İçeriğe atla

Helena Argyre

Helena Argyre veya Argyropoulaina (YunancaGrekçeἙλένη Ἀργυρή/Ἀργυροπούλαινα, Gürcüceელენე, elene) (yaklaşık 1033'te öldü), Argyros ailesinden bir Bizans asilzadesi ve Bagrationi kralı IV. Bagrat'ın ilk karısı olmasından dolayı Gürcistan Kraliyet Eşi idi. Amcası Bizans imparatoru III. Romanos Argyros tarafından çocuk-kral Bagrat ile 1032 yılı civarında evlendirildi. Helena herhangi bir rahatsızlık belirtisi göstermeden bir yıl içinde öldü.[1]

Ailesi

Helena, magistros Basil Argyros'un kızıydı ve bu nedenle İmparator III. Romanos Argyros'un yeğeniydi.[1] Helena'nın o sıralarda 14 yaşında olan Kral Bagrat ile evlenmesi, Bagrat'ın annesi ve naibi Meryem tarafından Konstantinopolis ziyareti sırasında müzakere edilen bir barış anlaşmasının bir parçası olarak düzenlendi ve bu da Bizans–Gürcü düşmanlıklarının patlak vermesini sona erdirdi.[2] Helena'nın ailesi Gürcü liderler tarafından iyi biliniyordu; Kraliçe Zengin Dul Meryem, vasiyetini İmparator II . Basil'e teslim eden Vaspurakan'ın son kralı Ermeni hükümdarı John-Senekerim'in kızıydı. Vasburagan'ın ilk Bizans valisi, Helena'nın babası Basil Argyros'du.

Evliliği

Oşki'den bir fresk, muhtemelen Bagrat ile Helena'nın Bana'daki evliliğini tasvir ediyor.[3]

Meryem, gelinle ve oğlu için kuropalatislerın yüksek imparatorluk haysiyetiyle Gürcistan'a döndü. Evlilik, aynı zamanda 1027'de IV. Bagrat'ın taç giyme töreni için de hizmet vermiş olan Gürcü Bagratilerinin başlıca kraliyet kiliselerinden biri olan Bana Manastırı'nda kutlandı.[4] Evlilik muhtemelen Oşki Manastırı'ndan Bana'daki bir kraliyet olayını tasvir eden 1036 freskinin konusudur.[3]

Gürcü tarihi geleneğine göre Helene, çeyizinin bir parçası olarak "İsa Mesih'in çivilerinden birini, Okona'nın simgesini ve büyük zenginlikleri" getirdi.[5] Ayrıca bir dizi Bizans ressamı ve zanaatkâr da Gürcistan'a kadar ona eşlik etti.[6] Gürcü asil Garsevanişvili ailesi daha sonra Helena'nın koristlikten geldiğini ve Okona ikonunun kalıtsal koruyucuları olarak hizmet etme ayrıcalığına sahip olduğu iddia etti.[1] Tanrı'nın Annesinin bu Bizans fildişi ikonu, olaylarla dolu bir tarihin ardından, 2004 yılında Tiflis'teki Gürcistan Sanat Müzesi'ne yerleştirildi. Helena ayrıca Megrelya'daki Gordi Kilisesi'nin süslemesiyle de tanınır.[7]

Helena Kutaisi şehrinde evlendikten yaklaşık bir yıl sonra hiçbir rahatsızlık belirtisi göstermeden öldü. Bagrat'ın tüm çocukları, Alan prenses Borena ile yaptığı ikinci evliliğinden doğdu. Helena'nın ölümü, Gürcü Bagratileri ile Bizans sarayının kısa süreli yakınlaşmasını sona erdirdi ve ilişkiler kısa süre sonra tekrar istikrarsız hale geldi.[5]

Kaynakça

  1. ^ a b c Vannier (1975), pp. 47–48.
  2. ^ Thomson (1996), pp. 287–288.
  3. ^ a b Eastmond (1998), p. 204.
  4. ^ Eastmond (1998), p. 233.
  5. ^ a b Allen (1932), p. 89.
  6. ^ Allen (1932), p. 297.
  7. ^ Allen (1932), p. 305.

Bibliyografya

  • Allen, William Edward David (1932), A History of the Georgian People: From the Beginning Down to the Russian Conquest in the Nineteenth Century. Taylor & Francis, 0-7100-6959-6.
  • Eastmond, Antony (1998), Royal Imagery in Medieval Georgia. Penn State Press, 0-271-01628-0.
  • Thomson, Robert W. (1996), Rewriting Caucasian History. Oxford University Press, 0-19-826373-2.
  • (Fransızca) Vannier, Jean F. (1975), Familles byzantines, les Argyroi: IXe-XIIe siècles. Paris: Publications de la Sorbonne.

Dış bağlantılar

Kraliyet Unvanları
Önce gelen
Alanyalı Alda
Gürcistan Kraliyet eşleri
c. 1032–1033
Sonra gelen
Alanyalı Borena

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan Krallığı</span> Orta Çağda kurulmuş Gürcü krallığı

Gürcistan Krallığı ya da Gürcü İmparatorluğu, Orta Çağ'da kurulmuş olan Gürcü devleti. Gürcistan pek çok alanda, Altın Çağ olarak adlandırılan dönemi bu krallık zamanında yaşamıştır.

<span class="mw-page-title-main">I. Romanos</span>

Romanos Lekapenos, 920-944 arasında tahtı damadı VII. Konstantinos'la paylaşan ve gerçek iktidarı elinde tutan Bizans imparatoru.

<span class="mw-page-title-main">VIII. Konstantinos</span>

VIII. Konstantinos, 962-1025 yılları arasında kardeşi II. Basileios'la birlikte ortak imparator, 1025-1028 yılları arasında ise tek başına tahtta kalan Bizans imparatoru.

<span class="mw-page-title-main">III. Romanos</span> Bizans İmparatoru

III. Romanos veya III. Romanus Argyrus,, , 15 Kasım 1028 ile 11 Nisan 1034 döneminde Bizans İmparatorluğu yapmıştır. "Argirus" unvanı Yunanca "gümüş" kelimesinden gelmekte ve üye olduğu soylu ailenin adıdır. Romanos partisiyien sınıfından soylu bir ailenin mensubu idi. İmparatorluğun önemli bir yargı organında bir Yüksek Hakim, Ayasofya Kilisesi İdarecisi (ekonomos) ve VIII. Konstantinos'un İmparatorluk döneminde Konstantinopolis Eparkhos'u (valisi) idi. VIII. Konstantinos'un zoru ile karısını boşayıp imparator'un kızı olan Zoi ile evlendirildi; o üç gün sonra ölünce Bizans İmparatorluğu tahtına geçti. Altı yıl saltanattan sonra Zoi ile arası hiç iyi olmadığı için 1034'te Zoi'nin entrikaları ile Saray'da banyo yapmakta iken öldürüldü.

Alanialı Maria Bizans imparatoriçesi. Gürcü kralı IV. Bagrat'ın kızı, Bizans İmparatorları VII. Mihail ile III. Nikiforos'in karısıdır.

Anna Megali Komnini, , Gürcü Kralı V. Bagrat'ın ikinci eşi ve Trabzon İmparatoru III. Aleksios ile karısı Theodora Kantakuzini'nin kızlarıdır. Baba bir kardeşi Giorgi'nin ölümünden sonra tac giymiş Konstantin'in annesidir.

<span class="mw-page-title-main">Stefanos (I. Romanos'un oğlu)</span>

Stefanos Lekapenos ya da Lecapenus, , Bizans imparatoru I. Romanos ile Theodora'nın ikinci oğlu ve 924 ile 945 yılları arası ortak imparatordur. Kardeşi Konstantinos ile Aralık 944 tarihinde I. Romanos'u tahtan indirmişlerdir. Ancak, birkaç hafta sonra bu sefer yasal imparator VII. Konstantinos tarafından onlar tahtan indirilip sürgüne gönderilmişlerdir. Önce iki kardeş Prote'ye kendileri tarafından sürgüne gönderdikleri babalarının yanına gönderilmişlerdir. Bizans vakanüvisleri, babaları I. Romanos onları Yeşaya kitabı 1.2 ayetinde yazan sözlerle karşıladığını yazar:

Ey gökler dinleyin, ey yeryüzü kulak ver!

Çünkü RAB konuşuyor:
<<Çocukları yetiştirip büyüttüm,

Ama bana başkaldırdılar.>>

<span class="mw-page-title-main">IV. Bagrat</span> Eski bir Gürcü Kralı

IV. Bagrat, Bagrationi Hanedanı'nın bir üyesidir. 1027 ile 1072 yılları arası Gürcistan Krallığı yapmıştır. Uzun ve olaylı hükümdarlığında Gürcistan'ın hükümdarlığını Bizans İmparatorluğu ve Selçuklu Hanedanı'ndan korumak için çalışmıştır.

IV. Liparit, bazen III. Liparit olarak bilinir, 11. yüzyıl Gürcü general ve politik figürü. Gürcü Kralı IV. Bagrat'ın başlangıçta en değerli destekçisi sonra en tehlikeli düşmanı olmuştur. Liparit hanedanına mensuptu. Bu nedenle kalıtımsal olarak Kldekari ve Trialeti dükü oldu. Kral IV. Bagrat'ın küçüklüğünde Kartli eristavisi İvane Abazasdze ile birlikte Gürcistan'ın gerçek yöneticisiydi.

<span class="mw-page-title-main">II. Giorgi</span>

II. Giorgi, Bagrationi Hanedanı'nın bir üyesidir. 1072 ile 1089 yılları arası Gürcistan krallığı yapmıştır. Öncülü Gürcü kralı IV. Bagrat ile Alanialı Borena'nın oğludur. Didi Turkoba olarak bilinen Büyük Selçuklu saldırıları karşısında ve iç sorunları gidermede başarılı olamadı. 1089 yılında oğlu IV. Davit lehine hükümdarlıktan çekilmek zorunda kaldı. II. Giorgi Kuroplalati, ve Caesar yüksek Bizans unvanlarına sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">III. Davit</span>

III. Davit Kurapalati veya Davit Didi (Büyük), aynı zamanda II. Davit olarak da bilinir, Gürcü Bagrationi hanedanından 966'dan 1000/ 1001'de öldürülmesine kadar Orta Çağ Gürcü-Ermeni sınır bölgelerindeki Tao Prensi idi. Kuropalates, kendisine 978'de ve yine 990'da verilen bir Bizans saray unvanıdır.

Theodora I. Romanos'un eşi.

Leon Argyros 10. yüzyılın ilk on yılında görev yapmış Bizanslı arsitokrat ve generaldir.

Romanos Argyros Bizanslı arsitokrat ve I. Romanos'un damadıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tao-Klarceti Krallığı</span>

İberlerin Krallığı ya da Tao-Klarceti Krallığı İberya Prensliği'nin ardılı olarak güneyde Gürcü Kapı’dan kuzeyde Küçük Kafkas Dağları’na kadar uzanan modern Türkiye’nin kuzey doğusu ve modern Gürcistan’ın güney batı bölgelerini kapsayan tarihi Tao-Klarceti ya da Zemo Kartli bölgesinde 888 yılında Bagrationi hanedanlığı hükümdarlığında ortaya çıkmış Orta Çağ avrasya monarşisidir.

<span class="mw-page-title-main">Sasireti Muharebesi</span>

Sasireti Muharebesi 1042 yılında Gürcistan Krallığı'ndaki iç savaş sırasında Şida Kartli bölgesinde Kaspi kasabasına çok uzak olmayan Sasireti köyünde gerçekleşen muharebedir. Kral IV. Bagrat'ın ordusunun asi feodal lordu Kldekari Dükü IV. Liparit tarafından kesin bir yenilgiye uğratılmasıyla sonuçlandı.

Alda veya Alde, 11. yüzyıl Alan prensesi ve Gürcistan Kralı I. Giorgi'nin ikinci karısıydı. Çiftin, üvey kardeşi IV. Bagrat'ın hükümdarlığı sırasında Gürcistan'daki iç karışıklıklarda önemli rol oynayan Demetre adında bir oğlu vardı.

<span class="mw-page-title-main">Vasburaganlı Meryem</span>

Meryem, bir Gürcü kraliçesi ve naibi idi. Vaspurakanlı Ermeni kralı John-Senekerim Artsruni'nin kızı ve Gürcistan kralı I. Giorgi'nin ilk eşidir. Gürcistan'ın zengin dul kraliçesi olarak, reşit olmayan oğlu IV. Bagrat adına 1027'den 1037'ye naip olarak hüküm sürdü ve Bizans İmparatorluğu ile diplomasi işlerine katıldı.

<span class="mw-page-title-main">VIII. Giorgi</span>

VIII. Giorgi (1417-1476) krallığı saltanatı sırasında halihazırda parçalanmış ve 1446'dan 1465'e kadar bir iç savaşa karışmış olsa da birleşik Gürcistan Krallığı'nın son kralıydı. İsyancılar tarafından yenildi, yalnız doğu eyaleti Kaheti'de I. Giorgi olarak hüküm sürdü. 1465'te ölümüne kadar, Bagrationi kraliyet hanedanı'nın yerel bir branşını kurdu.

<span class="mw-page-title-main">Hahuli triptiği</span>

Hahuli triptiği Orta Çağ Gürcistanında kabartma tekniğiyle üretilmiş ve kısmen korunmuş üç parçalı büyük bir Meryem Ana (Theotokos) ikonasıdır. Sekizinci yüzyıldan on ikinci yüzyıla kadar tarihlenen yüzün üzerinde Gürcü ve Bizans orijinli işlenmiş mine örneği içermektedir. İkona, günümüzde Tiflis'te bulunan Gürcistan Sanat Müzesi'nde sergilenmektedir.