İçeriğe atla

Henry Gale (astrofizikçi)

Henry Gordon Gale
Doğum12 Eylül 1874
Aurora, Illinois
Ölüm16 Kasım 1942 (68 yaşında)
MilliyetAmerika Birleşik Devletleri Amerikan
Tanınma nedeniMichelson–Gale–Pearson deneyi
Kariyeri
DalıFizik
Astrofizik

Henry Gordon Gale (12 Eylül 1874 - 16 Kasım 1942), Amerikalı astrofizikçi ve yazar.

Biyografi

Gale, fizik alanındaki lisans ve doktora derecelerini sırasıyla 1896 ve 1899 yıllarında Chicago Üniversitesi'nden aldı. Ardından fakülteye katıldı ve Delta Kappa Epsilon kardeşliğinin seçkin bir üyesi oldu. Henry, çalışmaları sırasında müstakbel eşi Agnes Spofford Cook ile tanıştı ve 1901 yılında evlendiler. Kızları Beatrice 1904 yılında doğdu. 1908'den 1922'ye kadar dekan olarak görev yaptı. Astrofizik alanındaki uzmanlığını hem Chicago Üniversitesi'nde hem de Pasadena, Kaliforniya'daki Wilson Dağı Gözlemevi'nde yaptığı çalışmalarla göstermiştir. Gözlemevinde 1909 yılında geçirdiği bir elektrik kazasında ciddi yanıklar oluşmasına rağmen kararlılığını sürdürdü ve iki ay süren hastane yatışı sırasında deri nakli yapılması gerekti. 1912'den 1940'a kadar The Astrophysical Journal'ın editörlerinden biriydi ve 1916'da profesör oldu. I. Dünya Savaşı'nda Amerika Birleşik Devletleri ve Fransa'da görev yapmış ve yarbay rütbesine kadar yükselmiştir. 'Özellikle üstün ve göze çarpan hizmeti' General John J. Pershing tarafından takdir edildi ve Fransız yetkililer tarafından Légion d'honneur ile ödüllendirildi.[1]

Avrupa'dan döndükten sonra sırasıyla; 1922-1930 yılları arasında Ogden Lisansüstü Bilimler Okulu Dekanı, 1925-1940 yılları arasında Fizik Bölümü Başkanı, 1931-1940 yılları arasında Fizik Bilimleri Bölümü Dekanı ve Chicago Fizik Kulübü'nün Başkanlığını görevlerini üstlendi. Gale, düzinelerce makale ve kitap yazmıştır. 1906'dan 1936'ya kadar yazdığı fizik ders kitapları arasında A First Course in Physics, A First Course in Laboratory Physics for Secondary Schools, Practical Physics ve New Elementary Physics yer almaktadır.[2]

1938 yılında Otto Struve ile üniversitede, aralarında geleceğin Nobel Ödülü sahibi Hintli Subrahmanyan Chandrasekhar'ın da bulunduğu Yerkes Gözlemevi çalışanları tarafından verilecek bir astronomi kursu düzenlemesinin ardından Gale'in ırkçılığı önemli bir konu haline geldi. Struve, Chandrasekhar'ı başkan Robert Hutchins'in de desteğiyle üniversiteye katılması için teşvik etmişti. Gale, Chandrasekhar'a beyaz olmadığı için karşı çıktı ve fakülte dekanı olduğu sürece hoş karşılanmayacağını açıkça belirtti. Halefi Arthur Compton, Gale'in emekliliği üzerine Chandrasekhar'ı açıkça kabul etti.[3][4][5]

Kaynakça

  1. ^ "Guide to the Henry Gordon Gale Papers 1889-1948". www.lib.uchicago.edu. 27 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2024. 
  2. ^ The Astrophysical Journal 1914: Vol 40 Table of Contents (İngilizce). Internet Archive. 1914. 
  3. ^ Parker, Eugene N. (1997). "Biographical Memoirs". National Academy of Sciences. 72: 39.
  4. ^ Osterbrock, Donald E. (1998). "Subrahmanyan Chandrasekhar (19 October 1910-21 August 1995)". Proceedings of the American Philosophical Society. 142 (4): 659-665. ISSN 0003-049X. 28 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2024. 
  5. ^ "Statement from the President". Caltech Inclusion, Diversity, Equity, and Accessibility (İngilizce). 15 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Arthur Compton</span> Amerikalı fizikçi (1892 – 1962)

Arthur Holly Compton, 1927'de elektromanyetik radyasyonun parçacık doğasını gösteren Compton etkisinin keşfi ile Nobel Fizik Ödülü kazanmış Amerikalı fizikçidir. Zamanında çok dikkat çeken bir buluştur. Işığın dalga doğası o zamanlarda iyi anlaşılmış olsa da ışığın hem dalga hem parçacık olabileceği fikri kolay kabul görmemiştir. Kendisi ayrıca Manhattan Projesindeki Metallurji Laboratuvarının başı ve 1945 ile 1953 seneleri arasında St. Louis Washington Üniversitesi Rektörüdür.

<span class="mw-page-title-main">J. J. Thomson</span> İngiliz fizikçi (1856-1940)

Sir Joseph John Thomson, çağdaş fiziğin gelişimine büyük katkılarıyla tanınan Britanyalı fizikçi. Elektronu ve izotop kavramını keşfetmesi ile kütle tayfölçerini icat etmesiyle bilinir. Gazların elektriksel iletkenliği üzerindeki çalışmaları ve elektronu keşfinden dolayı 1906'da Nobel Fizik Ödülü ile ödüllendirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Sankt-Peterburg Devlet Üniversitesi</span> 1724 yılında kurulmuş Rusyanın en eski eğitim kurumlarından biri

Sankt Peterburg Devlet Üniversitesi, Sankt Peterburg şehrinde 1724 yılında Çar Büyük Petro tarafından kurulmuş Rusya'nın en eski eğitim kurumlarından biridir. Bir "üniversite" olarak 1821-1914 arasında Sankt Peterburg İmparatorluk Üniversitesi, 1914-1918 arasında Petrograd İmparatorluk Üniversitesi, 1918-1924 arasında Petrograd Devlet Üniversitesi, 1924-1991 arasında Leningrad Devlet Üniversitesi adlarını taşıdı. 1991'de Sovyetler Birliği'nin tasfiyesinden sonra şimdiki adını aldı.

<span class="mw-page-title-main">Lyman Spitzer</span> Amerikalı gökbilimci (1914 – 1997)

Lyman Strong Spitzer, Jr., Amerikalı teorik fizikçi ve gökbilimci. Yıldız oluşumu hakkındaki araştırmaları, uzay teleskobunu desteklemesi ve plazma fiziği çalışmaları ile tanınmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Jerome Friedman</span> Amerikalı fizikçi

Jerome Isaac Friedman 28 Mart 1930 Chicago doğumlu Amerikan fizikçidir. Massachusetts Institute of Technology (MIT), fizik fakultesi ve enstitüsünde profesörlük yapmaktadır.

Catherine Wolfe Bruce Altın Madalyası, Pasifik Astronomi Derneği tarafından, astronomi bilimine ömür boyu üstün katkılarda bulunmuş bilim insanlarına verilen bir ödüldür. Adını Amerikan astronomi hamisi Catherine Wolfe Bruce'dan almıştır ve ilk defa 1898 yılında verilmiştir. Astronomi alanının en büyük ödüllerinden biri olarak kabul edilir.

Melvin Schwartz, Amerikalı fizikçi. 1988 yılında arkadaşları Leon Max Lederman ve Jack Steinberger ile birlikte nötrinolar üzerine yaptıkları çalışmalar ile Nobel Fizik Ödülü'ne layık görüldü.

<span class="mw-page-title-main">Subrahmanyan Chandrasekhar</span>

Subrahmanyan Chandrasekhar, Hint asıllı Amerikalı astrofizikçi. A. Fowler ile birlikte 1983'te kara deliklerin yüksek kütleli yıldızların evrimlerinin son aşamalarından biri olduğunu matematiksel teori haline getirdiklerinden dolayı Nobel Fizik Ödülünü kazanmıştır. 1930 Nobel Fizik Ödülü sahibi Chandrasekhara Venkata Raman'ın yeğenidir. Chandrasekhar limiti olarak bilinen astrofizik kavramını ortaya atmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Robert W. Wood</span>

Robert Williams Wood, Amerikalı fizikçi ve mucit. Optik dalında çok önemli katkıları bulunmaktadır. Kızılötesi ve morötesi fotoğrafçılığın öncülerinden sayılmaktadır. Wood'un patentleri ve teorisel çalışmaları ultraviyole radyasyonun yapı ve fiziğine ışık tuttu ve I. Dünya Savaşından sonra popüler olan uv floresanın sayısız kullanımını mümkün kıldı.

<span class="mw-page-title-main">Walter Lewin</span> Hollandalı astrofizikçi, fizik profesörü

Walter Hendrik Gustav Lewin, Hollandalı astrofizikçi ve Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'nde fizik profesörü. Lewin, 1965 yılında Delft Teknoloji Üniversitesi'nde nükleer fizik alanında doktorasını tamamladı ve 1966'da başlayıp 2009'da emekli olana kadar 43 yıl boyunca MIT fizik fakültesinin bir üyesiydi.

<span class="mw-page-title-main">Otto Struve</span> Ukraynalı-Amerikalı astronom

Otto Struve, Ukraynalı–Amerikalı bir astronomdur. Rusçada, adı bazen Otto Lyudvigovich Struve olarak geçmektedir; ancak hayatının çoğunluğunu geçirdiği ve tüm bilimsel kariyerini yaptığı yer Amerika Birleşik Devletleri'dir. Struve ailesi'nin ünlü astronomlarıyla aynı ailedendir; Ludwig Struve'ün oğlu, Otto Wilhelm von Struve'ün torunu ve Friedrich Georg Wilhelm von Struve'ün büyük torunudur. Aynı zamanda Karl Hermann Struve'ün yeğenidir.

<span class="mw-page-title-main">Arthur B. McDonald</span> Kanadalı fizikçi

Arthur Bruce McDonald, Kanadalı astrofizikçi. McDonald Sudbury Nötrino Gözlemevi Enstitüsü direktörü ve Kingston, Ontario'da bulunan Queen Üniversitesi'nde parçacık astrofiziği dalında Gordon ve Patricia Gray Kürsüsü başkanıdır. Japon fizikçi Takaaki Kajita ile ortaklaşa 2015 Nobel Fizik Ödülü'ne layık görülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">William Vermillion Houston</span> Amerikan fizikçi

William Verrmillion Houston Amerikan fizikçi. Spektroskopi, kuantum mekaniği ve katı hal fiziğine çeşitli katkılarda bulunmuştur. Öğretmenlik ve yöneticilik de yapmıştır. 1946 yılında Rice University’nin ikinci başkanı olmuştur. Soyadı Hav-stan olarak okunur, Houston şehrinin aksine. Bu şehir de kariyeri boyunca uzun süreli olarak yaşamıştır.

Yavuz Nutku, İTÜ Gemi İnşaat Fakültesi kurucularından Ord. Prof. Dr. Ata Nutku ile Öğretmen Naciye Nutku'nun oğlu, Türk bilim insanı.

The Astrophysical Journal, sık kullanılan kısaltması ile ApJ, 1895 yılında Amerikalı astronomlar George Ellery Hale ve James Edward Keeler tarafından kurulan hakemli bir bilimsel astrofizik ve astronomi dergisidir. Dergi, 2015 yılında basılı yayıma son vermiş ve yalnızca elektronik bir dergi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Max Mason</span> Amerikalı matematikçi (1877 – 1961)

Charles Max Mason, daha çok Max Mason olarak bilinen Amerikalı matematikçidir. 1925-1928 yılları arasında Chicago Üniversitesi'nin ve 1929-1936 yılları arasında Rockefeller Vakfı'nın başkanlığını yaptı.

Dursun Koçer Türk akademisyen. İstanbul Kültür Üniversitesinin eski rektörüdür.

<span class="mw-page-title-main">Henry Crew</span> Amerikalı fizikçi ve astronom

Henry Crew, Amerikalı fizikçi ve astronom.

<span class="mw-page-title-main">William Francis Magie</span> Amerikalı fizikçi

William Francis Magie, Amerikalı fizikçi, Amerikan Fizik Topluluğu'nun kurucularından ve 1910'dan 1912'ye kadar başkanlığını yapan Magie, Princeton Üniversitesi'nde neredeyse yarım yüzyıl boyunca fizik dersleri vermiş ve 20 yıl boyunca bölüm başkanlığı yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Joseph Sweetman Ames</span> Amerikalı fizikçi

Joseph Sweetman Ames, Amerikalı fizikçi. 1926'dan 1929'a kadar John Hopkins Üniversitesi rektörlüğü, 1929'dan 1935'e kadar başkanlığını yapmıştır. Ulusal Havacılık Danışma Komitesi'nin kurucu üyelerinden biri ve uzun süreli başkanı olarak hatırlanmaktadır.