İçeriğe atla

Herbert Hans Haupt

Herbert Hans Haupt
Doğum21 Aralık 1919
Ölüm8 Ağustos 1942 (22 yaşında)
Çocuk(lar)1

Herbert Hans Haupt (d. 21 Aralık 1919 – ö. 8 Ağustos 1942), II. Dünya Savaşı'nda Nazi Almanyası adına ajanlık yaptığı gerekçesiyle idam edilmiş Alman asıllı bir ABD vatandaşıydı.

İlk yaşamı

Almanya'nın Stettin kentinde Hans Max Haupt ve Erna Haupt (Fröhling)'in çocuğu olarak dünyaya geldi. Hans Haupt bir I. Dünya Savaşı gazisi olarak, iş bulup yerleşmek için 1923 yılında Chicago'ya, Illinois şehrine geldi. Karısı ve çocuğu da 1925 yılında Amerika'ya, Hans'ın yanına yerleşti. Hans ve Erna 1930 yılında Amerika Birleşik Devletleri vatandaşı olunca, Herbert da ebeyevn durumundan vatandaşlığa hak kazandı. Herbie önce Lane Lisesi'ni bitirdi sonra da Simpson Optical Company'de optisyen çırağı olarak çalışmaya başladı.

II. Dünya Savaşı

1941 yılında Herbie Haupt ve arkadaşları Wolfgand Wergin ve Hugo Trösken ile birlikte bir dünya turuna çıkmaya karar verdiler. Trösken ABD-Meksika sınırından eksik evrak gerekçesi ile geri çevrildi, Haupt ve Wergin ise yola devam ettiler. İkisinin de Amerikan Pasaportu yoktu ama ikisi de Meksiko (Mexico City)'deki Alman Konsolosluğundan birer Alman Pasaportu almayı başardılar. Çift önce Japonya'ya gitti. Burada, Fransa'ya nakliyat yapan bir Alman yük gemisinde çalışmaya başladılar. Haupt ve Wergin Fransa'ya vardıklarında ABD ve Almanya arasında savaş patlak vermişti. Haupt, Almanya'da büyükannesinin Stettin'deki evinde kalmaya başladı.

Haupt, gemide gözcü olarak hizmet ederken bir İngiliz savaş gemisini spotlar ile işaret edip yerini belli etiğinden ötürü, Almanlar tarafından bir Metal Haç ile ödüllendirilmişti. Arkadaşı Wergin orduya alındı. Haupt'un ise sabotajçı olarak hizmet etmesi için ABD'ye geri gönderilmesine karar verildi.

Pastorius Operasyonu

Pastorius Operasyonu çerçevesinde 12 İngilizce konuşan Alman, Brandenburg Sabotaj Okulu'nda eğitildi. 8 tanesi yetiştirilip U-Botlar ile Amerika Birleşik Devletleri'ne, savaş fabrikalarını sabote etmeleri için götürüldü. Haupt ve beraberindeki üç kişi 17 Haziran 1942'de Florida'nın Ponte Vedra sahilinde karaya indirildi. Diğer dört kişi ise Long Island'a götürüldü. Haupt burada bir Jacksonville trenine binerek Şikago'daki evine ailesini ve kız arkadaşını görmeye gitti. Long Island'daki dört kişi ise eylemin neticelerinden korkup FBI'a teslim oldu ve her şeyi itiraf etti. Bu sırada Şikago'da bulunan Haupt ve ailesi 27 Haziran tarihinde tutuklanıp gözaltına alındı. Erna 1946, baba Hans ise 1957 yılında Almanya'ya iade edildi.

Duruşma ve ölüm

Herbert Haupt ve beraberindeki 7 "U-Bot" yolcusu yargılanmak için Washington'a, askeri mahkemeye gönderildi. Tamamı düşmana ajanlık etmekten suçlu bulundu ve eylemi gerçekleştirmemiş olmalarına rağmen ölüm cezasına çarptırıldılar. Eylemi itiraf eden iki kişi daha hafif bir cezaya çarptırılarak 1947 yılında sınırdışı edildi. Kalan altı kişi; Herbert Hans Haupt, Edward Kerling, Hermann Neubauer, Werner Thiel, Heinrich Heinck ve Richard Quirin 8 Ağustos 1942 tarihinde Washington'da elektrikli sandalye ile idam edildi. Bu olay, tarihe elektrikli sandalye ile bir defada en çok kişinin öldürülmesi olarak geçiyordu.

Genç Haupt idamdan biraz önce bitkin düştü ama daha sonra kendini toparladı ve görgü tanıklarınca "gerçek bir erkek" gibi öldüğü kayda geçirildi. Haupt'un sandalyede can vermesi 7 dakika sürdü. Babasına teslim edilen son mektubunda, "Bu seni çok üzmesin, tamamen masum olan aileme ve arkadaşlarıma, en üzücüsü de anneme acı ve kederden başka bir şey veremedim."

Haupt'un cenazesi diğer beş kişi ile birlikte Blue Pains D.C'deki Potters Field mezarlığına götürüldü. Mezarlar aslında üzerinde sayı bulunan tahta bordlar şeklinde yapılmıştı ancak 1982 yılında mezarlara küçük hatıralar ve işaretler bırakılmasına izin verildi. Daha sonra hükûmet bunu tekrar yasakladı ve bugün bu altı kişinin mezarları çitten bir bölgede bulunup, kendilerine ait bir iz veya işaret taşımamaktadır.

Günümüz ile ilgisi

11 Eylül saldırılarının ardından ABD Devlet Başkanı George W. Bush askeri mahkemelerin tekrar ABD vatandaşlarını yargılama yetkisine sahip olması için girişimlerde bulundu. Haupt halen, üst düzey bir mahkemede yargılanıp idama çarptırılan tek ABD vatandaşıdır.

Kaynakça

  • They Came to Kill kitabı. Yazarı: Eugene Rachlis, 1961 tarihli. Random House yayınlarından çıktı.
  • Shadow Enemies kitabı. Yazarı: Scott Gordon, 2002 tarihli.Lyons Press yayınlarından çıktı.
  • Saboteurs, Nazi Raid on America kitabı. 2004 tarihli.Yazarı: Alfred Knopf
  • In Time of War, kitabı.Yazarı: Pierce O'Donnell. 2005 tarihli.The New Press yayınlarından yayınlarından çıktı.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hjalmar Schacht</span>

Horace Greeley Hjalmar Schacht, Alman Bankacı. Reichsbank'ın genel başkanı ve Nazi Almanyası'nın Ekonomi Bakanı.

<span class="mw-page-title-main">Hans-Ulrich Rudel</span> Uçak pilotu

Hans-Ulrich Rudel, II. Dünya Savaşı'nın Alman bombardıman uçak pilotu.

<span class="mw-page-title-main">Charles de Gaulle</span> 18. Fransa cumhurbaşkanı

Charles André Joseph Marie de Gaulle, Fransız asker ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Berlin Duvarı</span> 1961–1989 yılları arasında Doğu Almanya ile Batı Almanyayı ayıran bariyer

Berlin Duvarı, Doğu Almanya vatandaşlarının Batı Almanya'ya kaçmalarını önlemek için Doğu Alman meclisinin kararı ile 13 Ağustos 1961 tarihinde Berlin'de yapımına başlanan 46 km uzunluğundaki duvar. Demokratik Almanya Cumhuriyeti açısından resmî adı Antifaschistischer Schutzwall şeklindeydi.

<span class="mw-page-title-main">İstiklâl mahkemesi</span> Türk Kurtuluş Savaşı ve cumhuriyetin ilk yıllarında faaliyet gösteren özel mahkemeler

İstiklâl mahkemesi, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında ayaklanma çıkaran ve yağmaya girişenleri, bozguncuları, orduya ait silah ve mühimmatı çalanları, casusları, asker kaçaklarını ve bağımsızlık hareketini engelleme amacıyla propaganda yapanları yargılamak için, çıkarılan özel bir kanunla ilk olarak 18 Eylül 1920 tarihinde kurulan mahkemelerdir. İlk dönem İstiklâl Mahkemeleri, Ankara'daki hariç olmak üzere 17 Şubat 1921 tarihinde kapatıldı. İkinci dönem İstiklâl Mahkemeleri, çalışmalarına 30 Temmuz 1921'de başladı ve 1923'ün Ekim ayına dek faaliyetlerini sürdürdü. Üçüncü ve son dönem İstiklâl Mahkemeleri ise 1923 ile 1927 yılları arasında etkin oldu.

Vatana ihanet, vatan hainliği ya da hıyanet-i vataniye, meşrû egemenlik organını devirmeye veya otoritesini yıkmaya, bağlı olduğu devlete karşı savaşmaya veya düşmanla iş birliği etmeye yönelik eylemleri kapsayan suç türü. Tarih boyunca birçok hukuk sisteminde tüm suçların en büyüğü olarak değerlendirilmiş ve en şiddetli biçimlerde cezalandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Savaş suçu</span> Savaş kanunlarının ihlali sonucu ortaya çıkan durum

Savaş suçu, askerî veya sivil, kişi veya kişilerin, savaş kanunları ihlâli için uluslararası ceza hukuku çerçevesinde cezalandırılabileceği suçtur. Bunlar özellikle, sivil halkın öldürülmesi, kötü muameleye tabi tutulması veya zorla çalıştırılması, savaş esirlerinin öldürülmesi ya da kötü muameleye tabi tutulması, rehinelerin öldürülmesi, kamu ve özel kişilerin mallarının yağmalanması, gereksiz yere şehirlerin yakılıp yıkılması gibi eylemleri kapsamaktadır. Devletler arası çatışmalarda savaş kanunlarının her ihlâli bir savaş suçu sayılmaktadır, ama devlet içi çatışmalarda yer alan ihlâller savaş suçu sayılmayabilir.

<span class="mw-page-title-main">Nürnberg Uluslararası Askerî Ceza Mahkemesi</span> İkinci Dünya Savaşının sonunda bir dizi askeri yargılama

Nürnberg Uluslararası Askeri Ceza Mahkemesi veya Nürnberg mahkemeleri, Ekim 1945'te, ABD, Birleşik Krallık, Fransa ve Sovyetler Birliği'nin açtığı dava. Almanya'nın Nürnberg şehrinde yapıldığı için bu isimle anılmıştır. Nazi liderlerine karşı suçlama 4 noktada toplanıyordu: Barışa karşı suç, insanlığa karşı suç, savaş suçları ve ilk üç noktada listelenen suç eylemlerinin ''ortak bir plan ve komplo süreci ile gerçekleştirilmesi.'' 216 oturum süren yargılamalar 1 Ekim 1946 tarihinde sona erdi ve üçü beraat eden, 22'si için idam cezası istenen 24 sanık şu cezalara çarptırıldı: Daha hafif suçlamalarla yargılananlardan 4 kişi 10 ile 20 yıl arasında hapis cezası aldı: Karl Dönitz, Baldur von Schirach, Albert Speer ve Konstantin von Neurath. Üçü ömür boyu hapse mahkûm edildi: Rudolf Hess, Walter Funk ve Erich Raeder. On ikisi hakkında idam cezası verildi ve bunlardan Hans Frank, Wilhelm Frick, Juluis Streicher, Alfred Rosenberg, Ernst Kaltenbrunner, Joachim von Ribbentrop, Fritz Saucker, Alfred Jodl, Wilhelm Keitel ve Arthur Seyss 16 Ekim 1946 tarihinde idam edildi. Firardaki Martin Bormann'a yokluğunda idam cezası verildi. Hermann Göring ise asılmasına saatler kala zehir içerek kendi hayatına son verdi.

<span class="mw-page-title-main">Hermann Göring</span> Alman siyasetçi, Reichstag Başkanı ve savaş suçlusu

Hermann Wilhelm Göring, Nasyonal Sosyalist Partinin ileri gelenlerinden Alman siyasetçi, Nazi Almanyası'nın hava kuvvetleri komutanı ve hüküm giymiş savaş suçlusudur. 1933'ten 1945'e kadar Almanya'yı yöneten Nazi Partisi'nin en güçlü isimlerinden biriydi.

<span class="mw-page-title-main">Wilhelm Keitel</span> Wehrmacht Genelkurmay Başkanı, Generalfeldmarschall

Wilhelm Bodewin Johann Gustav Keitel, Alman subay. 1938'den 1945'e kadar Alman ordusunun genelkurmay başkanlığını yaptı. 1940'tan itibaren (Generalfeldmareşal) rütbesi ile Alman ordusunun en yüksek rütbeli subayı olarak Adolf Hitler'in en yakın çalışma arkadaşlarından biri oldu. II. Dünya Savaşı sonunda Nürnberg Mahkemeleri'nde "baş savaş suçlusu" olarak yargılanan 24 kişi ile birlikte hakkındaki 4 iddianın hepsinden "suçlu" bulundu ve "idam cezası"na mahkûm edildi. 16 Ekim 1946 tarihinde, 9 mahkûm ile birlikte Nürnberg'te asılarak idam edildi.

<span class="mw-page-title-main">Albert Kesselring</span> İkinci Dünya Savaşında Alman Hava Kuvvetleri Generali. Orduda kendisine nevralji ağrısından dolayı yüzü hep gülümser vaaziyette durmasından ötürü "Güler Yüzlü Albert" deniliyordu.

Albert Kesselring, Almanya'nın topçu subayı ve Nazi Almanyası döneminde Luftwaffe general ve Generalfeldmarschall'i.

<span class="mw-page-title-main">Hermann Fegelein</span> Nazi Almanyasında Waffen-SS Genarali

Hans Georg Otto Hermann Fegelein, Nazi Almanyası'nın Waffen-SS'inde yüksek rütbeli bir komutandı. Adolf Hitler'in yakın çevresinin bir üyesi ve kız kardeşi Gretl ile olan evliliğinden dolayı Eva Braun'un eniştesiydi.

<span class="mw-page-title-main">Pastorius Operasyonu</span> II. Dünya Savaşında Almanlar tarafından ABDye karşı düzenlenen sabotaj girişimi

Pastorius Operasyonu, ABD içindeki bazı hedefleri sabotajlar yoluyla imha etmeyi içeren Nazi Almanyası planıdır. Operasyon Haziran 1942'de yürürlüğe konmuş ve ABD'deki stratejik ekonomik hedeflere yöneltilmiştir. Operasyonun adı Alman Haberalma Teşkilatı Abwehr Başkanı Amiral Wilhelm Canaris tarafından konmuştur ve Amerika kıtasına ilk yerleşen Almanlardan olan Francis Daniel Pastorius'dan gelmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Fritz Sauckel</span>

Ernst Friedrich Christoph "Fritz" Sauckel, II. Dünya Savaşı'nda, sistematik olarak toprakları işgal edilen ülkelerde yaşayan milyonlarca kişinin köleleştirmiş bir şekilde çalıştırılmasının organize edilmesinden sorumlu tutulan Alman savaş suçlusudur. 1942 yılından savaşın sonuna kadar, çalışma tanziminden tam yetkili olarak görevlendirildi. Savaş sonrası Nürnberg Uluslararası Askerî Ceza Mahkemesi tarafından yargılandı ve idam edildi.

<span class="mw-page-title-main">Irak Savaşına karşı protestolar</span>

Irak Savaşına karşı protestolar, 2002 yılında başlayarak 2003 yılındaki Irak’ın işgali sırasında ve sonrasında dünya çapında eş zamanlı olarak düzenlenen kitlesel eylemlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Elektrikli sandalye</span> Ölüm cezalarında kullanılan bir idam biçimi

Vücuda elektrik akımı verilerek öldürme veya diğer anlamıyla elektrikli sandalye. Mahkûm, özel olarak hazırlanmış tahta bir sandalyeye oturtulduktan sonra baş bölgesine elektrotlar bağlanır. Yaygın kanının aksine, elektrik akımı hiçbir şekilde sandalyeden gelmemektedir. Sandalye sadece mahkûmun oturması içindir. Bu idam yöntemi ilk olarak 1880'li yıllarda Thomas Edison ile George Westinghouse arasındaki doğru akım, alternatif akım tartışması yüzünden ortaya atılmıştır. Çünkü Edison kesinlikle alternatif akımın kullanılmaması gerektiğini göstermek için kedilere alternatif akım şokları vererek deney yapmakta ve yetkililere tehlikeleri anlatmaktaydı. Bu sırada New York Eyaleti suçluları asarak idam ediyordu. Fakat bu idamlar sırasında korkunç olaylar meydana geliyordu. Örneğin; fazla uzun urgan kullanıldığı için suçlunun kafası kopuyordu. Yetkililer, Edison'un bu deneylerini fark ettiler ve bu akım sistemini iyi bir idam yöntemi olacağına karar verdiler.

ABD vatandaşı Almanların enterne edilmesi, I. Dünya Savaşı ve II. Dünya Savaşı sırasında ABD vatandaşı olan Alman asıllı kişilerin zorla enterne edilmeleridir. Bu kişilerden, ABD vatandaşı Japonların enterne edilmesi olayının tersine resmî olarak hiçbir şekilde özür dilenmemiş, tazminat ödenmemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Nazilerden arındırma</span> nazilerden arınma hareketi

Nazilerden arındırma veya denazifikasyon, II. Dünya Savaşı'nın ardından Müttefik Devletler tarafından Alman ve Avusturya toplumlarında uygulanan ve nasyonal sosyalizmin etkisini kültür, toplum, ekonomi, basın, hukuk ve siyaset alanlarından silmek için uygulanan politikaları anlatır. Politika kapsamında sorumlu örgüt liderleri görevden alınmış, ilgili kurumlar kapatılmıştır. Politika, savaşın hemen ardından toplanan Potsdam Konferansı'nda kararlaştırılmıştır. Politika kapsamındaki uygulamalar Soğuk Savaş'ın başlamasıyla beraber fiilen sona erdirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Almanya-Amerika Birleşik Devletleri ilişkileri</span>

Almanya-Amerika Birleşik Devletleri, 1680'lerden beri süre gelen ticaret ve yatırımlar gibi ekonomik ilişkileri, demografi, göç ve kültürel ve entelektüel değişimleri de içermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Amerika Cephesi (İkinci Dünya Savaşı)</span>

Amerika Cephesi, II. Dünya Savaşı sırasında tüm kıta Amerika topraklarını kapsayan ve okyanusa 320 km uzanan bir harekât sahasıydı.