İçeriğe atla

Hubbi Hatun

Hubbi Hatun
DoğumAmasya, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm1590
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Defin yeriEyüpsultan Mezarlığı, İstanbul
MeslekŞair
MilliyetTürk
Dönem16. yüzyıl
TürŞiir

Hubbi Hatun (ö. 1590), Türk şairdir.[1]

16.yüzyıl kadın divan şairlerinden olan Hubbi Hatun aslen Amasyalıdır. Beşiktaşlı Şeyh Yahyâ Efendi’nin torunu, Akşemseddinzâde Şemseddin Çelebi'nin eşidir. Asıl adı Ayşe'dir. Şiirlerinde “çok sevilen, çok beğenilen, güzel” anlamındaki Arapça hubbâ kelimesinden gelen Hubbî mahlasını kullandığı için genellikle Hubbî Hatun diye anılır.[2] Gazel, kaside ve mesnevileri olup üç bin beyitlik Hurşid ü Cemşid adlı yazma eseri vardır.[3] 1589-90 yıllarında ölen Hubbî Hatun'un türbesi, Eyüp Sultan semtinde, Feshane Caddesi ile Kızıldeğirmen Sokağı'nın birleştiği yerde ve cadde üzerindedir. Sol tarafında, Mehmet Vusûli Efendi (Molla Çelebi) Türbesi bulunur.[4] Yapı kesme taştan ve sekizgen planlı olup kurşun kaplı bir kubbe ile örtülüdür. Kitabesi yoktur. Türbe restorasyon görmüştür. Türbe Haziresi'ndeki mezar taşlarından birisi de Hattat Habibe Hanım'a aittir. Mezar taşı başlığı lahana formundadır.

Galeri

Kaynakça

  1. ^ "TEİS - Hubbi Hanım". 17 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2023. 
  2. ^ Mustafa İsmet Uzun, “Hubi Hatun”, TDVİA, c.18, s.265-266, İstanbul, 1998.
  3. ^ Nüfuz sahibi bir hanım şair: Hubbi Hatun 9 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., www.dunyabizim.com. Erişim Tarihi: 11.03.2020.
  4. ^ Mehmet Nermi Haskan, “Hubbi Ayşe Hatun”, www.eyupsultan.bel.tr. Erişim Tarihi: 11.03.2020

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Devlet Hatun</span> Yıldırım Bayezidın eşi ve Mehmed Çelebinin validesi. Valide Hatun ( 1413 - 1414)

Devlet Hâtûn (Tam adı: Tâcü'l-havatin Devlet Hâtun bint-i Abdullah) (doğum: ? - ölüm: Ocak 1414); Yıldırım Bayezid'in on ikinci eşi ve Osmanlı Padişahı I. Mehmet’in öz annesidir.

<span class="mw-page-title-main">Yahya Efendi Türbesi</span> 1571 tarihli Mimar Sinan eseri kâgir türbe

Yahya Efendi Türbesi, İstanbul'un Beşiktaş ilçesinde, Çırağan Sarayı karşısında, Yahya Efendi Tekkesi'nin bitişiğinde bulunan 1571 tarihli Mimar Sinan eseri kâgir türbedir.

Liste, 453 yıl Osmanlı hâkimiyetinde kalan Kosova'da Priştine, Prizren, İpek, Yakova, Gilan, Vıçıtırın, Mitroviça, Ferizovik, Kaçanik, Dragaş, İstok, Deçan, Nobırda şehir ve köylerinde yapılan 229 Osmanlı mimari eserini kapsar. Listede günümüze kadar gelebilen esereler sıralanmıştır ve liste, eserlerin tamamını değil derlenebildiği kadarını ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Yeşil Türbe</span> Bursada bulunan bir türbe

Yeşil Türbe, I. Bayezid'in oğlu Mehmet Çelebi tarafından 1421 yılında yaptırılmıştır. Yeşil Külliye'nin bir parçası olan türbenin mimarı Hacı İvaz Paşa’dır. Bursa'nın sembolü hâline gelen yapı şehrin her yerinden görülebilecek bir konuma sahiptir. I. Mehmed sağlığında türbeyi yaptırmış, 40 gün sonra da ölmüştür. Türbede Çelebi Sultan Mehmet ile oğulları Şehzade Mustafa, Mahmut ve Yusuf ile kızları Selçuk Hatun, Sitti Hatun, Hafsa Hatun, Ayşe Hatun ve dadısı Daya Hatuna ait olmak üzere toplam 9 sanduka bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ayazma Camii</span>

Ayazma Camii, İstanbul'un Üsküdar ilçesinin Aziz Mahmud Hüdayi Mahallesi'nde yer alan, Osmanlı Dönemi'nden kalma tarihi bir camidir. 26. Osmanlı Padişahı III. Mustafa tarafından, annesi Mihrişah Emine Sultan ve ağabeyi Şehzade Süleyman adına yaptırılmıştır. Mimarı Mehmed Tahir Ağa'dır. Yapımına 1758 yılında başlanan cami, 2 yıllık inşaat sürecinden sonra 1760 yılında ibadete açılmıştır. Cami mimari olarak Osmanlı ve Barok esintilerini yansıtmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">II. Mahmud Türbesi</span> Türbe

II. Mahmud Türbesi, Osmanlı padişahı Abdülmecid'in babası II. Mahmud için İstanbul'da inşa ettirdiği ve sonradan diğer padişah ve Osmanlı Hanedanı üyelerinin de defnedildiği bir türbedir. 1840 yılında tamamlanan türbe İstanbul'un Fatih ilçesi Çemberlitaş semtinde Divanyolu caddesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Mehmed Ziyaeddin Efendi</span>

Şehzade Mehmed Ziyaeddin Efendi, Osmanlı padişahı V. Mehmed Reşad'ın ve başkadınefendi Kamures Hanım'ın büyük oğludur. Çırağan Sarayı'nda doğmuştur. Şehzade olmasının yanı sıra bir asker, hekim ve müzisyendir. "Nişan-ı âli-i imtiyaz" ve "Prusya kara kartal şövalye nişânı" sahibidir.

<span class="mw-page-title-main">Defterdar Camii</span> İstanbulda cami

Defterdar Camii ya da Defterdar Mahmut Efendi Camii, İstanbul'un Eyüpsultan ilçesinde bulunan, 1542 yılında Defterdar Nazlı Mahmut Efendi tarafından yaptırılmış olan bir Osmanlı camidir. Kasım 2023 itibarıyla ibadete kapalı olup restore edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Rakım Efendi</span> Osmanlı hattat

Mustafa Rakım Efendi, Osmanlı hattat, ressam.

<span class="mw-page-title-main">Muradiye Külliyesi</span>

Muradiye Külliyesi, Sultan II. Murad'ın Bursa'da 1425-1426 yıllarında yaptırdığı külliye. Bulunduğu semte de ismini verir.

<span class="mw-page-title-main">Eyüpsultan Mezarlığı</span> İstanbulun Eyüpsultan ilçesinde bulunan mezarlık

Eyüp Sultan Mezarlığı, İstanbul'un Eyüpsultan ilçesinde, Haliç kıyısında bulunan tarihi bir mezarlık.

<span class="mw-page-title-main">Kaşgari Murtaza Efendi Cami</span>

Kaşgari Murtaza Efendi Cami, Eyüpsultan, semtindedir. 18. Yüzyıla aittir. Mescid banisinin adına nisbetle “Murteza Efendi Cami”, burada vaktiyle bulunan tekkenin ilk şeyhinin Kaşgarlı olması sebebiyle “Kâşgarî Cami” olarak da adlandırılır. Eyüp Sultan'dan Pierre Loti Kahvesi'ne giden İdrisköşkü Caddesi ile Hüsamefendi Sokağı arasındadır. Her iki yola açılan avlu kapıları vardır. Mescit ve Tekkenin yapımına Türkistan kökenli Yekçeşm Ahmed Murtezâ Efendi tarafından 1744 tarihinde başlanmış ve bir senede bitirilmiştir. Bâni Murteza Efendi 1747'de ölmüştür. Mezarı, eşiyle birlikte cami önünde bulunan hazirededir. Cami ve müştemilatı ahşap malzemeden olup minaresi kesme taştan yapılmıştır. Cami yanında mermer, kitâbesiz, çıkrıklı bir kuyu mevcuttur. Burada bulunan tekkenin ilk şeyhi, haziresinde oğlu Ubeydullah ile birlikte medfun olan Türkistanlı Abdullah Nidayi'dir. Abdullah Nidayi Efendi'nin “Risale-i Hakkıyye” isimli bir çalışması vardır. Çalışma Dr. Güller Nuhoğlu tarafından incelenerek “Abdullah Nidâî-yi Kâşgâri “ ismi ile kitap haline getirilmiştir. Tekkenin son şeyhi, Necip Fazıl Kısakürek'in de şeyhi olan Abdülhakîm Arvâsî ’dir. Caminin hemen yanında türbesi olan İsa Geylani'nin ise Abdülkâdir Geylânî’nin torunlarından olduğu bazı kaynaklarda dile getirilir. 2014 yılında restorasyona tabi tutulan cami 2018 yılında ibadete açılmıştır. Kâşgâri Murteza Efendi Cami haziresinde Cemal Paşa ve Ahmet Bican Paşa gibi devrin önemli devlet adamlarının mezarları da vardır. Yapı topluluğu hakkında, Dr. Nuran Çetin tarafından, "Gönül Sultanlarının Ağırlandığı Tekke Kaşgari Dergahı" isimli bir kitap yazılmış ve 2018 yılında Eyüp sultan Belediyesi tarafından yayımlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Saçlı Abdülkadir Efendi Cami</span>

Saçlı Abdülkadir Efendi Cami, İstanbul, Eyüp Sultan Camii meydanına yakın bir mesafededir. 16. yüzyıla aittir. Tek kubbelidir. Fevkani bir camidir. Klasik dönem mimari özelliklerini kısmen yansıtmaktadır. Saçlı Abdülkadir Efendinin babasının türbesi üzerine 1538 yılında inşa ettiği asıl cami burası değildir. Yapının sağ tarafına bitişik bulunan ve üzeri şimdi açık olan bölümdür. Vaktiyle harap olup yıkıldıktan sonra şimdiki mekan cami haline getirilmiş. Günümüzde cami olarak faaliyet gösteren mekan 1585-1590 yılları arasında Şeyhülislam Hoca Sadeddin Efendi tarafından Darülkurra maksadıyla yaptırılmıştır. Şeyhî lâkaplı, Abdülkadir Efendi I. Süleyman dönemi Şeyhülislâmlarındandır. Babası Sivasî Tekkesi şeyhi Abdürrahim Efendi'dir. Caminin Eyüp Sultan Camii yönünde ve bitişiğinde yer alan türbede üç kabir mevcut. Caminin eski yerinde ise Şeyh Abdürrahim Efendi ve oğlu yani mescidin bânisi Şeyhülislam Saçlı Abdülkadir Efendi’nin kabirleri vardır. Camiyi çevreleyen haziresinde 16.- 19. yüzyıllara ait yüzden den fazla tarihi mezar bulunmaktadır. Bunlar arasında Hoca Sadeddin Efendi ve Samiha Ayverdi'nin İbrahim Efendi Konağı isimli romanın kahramanı İbrahim Efendi'nin mezarı da vardır. Cami, Kalenderhane Caddesi üzerinde ve Eyüpsultan Camii kıble yönüne göre meydanın sağ tarafındadır. Günümüzde faaldir.

<span class="mw-page-title-main">Kızıl Cami</span>

Kızıl Cami, Eyüpsultan, semtindedir. Kızıl Mescid ve Kiremitçi Süleyman Medcidi olarak da bilinir. Kiremitçi Süleyman Çelebi tarafından 1531 tarihinde yaptırılmıştır. Mabet, Zalpaşa Caddesi ile Kızıldeğirmeni Sokağı’nın birleştiği sokağın sağ köşesindedir. Caminin karşısında Sokullu Mehmed Paşa’nın yaptırdığı çeşme, çeşmenin yanında ise Afife Hatun Tekkesi bulunmaktadır. Batı cephesindeki ince kırmızı tuğladan inşa edilen minaresinden dolayı Kızıl Mescit adını almıştır. Ahşap minberini Feyzullah Nafiz Efendi'nin eşi Hace Fâtıma Hanım yaptırmıştır. Avlusundaki taş tekneyi de 1865 de Yusuf Daniş Bey yaptırmıştır. 2015 yılında restorasyonu yapılmıştır. Günümüzde faaldir. Kiremitçi Süleyman Çelebi'nin türbesi caminin mihrap yönündedir. 1586 tarihinde türbenin üzerine Ramazan Ağa tarafından bir sıbyan mektebi yaptırılmıştır. Cami çevresinde tarihi mezarlar bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Hattat Habibe Hanım</span>

Hattat Habibe Hanım Öl. 1873, İstanbul, Osmanlı Hattat.

<span class="mw-page-title-main">Eyüp Sultan Türbesi</span> Eyüp Sultan Camii içerisinde yer alan, Eyüp El Ensariye ait türbe

Eyüp Sultan Türbesi, İstanbul'un Eyüpsultan ilçesinde Eyüp Sultan Camii'nin dış avlusunda bulunan ve Ebu Eyyûb el-Ensarî'nin kabrini barındıran türbe (1458). Tarihsel süreç içerisinde birçok bakım ve onarımdan geçerek günümüzdeki haline ulaşmıştı. Mimari olarak küfeki taşından yapılmadır, sekiz köşeli ve kubbeli bir yapıya sahiptir. I. Ahmed'in padişah olduğu yıllarda türbenin camiye bakan kısmı çinilerle kaplanmış aynı zamanda giriş yanına bronz şebekeli bir hacet penceresi eklenmiştir. İç mekân XVI. ve XIX. yy'den kalma farklı tarzdaki İznik ve Kütahya çinileriyle süslenmiştir. Çinilerin üst kısımlarından olmak üzere bir yazıt kuşağı bulunmaktadır. Orta kısımda bulunan ahşap sanduka III. Selim döneminde yapılan gümüş şebekeyle kaplıdır. II. Mahmud'un hediyesi olan (1819) atlastan yapılma sanduka örtüsünde ise hattat Rakım Efendi'nin yazmaları bulunmaktadır. Türbe içerisindeki levhalar Mustafa İzzet Efendi ve Celalettin Efendi gibi hattatlar dışında III. Ahmed ve II. Mahmud gibi padişahlara aittir. Türbenin çevresindeki hazirelerde tarihsel olarak birçok önemli kişinin kabri bulunmaktadır. Türbe aynı zamanda dini bayram ve özel günlerde aldığı yoğun ziyaretçileriyle Müslümanların önemli ziyaret noktalarından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Şekerpare Kadın Türbesi</span>

Şekerpâre Hatun (Kadın) Türbesi, Abdurrahman ve Hasan Ağalar Türbesi de denir. Türbe, sekiz yüzlü olup muntazam kesme taştan, tek kubbeli olarak inşa edilmiştir. Alt-üst pencerelidir. Eyüp Sultan'da, Camii Kebir Caddesi ile Boyacı Sokağının birleştiği yerde ve caddenin sağ köşesindedir. Karşısında Ferhat Paşa Türbesi bulunur. Türbenin şimdiki girişinin yanında bir zamanlar var olan sebil ve çeşme 1940'lı yıllarda ortadan kaldırılmıştır. Türbeyi ikbal döneminde Padişah I. İbrahim'in (1640-1648) musahibelerinden (müsteşar) olan Şekerpare Hatun kendisi için inşa ettirmiştir. Adının bir takım entrikalara karışması ve Kösem Sultan ile aralarının açılmasından dolayı Şekerpare Hatun Habeşistan-Mısır sınırında bulunan İbrim'e sürülmüş türbesi ise Abdurrahman ve Hasan Ağalar tarafından satın alınmıştır. Bu durum türbe kitabesinde de anlaşılmaktadır. Hasan Ağa ile Abdurrahman Ağa da bilinmeyen bir sebeple 1652 yılında öldürülmüş ve buraya defnedilmiştir. Sadrazam Mustafa Nail Paşa’nın eşi Fatma Sultan'da (1867) burada medfundur. Şekerpare Hatun'un nerede ve ne zaman vefat ettiği bilinmiyor.

Ahmet Pir Edirnevi Türbesi, İstanbul Eyüp ilçesi Eyüp Sultan Camii yakınında feshane caddesi üzerinde olup her iki tarafı mezarlıktır. Yanında ve sağ tarafında Mehmed Vusuli Efendi ve Hubbi Hatun Türbeleri, sol tarafta Zal Mahmud Paşa Medresesi ve camii bulunmaktadır.

Adile Sultan Türbesi, İstanbul Eyüp ilçesi, bostan iskelesi sokağı Eyüp Sultan Camii yakınında olup her yanı türbe ve mezarlıktır. Prens Sebahattin ve Hüsrev Paşa türbeleri yapı bloğunun içinde yer almaktadır.

Türkiye'deki türbeler listesi, türbelerin illere göre düzenlenmiş bir referans listedir.