span class="mw-page-title-main">Mamca</span>

Mamca, Guatemala'nın Huehuetenango, Quetzaltenango, San Marcos, Retalhuleu departmanılarnda, Meksika'da Chiapas eyaletinde ve Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletinde Mamlar tarafından konuşulan Maya dilleri ailesinin Kiçe-Mam dilleri grubundan bir Kızılderili dilidir. Guatemala'da 2002 sayımına göre etnik 617.171 kişilik nüfustan 477.717 kadarı anadillerini konuşabiliyor. Meksika'da 2000 rakamlarına göre 28.000 konuşanı vardır. ABD'nin Kalifotniya eyaletinde ise birkaç bin kişi tarafından konuşulur. En yakın akrabası birlikte Mam dilleri adıyla alt grup oluşturan Tektitekçedir.

<span class="mw-page-title-main">Mamlar</span>

Mamlar, Guatemala'nın Huehuetenango, Quetzaltenango, San Marcos, Retalhuleu departmanılarnda, Meksika'da Chiapas eyaletinde ve Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletinde yaşayan Maya Kızılderili halkıdır. Guatemala'da 2002 sayımına göre etnik 617.171 kişilik nüfustan 477.717 kadarı anadillerini konuşabiliyor. Meksika'da 2006 rakamlarına göre 22.632 etnik nüfus vardır. ABD'nin Kalifotniya eyaletinde ise birkaç bin kişi tarafından konuşulur. En yakın akrabası birlikte Mam dilleri adıyla alt grup oluşturan Tektiteklerdir.

<span class="mw-page-title-main">Tektitekçe</span>

Tektitekçe, Guatemala'nın Huehuetenango departmanının Tectitán ile Cuilco belediyelerinde ve Meksika'da Chiapas eyaletinin Amatenango de la Frontera ile Mazapa de Madero belediyelerinde Tektitekler tarafından konuşulan Maya dilleri ailesinin Kiçe-Mam dilleri grubundan bir Kızılderili dilidir. Guatemala'da 2002 sayımına göre etnik 2.077 kişilik nüfustan 1.144 kadarı anadillerini konuşabiliyor. Meksika'da 1.000 kişi tarafından konuşulur. En yakın akrabası birlikte Mam dilleri adıyla alt grup oluşturan Mamcadır.

<span class="mw-page-title-main">Tektitekler</span>

Tektitekler, Guatemala'nın Huehuetenango departmanının Tectitán ile Cuilco belediyelerinde ve Meksika'da Chiapas eyaletinin Amatenango de la Frontera ile Mazapa de Madero belediyelerinde yaşayan Maya Kızılderili halkıdır. Guatemala'da 2002 sayımına göre etnik 2.077 kişilik nüfustan 1.144 kadarı anadillerini konuşabiliyor. En yakın akrabası birlikte Mam dilleri adıyla alt grup oluşturan Mamlardır.

<span class="mw-page-title-main">Kiçece</span>

Kiçece, Guatemala'nın El Quiché, Huehuetenango, Quetzaltenango, Retalhuleu, Sololá, Suchitepequez Totonicapán, San Marcos, Chimaltenango yörelerinde ve Meksika'nın güneydoğusunda Kiçeler tarafından konuşulan Maya dilleri ailesinin Kiçe dilleri grubundan bir Kızılderili dilidir. Guatemala'da 2002 sayımına göre etnik 1.270.953 kişilik nüfustan 890.596 kadarı anadillerini konuşabiliyor. Meksika'da 2002 sayımına göre 524 konuşanı vardır. En yakın akrabası birlikte Kiçe-Açi dilleri adıyla alt grup oluşturan Açicedıir.

<span class="mw-page-title-main">Kiçeler</span> Guatemala da yaşayan Maya Kızılderili halkı.

Kiçeler, Guatemala'nın El Quiché, Huehuetenango, Quetzaltenango, Retalhuleu, Sololá, Suchitepequez Totonicapán, San Marcos, Chimaltenango yörelerinde yaşayan Maya Kızılderili halkıdır. Guatemala'da nüfusu en fazla olan yerli halktır. Guatemala'da 2002 sayımına göre etnik 1.270.953 kişilik nüfustan 890.596 kadarı anadillerini (Qatzijob'al’) konuşabiliyor. En yakın akrabası birlikte Kiçe-Açi dilleri adıyla alt grup oluşturan Açilerdir.

<span class="mw-page-title-main">Kanhobal dilleri</span>

Kanhobal dilleri ya da Kanhobal-Çuh dilleri, Mezoamerika'da Guatemala'nın Huehuetenango departmanında ve Meksika'nın Chiapas eyaletinde Maya halkları tarafından konuşulan Maya dilleri grubu. Çol dilleri ile birlikte Kanhobal-Çol dilleri de denilen Batı Maya dilleri grubunu oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Kanhobalca</span>

Kanhobalca, Guatemala'nın Huehuetenango departmanının Santa Eulalia, San Juan Ixcoy, San Pedro Soloma (Tz’uluma’) ve Santa Cruz Barillas belediyelerinde yaşayan Kanhoballar tarafından konuşulan Maya dilleri ailesinin Kanhobal dilleri grubunun Kanhobal-Hakaltek dilleri alt grubundan bir Kızılderili dilidir. En yoğun oldukları yer Santa Eulalia belediyesi olsa da Meksika ve Amerika Birleşik Devletlerinde de göçmenlerce konuşulur. Guatemala'da 2002 sayımına göre etnik 159.030 kişilik nüfustan 139.830 kadarı anadillerini konuşabiliyor. En yakın akrabaları Akatekçe ile Hakaltekçedir.

<span class="mw-page-title-main">Hakaltekçe</span>

Hakaltekçe ya da Poptice, Guatemala'nın Huehuetenango departmanının Jacaltenango belediyesi ile Meksika'nın Chiapas eyaletinde yaşayan Hakaltekler tarafından konuşulan Maya dilleri ailesinin Kanhobal dilleri grubunun Kanhobal-Hakaltek dilleri alt grubundan bir Kızılderili dilidir. Guatemala'da 2002 sayımına göre etnik 47.024 kişilik nüfustan 34.038 kadarı anadillerini konuşabiliyor. En yakın akrabaları Akatekçe ile Kanhobalcadır.

<span class="mw-page-title-main">Hakaltekler</span>

Hakaltekler ya da Poptiler, Guatemala'nın Huehuetenango departmanının Jacaltenango belediyesi ile Meksika'nın Chiapas eyaletinde yaşayan Maya Kızılderili halkıdır. Guatemala'da 2002 sayımına göre etnik 47.024 kişilik nüfustan 34.038 kadarı anadillerini konuşabiliyor.

<span class="mw-page-title-main">Akatekçe</span> Maya dilleri ailesinin Kanhobal grubunun Kanhobal-Hakaltek dilleri alt grubundan bir dil

Akatekçe, Guatemala'nın Huehuetenango departmanının San Miguel Acatán ve San Rafael La Independencia belediyeleri ile kısmen Concepción Huista belediyesinde ve Nentón ve San Sebastián Coatán belediyelerine ait iki köyde ve Meksika'nın Chiapas eyaletinde yaşayan Akatekler tarafından konuşulan Maya dilleri ailesinin Kanhobal dilleri grubunun Kanhobal-Hakaltek dilleri alt grubundan bir Maya dilidir. Guatemala'da 2002 sayımına göre etnik 39.370 kişilik nüfustan 35.763 kadarı anadillerini konuşabiliyor. En yakın akrabaları Hakaltekçe ile Kanhobalcadır.

<span class="mw-page-title-main">Çuhça</span>

Çuhça, Guatemala'nın Huehuetenango departmanında ve Meksika'nın Chiapas eyaletinde yaşayan Çuhlar tarafından konuşulan Maya dilleri ailesinin Kanhobal dilleri grubunun Çuh dilleri alt grubundan bir Kızılderili dilidir. Guatemala'da 2002 sayımına göre etnik 64.438 kişilik nüfustan 59.048 kadarı anadillerini konuşabiliyor. En yakın akrabası Toholabalcadır.

<span class="mw-page-title-main">Alta Verapaz Departmanı</span> Guatemalada il

Alta Verapaz Departmanı, Guatemala'nın 22 departmanından biridir. Departmanın merkezi Cobán'dır.

<span class="mw-page-title-main">Chiquimula Departmanı</span>

Chiquimula Departmanı, Guatemala'nın 22 departmanından biridir. Departmanın merkezi Chiquimula'dur. Departman 1871'de çıkan kararnamede kurulmuştur. Bölge genel olarak dağlıktır ve yer yer değişse de bölgede genel olarak tropikal ve ılıman bir iklim hakimdir.

<span class="mw-page-title-main">San Marcos Departmanı</span>

San Marcos Departmanı, Guatemala'nın 22 departmanından biridir. Departmanın merkezi San Marcos'tur. Guatemala-Meksika sınırında yer almaktadır.