İçeriğe atla

Honolulu'nun Fransız işgali

Fransız İşgali
Bölge
Sonuç Fransız zaferi.
* Fransızlar kısa bir süre Honolulu'yu işgal etti ve geri çekilmeden önce Honolulu Kalesi'ni ele geçirdi.
Taraflar
İkinci Fransız Cumhuriyeti İkinci Fransız CumhuriyetiHawaii Hawaii Krallığı
Komutanlar ve liderler
İkinci Fransız Cumhuriyeti Louis TromelinHawaii Kamehameha III
Güçler
1 frikateyn
1 korvet
140 denizci
1 kale

Fransızların Honolulu'yu işgali (Honolulu'nun Yağmalanması veya Tromelin Olayı olarak da bilinir), Fransız amiral Louis Tromelin tarafından 1849'da Katoliklere yönelik yerel zulüm ve Fransız ticaretine yönelik baskının intikamı olarak Hawaii Krallığı'nın başkenti Honolulu'ya yapılan bir saldırıydı.

Başlangıç

Hawaii ile 1843 Antlaşması'nda Fransa, Hawaii bölgesinin herhangi bir bölümünü ele geçirme iddiasında bulunmayı asla kabul etmemişti.[1] Fransız hükûmeti, 1848'de Honolulu'daki yeni konsolosu Guillaume Patrice Dillon'a emir vermişti: "Davranışlarınızda herhangi bir hırçınlık [esprit de lutte] gösterisinden kaçının. Sertliğin meyvelerini pekiştirmek için ölçülü olmak yakışır." Yine de 5 Kasım 1848'de Fransız Dışişleri Bakanlığı'na şunları yazdı: "Bu sinsi ve ikiyüzlü hükümetten tavizler vermeye zorlamak için Honolulu'da 3 gün boyunca iyi bir Fransız korveti sergilemenin yeterli olacağına inanıyorum."[2]

12 Ağustos 1849'da Fransız amiral Louis Tromelin, La Poursuivante firkateyniyle Gassendi korvetiyle Honolulu Limanı'na geldi.[3] Honolulu'dayken Tromelin, Hawaii'deki Fransız çıkarlarını denetleyen Dillon'dan Katoliklere yönelik geçmişte yapılan zulmü ve Fransız brendisine uygulanan yüksek tarifeleri öğrendi. Protestan ABCFM misyonerlerinin Katolikliği ve Fransız ticaretini dışlama niyetine kızan Tromelin, Ağustos'ta Kral Kamehameha III'e 10 talep oluşturmak için Dillon ile birlikte çalıştı.[4]

Tromelin'in talepleri

  1. 26 Mart 1846 tarihli antlaşmanın eksiksiz ve sadık bir şekilde kabul edilmesi.
  2. Fransız brendisi üzerindeki verginin ad valorem olarak %50'ye düşürülmesi.
  3. Katolik okullarının Fransız Misyonu şefinin yönetimine ve Protestan olmayan özel müfettişlere tabi kılınması ve 2 ibadete ve okullarına katı bir şekilde eşit muamele edilmesi.
  4. Fransız vatandaşları ile Hawaii Hükümeti arasındaki bütün ticari ilişkilerde Fransızca dilinin kullanılması.
  5. Şarap ve alkollü içki ithal eden Fransız balina avcılarının etkilendiği iddia edilen istisnanın kaldırılması ve likör yüklü gemilerin yükleme ve boşaltma işlemlerine nezaret etmeleri için gemiye yerleştirilen gümrük memurlarına ödeme yapma zorunluluğu getiren bir yönetmeliğin yürürlükten kaldırılması.
  6. Beşinci madde ile kaldırılması istenen yönetmelik gereği tahsil edilen tüm vergilerin iadesi.
  7. Balina gemisi General Teste tarafından ödenen 25 dolarlık para cezasının yanı sıra limanda tutulduğu süre için 60 dolar tazminatın iadesi.
  8. Kilisede dinsiz davranışları şikayete neden olan bazı okul çocuklarının cezalandırılması.
  9. Hawaii valisinin, bir rahibin ikametgahının tutuklama yapmak için giren polis memurları tarafından ihlal edilmesine izin verdiği için görevden alınması veya valinin o misyoneri tazmin etmesi emri.
  10. HBM'lerin [His Britannic Majesty's] Amphitrite gemisinden denizciler tarafından evine verilen zararın bir Fransız otel sahibine ödenmesi.

Kaynakça

  1. ^ "Honolulu Directory, and Historical Sketch of the Hawaiian Or Sandwich Islands". 
  2. ^ "Charlot 1970". 19 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "Alexander 1891". 19 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ Hawaii Dergisi p.2

İlgili Araştırma Makaleleri

19 Mart, Miladi takvime göre yılın 78. günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 287 gün vardır.

<span class="mw-page-title-main">Abdülmecid</span> 31. Osmanlı padişahı (1839–1861)

I. Abdülmecid, 31. Osmanlı padişahı ve 110. İslam halifesidir. II. Mahmud'un, Bezmialem Sultan'dan olan oğludur. Döneminde Tanzimat Fermanı'nı ilan ettirmesiyle ünlüdür. Osmanlı İmparatorluğu'nun son dört padişahının babası olarak, en çok sayıda oğlu padişahlık yapmış Osmanlı hükümdarı olan Abdülmecid, babası II. Mahmud gibi vereme yakalanmıştı. Ihlamur Kasrı'nda öldüğünde 38 yaşındaydı. Fatih'in Sultan Selim semtinde, Yavuz Selim Camii Haziresi'ne defnedildi ve bugün adı verilen bir türbesi bulunmaktadır.

Tanzimât, Osmanlı İmparatorluğu'nda 1839 yılında Tanzimât Fermânı olarak bilinen Gülhane Hatt-ı Şerifi'nin okunmasıyla başlayan modernleşme ve yenileşme döneminin adıdır. Sözcük anlamı "düzenlemeler, reformlar" demektir. Batı dillerinde genellikle Osmanlı Reformu deyimi kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Weserübung Harekâtı</span> II. Dünya Savaşı sırasında Almanyanın Norveçi işgali

Weserübung Harekâtı, II. Dünya Savaşı’nda, Almanya’nın Norveç’e yönelen askerî harekâtıdır. Harekât 9 Nisan - 10 Haziran 1940 tarihleri arasında gerçekleşmiştir.

Osmanlı donanması, Osmanlı Devleti'nin askerî deniz gücü. XIV. yüzyılda kuruldu. Osmanlı Devleti, 1323 yılında Karamürsel'i fethederek denize ulaştı, Kara Mürsel komutasında ilk donanma oluşturuldu ve Kocaeli'nde yapılan savaşlarda denizden destek sağlandı. 1327 yılında Karamürsel'de ilk Osmanlı tersanesi kuruldu ve böylece deniz gücünün kurumsallaşma çalışmaları başladı. Osmanlı donanmasında hiyerarşik sisteme geçildi, ilk Derya Beyi, Kara Mürsel Bey oldu. 1337 yılında Kocaeli ele geçirildi; böylece 1353 yılında gerçekleşecek olan Rumeli'ye geçişin önü açıldı. Bundan sonra donanmanın merkezi sırasıyla İzmit, Gelibolu ve son olarak da İstanbul oldu.

<i>Goeben</i> ve <i>Breslau</i>nun takibi

Goeben ve Breslau'nun takibi, I. Dünya Savaşı'nın başlarında Akdeniz'de gerçekleşen, Birleşik Krallık'ın Kraliyet Donanması'na bağlı gemilerin Almanya'nın İmparatorluk Donanması'na ait SMS Goeben ve SMS Breslau'yu önlemeye çalıştıkları deniz muharebesidir. Alman Akdeniz Tümeni'ni oluşturan Moltke sınıfı muharebe kruvazörü SMS Goeben ve Magdeburg sınıfı hafif kruvazör SMS Breslau, savaşın başlaması ile Akdeniz'de sıkışmıştı. Alman gemileri aldıkları emirler doğrultusunda Birleşik Krallık filosunun yakın takibine rağmen Çanakkale Boğazı'ndan geçerek İstanbul'a ulaşmayı başardı. İstanbul'a ulaşan gemiler, Osmanlı İmparatorluğu'na devredilerek sırasıyla Yavuz ve Midilli adlarını aldı. Gemilerin mürettebatı ise Amiral Wilhelm Souchon komutasındaki Alman denizcilerden oluşmaya devam etmişti. Souchon başkanlığındaki komuta heyetinin sonraki süreçte Karadeniz'e çıkarak emrindeki diğer Osmanlı gemileriyle birlikte Rus limanlarını topa tuttuğu Karadeniz Baskını, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na İttifak Devletleri saflarında girmesine yol açtı.

<span class="mw-page-title-main">Pearl Harbor Saldırısı</span> Japon kuvvetlerinin ABD güçlerine yaptığı ani baskın

Pearl Harbor Saldırısı, Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetleri'nin 7 Aralık 1941 sabahı Hawaii adalarının Oahu adasında bulunan Pasifik Filosu ve Pearl Harbor askerî üslerine karşı düzenlediği sürpriz saldırıdır.

1820 yılında başlayan ve Türk Kurtuluş Savaşı'na sonuna kadar geçen zaman içerisinde Osmanlı İmparatorluğu'nda misyonerlik faaliyetleri çok hızlı bir şekilde gelişmiştir. Misyonerlik faaliyetlerini bu denli başarılı olmasında şüphesiz Osmanlı Devleti'nin Islahat Fermanı ile verdiği ayrıcalıklar, kapitülasyon anlaşmaları ile verilen ayrıcalıklar ve Osmanlı Devleti'nin bölgelerine ilgi göstermemesi etkili olmuştur. Başlangıçta kendilerine Anadolu'da hedef bulamayan misyonerler daha sonra Ermeniler'e odaklanıp çalışmalarında başarılı olmuşlardır. Açtıkları okullardan mezun olanların başarılı olmaları bu okulların etkilerini artırmıştır. Hatta zamanla Müslüman Türkler dahi çocuklarını bu okullara göndermişlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Rus İmparatorluğu</span> Avrasyada hüküm sürmüş eski bir imparatorluk (1721–1917)

Rus İmparatorluğu veya Çarlık Rusyası, Büyük Kuzey Savaşı'nı sona erdiren Nystad Antlaşması'nın ardından Rusya Çarlığı'ndan evrilerek 1721'den itibaren Avrasya ve Kuzey Amerika'ya yayılan tarihi bir imparatorluk. Rus İmparatorluğu'nun yükselişi, İsveç İmparatorluğu, Polonya-Litvanya Birliği, İran, Osmanlı İmparatorluğu ve Çin gibi komşu rakip güçlerin zayıflamalarıyla eş zamanlı olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Frédéric Bastiat</span> Fransız siyasetçi (1801-1850)

Claude-Frédéric Bastiat Fransız ekonomist, yazar ve Fransız Liberal Okulu'nun önde gelen bir üyesiydi.

<span class="mw-page-title-main">Hiram Bingham III</span> Machu Picchuyu keşfetmesiyle tanınan Amerikalı siyasetçi (1875-1956)

Hiram Bingham III, Amerikalı arkeolog ve senatör. 1911'de, Peru Andları'nın ulaşılması neredeyse olanaksız bir kesiminde yer alan Machu Picchu'da antik İnka yerleşimini keşfetmiştir.

<span class="mw-page-title-main">I. Charles</span> İngiltere, İskoçya ve İrlanda kralı

I. Charles, 27 Mart 1625'ten 30 Ocak 1649'da idam edilmesine kadar İskoçya Krallığı ve İngiltere ile İrlanda Krallıkları kralı.

<span class="mw-page-title-main">Rodos ve On İki Ada'nın işgali</span>

Rodos ve On İki Ada'nın İşgali veya On İki Ada'nın işgali isimli harekât 1912 yılında On İki Ada'nın Trablusgarp Savaşı sırasında İtalyanlar tarafından yapılan çıkarmalar sonucu işgale uğramasıyla gerçekleşti.

<span class="mw-page-title-main">Muhteşem Devrim</span> Şanlı Devrim

Muhteşem Devrim veya Şanlı Devrim, "1688 Devrimi" olarak da bilinen, İngiltere Kralı II. James'in, Hollanda genel valisi III. Wilhelm tarafından tahtından indirilmesi; Britanya adasının işgali; III. William'ın karısı II. Mary ile birlikte İngiltere, İskoçya ve İrlanda krallığını üstlenmesi ve ardından gelen süreçte İngiltere'de hâlâ yürürlükte olan meşrutiyet sistemin temellerinin atılması hadiseleridir.

<span class="mw-page-title-main">Danıştay (Fransa)</span>

Danıştay, 1799'da Napolyon Bonapart tarafından kurulan, Fransız idari yargısı için en yüksek görevli mahkemedir. 1875 yılından beri Paris'teki Palais Royal'de yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">1848 Macar Devrimi</span>

1848 Macar Devrimi, Macaristan'da 1848-1849 Macar Devrimi ve Bağımsızlık Savaşı olarak da bilinir. 1848'deki birçok Avrupa Devriminden birisi ve 1848'de Habsburg bölgelerindeki diğer devrimler ile yakından bağlantılıdır. Devrim başarısız olmasına rağmen, Macaristan'ın modern tarihindeki en önemli olaylardan biridir ve modern Macar ulusal kimliğinin temel taşını oluşturur. Devrimin patlak vermesinin yıldönümü olan 15 Mart, Macaristan'ın üç ulusal bayramından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Macaristan Krallığı (1526-1867)</span>

Macaristan Krallığı, 1526 ve 1867 yılları arasında Kutsal Roma İmparatorluğu'nun dışında bir devlet olarak mevcuttu; ancak 1804'te Avusturya İmparatorluğu haline gelen Habsburg Monarşisi'nin topraklarının bir parçasıydı. 1526'daki Mohaç Muharebesi sonrası ülke iki taçlı kral tarafından yönetilmiştir. Başlangıçta, Habsburg yönetimi altındaki toprakların kesinliği tartışmalıdır çünkü her iki yönetici de tüm krallığı talep ediyorlardı. Bu istikrarsız dönem, János Sigismund Zápolya'nın İmparator II. Maximilian'ın lehine Macaristan Kralı olarak tahttan feragat ettiği 1570 yılına kadar sürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Stepan Makarov</span>

Stepan Osipoviç Makarov Rus İmparatorluk Donanması'nda son derece başarılı Rus koramiral ve okyanus bilimcici. Rusya Bilimler Akademisi tarafından yazmış olduğu birçok kitap nedeniyle ödüllendirildi. Batmazlık teorisinin yazarı ve Kiril tabanlı semafor alfabesinin geliştiricisidir. Buzkıran gemilerin kullanımı konusunda ısrarcıydı ve onun tasarladığı ilk buzkıran olan Yermak inşa edildi. Sahalin adasındaki Shiritoru kasabası, 1946'da onuruna Makarov olarak yeniden adlandırıldı.

<span class="mw-page-title-main">Kaʻahumanu</span>

Kaʻahumanu konsort kraliçeydi ve Kuhina Nui olarak Hawaiʻ i Krallığının naibi olarak hareket etti. Kral I. Kamehameha'nın en sevdiği karısıydı ve aynı zamanda politik olarak en güçlü olanıydı ve ilk iki halefinin hükümdarlığı sırasında krallıkta eş-yönetici olarak hatırı sayılır bir güce sahip olmaya devam etti.

Louis-François-Marie-Nicolas Le Goarant de Tromelin, siyasi ve askeri görevlerle Pasifik Okyanusu'na gönderilen ve Phoenix grubundaki Phoenix Adası (Rawaki) ile Karolin Adaları'ndaki Fais Adası'nın keşfiyle tanınan on dokuzuncu yüzyıl Fransız Deniz Kuvvetleri amiraliydi.