İçeriğe atla

Heinz dilemma

Heinz İkilemi birçok ahlak sınıflarında sıklıkla kullanılır. En çok bilinen ikilemlerden birisidir. Lawrence Kohlberg'in ahlak gelişim aşamalarında kullanılmıştır ve aşağıdaki gibidir:

Bir kadın kanserin bir çeşidi yüzünden ölüm döşeğindedir. Doktorların onu kurtarabilecek tek bir ilacın olduğunu düşünmektedirler. Bu, aynı kasabada bir eczacı tarafından bulunan özel bir ilaçtır. İlacın yapımı çok pahalıdır. Ancak eczacı ilacı maliyetinin 10 katına satmaktadır. İlaç için gerekli olan radyuma 200 dolar verip, ilacın küçük bir dozajı için 2,000 dolar istemektedir. Hasta kadının kocası, Heinz, tanıdığı herkesten borç almak için gider ama sadece 1,000 doları toparlayabilir. Heinz eczaneden karısı için lazım olan ilacı çalmalı mıdır çalmamalı mıdır? Neden?

Teoriksel bakış açısından, katılımcının Heinz'ın ne yapması gerektiği hakkında ne düşündüğü önemli değildir. Kohlberg'in teorisine göre katılımcının gerekçesi önemlidir. Aşağıda 6 aşamaya ait mümkün tartışmalar verilmiştir:

  • Aşama 1 (Sadakat): Heinz ilacı çalmamalıdır çünkü çalmasının getireceği cezalarla birlikte hapishaneye girecektir ve bu onun kötü biri olduğu düşüncesini ortaya çıkarır.
Ya da: Heinz ilacı çalmalıdır çünkü ilaç sadece 200 dolar değerinde ve eczacının istediği kadar pahalı değildir.
  • Aşama 2 (Kendi Çıkarları): Hapishaneye girmek zorunda olsa bile Heinz ilacı çalmalıdır çünkü karısını kurtardığı zaman Heinz daha mutlu olacaktır.
Ya da: Heinz ilacı çalmamalıdır çünkü hapishane kötü bir yerdir ve eşinin ölümünü bir hapishane hücresinde çürümeye tercih etmektedir.
  • Aşama 3 (Uygunluk): Heinz ilacı çalmalıdır çünkü karısı ondan bunu beklemektedir; Heinz iyi bir koca olmak ister.
Ya da: Heinz; yasayı ihlal etmeden elinden geleni yapmaya çalıştı, onu suçlayamazsın çalmak kötü ve suçlu olmadığı için ilaç çalması gerekir.
  • Aşama 4 (Kanun ve Düzen): Heinz ilacı çalmamalıdır çünkü kanun çalmayı yasaklamıştır ve bu yasadışıdır.
Ya da: Heinz ilacı karısı için çalmalıdır ve hüküm giydiği suça boyun eğmek zorundadır ve aynı zamanda eczacıya olan borcunu da ödeyecektir. Suçlular yasaya saygı göstermeden dolaşamazlar; davranışların sonuçları vardır.
  • Aşama 5 (İnsan Hakları): Heinz ilacı çalmalıdır çünkü herkes yasağa bağlı kalmaksızın bir hayat seçmekte özgürdür.
Ya da: Heinz ilacı çalmamalıdır çünkü eczacının adil tazminat hakkı vardır. Karısı hasta olsa bile yaptıkları haklı çıkarılamaz.
  • Aşama 6 (Evrensel İnsan Ahlakı): Heinz ilacı çalmalıdır çünkü bir insanın hayatını kurtarmak bir başkasının mülk haklarından daha önemlidir.
Ya da: Heinz ilacı çalmamalıdır çünkü o ilaca başkalarının da onlar kadar ihtiyacı vardır ve onların da hayatı önemlidir.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hukuk</span> genellikle devlet otoritesi tarafından desteklenen kurallar ve yönergeler sistemi

Hukuk ya da tüze birey, toplum ve devletin hareketlerini, birbirleriyle olan ilişkilerini; yetkili organlar tarafından usulüne uygun olarak çıkarılan, kamu gücüyle desteklenen, muhatabına genel olarak nasıl davranması yahut nasıl davranmaması gerektiğini gösteren ve bunun için ilgili bütün olasılıkları yürürlükte olan normlarla düzenleyen normatif bir bilimdir. Ayrıca, toplumu düzen altına alan ve kişiler arası ilişkileri düzenleyen, ortak yaşamın huzur ve güven içinde akışını sağlayan, gerektiğinde adaleti yerine getiren, kamu gücü ile desteklenen ve devlet tarafından yaptırımlarla güvence altına alınan kurallar bütünüdür. Hukuk, birey-toplum-devlet ilişkilerinde ortak iyilik ve ortak menfaati gözetir.

Etik veya ahlak felsefesi, doğru davranışlarda bulunmak, iyi bir insan olmak ve insani değerler hakkında düşünme pratiğidir. Etik sözcüğü Yunanca "kişilik, karakter" anlamına gelen "ethos" sözcüğünden türemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Michel Foucault</span> Fransız filozof (1926 – 1984)

Michel Foucault, Fransız filozof, sosyal teorist, tarihçi, edebiyat eleştirmeni, antropolog, psikolog ve sosyolog.

<span class="mw-page-title-main">Adalet</span> Yasalarla sahip olunan hakların herkes tarafından kullanılmasının sağlanması

Adalet, en geniş bağlamda, hem adil olanın sağlanmasını hem de felsefi açıdan neyin adil olduğunun tartışmasını içerir. Adalet kavramı; etik, akılcılık, hukuk, din, eşitlik ve hakkaniyeti de içeren birçok alana, farklı görüşlere ve perspektiflere dayanmaktadır. Sıklıkla adaletin genel tartışması felsefe, dinbilim ve dindeki genel durumu ve hukuk bilimi ve hukukun uygulanması gibi prosedürel adalette bulunan iki farklı alana yoğunlaşır.

<span class="mw-page-title-main">Siyaset felsefesi</span> felsefe ve siyaset bilimi alt disiplini

Siyaset felsefesi, devlet, hükûmet, siyaset, özgürlük, mülkiyet, meşruiyet, haklar, hukuk gibi konular hakkındaki, bu kavramlar nedir, neden ihtiyaç vardır, bir hükûmeti ne meşru kılar, devlet hangi özgürlükleri ve hakları neden korumalıdır, hangi biçimde kurumsallaşmalıdır, kanun nedir, vatandaşın devlete karşı yükümlülükleri nelerdir, bir hükûmet yasal olarak neden ve nasıl görevden çekilmelidir gibi temel sorulara cevap arayan ve bu konuları felsefeden faydalanarak inceleyen sosyal bilim dalıdır.

Yalan veya yalan söylemek, doğru olmayan söz, hakikat ve gerçeğin aksi, haksız söz ve bir kimseden söylemediği halde söz nakletmek manalarına gelmektedir. Yalanın aslı sözdedir; geçmişte olsun ve gelecekte, vaat olsun veya başka bir şey. Doğruluğun (sıdk) karşıtı, bir konuda kasıtlı veya kasıtsız olarak gerçeğe aykırı haber veya bilgi vermek anlamlarında da kullanılmıştır. Istılahta ise gerçeğin ve hakikatin aksini söylemeye yalan denmektedir. İnsanın en büyük ve en kötü sıfatlarından biri yalan söylemektir.

<span class="mw-page-title-main">Paul Newman</span> Amerikalı film yönetmeni ve sinema oyuncusu (1925 – 2008)

Paul Leonard Newman, Amerikalı oyuncudur.

<span class="mw-page-title-main">Sosyal psikoloji</span> toplumun insanların düşüncelerini ve davranışlarını nasıl etkilediğini araştıran bilim dalı

Sosyal psikoloji bireylerin düşüncelerinin, iç dünyalarının ve davranışlarının başkalarının gerçek, hayalî ve anlaşılan oluşundan nasıl etkilendiğine dair bir bilimsel çalışmadır. Bu alanda araştırma yapanlar genellikle psikolog veya sosyolog'lardan oluşmaktadır. Buna rağmen bütün sosyal psikologlar hem birey, hem de topluluk bazında çalışırlar. Benzerliklerine rağmen iki alan amaçları, yaklaşımları, yöntemleri ve terimlerinde farklılaşırlar. Biyofizik ve kavrama psikolojisi gibi sosyal psikoloji de disiplinlerarası bir alandır.

<span class="mw-page-title-main">Ernest Lawrence</span>

Ernest Orlando Lawrence,, 1939 yılında icadı siklotron ile Nobel Fizik Ödülü kazanmış olan, Amerikalı nükleer fizikçi. Manhattan Projesi için yaptığı uranyum izotop ayırma üzerindeki çalışması, Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı ve Lawrence Livermore Ulusal Laboratuvarı kuruluşundaki katkıları ile tanınmaktadır.

<i>Blood in Blood Out</i>

Blood in Blood out ya da diğer bir adıyla Bound by Honor 1993 senesinde çekilen polisiye ve dram filmidir. Film'in konusu üç genç Chicanosun yani Miklo Velka, Cruz Candelaria ve Paco Aguilar'ın 1972'den 1984'e kadar süren hayatlarını konu alması. Vatos Locos East L.A.'de bulunan bir sokak çetesi ve üyeleri her gün Barrio'larında hayatda kalma savaşı sürdürüyorlar. Hikâye'nin dönüm noktası bir çete savaşından sonra Miklo'nun San Quentin hapishanesine ve Paco'nun ise askeriye'ye girmesinde olur.

Çoğu dinler etik unsûru, genelde iddia edilen doğaüstü vahiye veya irşada dayandırılır. Felsefenin önemli kollarından biri olan etik, doğru davranışın ne ve iyi hayâtın nasıl olması gerektiğini konu edinir. Genelde anlaşıldığı üzere iyiyle kötüyü ayırt etmekten daha geniş kapsamlıdır. Etiğin önemli konularından biri "iyi yaşam", yaşamaya değen, insanı tatmîn eden hayattır. Bu konu birçok filozofça ahlâkı yaşamaktan daha önemlidir.

<span class="mw-page-title-main">Chelmsford</span>

Chelmsford, Birleşik Krallık'ın İngiltere ülkesinin Doğu İngiltere bölgesinde bulunup Essex Metropoliten-Olmayan ve Törensel Kontluğu'nun merkez şehri ve Essex shire-kontluğuna bağlı olan ikincil Chelmsford Borough Yerel İdaresi'nin de merkezi şehridir.

Infected (<i>The Walking Dead</i>)

Infected, kıyamet sonrası korku televizyon dizisi The Walking Dead 'in dördüncü sezonunun ikinci bölümüdür. İlk olarak Birleşik Devletler'de 20 Ekim 2013'te AMC'de yayımlanmış olup, Angela Kang tarafından yazılmış ve Guy Ferland tarafından yönetilmiştir.

Too Far Gone, kıyamet sonrası korku televizyon dizisi The Walking Dead 'in dördüncü sezonunun sekizinci bölümüdür. İlk olarak Birleşik Devletler'de 1 Aralık 2013'te AMC'de yayımlanmış olup, Seth Hoffman tarafından yazılmış ve Ernest Dickerson tarafından yönetilmiştir. Bölüm, dizinin aynı adı taşıyan çizgi romanının on üçüncü sayısı ile aynı ada sahiptir.

Vali (<i>The Walking Dead</i>) Walking Dead çizgi romanında yer alan bir kurgusal kahraman

Vali, The Walking Dead çizgi romanında yer alan bir kurgusal karakterdir ve aynı adlı televizyon dizisinde David Morrissey tarafından canlandırılmaktadır. Robert Kirkman ve sanatçılar Charlie Adlard ile Cliff Rathburn tarafından yaratılan karakter, ilk kez çizgi romanın 27. sayısında, 2006 yılının Nisan ayında betimlenmiştir. Vali, hem çizgi romanda hem de televizyon dizisindeki baş karakterlerden birisidir ve Woodbury, Georgia'nın cani ve deli lideri olarak betimlenir. Vali, dizinin baş karakteri Rick Grimes ile anlaşmazlık içine girer. Vali, her iki yayın organında birkaç önemli karakterin ölümünden sorumludur. Karakterin kökeni, Kirkman ve Jay Bonansiga tarafından yazılan The Walking Dead: Rise of the Governor isimli romanda incelenmiştir.

Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi 100 sayfayı aşmayan oldukça kısa bir metin olmasına rağmen Immanuel Kant'ın ahlak felsefesinin temellerini ortaya koyduğu en önemli metindir. Ahlak felsefesi alanında sistematik bir eser hazırlama girişiminden ilk kez 1768'de bahseden Kant, yazımına 1783 yılında başladığı eserin ilk baskısını 1785 tarihinde, en önemli eseri kabul edilen Saf Aklın Eleştirisi'nden dört yıl sonra yaptı. Ahlak Metafiziğinin Temellendirilmesi aslen Pratik Aklın Eleştirisi'ne hazırlık olarak düşünülmüştü. Bu eserde ortaya konan ahlak felsefesinin esasları Pratik Aklın Eleştirisi'nde ve geç bir dönemde yazdığı Ahlak Metafiziği'nde geniş biçimde açıklanır ve incelenir.

<span class="mw-page-title-main">Dilenci Operası</span>

Dilenci Operası, müziği Johann Christopher Pepusch tarafından, liberettosu John Gay tarafından İngilizce olarak hazırlanmış 1 prolog ve 3 perdelik bir "ballad opera" janrında bir müziksel eser. Prömiyer temsili 29 Ocak 1728'de Londra'da Lincolns'İnn Field 'de bulunan "Royal Tiyatro Salonu" yapılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Carol Gilligan</span> Amerikalı psikolog

Carol Gilligan en bilinen çalışmaları ahlaki topluluk, ahlaki ilişkiler ve ahlakta belirli özne-nesne problemleri üzerine olan bir Amerikan feminist, ahlak bilimci ve psikolog.

<span class="mw-page-title-main">Pedro Rodrigues Filho</span> Pedro Rodrigues Filho, Pedrinho Matador olarak da bilinir, diğer suçluları takip eden ve öldüren Brezilyalı bir seri katildir. Kurbanları arasında, hapsedildiği hapishanelerde öldürdüğü 47 kişi vardı

Pedro Rodrigues Filho (Pedro Rodrigues, Jr.) (17 Temmuz 1954, Brezilya - 5 Mart 2023), Pedrinho Matador (Katil Petey) olarak da bilinir, diğer suçluları takip eden ve öldüren Brezilyalı bir seri katildir. Kurbanları arasında, hapsedildiği hapishanelerde öldürdüğü 47 kişi vardı.

<span class="mw-page-title-main">Ceza sosyolojisi</span>

Ceza sosyolojisi, cezanın genel olarak meşrulaştırma amacı ve dağıtım ilkesi olarak niçin ve nasıl ceza verdiğimizi anlamaya çalışır. Ceza, kasten acı çektirmeyi ve/veya hak ve özgürlüklerden yoksun bırakılmayı kapsar. Ceza sosyologları genellikle yasayı çiğnemeyle ilgili olarak devlet tarafından yapılan eylemleri inceler. Örneğin, vatandaşlar şiddet eylemlerinin meşrulaştırılmasına neden itiraz etmez?