İçeriğe atla

Haynau Muharebesi

Haynau Muharebesi
Napolyon Savaşları

Müttefik süvariler Fransız piyadelerine saldırıyor
Tarih26 Mayıs 1813
Bölge
Chojnów (daha önce Haynau), Polonya
Sonuç Prusya zaferi
Taraflar
Fransa Birinci Fransız İmparatorluğu Prusya Krallığı
Komutanlar ve liderler
Fransa Nicolas Joseph Maison Gebhard Leberecht von Blücher
Güçler
5,000 15,400
Kayıplar
1.363 ölü 250 ölü

Haynau Muharebesi, 26 Mayıs 1813'te General Gebhard Leberecht von Blücher komutasındaki Prusya süvarileri ile General Nicolas Joseph Maison komutasındaki bir Fransız piyade tümeni arasında Aşağı Silezya'daki Haynau'da gerçekleşen savaştır. Çatışma, Fransız piyadelerine sürpriz bir şekilde saldıran ve onları dağıtan Prusyalılar için zaferle sonuçlandı.[1]

Savaşın başlangıcı

1813 Bautzen Muharebesi'ndeki (20-21 Mayıs) yenilgilerinin ardından, müttefikler kendi zamanlarında eylemi durdurdular ve o kadar iyi bir düzen içinde geri çekildiler ki, Napolyon zaferinin kanıtı olarak tek bir ganimet ele geçiremedi. Düşmanın kaçışı onu çok rahatsız etti, ele geçirilen silahların ve mahkûmların yokluğu ona Rus deneyimlerini hatırlattı ve kolordu komutanlarından takipte daha fazla güçlerin iki katına çıkarma emrini verdi.[2]

Fransız Ordusunun sol kanadında bulunan General Maison 5. ve 7. kolordudan oluşan birlikle müttefik kuvvetleri takip ederken, General Maison'un önünde ilerlemelerini yavaşlatmak için Fransızları pusuya düşürmeye karar veren Mareşal Blücher'in Prusya birlikleri bulunuyordu. Prusya birlikleri Haynau ve Liegnitz kasabaları arasında konuşlandırılmıştı.[3]

Savaş

Napolyon'un bu emri, kolordu komutanlarının taktik önlemleri dikkate almadan ilerlemelerine neden oldu ve Blücher onların dikkatsizliğinden yararlandı. 26 Mayıs'ta, General Maison'un birliği Prusya topçuları tarafından saldırıya uğradığında Haynau'ya varmıştı. Prusya ordusunun topçu açışlarına şaşıran Fransız ordusu, daha kare formasyonuna geçemeden Blücher'in süvari rezervinin başkomutanı Albay von Dolffs'un 3.000 süvarinin saldırısıyla karşılaştı. Süvari saldırısı Fransız ordusundaki paniği daha da artırır. Fransız ordusu panik halde geri çekilmeye başlarken General Puthod'un tümeni General Maison'un birliğini kurtarmaya gelmesiyle yeniden düzenlenen Fransız piyadeleri, geri çekilen saldırganları geri püskürtmeyi başardı ve Prusya saldırısını yöneten komutan süvari subayı Florens von Bockum-Dolffs'u (1769–1813) da öldürdüler.[4]

Savaşın sonuçları

Savaşın sonucunda Prusyalılar 236 kayıp verirken, Fransızlar 1.363 kayıp verdi; devam eden harekâtın stratejik çerçevesini büyük ölçüde etkilemekten çok uzak olan savaş, yine de Bautzen yenilgisinden sonra Prusya süvarilerinin moralini yükseltmedeki ve komutanlarına olan güvenlerini artırmadaki etkisi çok büyüktü. Bunun yanında savaş, Fransızların takibini daha da yavaşlattı. Yine de General Maison'un askerleri ağır kayıplar verse de Fransızlar ilerlemelerini sürdürdüler. Çatışmanın ertesi günü Liegnitz'i işgal ettiler ve 28 Mayıs'ta General Sébastiani, önceki gün Müttefiklerden önemli teçhizatı ele geçirdikten sonra Glogau'ya girdi.

General Michael Andreas Barclay de Tolly, Rus-Prusya ordusunun en yüksek komutanlığında bulunan General Wittgenstein'ın yerini aldıktan sonra, Silezya'ya doğru geri çekilmeye devam etti ve 2 Haziran'da Rus-Prusya ordusu Nimptsch'e ulaştı. 1 Haziran'da Oder üzerinde Breslau'ya ulaşan Fransızlar için Rus-Prusya ordusu artık ulaşılamaz durumdaydı. Avusturya diplomasisi de bir süredir savaşan taraflar arasında ateşkes müzakere etmek için çalışıyordu ve aynı 1 Haziran'da bu yönde bir anlaşmaya varıldı; Adam ve erzak sıkıntısı, her iki tarafın da düşmanlıkların anlık olarak askıya alınmasından yararlanması gerekiyordu ve her iki tarafta ateşkes teklifini kabul ettiler. Ateşkes 16 Ağustos'a kadar birkaç kez uzatıldı.

Anıt

Prusya Kralı III. Friedrich Wilhelm, kurtuluş savaşlarının çeşitli savaş alanlarında Gotik çadırlar tarzında küçük anıtlar diktirdi. Großgörschen, Großbeeren, Wartenburg, Katzbach, Kulm, Dennewitz ve Waterloo'da olduğu gibi III. Friedrich Wilhelm, Haynau'da da anıt diktirdi. Ancak bu anıt, 1945'te Polonya kuvvetleri tarafından yok edildi.

Kaynakça

  1. ^ Bodart, Gaston (1908). Militär-historisches Kriegs-Lexikon (1618-1905). Harvard University. Wien und Leipzig, C. W. Stern. 
  2. ^ История царствования императора Александра I и России в его время. Т. 4 (Rusça). 26 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2023. 
  3. ^ Müffling, Friedrich Carl Ferdinand von (1813). Die preußisch-russische Campagne im Jahr 1813: von der Eröffnung bis zum Waffenstillstande vom 5. Juny 1813 (Almanca). Kayser. 28 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2023. 
  4. ^ Bodart, Gaston (1908). Militär-historisches kreigs-lexikon, (1618-1905). Harvard University. Wien, Stern. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Waterloo Muharebesi</span> Savaş

Waterloo Muharebesi veya Waterloo Savaşı; 16-18 Haziran 1815 tarihleri arasında gerçekleşen, Fransa İmparatoru Napolyon'un mutlak yenilgisiyle sonuçlanan ve Avrupalı güçler arasında 23 yıl süren silahlı mücadelenin sonunu getiren muharebe. Fransızcada Mont-Saint-Jean Muharebesi olarak da bilinir. Muharebe İngiltere-Prusya ittifakı ile Fransa arasında, Belçika'nın Waterloo kasabası yakınlarında gerçekleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Fransa-Prusya Savaşı</span> Avrupa merkezli savaş

Fransa Prusya Savaşı, 19 Temmuz 1870 - 10 Mayıs 1871 tarihleri arasında Fransız İkinci İmparatorluğu ile Prusya Krallığı arasında yapılan savaş. Fransa'da genellikle 1870 Savaşı olarak adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">1814 Paris Muharebesi</span>

1814 Paris Muharebesi, Napolyon Savaşlarının son dönemindeki muharebelerdendir. Fransızların yenilgisi üzerine başkent Paris düşmüş ve imparator Napolyon Bonapart tahttan feragât etmek zorunda kalmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Yüz Gün</span> Napolyonun Yüz Günü

Yüz Gün Savaşı veya Yedinci Koalisyon Savaşı, Birinci Fransa İmparatorluğu imparatoru Napolyon Bonapart’ın 1814 Fontainebleau Antlaşması gereğince sürgün edildiği Elba Adasındaki sürgünden kaçarak Paris’e döndüğü 20 Mart 1815 tarihiyle, kral XVIII. Louis’nin Fransa tahtına döndüğü 8 Temmuz 1815 tarihleri arasındaki 111 günlük dönemi anlatır. Bu dönemde Napolyon Savaşları yeniden başlamış ve Waterloo Muharebesi yaşanmıştır. Yüz Gün deyimi ilk kez kralın dönüşünü kutlayan Paris valisi Gaspard de Chabrol tarafından kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Lübeck Muharebesi</span>

Lübeck Muharebesi, 6 Kasım 1806'da Almanya'nın Lübeck kentinde, Jena-Auerstedt Muharebesi'nde yenilgiden geri çekilen Gebhard Leberecht von Blücher liderliğindeki Prusya Krallığı askerleri ve Birinci Fransız İmparatorluğu Mareşalleri Joachim Murat, Jean Baptiste Bernadotte ve Jean-de-Dieu Soult'un birlikleri arasında gerçekleşen savaş. Dördüncü Koalisyon Savaşı'nın bir parçası olan bu muharebe, Fransızlar'ın Prusyalılara karşı şiddetli zaferiyle sonuçlandı. Savaşın gerçekleştiği Lübeck, Hamburg'un yaklaşık 50 kilometre kuzeydoğusunda eski bir Baltık Denizi limanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Fère-Champenoise Muharebesi</span>

Fère-Champenoise Muharebesi Altıncı Koalisyon Savaşı sırasında Fransız mareşalleri Auguste de Marmont ve Édouard Mortier liderliğindeki iki İmparatorluk Fransız kolordu ve Koalisyon güçleri Avusturya İmparatorluğu, Prusya Krallığı, Württemberg Krallığı ve Rus İmparatorluğu'un süvarilerden oluşan daha sonra büyük bir takviye birliğinin katılımıyla gerçekleşen savaş.

<span class="mw-page-title-main">Königgrätz Muharebesi</span>

Königgrätz Muharebesi ya da Sadowa Muharebesi, Prusya Krallığı'nın Avusturya İmparatorluğu'nu yenilgiye uğrattığı ve Prusya-Avusturya Savaşı'nın sonucunu belirleyen muharebe. Muharebe, 3 Temmuz 1866 tarihinde Bohemya kasabaları Königgrätz ve Sadowa'nın yakınlarında gerçekleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">1813 Bautzen Muharebesi</span>

Bautzen Muharebesi, sayıca büyük ölçüde üstün olan birleşik bir Prusya-Rus ordusunun Napolyon tarafından geri püskürtülmesi ile sonuçlanan savaştır. Ancak müttefik kuvvetler Mareşal Michel Ney'in terddütlerinden faydalanarak düzenli bir şekilde çekilebilmesiyle yıkımdan kurtuldu. General Gebhard Leberecht von Blücher komutasındaki Prusyalılar ve General Peter Wittgenstein komutasındaki Ruslar, Lützen'deki yenilgilerinin ardından geri çekilen Napolyon komutasındaki Fransız kuvvetleri tarafından saldırıya uğradı.

<span class="mw-page-title-main">Pläswitz Ateşkesi</span>

Pläswitz Ateşkesi veya Mütarekesi, Napolyon Savaşları sırasında, 4 Haziran 1813'te Fransa Kralı I. Napolyon ile Müttefikler arasında kararlaştırılan dokuz haftalık bir ateşkesti. Alman Harekatının ilkbahar döneminde Napolyon, diğerlerinin yanı sıra Großgörschen Muharebesi ve 1813 Bautzen Muharebesinde başarılar elde etmişti. Bu nedenle, müttefik kuvvetler Silezya'ya çekilmek zorunda kaldı. Ancak, her iki savaş da Napolyon için maliyetliydi. Hastalık ordusundaki birçok askeri öldürmüştü ve süvari baskınları sürekli olarak ikmal hatlarını tehdit ediyordu. Ayrıca Bautzen Muharebesinde galip olarak ayrılsa da istediğini alamayan Napolyon, müttefik kuvvetleri kuşatamamış ve müttefik kuvvetlerini takip edebilecek süvari kuvvetlerinden yoksundu. Bu nedenle Napolyon, Metternich tarafından önerilen ateşkesi kabul etti.

<span class="mw-page-title-main">Trachenberg Planı</span>

Trachenberg Planı, Altıncı Koalisyon Savaşı sırasında Alman Harekatı'nda Müttefikler tarafından oluşturulan ve adını Trachenberg Sarayında düzenlenen ve ismini konferanstan alan bir stratejidir. Plan, Fransız imparatoru I. Napolyon ile, imparatorun savaştaki artık efsanevi kahramanlığından duyulan korkudan kaynaklanan doğrudan çatışmadan kaçınmayı savundu. Sonuç olarak Müttefikler, Napolyon'un mareşalleri ve generalleriyle ayrı ayrı çatışmaya girmeyi ve onları yenmeyi planladılar. Böylece Napolyon'un ezici bir güç oluşturma fırsatı vermeden ordusunu zayıflatmayı planladılar. Karar; Lützen Muharebesi, Bautzen Muharebesi ve Dresden Muharebesi'nde Napolyon'un Müttefikleri bir dizi yenilgiye uğratmasından sonra verildi. Plan başarılı oldu ve Müttefiklerin önemli bir sayısal avantaja sahip olduğu Leipzig Muharebesi'nde Napolyon ağır bir şekilde mağlup edildi ve Fransa Almanya'dan Ren'e geri sürüldü.

<span class="mw-page-title-main">Großbeeren Muharebesi</span>

Großbeeren Muharebesi, 23 Ağustos 1813'te komşu Blankenfelde ve Sputendorf'ta Friedrich von Friedrich Wilhelm Freiherr von Bülow komutasındaki Prusya III. Kolordusu ile Jean Reynier komutasındaki Fransız-Sakson VII. Kolordusu arasında meydana geldi. Napolyon, başkentlerini ele geçirerek Prusyalıları Altıncı Koalisyondan ayırmayı ummuştu, ancak Berlin'in güneyindeki bataklıklar, yağmur ve mareşal Nicolas Oudinot'un kötü sağlığı Fransızların yenilgisine katkıda bulundu.

<span class="mw-page-title-main">Dennewitz Muharebesi</span>

Dennewitz Muharebesi, 6 Eylül 1813'te Mareşal Michel Ney komutasındaki Fransız kuvvetleri ile İsveç veliahtı Bernadotte, Friedrich Wilhelm Freiherr von Bülow ve Bogislav von Tauentzien komutasındaki Altıncı Koalisyon'un Kuzey Müttefik Ordusu arasında gerçekleşti. Olay, Berlin'in 40 kilometre güneybatısında, Jüterbog yakınlarındaki Prusya'nın Brandenburg eyaletindeki bir köy olan Dennewitz'de meydana geldi. Müttefiklerin zaferi Napolyon'un Berlin'i ele geçirme ve Prusya'yı savaşın dışında bırakma umutlarını sona erdirdiği için, savaş Alman Harekatı'nda bir dönüm noktası oldu, ancak, esasen Prusya kuvvetinin neden olduğu Fransız yenilgisinin şiddeti, Alman müttefiklerinin Napolyon davasına sadakatinin aşınmasına da yol açtı. Dennewitz'den kaynaklanan Fransız kayıpları ve bunun sonucunda ortaya çıkan diplomatik geri dönüşler, Napolyon'un bir ay sonra Leipzig Muharebesi'nde yenilgisine büyük katkıda bulundu.

<span class="mw-page-title-main">Hoogstraten Muharebesi</span>

Hoogstraten Muharebesi, 11 Ocak 1814'te François Roguet liderliğindeki bir Fransız ordusu ile Friedrich Wilhelm Freiherr von Bülow liderliğindeki bir Rus-Prusya-İngiliz ordusu arasında yapıldı. Prusya zaferiyle sonuçlanan savaş, Essen ve Turnhout arasında yer alan bir dizi çatışmadan oluşuyordu. Savaş, adını Kempen bölgesinin ana kasabası olan Hoogstraten'den almıştır.

Silezya Ordusu, Bohemya Ordusu gibi 1813'ten 1815'e kadar Napolyon'a karşı Alman Harekatında Müttefik birliklerinin büyük bir birliğiydi.

<span class="mw-page-title-main">Katzbach Muharebesi</span>

Katzbach Muharebesi, 26 Ağustos 1813'te Mareşal MacDonald komutasındaki Birinci Fransız İmparatorluğu güçleri ile Prusya Mareşal Gebhard Leberecht von Blücher komutasındaki Altıncı Koalisyonun Rus-Prusya ordusu arasındaki Napolyon Savaşları'nın büyük bir savaşıydı. Prusya'nın Silezya eyaletindeki Wahlstatt ile Liegnitz arasındaki Katzbach nehrinde şiddetli bir fırtına sırasında meydana geldi. Dresden Muharebesi ile aynı gün gerçekleşen bu savaş, Fransızların Saksonya'ya çekilmesiyle bir Koalisyon zaferiyle sonuçlandı.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Ordusu (Bernadotte)</span>

Kuzey Ordusu, Napolyon'un Fransız İmparatorluğu'na karşı savaşmak için Altıncı Koalisyon tarafından oluşturulan ortak ordulardan biridir. Ağustos 1813'teki Trachenberg konferansında oluşturulan planda Müttefikler, Birleşik Krallık tarafından finanse edilen Rus, Prusya ve İsveç ordularından birliklerle ortak bir güç oluşturmaya karar verdiler. Kuzey Ordusu, İsveç veliahtı ve eski Fransız Mareşal Bernadotte tarafından yönetilecekti. Großbeeren ve Dennewitz savaşlarında Berlin'i savunduğu ve Leipzig'in zaferine katkıda bulunduğu 1813 Alman Harekatındna yer aldı. 1814 seferi sırasında Danimarka'ya karşı yerel bir savaşla aynı zamanda Hollanda, Belçika ve kuzey Fransa'da operasyonlar gerçekleştirdi. Napolyon'un tahttan çekilmesinden sonra ordu lağvedildi.

<span class="mw-page-title-main">Wartenburg Muharebesi</span>

Wartenburg Muharebesi, 3 Ekim 1813'te, 1813 Alman Harekatı sırasında, Sakson köyü olan Wartenburg'un yakınlarında gerçekleşen bir çatışmaydı. General Ludwig Yorck von Wartenburg komutasındaki Silezya Ordusunun bir birliği, Napolyon'u kuzey kanadını güvence altına almak için Dresden'den batıya, Leipzig'e doğru hareket etmeye zorlayan Elbe'yi geçmeyi başardı. Bu, Leipzig Muharebesi'nden önce Fransız İmparatorunun kuşatılmasını başlattı.

Lauenbourg Muharebesi, 18 Ağustos 1813'te Lauenbourg yakınlarında gerçekleşti. Mareşal Louis-Nicolas Davout'un 13. Fransız Kolordusu orada General Wallmoden'in Prusya birliklerini yener.

<span class="mw-page-title-main">Göhrde Muharebesi</span>

Göhrde Muharebesi, 16 Eylül 1813'te Alman Harekatı sırasında, 1813'te Vestfalya Krallığı'ndaki Göhrde bölgesinde gerçekleşti. Müttefikler, Korgeneral Ludwig von Wallmoden-Gimborn komutasındaki Prusya ve Rus birlikleri, Rus-Alman Lejyonu, Lützow Gönüllü Kolordusu, İngiliz ve Hanoverliler, Hansa Lejyonu, Mecklenburglu ve İsveçlilerden oluşuyordu. Bu birlik, General Marc Nicolas Louis Pécheux komutasındaki bir Napolyon müfrezesini yendi.

<span class="mw-page-title-main">1813 Alman Seferi</span> çatışma

Alman seferi (Almanca: Befreiungskriege, 'Kurtuluş Savaşları' 1813'te yapıldı. Aralarında Avusturya ve Prusya'nın yanı sıra Rusya ve İsveç'in de bulunduğu Altıncı Koalisyon üyeleri, Almanya'da, Fransız İmparatoru Napolyon, mareşalleri ve diğer Alman devletlerinin çoğunun ittifakı olan Ren Konfederasyonu ordularının ve Birinci Fransız İmparatorluğu'nun egemenliğine son verdi.