İçeriğe atla

Hipnos

Hipnos
Uyku Tanrısı
Hypnos ve Thanatos, John William Waterhouse'un tablosu Uyku ile Üvey Kardeşi Ölüm
Yaşadığı yerÖlüler Diyarı
SembolleriHaşhaş, Lethe, kavak
Kişisel bilgileri
EşiPasithea
EbeveynleriNyx ve Erebus
KardeşleriThanatos, Nemesis, Eris, Keres, Oneiroi, Apate, Clotho, Lachesis, Atropos, Oizys ve diğerleri
Karşılıkları
Roma karşılığıSomnus

Yunan mitolojisinde Hypnos (GrekçeὝπνος, "uyku") uykunun kişileştirilmesidir; Roma eşdeğeri Somnus olarak bilinir. Adı hipnoz kelimesinin kökenidir.[1]

Betimleme

Hypnos, Nyx ("Gece") ve Erebus'un ("Karanlık") oğludur. Kardeşi Thanatos'tur ("Ölüm"). Her iki kardeş de Ölüler Diyarında (Hades) veya Ölüler Diyarının başka bir vadisi olan Erebus'ta yaşar. Rivayete göre Hypnos, Lethe ("Unutkanlık") nehrinin geldiği ve gece ile gündüzün buluştuğu büyük bir mağarada yaşıyordu. Yatağı abanozdan yapılmış, mağaranın girişinde haşhaş ve diğer hipnotik bitkiler yetişirdi. Mağarasına ışık ve ses giremezdi. Homer'a göre, daha sonra kendine ait bir rüya adası olduğu iddia edilen Lemnos adasında yaşar. Sakin ve nazik bir tanrı olduğu söylenir, çünkü muhtaç insanlara yardım eder ve uykuları nedeniyle hayatlarının yarısına sahiptir.[2][3]

Ailesi

Hypnos, ikiz kardeşi Thanatos'un (Θάνατος, "ölüm kişileştirilmiş") yanında yaşardı.

Hypnos'un annesi Gecenin ilahı Nyx'ti (Νύξ, "Gece"), babası Karanlığın ilahı Erebus'tu. Nyx korkunç ve güçlü bir tanrıçaydı ve Zeus bile onun alanına girmekten korkardı.

Karısı Pasithea, Harites'lerin en gençlerinden biriydi ve ona evlilik ve doğum tanrıçası Hera tarafından vadedilmişti. Pasithea, halüsinasyon veya rahatlamanın ilahıdır.

Hypnos'tan türetilmiş kelimeler

Türkçedeki "hipnoz" kelimesi, bir kişi hipnotize edildiğinde uykuya benze bir duruma girdiği için onun adından türetilmiştir. Uykuya neden olan "hipnotik" olarak bilinen ilaç sınıfı da adını Hypnos'tan alır.

97. pokemon olan Hypno'nun adı Hypnos'tan türetilmiştir, bilindik hareketlerinden biri diğerlerini uyutumadır.

Ek olarak, "insomnia" kelimesi Roma karşılığı olan Somnus'un adından gelmektedir. (in- "değil" + somnus "uyku").[4]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ James H. Mantinband. Concise Dictionary of Greek Literature. New York: Philosophical Library, 1962.
  2. ^ Wilhelm Vollmer: Wörterbuch der Mythologie aller Völker. Reprint-Verlag, Leipzig 2003 (new edition), 3826222008, sf. 263.
  3. ^ Scott C. Littleton: Gods, Goddesses, and Mythology, Volume 4. Marshall Cavendish/Tarrytown, New York (US) 2005, 076147563X, sf. 474–476.
  4. ^ "Insomnia | Define Insomnia at Dictionary.com". Dictionary.reference.com. 27 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2014. 

Dış bağlantılar

Hypnos'un Bronz Başı heykelinin lazer ile taraması 23 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hades</span> Antik Yunan mitolojisinde yeraltı tanrısı

Hades, Yunan mitolojisinde ölülere hükmeden yeraltı tanrısıdır. Zeus, yeryüzünün hâkimiyetini kardeşleri arasında paylaşırken Zeus'a gökyüzü, Poseidon'a denizler ve Hades'e yeraltı düşer. O artık ölüler ülkesi tanrısıdır; ancak kötü değildir. Yer altının tüm hazineleri Hades'in olduğu için Romalılar onun adını varlıklı yani, Plüton olarak değiştirmiştir. Eşi, Demeter ve Zeus'un kızı Persephone'dir. Hades ve eşi Persephone amansız, insafsız, yürekleri hiçbir yakarış, hiçbir sunu ya da kurbanla yumuşamayan korkunç tanrılar olarak bilinir. Gigantlar arasındaki karşıtı Alcyoneus'dur.

<span class="mw-page-title-main">Enkidu</span> Gılgamışın yol arkadaşı

Enkidu (Sümerce: 𒂗𒆠𒄭 EN.KI.DU10), antik Mezopotamya mitolojisinde efsanevi bir figür ve Uruk kralı Gılgamış'ın savaş zamanındaki yoldaşı ve arkadaşıdır. İkisinin maceraları, Sümer edebiyatında ve M.Ö. 2. binyılda yazılan Akad destanı Gılgamış Destanında yer aldı. Enkidu, vahşi adamın en eski edebi temsili olarak, Mezopotamya'daki sanatsal temsillerde ve Antik Yakın Doğu edebiyatında sıkça rastlanan bir motif olarak öne çıkıyor. Enkidu'nun ilkel bir adam olarak belirmesi, M.Ö. 1300-1000 arasındaki Eski Babillilerin versiyonuyla potansiyel bir benzerlik taşıyor; bu versiyonda Enkidu, Sümerce şiirlerde bir hizmetkâr-savaşçı olarak tasvir edilmiştir.

Utu, Akadca Şamaş adıyla da bilinen eski Mezopotamya Güneş tanrısıdır. Her gün dünyada olan biten her şeyi gördüğüne inanıldı ve adaletten ve gezginlerin korunmasından sorumluydu. İlahi bir yargıç olarak, yeraltı dünyasıyla ilişkilendirilebilirdi. Ek olarak, tipik olarak hava tanrısı Adad ile birlikte kehanet tanrısı olarak hizmet edebilirdi. Evrensel olarak birincil tanrılardan biri olarak kabul edilirken, özellikle Sippar ve Larsa'da saygı görüyordu.

<span class="mw-page-title-main">Thanatos</span> Antik Yunanda ölümün kişileştirilmiş halidir

Thanatos Yunan mitolojisi'nde "ölüm"ün tecessümü, vücut bulmuş haliydi. Roma mitolojisindeki dengi Mors'tur.

<span class="mw-page-title-main">Niks</span> Yunan mitolojisinde gece tanrıçası

Niks, Yunan mitolojisindeki ilk tanrılardan gece tanrıçası, gecenin şekil almış hâlidir.

<span class="mw-page-title-main">Rüya</span> diğer adıyla düş, uykunun genel bir özelliği olup, uykunun REM evresi ile yakından ilgili, görsel ve işitsel algı ve duyulardır

Rüya ya da düş, uykunun genel ve karakteristik özelliklerinden biri olup, uykunun hızlı göz hareketi (REM) adlı evreleriyle yakından ilişkili bulunan, görsel ve işitsel algı ve duygulardır. Rüyaların biyolojik içeriği, işleyişi ve maksatları tümüyle anlaşılmış değildir. Rüyalara “duyusuz algı”nın bir türü veya nesnesiz algı olarak da bakılabilir. Çeşitli inanışlara ve tahminlere de neden olan rüyalar, her zaman için ilginç ve yoruma açık bir konu oluşturmuşlardır. Farklı psikoloji ekollerinin, parapsikologların ve deneysel spiritüalistlerin rüyaları farklı biçimlerde açıklama çabaları olmuştur. Rüyaların işleyişinin açıklanması bilimsel topluluğun genel kabulüne göre varsayımlar düzeyinden öteye pek gidememiş olup, rüyalar hâlen esrarını korumakta olan bir inceleme alanını oluşturmaktadır. Rüyaların bilimsel incelenmesi oneiroloji adını alır.

Susanoo, Japon mitolojisinde bir tanrıdır. Susanoo'nun ismi Nihonshoki'de Susanoo no Mikoto olarak, Kojiki'de ise Takehaya Susanoo no Mikoto veya Tatehaya Susanoo no Mikoto (建速須佐之男命) olarak yazılır. İzumokoku Fudoki'de ise Kamu Susanoo no Mikoto (神須佐能袁命) ve Susanoo (須佐能乎命) olarak geçmektedir. Amaterasu’nun erkek kardeşi olup, mitolojide onunla birlikte Japonya'nın gücünü simgeleyen bir ikili olarak gösterilir.

<span class="mw-page-title-main">Æsir</span>

Aesir ; İskandinav mitolojisinde başlıca tanrı topluluğunun genel adı. Diğer topluluğun adı Vanir'dir ve Odin'le birlikte ölümlü insanların hayatlarını yönetirler. Asgard'da yaşarlar. Tanrılar güçlü, güzel ve normal insanlardan daha iridirler. İnsanlardan uzun yaşarlar ama ölümsüz değillerdir. Her tanrı değişik alanlarda bilgiye sahiptir. İyi, sıcakkanlı ve yardımseverdirler. Asgard'da çok uzun süreden beri yaşayan Vanir'ler de Æsir tanrıları arasında sayılırlar.

Gece Evi Amerikalı yazar P.C. Cast ve kızı Kristin Cast tarafından yazılan vampir-merkezli fantezi romanları serisidir. Seri, çaylak bir Vampire dönüşünce Tulsa, Oklahoma'daki Gece Evi adlı yatılı okula geçmek zorunda kalan 16 yaşındaki Zoey Kızılkuş'un maceralarını konu alır. Seri 63 hafta boyunca New York Times Best Seller Listesi'nde bulundu ve sadece Kuzey Amerika'da yedi milyonun üstünde kopyası basıldı. 27 Ekim 2009'da ilk basımı çıkan 6. kitap Baştan Çıkarılmış, o hafta 1. sırada USA Today bestseller listesine girdi. Ocak 2010'da, İşaret'in Almanca çevirisi Gezeichnet, Der Spiegel bestseller listesinde 1 numaraya yükseldi. Seri şimdiye kadar 39 ülkede on milyondan fazla sattı.

İlāh, "tanrı" ile aynı anlama gelen bir Arapça terimdir. Dişil hâli "ilaha"dır ve bu tanrıça ile eşanlamlıdır. Dinsel inanışlarca kutsal görülen ve tapınılan doğaötesi bir varlıktır. İlah kelimesi İslami ritüellerde sıkça kullanılır: ezan, kelime-i şehadet.

<span class="mw-page-title-main">Morfeus</span> Antik Yunan tanrısı

Morpheus Yunan mitolojisinde düşler tanrısıdır. Babası uyku tanrısı Hypnos'dur. Bazı kaynaklara göre annesi gece tanrıçası Nyx, bazı kaynaklara göre rahatlamanın ve dinlenmenin tanrıçası Pasithea'dır. İnsanların rüyalarına girebilme, onlara rüyalarında görünebilme gücüne sahiptir.

Aytekin Akkaya, Türk oyuncu, senaryo yazarı, yönetmendir.

<span class="mw-page-title-main">Ölüm (kişileştirme)</span> ölümün kişileştirilmesi

Ölüm, insan kültüründe öne çıkan yeri nedeniyle, kişileştirilmiş bir güç olarak hayal edilir. Azrail olarak da bilinir. Bazı mitolojilerde, Azrail, kurbanlarını toplamak için gelirken onların ölümüne sebep olur. Bu nedenle, bazı hikâyelerdeki insanlar Ölüm'ün ziyaretinden kaçmayı, bazen de Ölüm'ü rüşvet ya da hile ile savuşturmayı deneyerek hayata tutunmaya çalışırlar. Diğer inançlarda ise, Ölüm Hayaleti sadece bir psikopomp'dur. Ne zaman ve nasıl olacağı konusunda kontrol sahibi değildir. Vücut ile ruh arasındaki son bağları koparıp ölenlere ahirette rehberlik ederek hizmet verir. Ölüm çoğu zaman erkek formunda kişileştirilir, ancak bazı kültürlerde Ölüm kadın olarak da algılanır.

<span class="mw-page-title-main">Gece tanrıları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bir gece tanrısı, mitolojilerde gece, gece gökyüzü veya karanlıkla ilişkilendirilen bir tanrıça veya tanrıdır. Çok tanrılı dinlerde yaygın olarak bulunurlar. Aşağıdakiler, çeşitli mitolojilerdeki gece tanrılarının bir listesidir.

Moros, Yunan mitolojisinde ölümlüleri ölümcül kaderlerine sürükleyen, yaklaşan kıyametin "nefret dolu" olarak kişiselleştirilmiş ruhudur. Moros'un insanlara ölümlerini öngörme yeteneği verdiği de söylenir. Roma eşdeğeri ise Fatum'dur.

Keres ya da sadece Ker, Yunan mitolojisinde dişi ölüm ruhlarıydı. Şiddetli ölümü kişileştiren ve savaş meydanlarında kanlı ölümlere sürüklenen tanrıçalardı.Ölüm sırasında orada olmalarına rağmen öldürme güçleri yoktu. Yapabilecekleri tek şey ölmelerini beklemekti ve sonra ölülerle ziyafet çekebilirlerdi.

<span class="mw-page-title-main">Nótt</span> İskandinav mitolojisinde geçen bir tanrıça

Nótt, İskandinav mitolojisinde gece teşhisi olan tanrıça. Nótt jötunn Narfi ve Nór'un kızı, Thor'un büyükannesidir. Yggdrasill ağacının altındaki vadilerde doğmuştur. Hayvanı, Alfödr'in Nott ve Dagr'a verdiği atlardan biri olan Hrímfaxi'dir. Anonim Eski Norsça şiirlerin 13. yüzyıldaki derlemesi niteliğindeki Manzum Edda ve 13. yüzyılda yazılan Nesir Edda'da Nótt, Narfi'nin kızı olarak geçer ve Hrímfaxi ile ilişkilendirilir. Nesir Edda'da Nótt'un evlilikleri ve soyağacından bahsedilir. Nótt; ilki Naglfari, ikincisi Annar, üçüncüsü ise Dellingr ile olmak üzere her birinden bir çocuğu olan üç evlilik yapmıştır. Bir özel isim olan nótt kelimesi, Eski Norsça edebiyatında da geçer.

14827 Hypnos, sönmüş bir kuyruklu yıldız olduğu düşünülen, yüksek dışmerkezli ve bir kilometreden küçük karbonlu bir asteroitdir. Dünya'ya yakın cisim ve Apollo grubunun potansiyel olarak tehlikeli asteroidi olarak sınıflandırılmıştır.