İçeriğe atla

Hollanda Yeni Ginesi

1915 civarında Hollanda Yeni Gine çevresinde gemi bağlantıları
Morgenstern bayrağı olarak adlandırılan Hollanda Yeni Ginesi bayrağı

Hollanda Yeni Ginesi, Hollanda sömürge döneminde Batı Papua (bölge) bölgesine verilen isimdi. Bugün Endonezya'ya ait olan bölge, Papua ve Batı Papua eyaletlerine ayrılmıştır (2003 yılına kadar Irian Jaya adı altında birlikte yönetilmekteydi). 1954'te Hollanda Yeni Ginesi'nin nüfusu yaklaşık 1 milyondu.[1]

Adanın doğu kısmı, 1975'te Papua Yeni Gine olarak bağımsız bir devlet olmadan önce Britanya Yeni Ginesi adıyla Birleşik Krallık kolonisiydi.

Tarihçe

17. yüzyılda birkaç keşif ve keşif yolculuğundan sonra 16. yüzyılda, Hollanda Doğu Hindistan Şirketi (VOC) 1660 yılında, başlangıçta boşuna, kaynak açısından zengin Yeni Gine'yi işgal etmeye çalıştı. 19. yüzyılda Hollanda, Yeni Gine üzerindeki iddialarını tekrar ileri sürdü ve 24 Ağustos 1828'de bölgeyi ele geçirerek, egemenliği altına aldı. Triton Körfezi'ndeki Fort Du Bus yakınlarında bir Hollanda yerleşimi kuruldu. Yıllar boyunca, Hollanda hükûmeti ayrıca Fakfak, Manokwari ve Merauke idarî ofislerini de inşa etti. Ancak, bölgenin iç kısımlarının büyük bir bölümü gelişmemiş olarak kaldı. 1885 ve 1895'te Yeni Gine'nin (bugünkü Papua Yeni Gine ) doğu yarısını işgal etmiş olan İngilizler ve Almanlar, Hollanda Doğu Hint Adaları'nın bir parçası olduklarını kabul ettiler.

1949 yılına kadar Hollanda Yeni Ginesi, Hollanda Doğu Hint Adaları'nın bir parçası olarak Hollanda tarafından yönetildi. Endonezya, 1949'da Endonezya Bağımsızlık Savaşı ve dolayısıyla Hollanda Doğu Hint Adaları'nın çoğu ile bağımsız hale geldiğinde, Hollanda, Hollanda Yeni Ginesi üzerindeki egemenliğini korudu. Hollanda'nın hedefi Hollanda Yeni Ginesi'ni ayrı bir ülke olarak bağımsızlığa hazırlamayarak, bölgede sömürgeci bir güç olarak kalma yönündeydi. Ancak 1954'te Hollanda-Endonezya Birliği, Yeni Gine konusundaki anlaşmazlık nedeniyle dağıldı. Hollanda'nın Yeni Gine'nin batısına yönelik politikası, öncelikle Endonezya ile siyasi ilişkilerden ve bölge üzerinde bölgesel ve ekonomik etki yaratmaya devam etme arzusundan etkilendi. Hollanda bölgeye beş bin öğretmen gönderdi. Hollanda siyasi, ticari ve sivil becerilere vurgu yaptı. İlk yerel deniz harbiyelileri 1955'te mezun oldu ve ilk ordu tugayı 1956'da faaliyete geçti.

1959'da Hollanda Yeni Ginesi'nde seçimler yapıldı ve 5 Nisan'da seçilmiş bir Raad ("Konsey") görevi devralarak, bölgeyi on yılın sonunda bağımsızlığa hazırlanmak için resmen hizmete girdi. Hollandalılar, konsey tarafından yeni bir millî marşın seçilmesini ve sabah yıldızını 1 Aralık 1961'de yeni ulusal bayrak olarak onayladılar.

Endonezya, 18 Aralık 1961 tarihinden itibaren bölgeyi zorla kendi topraklarına dahil etme adına bölgeye asker gönderdi. Endonezya ve Hollanda silahlı kuvvetleri arasında çıkan gerginlik altında bölge, Ekim 1962'de yüksek uluslararası baskı altında Birleşmiş Milletler yönetimine verildi ve ardından Mayıs 1963'te Endonezya'ya transfer edildi. Bölge, Endonezya ordusu tarafından tartışmalı bir oylamanın (Özgür Seçim Yasası) gerçekleştirilmesinin ardından 1969'da resmen ilhak edildi.

Dış bağlantılar

  • Dossiers zum Thema Niederländisch-Neuguinea in der Pressemappe 20. Jahrhundert der ZBW – Leibniz-Informationszentrum Wirtschaft.
  • Esther Helena Arens (Aralık 2004). "Ringen um Neuguinea". Westfälische Wilhelms-Universität Münster – NiederlandeNet (Almanca). 
2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça

  1. ^ Bertelsmann Lexikon-Redaktion (Hrsg.): Bertelsmann Weltatlas. 36. Aufl., Bertelsmann, Gütersloh 1960, S. 339.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Surinam</span> Güney Amerika ülkesi

Surinam veya resmî adıyla Surinam Cumhuriyeti, Güney Amerika kıtasının Atlantik kıyısında yer alan egemen bir devlettir. Güneyde Brezilya, batıda Guyana ve doğuda Fransız Guyanası ile sınırı vardır. 165.000 km²'lik yüzölçümü ile Güney Amerika'nın en küçük ülkesidir. Surinam'ın nüfusu yaklaşık 575.990'dır ve çoğunluğu ülkenin kuzey kıyısında yaşamaktadır. Paramaribo ülkenin başkenti olup, en yüksek nüfusa sahip kentidir.

<span class="mw-page-title-main">Papua Yeni Gine</span> Okyanusyada bulunan bir ada devleti

Papua Yeni Gine, resmî adıyla Papua Yeni Gine Bağımsız Devleti, Okyanusya'da Yeni Gine adasının doğu yarısı ile Melanezya'daki civar adaları kapsayan bir ülkedir. Yeni Gine adasının batı kısmı ise Endonezya'ya aittir ve sadece Endonezya ile kara sınırı bulunur. Güneyinde Avustralya bulunur. 462.840 km²'lik yüzölçümüyle en büyük üçüncü ada ülkesidir. Başkenti adanın güneydoğu kıyısındaki Port Moresby'dir.

<span class="mw-page-title-main">Endonezya</span> Güneydoğu Asya ve Okyanusyada yer alan bir ada ülkesi

Endonezya, resmî adıyla Endonezya Cumhuriyeti, Hint ve Pasifik okyanusları arasında, Güneydoğu Asya ve Okyanusya'da toprakları bulunan bir ülkedir. 17 binden fazla adadan oluşur. Bu adaların en büyükleri Sumatra, Cava ve Sulavesi ile kısmen Borneo ve Yeni Gine'dir. Endonezya dünyanın en büyük ada ülkesidir, 1.904.569 km²'lik yüzölçümüyle dünyada 14. sıradadır. 280 milyon civarında nüfusuyla dünyanın en kalabalık dördüncü ülkesi ve aynı zamanda en kalabalık Müslüman ülkesidir. Cava dünyanın en kalabalık adasıdır ve nüfusun yarıdan fazlasına ev sahipliği yapar.

<span class="mw-page-title-main">Cakarta</span> Endonezyanın başkenti

Cakarta, Endonezya'nın 17 Ağustos 2024'e kadar başkenti ve en kalabalık şehridir. -17 Ağustos 2024 tarihinde Nusantara resmen başkent ilan edilmiştir.- Cava Adası'nın kuzeybatısında 661,52 km² alana kurulu olup, nüfusu 8.490.000'dir. Cakarta ülkenin ekonomik, kültürel ve siyasi merkezidir. Endonezya ve Güneydoğu Asya'nın en kalabalık şehri olmakla birlikte dünyanın da on ikinci en büyük şehridir. Cakarta ismi Sanskritçe bir kelime olan "Cayakarta"'dan gelmekte olup "muzafferiyet" veya "zafer" anlamlarına gelir.

<span class="mw-page-title-main">Britanya İmparatorluğu</span> Birleşik Krallık tarafından yönetilmiş devletler ve dominyonlardan oluşan imparatorluk

Britanya İmparatorluğu, Birleşik Krallık veya öncül devletleri tarafından yönetilen dominyonlar, sömürgeler, himayeler ve mandalar ile diğer bağımlı bölgelerden oluşmuş olan imparatorluktur. 16. ve 17. yüzyıllarda İngiltere Krallığı tarafından kurulan denizaşırı sömürgeler ve ticaret karakolları olarak başlamıştı. En güçlü döneminde tarihteki en geniş topraklara sahip devlet olmasının yanı sıra bir yüzyıldan fazla bir süre boyunca dünyanın en önde gelen küresel gücüydü. 1922'de 458 milyon kişi, yani dünya nüfusunun neredeyse dörtte biri, Britanya İmparatorluğu'nun egemenliği altındaydı ve toprakları 33.000.000 km2'lik alanı kapsıyordu. Bu derece geniş bir coğrafyaya hükmettiği için siyasi, dilsel ve kültürel kalıtı hâlen yaygın olarak devam etmektedir. Gücünün doruklarındayken, dünya geneline yayılmış toprakları nedeniyle her zaman en az bir bölgesinde gün ışığı olmasından ötürü "üzerinde güneş batmayan imparatorluk" olarak da tanımlanmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Açe</span>

Açe, Endonezya'da özel bir bölgedir. Sumatra Adası'nın kuzey ucunda bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Sukarno</span> Endonezyanın ilk devlet başkanı

Sukarno, Endonezya bağımsızlık hareketinin önderi, hatip, devrimci, milliyetçi ve ve 1945-1967 arasında Endonezya'nın ilk devlet başkanı.

Aşağıdaki listede daha önce geçmişte kendi yönetimini devralmayan bölgeler yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Endonezya bayrağı</span> Ulusal bayrak

Endonzeya bayrağı, Endonezya Cumhuriyeti'nin resmî simgesidir.

<span class="mw-page-title-main">Portekiz tarihi</span>

Portekiz tarihi, bugünkü Portekiz Cumhuriyeti topraklarının tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Alman Yeni Ginesi</span> 1884-1914 arası Okyanusya bölgesinde bulunan Almanya sömürgesi

Alman Yeni Ginesi 1884-1914 yılları arasında hüküm sürmüş eski bir Alman bölgesidir. Bölge, Yeni Gine'nin kuzeydoğusu ve birçok yakın ada öbeğini içine almaktaydı. Alman Yeni Ginesi günümüzde tümüyle Papua Yeni Gine sınırları içerisindedir.

<span class="mw-page-title-main">Bali</span> Küçük Sunda Adalarının en batısında yer alan Endonezyaya bağlı bir ada

Bali, Küçük Sunda Adalarının en batısında yer alan, Endonezya'ya bağlı bir adadır. Batıda Cava, doğuda ise Lombok adasının arasında kalır. Başkenti Denpasar'dır.

<span class="mw-page-title-main">Endonezya tarihi</span>

Endonezya tarihi Endonezya'da meydana gelen olayları kapsar. Endonezya çok uluslu yapıda bir ülkedir. İlk defa insanlar Asya üzerinden gelmiştir. Çağlar boyunca Bizans, Çin, Hindistan ve Araplar için önemli bir ticaret noktası oldu. Portekiz ve Hollanda tarafından kolonileştirildi. Japon işgalinin ardından gene Hollanda sömürgesine girdi. Ahmet Sukarno ile birlikte bağımsızlığını kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Batı Papua Cumhuriyeti</span>

Batı Papua Cumhuriyeti, Yeni Gine adasının batı kesiminde, Papua halkları tarafından Temmuz 1971'de tek taraflı olarak ilan edilen ancak tanınmayan bir devlettir. Batı Papua olarak da adlandırılan ve Endonezya veya başka bir ülke tarafından tanınmayan Papua ve Papua Barat eyaletlerini içerir.

<span class="mw-page-title-main">Britanya Yeni Ginesi</span>

Britanya Yeni Ginesi, Yeni Gine adasının güneydoğu kısmında yer alan ve 1884 ile 1906 yılları arasında var olan Birleşik Krallık kolonisiydi. Adanın batı kısmı, Hollanda Yeni Ginesi adıyla Hollanda kolonisiydi.

<span class="mw-page-title-main">Endonezya Birleşik Devletleri</span>

Birleşik Devletler Endonezya Cumhuriyeti, kısaltılmışı REUI, Hollanda'nın Batavo -Hollanda Savaşı'nı takiben 27 Aralık 1949'da Hollanda Doğu Hint Adaları eksi Hollanda Yeni Gine üzerindeki egemenliğini resmen devrettiği federal bir devletti. Endonezya Yuvarlak Masa Konferansı..Bu transfer,Endonezyalı milliyetçiler ile Hollanda arasında Endonezya'nın kontrolü için verilen dört yıllık çatışmayı sona erdirdi. Cumhuriyet bir yıldan az sürdü ve yerini Endonezya Cumhuriyeti aldı.

<span class="mw-page-title-main">Papua Bölgesi</span> 1883ten 1975e kadar Okyanusyadaki Britanya ve Avustralya kolonisi

Papua Bölgesi, 1902'den 1949'a kadar var olan Yeni Gine adasının güneydoğusunda fiilî bir Avustralya sömürgesiydi. Bölge daha önce Londra'dan Britanya Yeni Ginesi olarak yönetiliyordu ve Papua Yeni Gine 1975'te bağımsızlığını kazanana kadar Birleşik Krallık'ın hukuken elinde kaldı. Bölge, şu anda Papua Yeni Gine'nin yaklaşık yarısı olan Güney Yaylaları, Batı, Körfez ve Orta eyaletlerin yanı sıra Oro ve Milne Körfezi'nden oluşuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Solomon Takımadaları</span>

Solomon Takımadaları, Avustralya'nın kuzeydoğusunda, güney Büyük Okyanus'un batısındaki bir adalar grubudur. Takımadalar, Okyanusya'nın Melanezya alt bölgesinde ve biyolojik bölgesinde yer alır ve Solomon Denizi'nin doğu sınırını oluşturur. Takımadaların birçok adası Papua Yeni Gine ve Solomon Adaları ülkeleri arasında dağılmıştır. Takımadalardaki en büyük ada, Bougainville Özerk Bölgesi'nin bir parçası olan Bougainville Adası, Buka Adası, Nukumanu Adaları ve yakınlardaki birkaç küçük adadır. Geri kalanının çoğu Solomon Adaları topraklarına giriyor ve Ontong Java, Sikaiana atollerini, Bellona ve Rennell'in yükseltilmiş mercan adalarını ve yüksek Choiseul, Guadalcanal, Makira, Malaita, New Georgia, Nggelas, Santa adalarını içeriyor. Isabel ve Shortlands, Santa Cruz Adaları, takımadaların bir parçası değildir.

<span class="mw-page-title-main">Doğu Hint Adalarında Şirket Yönetimi</span>

Doğu Hint Adalarındaki Şirket Yönetimi, Hollanda Doğu Hindistan Şirketi'nin 1610'da Hollanda Doğu Hint Adaları'nın ilk genel valisini atamasıyla kurulan politik ve ticarî yapı. 1800'de şirketin iflas edip feshedilmesiyle son bulmuştur. Şirketin bölgedeki mülkleri de Hollanda Doğu Hint Adaları olarak kamulaştırılmıştır. Var olduğu zaman diliminde takımadaların çoğu üzerinde bilhassa stratejik öneme sahip olan Java'da bölgesel kontrol uyguladı.

<span class="mw-page-title-main">Ambon Valiliği</span>

Ambon, Ambon Adası ve komşusu olan on adadan oluşan bir Hollanda Doğu Hindistan Şirketi valiliğiydi. Şirketin amirallerinden birisi olan Steven van der Hagen'in adanın merkezi olan Fort Victoria'yı 22 Şubat 1605'te Portekizlilerden ele geçirmesiyle valilik idaresi oluşturulmuştur. 1619 yılına kadar Ambon, Doğu Asya'daki Hollanda topraklarının başkenti olarak görev yaptı. 1619'da Hollanda Doğu Hindistan Şirketi'nin Asya'daki ana limanı olması planlanan Batavia kuruldu ve merkez oraya taşındı. Ada, 19. yüzyıla kadar dünyanın karanfil üretim merkeziydi. Hollandalılar, Ambon'un karanfil tekelini güvence altına almak için, kendi yönetimlerine tabi diğer tüm adalarda karanfil ağacının yetiştirilmesini yasaklamışlardır.