İçeriğe atla

Horomos Manastırı

Koordinatlar: 40°31′11″K 43°37′45″D / 40.51972°K 43.62917°D / 40.51972; 43.62917
Horomos
Հոռոմոս
Manastırın bugünkü hali
Harita
Temel bilgiler
KonumAni yakınları, Kars, Türkiye
Koordinatlar40°31′11″K 43°37′45″D / 40.51972°K 43.62917°D / 40.51972; 43.62917
İnançErmeni Apostolik
Mimari
Mimari biçimErmeni
Tamamlanma10. yüzyıl
Horomos Manastırı'ndaki Aziz Kevork kilisesi pencere dekorasyonu

Horomos Manastırı veya Ğoşavank (ErmeniceՀոռոմոս Horomosivank'), 931 yılında kurulmuş ve Kars'taki Ani harabelerin 15 kilometre yakınında yer almış olan tarihî Ermeni manastırı. Manastır Orta Çağ'da Ermenistan'ın en önemli dinî merkezlerinin biriydi fakat Ermeni Soykırımı'ndan sonra ise boş durmuştu ve sonra ise kendisi harabeye dönmüştü.

Ğoşavank'ın 20. yüzyılın başındaki durumu

Manastır kompleksi 10. yüzyılda, 936 senesine kadar Pakradunî kralı I. Abas tarafından inşa edilmiştir. 961'de Ani'nin başkent olmasından sonra önemi artmış ve hanedanların mezarları da burada defnedilmiştir. 982 yılındaki Arap saldırında tahribata uğradı. Daha sonra Pakradunîler tarafında yeniden onarıldığı gibi yeni kiliselerde inşa edildi. 13. yüzyıla kadar önemini koruyan manastır hakkında 17. ve 18. yüzyıla kadar herhangi bir kaynak bulunmamaktadır. 1788' de yenileme manastırda yenileme çalışmaları yapılmıştır. 1860 yılında gezgin John Ussher gördüğü manastırı, bekçilik yapan tek bir keşişi bulunan harap bir yapı olarak tarif etmiştir. Manastırda 19. yüzyılda çeşitli yenileme ve restorasyonlar gerçekleştirilmiştir. Manastır, Aziz Yuhanna Kilisesi, Aziz Menas Kilisesi, Aziz Yorgi Kilisesi, bir çardak ve bir türbe'den oluşmaktaydı.

Manastır 1920 yılına kadar kullanılmıştır. Fakat Ermeni soykırımı'nda Horomos manastıra saldırılmıştır ve 1965 senesinde manastırın büyük kısımı Türkiye hükûmeti tarafından yıkılmıştır. 1920'de görülen III. Aşod türbesi günümüzde yerinde bulunmamaktadır. 1970 senesinde Aziz Yuhanna Kilisesi'nin kubbesi çökmüştür.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Yedi Kilise (Van)</span>

Yedi Kilise, Varagavank ya da Varak Surp Haç manastırı, bugün Van Merkeze bağlı, Yukarı Bakraçlı köyünde yer alan ve 8. yüzyılda inşa edilmiş olan tarihî Ermeni manastırı. 1915 Ermeni Kırımı'nda büyük hasar görmüştür ve 1960 senelerde çoğu kısımları valilik tarafından yıkılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Akdamar Kilisesi</span> Akdamar (Ahtamar) Adasındaki tarihi kilise

Akdamar Kilisesi, Ahtamar Kilisesi, Surp Haç Kilisesi veya Kutsal Haç Katedrali, Türkiye'nin doğusunda, Van Gölü üzerindeki Akdamar Adası'nda yer alan bir kilisedir. Kudüs'ten İran'a kaçırıldıktan sonra 7. yüzyılda Van yöresine getirildiği rivayet edilen Hakiki Haç'ın bir parçasını barındırmak maksadıyla Kral I. Gagik'in emriyle 915-921 yıllarında Mimar Manuel tarafından inşa edilmiştir. Ermeni Kırımı'ndan sonra cemaatsiz kalan dini yapı bugün müze olarak hizmet vermektedir.

Çarpanak Adası, Van Gölü'nün kuzeydoğu bölgesinde, Van ilinin merkeze bağlı Çitören Köyü mevkiinde bulunan bir adadır. Köyün iskelesinden teknelerle ulaşımın sağlanabildiği ada, üstündeki doğal yaşamın bozulma tehlikesine karşı turizme kapalı tutulmaktadır. Adanın üzerinde 9. ya da 11. yüzyılda yapılmış olduğu sanılan, Aziz Yuhanna'ya (Sen Jan) adanmış bir de manastır vardır. Ktuts Manastırı adı ile anılan yapının bugün yalnızca kilise bölümü ayaktadır. Adada, Türkiye'nin başka bir yerinde bulunmayan pek çok tür bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Alahan Manastırı</span>

Alahan Manastırı, Mersin ili Mut ilçesi civarında büyük bir kilise örenidir.

<span class="mw-page-title-main">Arapgir Katedrali</span>

Arapgir Ana Kilisesi veya Arabkir Azize Meryamana Katedrali, 13. yüzyılda Arapgir'de inşa edilen ve Ermeni Kırımı'ndan sonra yıkılan tarihî bir Ermeni Apostolik Kilisesi.

<span class="mw-page-title-main">Aziz Bartalmay Manastırı</span> Başkalenin Albayrak mahallesinde bir manastır

Aziz Bartalmay Manastırı, 4. yüzyılda inşa edilmiş ve Yeni Ahit'te adı geçen Hristiyan havarisi Bartalmayın defnedilmiş yeri olan Ermeni manastır. Van ilinin Başkale ilçesine bağlı, Albayrak mahallesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Amenapırgiç Manastırı</span> Trabzonda yer alan Ermeni Manastırı

Amenapırgiç Ermeni Kilisesi veya Kaymaklı Manastırı, 15. yüzyılda kurulmuş ve Trabzon'da yer almış olan tarihî Ermeni manastırı. Manastır zamanında Trabzon bölgesinin Ermenileri için en önemli ibadethane olarak kullanılmıştı fakat 1915 Ermeni kırımı'ndan sonra ise harabeye dönmüştür ve bugün bir çiftlik yeri olarak kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Surp Nişan Manastırı</span>

Sivastia Aziz Nişan Manastırı, 11. yüzyılda kurulmuş ve Sivas 'da yer almış olan tarihî Ermeni manastırıdır. Manastır zamanında Sivas bölgesinin Ermenileri için en önemli ibadethanelerden biri olarak kullanılmış fakat 1915 Ermeni kırımı'ndan sonra boş kalmış ve 1980'li yıllarda yok edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Varzahan Manastırı</span>

Varzahan Kiliseleri veya Uğrak Kiliseleri, Bayburt merkeze bağlı Uğrak köyünde 12. yüzyılında kurulmuş tarihî Ermeni manastır kompleksi.

<span class="mw-page-title-main">Beşkilise</span>

Beş Kilise veya Khıdskonk, Ani'nin yaklaşık 25 km güneybatısında, Digor ilçe merkezine yakın vadinin içinde üç kaya çıkıntısı üzerine 6. yüzyılda Pakraduniler tarafından kurulmuş manastır topluluğudur.

<span class="mw-page-title-main">Naregavank</span>

Narega Anabad ya da Nareg Manastırı, 908 yılında Vasburagan krallığı döneminde inşa edilmiş Van Gölü'nün güney kıyısında bulunmakta olan tarihî Ermeni Apostolik manastır, 1915 Ermeni Kırımı'ndan sonra yıkılmıştır. Bugün arazisinin üstünde Gevaş ilçeye bağlı Yemişlik köyü'nün camisi yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ani Katedrali</span> 11. yüzyıla ait terk edilmiş bir katedral

Ani Katedrali adı verilen Meryem Ana Kilisesi, 989 yılında İstanbul'daki Ayasofya'nın kubbesini onaran mimar Trdat tarafından inşa edilmiştir. 1319 yılında meydana gelen depremde kubbesi yıkılan ve kullanılmamaya başlanan yapı, 1832 depreminde de hasarlandı. 1988'deki depremden sonra yapı komple harabeye dönmüştür. Katedral, Kars'taki bugünkü Ani harabelerinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Garmravank</span> Gevaşda bir manastır

Garmravank Manastırı veya Kırmızı Kilise ya da Göründü Kilisesi, 10. yüzyılında Vasburagan kralı I. Kakig tarafından inşa edilmiş Van Gölü'nün güney kıyısında bulunmakta olan tarihî Ermeni Apostolik manastır, fakat 1915 Ermeni kırımı'nda yıkılmıştır. Naregavank manastırı ve Akdamar adasındaki Kutsal Haç Katedrali'nin arasında bulunan Garmravank Manastırı, Gevaş ilçeye bağlı Göründü mahallede yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Aziz Stepanos Manastırı</span>

Aziz Stepanos Manastırı, İran'ın Doğu Azerbaycan Eyaleti'nin kuzeybatısındaki Ermeni manastırıdır. Culfa şehristanının merkezi olan Culfa kentinin yaklaşık 15 km kuzeybatısında, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ile İran arasındaki sınırın İran tarafındaki Aras nehri boyunca derin bir kanyonun içinde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Dzordzor Şapeli</span>

Dzordzor Şapeli veya Tzortzor Şapeli, İran'ın Batı Azerbaycan Eyaleti'nin Maku şehristanında, Zangmar Nehri üzerindeki Barun köyünde bulunan bir Ermeni manastırı ve kilisesidir.

<span class="mw-page-title-main">Azize Astvatsatsin Kilisesi</span>

Azize Astvatsatsin Kilisesi veya Tanrının Kutsal Annesi Kilisesi, İran'ın Doğu Azerbaycan Eyaleti'ndeki Culfa şehristanının merkezi olan Culfa kentinde Daraşamb yakınındaki bulunan Ermeni kilisesidir. Culfa şehrinin yaklaşık 15 km kuzeybatısında, Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ile İran arasındaki sınırı çizen Aras nehrinin İran tarafındaki kıyısındadır.

<span class="mw-page-title-main">Aziz Yuhanna Manastırı</span>

Aziz Yuhanna Manastırı, Yunanistan'a ait On İki Ada arasında en kuzeyde yer alan Batnaz (Patmos) adasındaki tarihî merkez olan Hora köyünde 1088 yılında inşa edilen Yunan Ortodoks manastırıdır. UNESCO manastırı 1999 yılında Dünya Mirası listesine dahil etmiştir. Listeye alındıktan sonra Patmos'lu Aziz Yuhanna olarak da anılmaya başladı.

<span class="mw-page-title-main">Amaras Manastırı</span> Azerbaycanın Hocavend ilinde manastır

Amaras Manastırı, Hocavend iline bağlı Sos köyü yakınlarında Karabağ bölgesinde bulunan bir Ermeni manastırı. Manastır, önemli bir dini ve eğitim merkeziydi. Manastır, erken Hristiyanlık döneminden Alban Havari Kilisesi'nin kaldırılmasına kadar Kafkasya Albanya'sında en çok ziyaret edilen kutsal tapınaklardan biri olmuş, yakın zamana kadar bulunduğu bölgenin hem Hristiyan hem de Müslüman nüfusu tarafından kutsal kabul edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Bodbe Manastırı</span> piskoposlarının yaşadığı Gürcü Ortodoks manastır kompleksidir.

Bodbe'deki Azize Nino Manastırı Bodbe'nin piskoposlarının yaşadığı Gürcü Ortodoks manastır kompleksidir. Gürcistan'ın Kaheti bölgesine bağlı Siğnaği kentinin 2 km güneyindedir. Aslen 9. yüzyılda inşa edilen manastır, özellikle 17. yüzyılda önemli ölçüde yenilenmiştir. Manastır günümüzde bir rahibe manastırı olarak işlev görüyor ve Azize Nino ile olan bağlantısından dolayı Gürcistan'daki en önemli hac alanlarından biri.

Surp Minas Kilisesi Türkiye'nin Erzurum iline bağlı Aziziye ilçesinde 1790 yılında inşa edilen tarihî bir Ermeni kilisesidir. Eskiden kilise, 1914'e kadar var olan daha büyük Surp Menas Manastırı'nın bir parçasıydı. Antik çağından 20. yüzyıldaki Ermeni Kırımı'na kadar bir Hristiyan Ermeni yerleşimi olan Gez köyünde bulunan manastır hala ayakta, ancak çok kötü durumda.