İçeriğe atla

Hudadat bey Rafibeyli

Hudadat bey Rafibeyli (AzericeXudadat bəy Rəfibəyli; 1878 – 1920), Azerbaycanlı bir devlet adamıydı. Rus İmparatorluğu Gence Genel Valisi ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Sağlık Bakanı olarak görev yapmış, aynı zamanda Azerbaycan Ulusal Konseyi ve daha sonra Azerbaycan Parlamentosu üyesi olmuştur. Azerbaycanlı yazar Nigar Rafibeyli'nin babası, Resul Rıza'nın kayınpederi ve Azerbaycan Yazarlar Birliği başkanı Anar Rızayev'in dedesidir.[1][2]

İlk yılları

Hudadat bey Rafibeyli, Rus İmparatorluğu'ndaki Elizabetpol Valiliği'ne bağlı Elizabetpol şehrinde (günümüz Gence) doğmuştur. Gence'de bir gymnasiumu bitirdikten sonra Harkov Devlet Üniversitesi'nde okumuştur. 1903'te mezun olduktan sonra Gence'ye dönmüş ve burada tıp pratiğine başlamıştır. Azerbaycan'ın ilk derece profesyonel cerrahlarından biri olarak tanınmaktadır. 1914'te Elizabetpol'de Azerbaycan'ın ilk Tıp Cemiyeti'ni kurarak halka ücretsiz tıbbi bakım sağlamıştır. Rusya'daki 1917 devriminden sonra Rafibeyli, Ulusal Müslüman Konseyi'nin Geçici Yürütme Komitesi üyeliğine ve ardından Azerbaycan Ulusal Konseyi'ne üye seçilmiştir.[3]

Siyasi kariyeri

28 Mayıs 1918'de Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin (ADR) kurulmasıyla Rafibeyli'ye hükûmet içinde çeşitli görevler verilmiştir.[3] 17 Haziran 1918'de ADR'nin ikinci kabinesi toplandığında, yeni Sağlık Bakanlığı'na başkanlık etmek üzere atanmıştır.[4] Görevi sırasında ülke genelinde çeşitli hastaneler ve tıbbi laboratuvarlar kurmuş ve Azerbaycan'da Kızılay'ın ofisini açmıştır.[5] Rus İmparatorluğu içinde sağlık hizmetlerine yaptığı katkılardan dolayı Rafibeyli'ye Üçüncü Derece Aziz Stanislaus Nişanı verilmiştir.[6] Mayıs 1919'da Rafibeyli, Gence Valisi olarak atanmıştır.[3]

28 Nisan 1920'de Bolşeviklerin Azerbaycan'ı ele geçirmesinden sonra Rafibeyli, Bakü'ye sadece birkaç kilometre uzaklıktaki Nargin adasında yargılanmadan Bolşevik idam mangası tarafından idam edilmiştir.[6]

Kaynakça

  1. ^ "Nigar Rəfibəyli" [Nigar Rafibeyli]. 17 Eylül 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2011. 
  2. ^ "Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti - 92" [Azerbaijan Democratic Republic - 92]. 31 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2011. 
  3. ^ a b c "Biography Bank: Xudadat bəy Rəfibəyov". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2011. 
  4. ^ "Azərbaycanda Səhiyyə tarixi" [History of Healthcare in Azerbaijan]. 7 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2011. 
  5. ^ "90 yaşlı səhiyyəmiz" [90 years old healthcare]. Ministry of Healthcare of Azerbaijan. 30 Haziran 2008. 24 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2011. 
  6. ^ a b Salim Gurbanov (3 Ağustos 2010). "Gəncənin mənəvi çıraqları" [Moral lights of Ganja]. Azerbaycan. 5 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2011. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Ulusal Marşı</span> Azerbaycanın millî marşı

Azerbaycan Ulusal Marşı, Azerbaycan'ın ulusal marşıdır. Güftesi Şair Ahmed Cevad, bestesi ise Üzeyir Hacıbeyov tarafından yapılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti</span> ilk Azerbaycan cumhuriyeti (28 Mayıs 1918-28 Nisan 1920)

Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti veya kısaca Azerbaycan Cumhuriyeti, Doğu Kafkasya'da yerleşmiş ve yüzölçümü 147.629 km2 olan, Müslüman ve Türk toplumlarında kurulan ilk laik ve demokratik devlet. Nüfusu 2 milyon kişiye ulaşan cumhuriyetin sınırları kuzeyde Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti, kuzeybatıda Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti, batıda Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti ve güneyde İran'la belirlenmiştir. Azerbaycan'da en büyük şehir olan Bakü'nün Bolşevik Bakü Sovyeti'nin kontrolünde olması nedeniyle, AHC'nin geçici başkenti Gence olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Bakü Muharebesi (1918)</span> 1. Dünya Savaşı sırasında Rus ve Türk orduları arasında geçen savaş

Bakü Muharebesi, 1918 yılında Azeri ve Dağıstanlı gönüllülerle takviye edilen ve Kafkas İslam Ordusu adı verilen Osmanlı Ordusu'nun Bakü Sovyeti, Britanya İmparatorluğu, Merkezi Hazar Diktatörlüğü ve Beyaz Ordu karşısında Bakü'yü almak için giriştiği muharebe.

<span class="mw-page-title-main">Fetali Han Hoyski</span> Azerbaycan Demokratik Cumhuriyetinin ilk başbakanı

Fetali Han Hoyski, Azeri avukat, Rus İmparatorluğu Devlet Meclisi üyesi ve daha sonra 1918'de kurulan bağımsız Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin ilk başbakanı.

<span class="mw-page-title-main">Memmedhasan Hacınski</span> Azerbaycanlı devlet adamı

Memmedhasan Caferkulu oğlu Hacınski Azerice: Məmmədhəsən Cəfərqulu oğlu Hacınski; 1875-1931, Azerbaycanlı mimar, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nde (ADC) içişleri, dışişleri ve maliye bakanlığı görevlerinde bulunmuş politikacı. Ayrıca ADC'nin son başbakanı.

<span class="mw-page-title-main">Nigar Rafibeyli</span>

Nigar Rafibeyli, Azeri yazar ve şair. Roman ve kısa öykü yazarı olan Anar Rızayev'in annesi, yazar ve şair Resul Rıza'nın eşidir.

Medine Gülgün, Azerbaycanlı yazar, şair.

1920 Gence İsyanı, Gence Ayaklanması olarak da adlandırılan bu olay, Azerbaycan'ın Gence şehrinde 26 ilâ 31 Mayıs 1920 tarihleri arasında Azerbaycan'ın Sovyetleştirilmesine tepki olarak gerçekleşen anti-Bolşevik bir isyandır. Rus İç Savaşı'nın bir parçası olarak kabul edilir.

Transkafkasya Seymi veya Mâverâ-yı Kafkas Seymi, Ekim Devriminden sonra Güney Kafkasya'da var olan ve Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti'nin yüce yasama organı.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan askerî tarihi</span>

Modern Azerbaycan ordusunun tarihi, 1918'de Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri 26 Haziran 1918'de kurulduğunda, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'ne dayanmaktadır. ADR Savunma Bakanı Dr. Khosrov bey Sultanov olmuştur. Bakanlık resmi olarak kurulduğunda, General Samet bey Mehmandarov, bakan ve Lt-Gen, Aliağa Şıhlinski yardımcısı oldu. ADR Ordusu Genelkurmay Başkanı Maj-Gen'di. Habib Bey Salimov, Mammad Bey Şulkevich ve Maj-Gen. Abdulhamid Bey Gaytabaşı da rehber oldular.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'da COVID-19 pandemisi</span>

Azerbaycan'da ilk koronavirüs vakası 28 Şubat 2020 tarihinde tespit edildi.

<span class="mw-page-title-main">Abdulhamid Bey Kaytabaşı</span>

Abdulhamid Bey Kaydabaşı, asker, Rus İmparatorluğu Yarbayı, Azerbaycan Halk Cumhuriyetinin Tümgenerali ve 1919-1920 yılları arasında Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Halil Bey Hasmemmedov</span> Azerbaycanlı siyasetçi

Halil Bey Hasmemmedov, Azerbaycanlı siyasetçi ve diplomat. Rusya İmparatorluğu İkinci ve Üçüncü Devlet Duması uyesi, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti İçişleri Bakanı ve Adalet Bakanı ve Azerbaycan'ın son Osmanlı İmparatorluğu Büyükelçisi olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Aslan Bey Safikürdski</span>

Aslan Bey Safikürdski Ağalar Bey oğlu, bilinen adıyla Aslan Bey Safikürdlü Azerbaycanlı devlet adamı. Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Çalışma ve Adalet Bakanı ve Posta Hizmetleri ve Telgraf Bakanı olarak Azerbaycan Millî Meclisi ve daha sonra Azerbaycan Parlamentosu üyeliği yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Ağa Aşurov</span>

Ağa Aşurov Hacı Aslan oğlu Azerbaycanlı devlet adamı. Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Sanayi ve Ticaret Bakanı, Posta ve Telgraf Bakanı ve Azerbaycan Parlamentosu üyesi olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Samet Saygın</span> Türk asker

Samet Saygın ve ya Samet bey Refibeyli Azerbaycanlı ve Türk asker, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin Yarbay'ı, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Tümgeneral'i (1948). Türk Silahlı Kuvvetleri içerisinde General rütbesini alan ilk Azerbaycanlı'dır. Türkiye'de Soyadı Kanunu kabul edildikten sonra Saygın soyadını kullanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sağlık Bakanlığı (Azerbaycan)</span>

Azerbaycan Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı Azerbaycan Cumhuriyeti'nde sağlık sistemini düzenlemekten sorumlu devlet kurumudur. Sağlık bakanlığı görevini Teymur Musayev yapmaktadır.

Rüstem Han Hoyski - Azerbaycan'ın ulusal bağımsızlık hareketinin aktif katılımcılarından biri. Fetali Han Hoyski ve Hüseyngulu Han Hoyski'nin küçük kardeşi, Korgeneral İskender Han Hoyski'nin oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Abdulali Bey Emircanov</span>

Abdulali Bey Emircanov Şirali bey oğlu, Maliye Bakanı, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Devlet Kontrolörü olarak görev yapan ve Azerbaycan Ulusal Konseyi ve daha sonra Azerbaycan Parlamentosu üyesi olan bir Azerbaycanlı devlet adamıydı.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Bey Pepinov</span> Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Tarım Bakanı

Ahmed bey Pepinov Ömeroğlu, ayrıca Ahmet Cevdet Bey Pepinov olarak da bilinir,