İçeriğe atla

Heȟáka Sápa

Kara Geyik, kızı ve eşiyle

Kara Geyik (yerli dilinde adı: Heȟáka Sápa «kara sığın / black elk» ; İngilizce tercüme adı: Black Elk «Kara Sığın») (Aralık 1863 - 19 Ağustos 1950), Siyulardan Oglala Lakotalarının şamanı (wičháša wakȟáŋ) ve heyoka (heyókȟa). Çılgın At'ın (Tȟašúŋke Witkó) ikinci kuzenidir.

Hayatı

On iki yaşında Little Big Horn Savaşına katıldı (1876) ve 1890 'da olan Yaralı Diz Katliamı'nda yaralandı.

Sonradan Katolik olan ilk eşi Katie War Bonnett ile 1892'de evlendi ve ondan üç çocuğu oldu. Eşinin 1903'teki ölümünden sonra kendisi de vaftiz olup Nicholas Black Elk adını almış ancak kabile gelenekleri ile vaftiz olduğu din arasında bir çatışma görmediğinden halkının manevi lideri olarak hizmet etmeye devam etmiştir. 1905'te iki kız çocuk sahibi dul Anna Brings White ile evlenmiş ve Kara Geyik'in bu eşinden de üç çocuğu olmuştu.

Hayatının sonuna doğru kendi yaşam öyküsünü ve Siu dini törenlerini çeşitli yazarlarla paylaşmıştı (John Neihardt ve Joseph Eyes Brown). Kızılderili hayatı ve dini hakkında önemli belge niteliği taşıyan anlatıları adı geçen yazarlarca kitaplaştırıldı.

Kitaplar

  • John Neihardt (Haz.), Black Elk Speaks: being the life story of a holy man of the Oglala Sioux (1932) (Kitap İri Boynuzlu Kara Geyik Anlatıyor, Çev. Ünsal Özünlü, İmge Yayınları tarafından Türkçeye çevirilmiştir)
  • Joseph Epes Brown (Haz.) The Sacred Pipe: Black Elk's Account of the Seven Rites of the Oglala Sioux, (1953)
  • The Sixth Grandfather: Black Elk's Teachings Given to John G. Neihardt (1984)

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Robert Louis Stevenson</span>

Robert Louis Stevenson,, İskoç romancı ve şair. En ünlü eseri Define Adası'dır. 2018 yılında itibarıyla dünyada en çok başka dile çevrilen yazarlar sıralamasında Charles Dickens’ın hemen ardında, 26. sıradadır.

<span class="mw-page-title-main">Francis Drake</span> Elizabeth Döneminde yaşayan İngiliz denizci, kaşif, köle tüccarı, mühendis ve politikacı

Francis Drake, Elizabeth devrinde yaşamış olan, önemli bir İngiliz korsan, denizci, kâşif, köle taciri, mühendis ve politikacıdır. Dünyanın çevresini dolaşan ilk İngiliz kaptandır. Dünyayı dolaştıktan sonra, 1581'de I. Elizabeth tarafından şövalye unvanıyla ödüllendirildi.

<span class="mw-page-title-main">Siyular</span> Kızılderili kabilesi

Siyular ya da Siular, Kuzey Amerika'da önceleri Superior Gölü çevresinde yaşayan, Kızılderili kabilesi. Ova Kızılderilileri kültür grubuna dahildirler. Avrupalı sömürgecilerle yaptıkları savaşlar sonucunda yenildiler ve Minnesota ile Dakota'ya sürüldüler. 19. yüzyıl ortalarında toplama kamplarına yerleştirildiler. 1876 yılında ayaklanarak bağımsızlık ve özgürlük savaşını yeniden başlattılar. Liderleri Oturan Boğa öldürüldü. 1890 yılında da ABD güçlerinin düzenlediği büyük bir katliamla direnişleri kırıldı.

<span class="mw-page-title-main">Johnny Cash</span> Amerikalı şarkıcı (1932 – 2003)

Johnny Cash Amerikalı rock ve country müziğini önemli ölçüde etkilemiş bir gitarist, söz ve müzik yazarı ve June Carter Cash'in eşiydi.

<span class="mw-page-title-main">Joséphine de Beauharnais</span> Napoleon Bonapartenin eşi

Joséphine de Beauharnais, Napoleon Bonaparte'nin eşidir.

Joseph Epes Brown(d.9 Eylül 1920 - ö. 19 Eylül 2000) Montana Üniversitesi Dini Araştırmalar profesörüydü. "Amerikan Yerli Gelenekleri" ve "Dünya Dinleri" alanlarında tanınmış bir yazar olan Brown Amerikan Yerlileri ile ilgili araştırmaların kurucularından biri ve Amerikan yüksek eğitiminde bu dini geleneklerin çalışılmasının önünü açan kişilerin başından gelmekteydi.

<span class="mw-page-title-main">Zümrüdüanka Yoldaşlığı</span> Gizli örgüt

Zümrüdüanka Yoldaşlığı, J.K. Rowling tarafından yazılmış olan Harry Potter serisinin kurgusal gizli bir örgütüdür. Lord Voldemort ve onun takipçileri olan Ölüm Yiyenler'e karşı mücadele eden, serinin beşinci kitabı olan Harry Potter ve Zümrüdüanka Yoldaşlığı'na da adını veren yoldaşlık Albus Dumbledore tarafından kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">I. Elizabeth</span> İngiltere ve İrlanda Kraliçesi (1558–1603)

I. Elizabeth, 17 Kasım 1558'den 1603'teki ölümüne kadar İngiltere ve İrlanda kraliçesi idi. Bakire Kraliçe olarak da bilinen Elizabeth, Tudor Hanedanı'nın beş hükümdarının sonuncusudur.

<span class="mw-page-title-main">Andrew Lloyd Webber</span>

Andrew Lloyd Webber, Baron Lloyd-Webber, İngiliz besteci ve müzikal tiyatro emprezaryosu. Kariyeri boyunca 17 müzikale imza atmıştır. 2001'de New York Times tarafından "ticari açıdan tarihin en başarılı bestecisi" olarak gösterilmiştir. Müzikallerinden bazıları West End'de ve Broadway'de 10 yılı aşkın süre sahnelenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Vaftiz</span> Katolik ve Ortodoks kiliselerinde vazgeçilmez 7 Sakramentten biri

Vaftiz, kişinin alnını ıslatmak veya tüm vücudunu suya batırmak şeklinde icra edilen bir dini "arınma" ve "yeniden doğma" törenidir.

<span class="mw-page-title-main">Sığın</span> Bir geyik cinsi

Sığın, sığın geyiği, taçboynuzlu geyik ya da mus, geyikgiller (Cervidae) familyasının ve karacagiller (Capreolinae) alt familyasının monotipik Alces cinsinden, Kuzey Avrasya ile Kuzey Amerika'da yaşayan, kürek boynuzlu ve boynu sakallı, yarı sucul iri bir geyik türü. Yaşayan geyik türleri içinde en iri olanıdır. Diğer geyik türlerinin aksine yalnızcıl bir hayvandır ve sürü oluşturmazlar. Hantal ve yavaş olsa da ürktüğünde ya da kızdırıldığında şaşırtıcı biçimde hızlı ve saldırgan olabilmeleriyle ünlüdür. Sonbaharda, Eylül ve Ekim aylarındaki çiftleşme döneminde erkekler arasında sık sık kavga çıkar. Gündüzleri beslenen sığınların ana düşmanları kurt, ayı ve insandır.

<span class="mw-page-title-main">Amerikan Atı</span>

Amerikan Atı 1870'lerdeki Siu Savaşları boyunca Oglala Lakotalarının şefiydi. Ayrıca ihtiyar Amerikan Atı'nın yeğeni ve Kızıl Bulut'un damadıdır.

<span class="mw-page-title-main">Philip Marlowe</span> kurgusal karakter

Philip Marlowe, Raymond Chandler tarafından Büyük Uyku ve Uzun Veda kitapları için yaratılmış bir roman kahramanıdır. Marlowe ilk olarak 1939'da basılan Büyük Uyku isimli romanda boy göstermiştir. Chandler'ın Black Mask ve Dime Detective gibi ucuz dergilerde yayımlanan ilk kısa hikâyelerinde "Carmady" ve "John Dalmas" gibi benzer karakterler yer almıştır. Sonradan bu kısa hikâyeler, Chandler'ın kullanılmış parçalardan yapmak diye adlandırdığı bir süreçle bir araya getirilerek ve genişletilerek Marlowe karakterinin yer aldığı romanlara dönüştürüldü. Chandler sonradan hiç kullanılmamış parçalardan oluşturduğu kısa hikâyelerini topladığı The Simple Art of Murder isimli kitapta baş kahramanların isimlerini Philip Marlowe olarak değiştirmiştir. İlk yazdığı hikâyeler olan "Blackmailers Don't Shoot" ve "Smart-Aleck Kill"deki dedektifin ismi sonraki baskılarda değiştirilmemiş ve Philip Marlowe, Private Eye televizyon dizisinde Marlowe'un çözdüğü vakalara eklenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Lorenzo Da Ponte</span>

Lorenzo Da Ponte, Venedikli opera yazarı ve şair. 28 opera yazmıştır. Bu operalar Mozart ve Antonio Salieri gibi bestekârlar tarafından bestelenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">John Krasinski</span> Amerikalı film yönetmeni ve sinema oyuncusu

John Burke Krasinski, Amerikalı film yönetmeni, yazar ve oyuncu.

<span class="mw-page-title-main">Oglala Lakotaları</span> Kızılderili kabilesi

Oglala Lakotaları ya da Oglala Siyuları, Oglalalar, Lakota Siyularının ayrıldığı yedi alt kabileden (band) biri. Brulé Lakotaları (Sičháŋǧu) ile birlikte Güney Lakotaları adı altında toplanırlar.

John Philips Marquand, Amerikalı yazar.

<span class="mw-page-title-main">VII. Konstantinos</span> Bizans imparatoru

VII. Konstantinos Porfirogennetos ya da Porphyrogenitus, "Mor Oda'da Doğan" Makedon Hanedanı'nın dördüncü Bizans imparatoru, 913 ile 959 yılları arasında hüküm sürmüştür. İmparator VI. Leon ile onun dördüncü karısı Zoe Karbonopsina'nın oğlu, öncülü Aleksandros'un yeğenidir.

<span class="mw-page-title-main">Chadwick Boseman</span> Amerikalı oyuncu (1976–2020)

Chadwick Aaron Boseman, Amerikalı oyuncuydu.

<span class="mw-page-title-main">Remus Lupin</span>

Remus John Lupin, J. K. Rowling'in yazdığı Harry Potter kitap serisindeki kurgusal bir karakterdir. İlk olarak Harry Potter ve Azkaban Tutsağı'nda Hogwarts'ın yeni Karanlık Sanatlara Karşı Savunma profesörü olarak göründü. Lupin, bu görevden ana karakter Harry Potter'ın arkadaşı olarak istifa ettikten çok sonra da hikâyede yer alır. Türü Kurtadam'dır. Ayrıca James Potter, Lily Potter ve Sirius Black'in yakın arkadaşıdır. Serinin film uyarlamasında yetişkin olarak David Thewlis tarafından, genç olarak ise James Utechin tarafından canlandırılmıştır.