İçeriğe atla

Hayat Nur Artıran

Hayat Nur Artıran
Doğum16 Kasım 1954
Malatya
MeslekAraştırmacı yazar

Hayat Nur Artıran, Mevlânâ Celâleddin Rûmî'nin hayatı ve eserleri üzerine uzman, araştırmacı ve yazardır.[1]

Hayatı

16 Kasım 1954 de Türkiye'nin Doğu Anadolu Bölgesinin bir şehri olan Malatya'da dünyaya geldi. Yakın aile büyüklerinin sufî geleneğine çok sıkı bağlı olması dolayısı ile tüm çocukluğu tekke ve dergâhlarda geçti. İlk manevî eğitimini annesinden aldı. Annesinin mürşidine karşı olan yüksek sadakati, sınırsız vefakâr ve hizmet ehli bir Nakşî dervişi olması daha çocukluk yaşlarından itibaren kendisinin de böylesi bir manevî hayatın içinde olgunlaşarak, büyümesine vesile oldu. Hem sufî bir ailede yetişmesi hem de aile fertlerinin Nakşî, Kadirî, Rufaî gibi farklı tarikatlara mensup olmaları bu tasavvufî yaşamı çok yönlü ve zengin bir şekilde, derinden hissetmesini mümkün kıldı.

İlk ciddi manada tasavvufî yolculuğu 1980'li yılların başında, Bursa'da ikamet ettiği dönemde Melamet kuralları içerisinde Niyâzi Mısrî'nin manevî liderliğinde, onun divânına teslim olmakla başladı. İslâmî hayatın batınî derinliğini anlama yolunda geçen bu süreç on üç yıl sürdü. Her türlü tecellîsiyle hikmet dolu ve oldukça meşakkatli geçen bu rahmanî terbiyenin sonunda manevî yolu Mevlânâ Celâleddin Rûmî’ye açıldı.

1998 de Mürşid-i Kâmil, Sertarîk, Mesnevîhan Şefik Can ile tanıştı. Mevlânâ Celâleddin Rûmî üzerine araştırma ve eserleriyle tanınan Şefik Can bu dönemde, doksan yaşının üzerinde, kemâl seviyesinin en üst mertebesindeydi. Bu tanışmanın hemen ardından aralarında oluşan çok güçlü manevî bir bağla, Şefik Can’ın tüm maddî manevî hizmetinde en yakını oldu.[2] Halka açık Mesnevî sohbetlerini birlikte hazırlayıp, sunmaya başladılar. İki ciltlik Cevâhir-i Mesnevîye isimli eser, Farsça orijinal metni ile birlikte; Mesnevî Hikâyeleri de Türkçe tam metin olarak ve daha evvel baskısı yapılmış olan Hz. Mevlânâ’nın Rubaileri adlı eserinin gözden geçirilmiş çok kapsamlı bir fihristi bu dönemde birlikte yayına hazırlandı. Şefik Can’ın 2005'te vefatının ardından ise Okullar İçin Mesnevî’den Seçmeler kitabı ve Hz. Mevlânâ’nın Rubaileri adlı eserin yeni bir baskısı, H. Nur Artıran tarafından Şefik Can adına yayın hayatına hazırlandı.

Çalışmaları

H. Nur Artıran; manevî büyüğü ve mürşidi Şefik Can’ın vasiyeti gereği, kendisinin vefatından kısa bir süre sonra halka açık Mesnevî Sohbetleri’ne başladı.[3] Aynı zamanda yurt dışında özellikle önceleri Fransa’da[4] daha sonraları ise Fas’da dahil olmak üzere belirli aralıklarla Mesnevî Sohbetleri verdi. Bunun yanı sıra Şefik Can’ın vefatından iki yıl sonra 2007 de Şefik Can adına uluslararası bir dernek kurdu.[1] Daha sonra kurulan bu dernek, 2015'te Şefik Can Uluslararası Mevlânâ Eğitim ve Kültür Vakfı adı altında hizmete girdi.

Muhtevası tümüyle yurt içindeki ve yurt dışındaki sohbetlerden oluşan Aşk Bir Davaya Benzer[5], Aşk Terk Etmez,[6] Nun Kapısı,[7] Tahûrâ[8] adlı eserleri bu süreçte okuyucuyla buluştu. Türkçe’den Fransızca’ya uyarlanan Aşk Bir Davaya Benzer adlı kitabı ise 2020 yılında “Rûmî - L’épreuve de l’amour[9] (Rûmî - Aşkın İmtihanı)[10] adı altında Fransa’da yayın hayatına girdi.[4][11] Ayrıca Şefik Can’ın hatıralarından oluşan ""Şefik Can Hatıralar" isimli eser 2022 yılında Türk okuyucusuyla buluştu.[12][13]

Şefik Can Uluslararası Mevlânâ Eğitim ve Kültür Vakfı Başkanı olarak pek çok projede yer alan H. Nur Artıran; Almanya, Amerika, Azerbaycan, Belçika, Cezayir, Fas, Fransa, Gürcistan, Hindistan, Hollanda, İran, İsviçre, İtalya, Pakistan gibi birçok ülkede farklı çalışmalar yaptı. Ulusal ve Uluslararası düzeyde sempozyumlar düzenledi, birçok konferanslar verdi, seminerlere katıldı. Kâr amacı gütmeyen uluslararası sivil toplum kuruluşlarında yönetim kurulu üyesi olarak yer aldı. TV ve radyo programları gerçekleştirdi. Fransa'nın dünyaca ünlü Le Monde Gazetesi de dâhil olmak üzere, birçok gazeteye ve dergiye röportajlar verdi. Hâlen yeni kitap çalışmalarının yanı sıra yurt içi ve yurt dışındaki faaliyetlerine devam etmektedir.

Kaynakça

  1. ^ a b "AŞKIN SULTANLARI : SON DÖNEM İSTANBUL MEVLEVÎLERİ ULUSAL SEMPOZYUMU". sefikcan.net. 13 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2020. 
  2. ^ "Muhammedî ahlakı samimi olarak yaşardı". www.dunyabizim.com/. 14 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2020. 
  3. ^ "Semazen Akademik [ Yazar : H. Nur Artıran ]". akademik.semazen.net. 5 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2020. 
  4. ^ a b Murner, Clara. "L'épreuve de l'amour : pourquoi la parole de Rûmî est plus que jamais d'actualité". SaphirNews.com | Quotidien d’actualité sur le fait musulman en France (Fransızca). 13 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2020. 
  5. ^ "Aşk Bir Davaya Benzer - Sufi Yayınları". web.archive.org. 16 Kasım 2016. 16 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2020. 
  6. ^ "Aşk Terk Etmez - Sufi Yayınları". web.archive.org. 15 Kasım 2016. 15 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2020. 
  7. ^ "Nun Kapısı". 1 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  8. ^ "Tahura - Timaş Yayınları". timas.com.tr. 12 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2021. 
  9. ^ "Rûmî. L'épreuve de l'amour – Bayard Éditions" (Fransızca). 1 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2020. 
  10. ^ "Rûmî, l'épreuve de l'amour". laportedenur.org. 28 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2020. 
  11. ^ "H. Nur Artıran'ın Mesnevî Sohbetleri Fransızca yayımlandı". Semazen. 25 Kasım 2020. 28 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2020. 
  12. ^ "Meşhurlar kadar meçhullere de yer veren bir hatıralar sergisi: Şefik Can Hatıralar". www.dunyabizim.com/. 19 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2022. 
  13. ^ "Şefik Can'ın gözüyle 100 yıl önceki Türkiye". Star. 5 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Tasavvuf</span> İslamın içsel, mistik boyutu

Tasavvuf veya Sûfîzm ya da Sûfîlik, İslam'ın iç veya mistik yüzü olarak tarif edilir. Ayrıca Sufizmin batıda yükseltilen içeriğinin "Budizm ve Taoizm gibi içeriksiz güzel yaşama tarzı" olarak yorumlanması da vardır.

<span class="mw-page-title-main">Pavlus</span> Erken Hristiyan din adamı ve misyoner (MS y. 5–65)

Pavlus veya Tarsuslu Saul, İsa'nın vaazlarını ve öğretilerini 1. yüzyıl dünyasında pagan inanışındaki Roma dünyasına öğreten bir Hristiyan elçi. Hristiyan olmadan önce tutuculuklarıyla tanınan Ferisilerden biriydi.

<span class="mw-page-title-main">Şems-i Tebrîzî</span>

Şems-i Tebrîzî, İranlı mutasavvıf. Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî'nin gönül dünyasında büyük değişikliklere sebep olan ve Mevlânâ tarafından yazılan ilâhî aşk şiirlerinden oluşan "Dîvân-ı Şems-î Tebrîzî" adındaki nazım eser sayesinde tanınan Mevlana'nın sohbet şeyhidir.

1185 yılı, Miladi Takvime göre çarşamba günü başlamış bir yıldır.

İsmâil Hakkı Bursevî,, mutasavvıf, Celvetî şeyhi, müfessir, şâir.

<span class="mw-page-title-main">Ferîdüddin Attâr</span> İranlı hekim ve şair

Ferîdüddin Attâr, İranlı mutasavvıf, şair. Hekim ve eczacı olmasından dolayı Attâr (aktar) olarak anılır. Fars edebiyatındaki ilk tezkire olan Tezkiretü'l-evliyâ'nın yazarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mevlevîlik</span>

Mevlevîlik, 13. yüzyılda yaşamış Mevlana Celaleddin Rumi'nin tasavvufî düşünceleri üzerine, kendisinin ölümü ardından gelişen tarikattır.

<span class="mw-page-title-main">Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî</span> Türk tasavvuf âlimi ve şair (1207–1273)

Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî, Celâleddin Muhammed Rumi, ayrıca Celaleddin Muhammed Belhî veya yaygın adlarıyla Mevlânâ veya Rumi, 13. yüzyılda Anadolu'da yaşamış bir Fars tasavvufçu, ilahiyatçı ve Sufi bir mistik şairdir. Mevlana'nın etkisi ulusal sınırları ve etnik ayrımları aşar: onun manevi mirası son yedi yüzyıldır İranlılar, Tacikler, Türkler, Yunanlar, Peştunlar, Orta Asya ve Hint Yarımadası Müslümanları tarafından büyük ölçüde takdir edilmektedir. Şiirleri dünya dillerinin çoğuna geniş çapta çevrilmiş ve çeşitli biçimlere aktarılmıştır. Mevlana, Amerika Birleşik Devletleri'nde "en popüler şair" ve "en çok satan şair" olarak tanımlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Molla Câmî</span> İranlı islam alimi ve şair

Molla Câmî veya tam adıyla Nureddin Abdurrahman Câmî,, İranlı İslam alimi ve şair.

<i>Dîvân-ı Kebîr</i>

Dîvân-ı Kebîr veya Dîvân-ı Şems-i Tebrizî, Muhammed Celâleddin-i Rûmî'nin söylediği ilahi aşk şiirlerinden oluşan, 44 bin 8 yüz 34 beyitlik nazım bir eserdir. Mevlânâ'nın "Âşıklar Divanım" biçiminde adlandırdığı eser aynı zamanda "Şems Divanı" ya da "Divan-ı Şems-i Tebrizî" olarak anılmaktadır. Divan edebiyatında divanların, şairlerinin isimleri ile anılması geleneğine ters düşen bu son adlandırma; Mevlânâ'nın gazellerinin sonunda kendi adı yerine her zaman Şems-i Tebrizi adını kullanmasından kaynaklanmaktadır.

Mecalis-i Seb'a, Mevlânâ'nın 7 öğüdünün bulunduğu eserdir. Aslı Türkçe olmasına rağmen daha sonra Farsçaya çevrilmiştir. Eserde insan, Allah, varlık konuları işlenmiştir. Terim Türkçeye çevrildiğinde Yediler Meclisi anlamına gelir. Mevlânâ'nın çeşitli câmilerde yedi ayrı sohbet meclisinde yaptığı vaazlarından oluşan ve adını da buradan alan Mecâlis-i Seb‘a , bu sohbetler esnâsında tutulmuş olan notların bir araya getirilmesiyle meydana gelmiştir. Eserin Sultan Veled veya Hüsâmeddin Çelebi tarafından yazıya geçirildiği rivâyet edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Sema (tasavvuf)</span>

Sema veya Sama,, sufinin musiki nağmelerini dinlerken sesi ve anlamı işitmesi, vecde gelip hareket etmesi ve kendinden geçip dönmesi anlamında bir tasavvuf terimidir.

<span class="mw-page-title-main">Şefik Can</span>

Şefik Can, Türk mütefekkiri, mutasavvıf, araştırmacı yazar, emekli albay, şair, edebiyat öğretmenliği gibi çok yönlü kişiliği ile tanınır.

Cemâlnur Sargut,, Türk araştırmacı yazar ve yayıncı. Tasavvuf ve İslâm hakkındaki araştırma ve incelemeleri ile tanınmıştır. Nefes Yayınevi'nin ve Kerim Vakfı'nın kurucusu, Türk Kadınları Kültür Derneği'nin İstanbul şubesi başkanıdır.

Ken'an Rifâî Büyükaksoy,, Türk muallim, mutasavvıf, şairdir. Yirminci yüzyılın ilk yarısında yaşayan İslâm âlimleri arasında önemli yeri olan bir mutasavvıftır. İslâmiyet'in ilk tarikatlarından biri olan Rıfâiyye'nin İstanbul kanadını kurmuş, tarikatın görüşlerini 20. yüzyılın modern hayat şartlarına göre yorumlamış, 1908 ile 1925 arasında tarikatın şeyhliğini yapmıştır. Osmanlı döneminde olduğu gibi cumhuriyet döneminde de, Türkiye'de pek çok entelektüel, yazar, edebiyatçı, sanatçıyı etkileyen Kenan Rifâî, 1925'te tekke ve zaviyelerin yasaklanmasını "Hakk'ın tasarrufu" olarak yorumlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Celaleddin Ergun Çelebi</span>

Celaleddin Ergûn Çelebi, Türk mutasavvıf, mevlevî.

İsmâil Rusûhî Dede ya da Ankaravî İsmâil Rusûhî Efendi, Galata Mevlevîhânesi şeyhlerindendir. Mutasavvıf kimliğinin yanında devrinin önemli ilim adamlarından olan Ankaravî, değişik konularda yirmi dört adet eser yazmıştır. Bazı kaynaklarda eser sayısı 28 olarak belirtilir. Mesnevi hakkındaki çalışmalarıyla da Anadolu tasavvuf hareketinin önde gelen isimleri arasında yer alır.

Gel Gel Ne Olursan Ol Yine Gel, yaygın olarak Mevlana'ya atfedilen ancak Ebu Said-i Ebu’l-Hayr'a ait olduğu iddia edilen şiir. İçerik olarak Mevlana'nın felsefesine denk düştüğü ve döneminin en önemli şairi olduğu için ona isnad edildiği düşünülür.

Hüsameddin Çelebi Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin, Mesnevî’yi yazmasına vesile olan müridi ve halifesi.

Ahmet Midhat Bahari Beytur ya da Midhat Bahari Türk şair, hatip ve son mevlevî şeyhi. Asıl adı Ahmet Mithat olan şair, Bahari mahlasıyla şiirler yazdıktan sonra soyadı kanunu ile Beytur soyadını almıştır.