İçeriğe atla

Haydar Dümen

Haydar Dümen
Doğum15 Haziran 1930(1930-06-15)
İkisaray, Uşak, Türkiye
Ölüm10 Şubat 2022 (91 yaşında)
Beykent Üniversitesi Hastanesi, İstanbul, Türkiye
Ölüm sebebiCOVID-19
Defin yeriUlus Mezarlığı, İstanbul
MilliyetTürk
Eğitimİstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi
MeslekPsikiyatrist, köşe yazarı
Etkin yıllar1965-2022
Evlilik
Refahat Dümen
(e. 1955; b. 1990)

Gül Dümen
(e. 1993; ö. 2022)
Çocuk(lar)Emek Dümen

Haydar Dümen (15 Haziran 1930, Uşak[1] - 10 Şubat 2022, Cihangir, Beyoğlu, İstanbul), Türk psikiyatr ve seksologdur.

Çeşitli yayın organlarında yayımlanan cinsel sağlık konulu yazıları ve okurların cinsel yaşam konusundaki problemleri mizahi bir üslupla yanıtlaması ile tanınmıştır.[2]

Hayatı

Uşak'ın İkisaray köyünde doğdu. Köylerinde ilkokul olmadığı için ilkokulu komşu köyde okuduktan sonra ortaokul ve lise eğitimini Uşak'ta aldı; lisenin son yılında Afyon Lisesi'ne geçti.[1] 1948 yılında Afyon Lisesinden, 1955 yılında İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesinden mezun oldu. Tıp Fakültesi'nden mezun olduğu yıl ilk evliliğini yaptı,[3] 35 yıl süren bu evlilik 1990 yılında sonlandı.[4]

Uzmanlığını nöropsikiyatri alanında 1958 yılında tamamladı. 1965-1980 arasında İstanbul'da Taksim İlkyardım Hastanesinde çalıştı. Bu dönemde Hayat Mecmuası adlı aktüalite dergisinde cinsel sapmalar konulu bir yazı dizisi hazırladı. Ardından aynı dergide Cinsî Terbiye başlıklı köşede okur mektupları yayımlamaya başladı ve çok ilgi gördü. Dergi yönetimi, cinsellik konularının öne çıkmasından rahatsızlık duyup yazılara son verince[5] ABC gazetesinde okur mektupları yayımlamayı sürdürdü.[6] Bu yazılardan elde ettiği bilgiler doğrultusunda, Cinsel Sorunlarınız adlı kitabı yayımladı. Dümen, doktor olarak 25 yıl kamuda çalıştıktan sonra emekli oldu.

Emeklilikten sonra bütün enerjisini yazmaya verdi, kitaplarının geliri ile geçimini sağladı. 1993 yılında ikinci evliliğini yaptı. 2004 yılından itibaren Posta gazetesinde, Haydar Dümen best of adlı köşesinde okur mektuplarını yanıtladı.[2][7] Cinsellik konulu yazıları 2010 yılında Cihangir’deki bürosunda saldırıya uğramasına neden oldu. Hüseyin Aslan adlı saldırganın silahlı saldırısında tutukluk yapan silah ve korumaların müdahalesi sayesinde kurtuldu.[8][not 1]

COVID-19 virüsüne yakalanan Dümen, 31 Ocak 2022 tarihinden beri tedavi görmekte olduğu Beykent Üniversitesi Hastanesi'nde 10 Şubat 2022 tarihinde öldü.[10] Cenazesi 11 Şubat 2022 tarihinde Ulus Mezarlığı'na defnedildi.[11]

Bazı kitapları

  • 1970: Anahtar Kilide Uymadı, oyun.
  • 1970: Cennet Şeytana Kaldı, oyun
  • 1975: Sağlık Ve Beslenme
  • 1976: Merhaba Yurttaş
  • 1977: Evlilik
  • 1980: Cinsel Sorunlarınız
  • 1983: Cinsel Kültür
  • 1983: Otuz Günde Oldu Bitti-Sexodrama
  • 1984: Cinsel Dünyamız
  • 1993: Nazik Adında Bir Kadın, roman.
  • 1993: Ölmüş Bir Hasta İle Söyleşi Ya Da Hekimler Üstüne
  • 2010: Best of Haydar Dümen, Posta gazetesindeki yazılarından seçmeler
  • 2012: Soğumayan Ölüler

Notlar

  1. ^ Saldırgan Hüseyin Aslan, 2013 yılında 5 yıl hapse mahkum edildi.[9]

Kaynakça

  1. ^ a b Cumalı, Seral (28 Nisan 2013). "Ben Tıp Fakültesini bitirince bizim köyün çocukları okula başladı". Posta gazetesi. 22 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2022. 
  2. ^ a b Abik, Berna (11 Şubat 2022). "Tabuları konuşturan Dr. Haydar Dümen'in kendi ağzından hayatı: Bir kere de kalktım mı uzanmak aklıma bile gelmez…". T24. 11 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2022. 
  3. ^ Çelikkol, Begüm (20 Ocak 2010). "Haydar Dümen'in yaptığı en büyük yanlış". Habertürk. 10 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2022. 
  4. ^ "Toplumun yengesiyim". Hurriyet.com.tr. 8 Mart 1998. 22 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2022. 
  5. ^ ""Cinsi Terbiye" Haydar Dümen". Hayat Mecmuası. 1966. 7 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2022. 
  6. ^ "Haydar Dümen: 'Karım ne derse o olur'". Haber3.com sitesi. 22 Mart 2009. 22 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2022. 
  7. ^ Köylü, Özgür (21 Şubat 2010). "Haydar Dümen: Deli miyim kendime soru göndereyim!." Posta. 6 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2022. 
  8. ^ "Haydar Dümen ölümden döndü". 1 Nisan 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2010. 
  9. ^ "Arşivlenmiş kopya". 28 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2020. 
  10. ^ "Haydar Dümen hayatını kaybetti!". Posta. 11 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2022. 
  11. ^ "Haydar Dümen hayatını kaybetti". 11 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2022. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Hamdi Tanpınar</span> Türk şair, romancı, deneme yazarı, edebiyat tarihçisi, siyasetçii

Ahmet Hamdi Tanpınar ; Türk şair, romancı, deneme yazarı, edebiyat tarihçisi, siyasetçi ve akademisyendir.

<span class="mw-page-title-main">Cemal Süreya</span> Türk şair, yazar ve çevirmen (1931–1990)

Cemal Süreya, kimlik adıyla Cemalettin Seber, Türk şair, yazar ve çevirmen. Türk şiirinde modernist bir hareket olan İkinci Yeni şiirinin öncü şairlerinden biridir. İlk şiir denemelerini ortaokulda eskizlerle, lisede aruzla yapsa da asıl şiir çalışmaları üniversite yıllarında başlamıştır. Üvercinka (1958), Göçebe (1965), Beni Öp Sonra Doğur Beni (1973), Uçurumda Açan (1984), Sıcak Nal (1988), Güz Bitigi (1988) ve Sevda Sözleri (1990) adlarındaki şiir kitaplarının yanı sıra deneme, eleştiri, günlük ve antoloji türlerinde de yazmıştır. Eserlerinde en sık işlediği temalar aşk, kadın, yalnızlık, sosyal ve siyasal eleştiriler, ölüm, tanrı düşüncesi, portreler ve manzum poetikadır. Ayrıca Fransızcadan kırka yakın kitabı Türkçeye çevirmiştir. Onüç Günün Mektupları (1990) dışında hiçbir yazısı veya şiiri, dergi ve gazetede yayımlanmadan kitaba dönüşmemiştir. Sosyalist bir dünya görüşüne sahip olan Süreya, Papirüs dergisini çıkarmış ve bu dergide edebî görüşlerini açıklamasının yanı sıra dergiyi bir aydın olarak fikirlerini ortaya koymak için araç olarak kullanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sigmund Freud</span> Psikanaliz biliminin kurucusu olan nörolog

Sigmund Freud veya doğum adı ile Sigismund Schlomo Freud, psikolojinin en önemli alt dallarından biri olan psikanaliz biliminin kurucusu olan Avusturya doğumlu Yahudi nörolog. Psikanaliz, hasta ile psikanalist arasında gerçekleşen diyalog yoluyla psikopatolojik vakaları tedavi etmekte kullanılan klinik yöntemidir. Hastaların zihinsel süreçlerinin bilinç dışı unsurlarla olan bağlantılarını ortaya çıkarmaya çalışır. Freud'a göre, bilinç dışına itimler yaşantıların kendileri değil, anıları üzerinde gerçekleşirler. Ancak söz konusu istekler gerçeğe dönüştürüldüğünde, daha doğrusu doyurulduğunda karşılaşılacak üzüntü ve pişmanlık duygusundan kaçınılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Cahit Sıtkı Tarancı</span> Türk şair

Cahit Sıtkı Tarancı Türk şair, yazar ve çevirmendir. Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin önde gelen şairlerinden biridir. "Otuz Beş Yaş" şiiriyle özdeşleşen Tarancı, "sanat için sanat" anlayışına bağlı kaldı. Şiirlerinde en çok yaşama sevinci ve ölüm temalarına yer verdi; ayrıca yitik aşklar, mutlu sevdalar, yalnızlık, yaşadığı bohem hayatın buruklukları, çocukluk özlemi konulu şiirler yazdı. Birçok şiiri, farklı bestekârlar tarafından bestelenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ceyhun Atuf Kansu</span> Türk yazar, şair ve doktor

Ceyhun Atuf Kansu, Türk yazar, şair ve doktor.

Sermet Muhtar, Türk yazar, gazeteci ve karikatürist.

<span class="mw-page-title-main">Orhan Seyfi Orhon</span> Türk şair, gazeteci, yazar, yayımcı, siyaset adamı

Orhan Seyfettin Orhon, Türk şair, gazeteci, yazar, yayımcı, siyaset adamı.

<i>Evrensel</i> (gazete) 7 Haziran 1995 tarihinden bu yana Türkiyede günlük yayımlanan bir gazete

Evrensel, 7 Haziran 1995 tarihinden bu yana Türkiye'de günlük yayımlanan bir gazetedir.

<span class="mw-page-title-main">Halit Fahri Ozansoy</span> Türk şair, gazeteci, oyun yazarı ve öğretmen (1891-1971)

Halit Fahri Ozansoy, Türk şair, gazeteci, oyun yazarı ve öğretmendir.

<span class="mw-page-title-main">İskender Pala</span> Türk profesör, şair ve yazar

İskender Pala, Türk profesör, yazar ve divan edebiyatı araştırmacısı, T.C. Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Politikaları Kurulu Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Lev Tolstoy</span> Rus yazar ve aktivist (1828–1910)

Lev Nikolayeviç Tolstoy, Rus yazar ve asker. Dünya tarihinin en iyi yazarlarından birisi olarak bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Nurullah Ataç</span> Türk yazar, şair

Nurullah Ataç, Türk eleştirmen, denemeci, yazar, şair.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Taner Kışlalı</span> Türk gazeteci ve akademisyen

Ahmet Taner Kışlalı, Türk siyaset bilimci, siyasetçi, eski Kültür Bakanı, yazar ve öğretim üyesi.

<span class="mw-page-title-main">Cinsel ilişki</span> üreme, cinsel zevk veya her ikisi için gerçekleştirilen çiftleşme eylemi

Cinsel ilişki, cinsel birleşme, çiftleşme, vajinal seks veya sadece seks, bir erkeğin sertleşmiş penisinin, uyarılmış bir kadın vajinasının içine girmesini kapsayan, cinsel zevk ya da üreme amaçlı yapılan bedensel ilişkidir. Bunun yanı sıra, diğer penetrasyon tehlikesi içeren anal seks, oral seks, parmaklama, dildo kullanma gibi cinsel aktiviteler de eşcinsel veya heteroseksüel olmasına bakılmaksızın bir cinsel birleşme olarak kabul edilirler.

<span class="mw-page-title-main">Agâh Efendi</span> Osmanlı devlet adamı ve aydın

Çapanzade Agâh Efendi, Tercüme Odasından yetişen Genç Osmanlı Cemiyeti üyesi, gazetecilik de yapmış Osmanlı devlet adamı ve aydını.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Rasim</span> Türk yazar, gazeteci, tarihçi, milletvekili (1864 - 1932)

Ahmet Rasim, Türk yazar, gazeteci, tarihçi, milletvekili.

Ali Haydar Taner, Türk öğretmen, çevirmen, yazar.

<span class="mw-page-title-main">Cinsel Devrim</span> 20. yy Amerikan sosyal hareketi

Cinsel Devrim, Batı dünyasında 1950'li yılların ortalarından başlayıp 1960'larda belirginlik kazanan, genel olarak cinselliğin evliliğe, tek eşliliğe, heteroseksüelliğe ve üremeye indirgenmesine karşı çıkan, cinsel özgürlük konusunda haz ve istek üzerine her eylemi meşru gören bir siyasi harekettir.

<i>Seksoloji</i> (dergi)

Seksoloji: Cinsi Bilgiler Mecmuası, Türkiye'de cinsel eğitimde yetkin bir rehber olma düşüncesiyle Nisan 1949'dan Mart 1954'e kadar yayın yapan aylık dergidir. Orhan Karaveli ve ağabeyi tarafından kuruldu. Cinsel konular ile cinsel terbiye üzerine yayın yapan dergi, dönemin doktor, hukukçu ve entelektüellerini bünyesinde barındırdı. Avrupa ve Amerika'daki çağdaş dergilerden çeviriler yayımlayıp, kitap tefrika ettirdi. 1953 sonrasında ise aile dergisi olma eğilimindeydi.

Ali Haydar Arsebük (1853-1935), Son devir Osmanlı hukukçusu ve Mecelle şârihi.