İçeriğe atla

Herat Kuşatması (1448)

Herat Kuşatması,[1] Uluğ Bey ve oğlu Abdüllatif Mirza Horasan'ı Tarnab Savaşından sonra Goçan'a kaçan yeğeninden (Ala el-Devle Mirza) almak için 1448 baharında Herat'a yürüdü. Sert direniş gösteren Herat Kalesi ve Neretu Kalesi dışındaki yerleri kolayca ele geçirdiler Baherzli Tacik okçuları sert bir direniş gösterdiler ve Semerkant Timurlularının birçok saldırısını geri püskürttüler. Nihayet Uluğ Bey, kuşatma başladıktan 17 gün sonra geldi; Sonra tüm direniş sona erdi. Abdüllatif Mirza Nişabur'daki fiyaskodan sonra hapsedildiği Qila İkhtiyar-al-Din kalesini ele geçirmeyi başardı. Meşhed'i alarak zaferlerini devam ettirdiler. Uluğ Bey yeğenlerini takip edemedi ve yerine oğlu Abdal-Latif Mirza'yı Meşhed'e bırakarak Herat'a dönmeye karar verdi.

Kaynakça

  1. ^ Barthold, Vasilii Vladimirovitch. Four Studies on the History of Central Asia (İngilizce). Brill Archive. 24 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Timur İmparatorluğu</span> Asyada hüküm sürmüş eski bir imparatorluk

Timur İmparatorluğu, Timurlu Devleti, Timurlular veya Turan İmparatorluğu, Fars ve İslam medeniyeti unsurları ile Türk-Moğol devlet ve askeri teşkilat unsurlarını bünyesinde barındıran Emir Timur tarafından kurulmuş bir devlettir.

<span class="mw-page-title-main">Meşhed</span> İranda bir şehir

Meşhed, İran'ın Razavi Horasan Eyaleti'nin yönetim merkezi ve ülkenin ikinci büyük şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Karakoyunlular</span> 1380-1469 yılları arasında bugünkü Doğu Anadolu Bölgesi, Güney Kafkasya, Azerbaycan ve Kuzey Irak topraklarında egemenlik sürmüş Oğuz Türklerinin kurduğu bir devlet

Karakoyunlular ya da Karakoyunlu Devleti, başkenti Tebriz olan ve 1380-1469 yılları arasında bugünkü Doğu Anadolu Bölgesi, Güney Kafkasya, Azerbaycan ve Kuzey Irak topraklarında egemenlik sürmüş Oğuz Türklerinin kurmuş olduğu bir devlettir.

<span class="mw-page-title-main">Nadir Şah</span> 1. Afşar Devleti Şahı

Nadir Şah Afşar, Afşar İmparatorluğu'nun kurucusu ve ilk hükümdarı olan Türkmen şahtır. İran tarihinin en güçlü hükümdarlarından biri kabul edilip, 1736'dan 1747'deki suikastına kadar Afşar İmparatoru ve İran şahı olarak hüküm sürmüştür. Batı Asya, Güney Kafkasya, Orta Asya ve Güney Asya'da birçok seferde savaşmıştır. Askeri dehası nedeniyle, bazı tarihçiler onu İran'ın Napolyonu veya İkinci İskender olarak tanımlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Uluğ Bey</span> Türk hükümdar, gökbilimci ve matematikçi (1394–1449)

Uluğ Bey, Timur İmparatorluğu'nun 4. sultanı Türk matematikçi ve astronomi bilgini.

<span class="mw-page-title-main">Herat</span>

Herat, Afganistan'ın batısında Herat Vilayeti'nin merkezi olan kent. 2016 tahminine göre 1,762,157 kişi nüfusu ile Herat Afganistan'ın nüfus itibarıyla ikinci büyük şehridir. Münbit Hari Nehri vadisinde konumlanmıştır. Kandehar ve Mezar-ı Şerif kentlerine 1. No.lu devlet yolu ile veya dış çevre yolu bağlıdır. Şehir İran içinde bulunan Meşhed şehrine İslam Kale sınır şehri dolayısıyla bağlıdır.

<span class="mw-page-title-main">I. Tahmasb</span> 2. Safevî şahı

I. Tahmasb, Safevî Devleti'nin ikinci hükümdarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Hüseyin Baykara</span>

Hüseyin Baykara, lakabı Ebu'l-Gazi, tam adı Hüseyin bin Gıyaseddin Mansur bin Baykara,, Timur İmparatorluğu hükümdarı ve şair. Taht kavgaları ve savaşlarla geçen uzun saltanat döneminde bilim, sanat ve edebiyatta büyük gelişmeler sağlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Şahruh</span>

Şahruh Mirza, Timur İmparatorluğu üçüncü hükümdarı.

Abdüllatif Mirza Timur'un büyük torunu. Uluğ Bey'in üçüncü oğlu, Maveraünnehir hükümdarı.

<span class="mw-page-title-main">Ebu Said Mirza</span> Timurlu hükümdarı

Ebu Said Mirza, 1451-1469 yılları arasında Timurlular hükümdarı.

Gevher Şad Begüm, Timur İmparatorluğu Hükümdarı Şahruh'un eşi, Uluğ Bey'in annesi.

'Abdullah Mirza, bugünkü İran, Afganistan, Pakistan ile Hindistan, Mezopotamya ve Kafkasya'nın önemli bir bölümünü kapsayan Timur İmparatorluğu'nun kısa ömürlü hükümdarıydı.

Nişabur Savaşı'ndan ve Çeçektu vadisini Ala al-Dawla Mirza'ya veren barış antlaşmasından sonra, karakola Abdüllatif Mirza'nın düşmanı Mirza Salih yerleştirildi. Ayrıca Ala-ud-Daulah Mirza, anlaşmaya ters olarak Abdüllatif Mirza'nın çevresinde bulunan bazı önemli kişileri rehin aldı. Bu, Abdüllatif Mirza'yı, sonradan Herat'a kaçacak olan Mirza Salih'e saldırmaya zorladı zorladı. Uluğ Bey, Ala al-Dawla Mirza'ya kendisini uyarmak için ve ileride bir sorun olursa direkt savaşa gitmek yerine şikayetlerini Semerkant'a iletmesini bildirmek için bir elçi gönderdi. Sonunda Ala al-Dawla Mirza hatasını anladı ve ordusunu Herat'a geri götürmeyi kabul etti.

Abdüllatif Mirza Damğan'a ulaştığında, vali şehri mühürledi ve muhalefetini gösterdi. Bir çatışma ve kuşatmadan sonra prens şehri zorla aldı ve genel yağmaya teslim etti. Abdüllatif Mirza Damğan'dan Bistam'a gitti. Bu şehirde, Cürcan ve Mâzenderan'ı ele geçiren ve böylece Abdüllatif Mirza'nın Semerkant'a giden kuzey yolunu kesen Ebul Kasım Babür Mirza'nın ilerleyişini öğrendi. Abdüllatif Mirza'nın artık doğuya ilerleyerek Nişabur'a varmaktan başka çaresi kalmamıştı ve burada Alaüddevle Mirza'nın Meşhed'i aldığını öğrendi. Artık tamamen kuşatılmıştı ve gidecek hiçbir yeri yoktu. Nihayet 20 Nisan 1447'de Nişabur'da Alaüddevle Mirza'nın ordusu tarafından saldırıya uğradı ve yenildi.

Ebu'l Kasım Babür Mirza, Horasan'da Timurlu hükümdarıdır (1449-1457). Şahruh'un oğlu Gıyasettin Baysungur'un oğlu ve dolayısıyla Emir Timur'un büyük torunuydu.

Alaüddevle olarak da yazılan Rükn-üd-din Alaüddevle Mirza bir Timurlu prensi ve Orta Asya hükümdarı Şahruh'un torunuydu. Büyükbabasının ölümünün ardından Alaüddevle, ardından gelen veraset mücadelesine karıştı. Başlangıçta stratejik bir avantaja sahip olmasına rağmen, sonunda daha başarılı rakipleri tarafından geride bırakıldı. Alaüddevle tahtı ele geçirmek için yaptığı sayısız başarısız girişimin ardından sürgünde öldü.

Tarnab Savaşı 1448 yılında gerçekleşmiştir.

Elvand Mirza, Karakoyunlu hanedanına mensup olup Musul, Diyarbakır ve Esadabad valisi Kara İskender'in oğludur. Oğlu Pirgulu Bey ile amcası Cihan Şah'ın Yusuf Mirza'nın torunu Hatice Begüm'ün evliliğinden olan halk, Karakoyunlu hanedanının Hint kolunu (Kutbşahlar) kurmuştur.

Abdi bey Şamlı veya Ebdi bey Şamlı - Herat'ın hükümdarı Şamlı ailesine mensup Kızılbaş emiri. Anonim bir yazarın yazdığı "Tarih-i Kızılbaşan" adlı eserde onun hakkında şöyle denilmektedir: "Abidin Bey, Şam şehirlerinden 200 gençle birlikte Sarıtarcan'dan Şah I. İsmail'in yanına gelerek, Hazretlerinin dikkatini çekti. Bütün emirlerin arasından seçilerek, Emir Han'ın ardından Herat'ın hükümdarı olmuş ve 931 (hicri) yılında vefat etmiştir. Fermana göre kardeşi Herat hükümdarlığına atandı."