İçeriğe atla

Hatice Nida Şen

Hatice Nida Şen
EğitimHacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi (Lisans)
Duke Üniversitesi Tıp Fakültesi (Yüksek Lisans)
Kariyeri
DalıOftalmoloji, klinik araştırmalar
Çalıştığı kurumlarUlusal Göz Enstitüsü

Hatice Nida Şen, üveitin farklı biçimlerindeki mekanizmaları araştıran Türk göz doktorudur. Ulusal Göz Enstitüsü'nde klinik araştırmacı olarak görev almıştır.

Eğitim

Hatice Nida Şen, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden lisans ve Duke Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden yüksek lisans derecesiyle mezun oldu. Oftalmoloji üzerine asistanlık eğitimini George Washington Üniversitesi'nde tamamladı. Ulusal Göz Enstitüsü'nde (NEI) üveit ve oküler immünoloji uzmanlık eğitimini tamamladı.[1]

Kariyer ve araştırma

Şen, bir Lasker Klinik Araştırma Uzmanı ve Ulusal Göz Enstitüsü'nde klinik ve translasyonel immünoloji biriminde klinik araştırmacıdır. Araştırmaları ağırlıklı olarak üveitin farklı biçimlerindeki mekanizmaların anlaşılmasına odaklanmaktadır.[1] Şen, Ulusal Göz Enstitüsü Klinik Merkezi'nde klinik denemeleri (Faz 1, 2 ve 3) tasarlamakta ve yönetmektedir. Çeşitli doğa tarihi çalışmalarında ve oküler inflamatuar hastalıkların yeni tedavi yöntemleri üzerine yapılan klinik denemelerde baş araştırmacı olarak görev almaktadır.[2] Hatice Nida Şen çeşitli Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) hibelerinde ortak olarak çalışmaktadır.[3] Ulusal Göz Enstitüsü'ndeki MUST (Çok Merkezli Üveit Sistemik Tedavisi) çalışmasında ve SUN (Üveit Adlandırmasının Standartlaştırılması) çalışma grubunda yer almaktadır.

Şen, araştırma faaliyetlerine ek olarak bir klinisyen ve eğitimcidir. Ulusal Göz Enstitüsü'nün Üveit Kliniği ile Üveit ve Oküler İmmünoloji Uzmanlık Programı'nın direktörüydü. Kurul sertifikalı bir göz doktoru olmakla beraber Amerikan Oftalmoloji Akademisi ve çeşitli uluslararası araştırma ağlarının katılımcı üyesidir.[1]

Araştırmalar

Şen ve araştırma grubunun 2012 tarihli çalışmasına göre hipotoni, kronik üveit ile bağlantılıdır ve üveitin gerçekleştiği bölge, hipotoninin ilerlemiş olduğuna işaret etmemektedir.[4]

2019'da yayınlanan bir makaleye göre Şen ve ekibi, vitreoretinal lenfoması olan 57 yaşındaki bir kadını, intravitreal metotreksat enjeksiyonları ile tedavi etmişlerdir. Başlangıçta, bu tedavi tümörün gerilemesine neden olmakta oldukça başarılıydı. Fakat sonunda hastalık ilacın sitotoksik etkilerine karşı direnç geliştirdi. Tümörü intravitreal metotreksata olumlu yanıt veren bir hastadan alınan intraoküler hücrelerle bu hastanın gözünden alınan malign lenfositleri birbirleriyle karşılaştırdılar. Elde ettikleri sonuçlar, hastalarındaki tümörün, metotreksat metabolizmasını ve metotreksatın hücre içi birikimini azaltma yeteneği geliştirdiğini göstermiştir. Sonrasında Şen ve ekibi, intraoküler kemoterapi yerine oküler radyasyon tedavisi kullandı ve bu da hastayı remisyon sürecine ulaştırdı.[5]

2020 tarihli bir araştırmaya göre, Şen ve diğerleri tarafından oluşturulan referans fotoğraf seti ve derecelendirme standartları, sklerit teşhisi ve tartışması için "önemli bir çerçeve" oluşturmaktadır. Şen'in çalışmasında sklerit derecesi, göze %10 fenilefrin verilmesini takiben kalan enjeksiyona göre değerlendirilmiştir. Şiddetli kızarıklıktan, nekrozlu skleral incelmeye kadar değişen sklerit derecesi, göz içi enflamasyonunu karakterize etmek için kullanılan beş puanlık bir ölçekte değerlendirilmiştir. Şen'in 2011'deki bu çalışmasının yayınlanmasının ardından, ön segment optik koherens tomografisinin (AS-OCT) yaygın kullanımı ve ön segment yapıları için optik koherens tomografi anjiyografisinin (OCTA) geliştirilmesiyle, sklerit için birçok yeni ve objektif tanı yöntemi mümkün oldu.[6][7]

Onur ve ödüller

Şen, araştırmaları dolayısıyla Amerikan Oftalmoloji Akademisi Üstün Başarı Ödülü, Metropolitan Washington Körlüğü Önleme (POB) Derneği Araştırma Ödülü ve Ulusal Sağlık Enstitüleri Lasker Klinik Araştırma Uzmanı Ödülü gibi çeşitli ödüllere layık görüldü. Hatice Nida Şen ayrıca bir Ulusal Sağlık Enstitüleri Seçkin Akademisyenidir.[1][8]

Kaynakça

  1. ^ a b c d "H. Nida Sen, M.D., MHSc National Eye Institute". www.nei.nih.gov. 9 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mayıs 2020.  Bu madde, bu kaynaktan alınan kamu malı olan bir metni içermektedir.
  2. ^ "The Eye Clinic: Hatice Nida Sen, M.D., MHS National Eye Institute". www.nei.nih.gov. 8 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mayıs 2020.  Bu madde, bu kaynaktan alınan kamu malı olan bir metni içermektedir.
  3. ^ "Principal Investigators". NIH Intramural Research Program (İngilizce). 9 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mayıs 2020.  Bu madde, bu kaynaktan alınan kamu malı olan bir metni içermektedir.
  4. ^ Aman, Rabia; Engelhard, Stephanie B.; Bajwa, Asima; Patrie, James; Reddy, Ashvini K. (7 Aralık 2015). "Ocular hypertension and hypotony as determinates of outcomes in uveitis". Clinical Ophthalmology (İngilizce). 9: 2291-2298. doi:10.2147/OPTH.S90636. PMC 4676619 $2. PMID 26672771. 11 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2024. 
  5. ^ Kvopka, Michael; Lake, Stewart R.; Smith, Justine R. (2020). "Intraocular chemotherapy for vitreoretinal lymphoma: A review". Clinical & Experimental Ophthalmology (İngilizce). 48 (2): 240-248. doi:10.1111/ceo.13668. ISSN 1442-6404. 11 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2024. 
  6. ^ Zheng, A., & Sharma, S. (2020). Novel diagnostic imaging techniques and applications in anterior uveitis, intermediate uveitis, and scleritis 15 Haziran 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Annals Of Eye Science, 5, 23. doi:10.21037/aes-20-79
  7. ^ Fabiani, Claudia; Sota, Jurgen; Sainz-de-la-Maza, Maite; Pelegrín, Laura; Emmi, Giacomo; Lopalco, Giuseppe; Iannone, Florenzo; Vannozzi, Lorenzo; Guerriero, Silvana; Gelmi, Maria Chiara; Rigante, Donato (17 Ocak 2020). "New Potential Weapons for Refractory Scleritis in the Era of Targeted Therapy". Mediators of Inflammation (İngilizce). 2020: 1-6. doi:10.1155/2020/8294560. ISSN 0962-9351. PMC 7201583 $2. PMID 32410867. 18 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2024. 
  8. ^ "VIRTUAL: Uveitis Treatment: Past, Present and Future featuring H. Nida Sen, MD, MHS". Minnesota Academy of Ophthalmology. 20 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2022. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Tıp</span> hastalıkların teşhisi, tedavisi ve önlenmesi için çalışma alanı

Tıp, bir hastaya bakma, teşhis, prognoz, önleme, tedavi, yaralanma veya hastalıklarının palyasyonunu yönetme ve sağlığını geliştirme bilimi ve uygulamasıdır. Tıp, hastalıkların önlenmesi ve tedavisi yoluyla sağlığı korumak ve iyileştirmek için geliştirilen çeşitli sağlık uygulamalarını kapsar. Çağdaş tıp, yaralanma ve hastalıkları teşhis etmek, tedavi etmek ve önlemek için biyomedikal bilimleri, biyomedikal araştırmaları, genetiği ve tıbbi teknolojiyi, tipik olarak farmasötikler veya cerrahi yoluyla, ancak aynı zamanda psikoterapi, harici ateller ve traksiyon, tıbbi cihazlar, biyolojikler ve iyonlaştırıcı radyasyon gibi çeşitli tedaviler yoluyla uygular.

<span class="mw-page-title-main">Romatoid artrit</span>

Romatoid artrit (RA), öncelikle eklemleri etkileyen uzun süreli bir otoimmün hastalıktır. Tipik olarak sıcak, şiş ve ağrılı eklemlerle sonuçlanır. Ağrı ve sertlik genellikle istirahatten sonra kötüleşir. En yaygın olarak, bilek ve eller tutulur ve aynı eklemler tipik olarak vücudun her iki tarafında tutulur. Hastalık ayrıca cilt, gözler, akciğerler, kalp, sinirler ve kan dahil olmak üzere vücudun diğer kısımlarını da etkileyebilir. Bu, düşük alyuvar sayısı, akciğer çevresinde iltihaplanma ve kalp çevresinde iltihaplanma ile sonuçlanabilir. Ateş ve düşük enerji de mevcut olabilir. Genellikle semptomlar haftalar ve aylar içinde kademeli olarak ortaya çıkar.

<span class="mw-page-title-main">Kanser</span> DNA hasarı sonucu hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalması

Kanserler (Habis tümörler, Malign tümörler), genellikle sürekli ve hızlı büyüyen tümörlerdir. Kapsülleri yoktur, büyürken sınır tanımazlar, çevresindeki dokuların ve damarların içine girerler (invazyon, infiltratif büyüme). Sıklıkla metastaz yaparlar. Tedavi edilmeyen ya da tedavisi gecikmiş kanserler ölümcüldür.

<span class="mw-page-title-main">Gece körlüğü</span> göz hastalığı

Retinitis pigmentosa (RP), halk arasında tavuk karası ve gece körlüğü adlarıyla bilinen ve görme kaybına neden olan genetik bir göz hastalığıdır. Her 4.000 kişide 1'i etkilediği tahmin edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Paul Ehrlich</span> araştırmacı

Paul Ehrlich, Yahudi kökenli Alman bakteriyolog.

<span class="mw-page-title-main">Adalimumab</span> farmakolojik İlaç

Adalimumab, infliksimab ve etanercept'ten sonra FDA onayını almış olan üçüncü TNF inhibitörüdür. Tıpkı onlar gibi, adalimumab da TNFα'ya bağlanarak, onun kendi almaçlarına bağlanmasını önelemektedir; adalimumab tamamen insan monoklonal antikoru kullanılarak üretilmiştir, oysa infliksimab bir fare-insan chimeric antikorudur ve etanercept ise TNF almaç-IgG füzyon proteinidir. TNFα'ya bağlanarak sitokini inhibe eder ve böylece makrojların ve bazı T lenfosit hücrelerinin down-regülasyonunu sağlar, böylece immün yanıt düzenlenmiş olur. 2008 itibarıyla adalimumab FDA tarafından Romatoid Artrit, Psoriatik Artrit, Ankilozan spondilit, Crohn hastalığı,orta ve ileri derecede ciddi Sedef hastalığı ve Juvenil İdyopatik Artrit tedavisi için onaylanmıştır. Humira 0,8ml şırınga ya da Otoenjektör olarak satılmaktadır, her ikisi de subkutan olarak enjekte edilirler, genellikle hasta evinde kendisi bu işlemi yapar. Oral yolla kullanımı uygun değildir, çünkü sindirim sisteminde parçalanmaktadır. Yarı ömürü 10-20 gündür.

<span class="mw-page-title-main">Akademik disiplinler listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Akademik disiplinlere genel bir bakış ve güncel bir rehber olarak aşağıda ana hatlar verilmiştir:

Beyin sapı tümörü insanda çeşitli hayati fonksiyonları kontrol eden beynin alt tarafında bulunan ve iki yarıküreyi ve omuriliği birbirine bağlayan beyin sapında oluşan tümörlere verilen isimdir. Neredeyse sadece çocuklarda görülen bir tümör türüdür. Hastaların sadece dörtte biri yirmi yaşın üstündedir ve ender görülen bir hastalıktır. Amerika'da yılda 200-300 hasta bu hastalıkla teşhis edilmektedir. Hastaların ortalama yaşı 7-9 arasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tümörü infiltre eden lenfositler</span>

Tümörü infiltre eden lenfositler veya tümöre infiltre lenfositler(İngilizce: tumor-infiltrating lymphocytes), urun içine göçmüş ve kan dolaşımından ayrılmış akyuvarlardır. Bunlardan en çok bulunanı T hücreleri olup değişken oranlarda tek çekirdekli bağışık hücreleri, değişik türdeki karışık hücreler(T hücreleri, B hücreleri, doğal öldürücü hücreler, makrofajlar) de bunların içerisindedir.

<span class="mw-page-title-main">Diyabetik retinopati</span>

Diyabetik göz hastalığı olarak da bilinen diyabetik retinopati, diabetes mellitus nedeniyle retinada hasara yol açan tıbbi bir durumdur. Körlüğün önde gelen nedenidir.

<span class="mw-page-title-main">Fakoemülsifikasyon</span>

Fakoemülsifikasyon veya fako, gözün iç lensinin ultrasonik bir el aygıtı ile emülsiyon haline getirildiği ve gözden aspire edildiği (emildiği) modern bir katarakt cerrahisidir. Emilen sıvılar, ön kamarayı korumak için dengeli tuz çözeltisi ile sulanarak (irrigasyonla) değiştirilir.

<span class="mw-page-title-main">COVID-19</span> SARS-CoV-2nin neden olduğu bulaşıcı hastalık

Koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19) şiddetli akut solunum sendromu koronavirüsü 2 (SARS-CoV-2)'nin neden olduğu bulaşıcı bir hastalıktır. İlk vaka ile Çin'in Hubei eyaletinin Wuhan şehrinde Kasım 2019 tarihinde karşılaşılmıştır. O zamandan bu yana yayılmaya devam etmiş ve dünya genelinde pandemiye neden olmuştur. Ancak bu pandemi geçtiğimiz yıl birçok ülkede sona ermiştir. 3 Mart 2020 itibarıyla dünya çapında ölüm oranı %3,4 olup, 12 Nisan 2024 tarihi itibarıyla Dünya'da 704.753.890 onaylanmış vaka, 675.619.811 iyileşen varken virüs nedeniyle 7.010.681 hasta öldü.

Prof. Dr. Esen Karamürsel Akpek,, Türk hekim, bilim insanı, göz hastalıkları ve immünoloji uzmanı.

<span class="mw-page-title-main">Sistinozis</span>

İlk olarak 1903 yılında Abderhalden tarafından tıbbi literatürde tanımlanan Sistinozis hastalığı, amino asit sistininin oksitlenmiş dimeri olan lizozomların içinde sistin birikimi ile oluşan bir lizozomal depo hastalığı olarak sınıflandırılır. Sistinoz, lizozomal depo hastalığı bozuklukları grubuna ait belgelenmiş ilk genetik hastalıktır. Sistinozis hastalığı; başta böbrekler ve gözlerde olmak üzere kaslar, karaciğer, pankreas ve beyin gibi farklı organ ve dokularda hasara neden olan metabolik bir hastalıktır.

<span class="mw-page-title-main">Moleküler tanı</span>

Moleküler tanı, moleküler yöntemlerle hastalıklara tanı koymayı amaçlayan bir disiplindir. Moleküler tanı, genomdaki ve proteomdaki biyolojik belirteçleri ve hücrelerinin genlerini protein olarak nasıl ifade ettiğini, moleküler biyolojiyi tıbbi testlere uygulayarak analiz etmek için kullanılan tekniklerin bir koleksiyonudur. Tıpta hastalığı teşhis etmek ve izlemek, riski tespit etmek ve bireysel hastalar için en iyi hangi tedavilerin işe yarayacağına karar vermek ve tarımsal biyogüvenlikte benzer şekilde mahsul ve hayvan hastalıklarını izlemek, riski tahmin etmek ve hangi karantina önlemlerine karar vermek için kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ectopia lentis</span>

Ektopia lentis, gözün kristal merceğinin normal konumundan yer değiştirmesi veya yanlış yerleştirilmesidir. Bir lensin kısmi çıkığı, lens çıkığı veya sublukse lens olarak adlandırılır; Bir merceğin tamamen yerinden çıkması, mercek lüksü veya lüks mercek olarak adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Retina implantı</span>

Retina implantı, Retina dejenerasyonu nedeniyle kör olan hastalara görme restorasyonu için retina protezleri, dünya çapında bir dizi özel şirket ve araştırma kurumu tarafından geliştirilmektedir. Sistem, retinitis pigmentosa (RP) veya yaşa bağlı maküler dejenerasyon (AMD) gibi retina hastalıkları nedeniyle fotoreseptörlerini kaybeden kişilere faydalı görüşü kısmen geri kazandırmak içindir. Şu anda klinik deneylerde üç tip retina implantı bulunmaktadır: epiretinal, subretinal ve suprakoroidal. Retina implantları, hayatta kalan retina nöronlarını elektriksel olarak uyararak retinaya görsel bilgi sağlar. Şimdiye kadar, ortaya çıkarılan algılar oldukça düşük çözünürlüğe sahipti ve ışığın algılanması ve basit nesnelerin tanınması için uygun olabilir.

<span class="mw-page-title-main">Optik koherens tomografi</span>

Optik koherans tomografi (OKT) ışığın eşevrelilik (koherens) özelliğini kullanan bir görüntüleme tekniğidir. Eşevreliliği az olan bir ışık kaynağı kullanılarak mikrometre seviyesinde bir çözünürlük edilebilir. Gözlemlenen maddenin derinlik profilini çıkaran bu teknik 2 ve 3 boyutlu görüntüleme imkanı sunar. Tıbbi görüntüleme ve endüstriyel tahribatsız muayene alanlarında çokça kullanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Palizatlanan kapsüllü nöroma</span>

Palizatlanan kapsüllü nöroma (PEN), nadir görülen benign bir kutanöz durumdur; bu durum, küçük, sert, pigmentsiz nodüller veya papüllerle karakterizedir. Bu lezyonlar genellikle yüz derisinin mukokutanöz jonksiyonunun yakınında bir soliter (tek) lezyon şeklinde oluşur; ancak bu lezyonlar vücudun başka bölgelerinde de oluşabilir.

<span class="mw-page-title-main">Klinik çalışma</span> tıpta klinik araştırma aşaması

Klinik çalışmalar veya klinik deneyler, yeni tedaviler ve daha fazla çalışma ve karşılaştırma gerektiren bilinen müdahaleler dahil olmak üzere biyomedikal veya davranışsal müdahaleler hakkında belirli soruları yanıtlamak için tasarlanmış insan katılımcılar üzerinde ileriye dönük biyomedikal veya davranışsal araştırma çalışmalarıdır. Klinik çalışmalar dozaj, güvenlik ve etkinlik hakkında veri üretir. Bunlar ancak tedavinin onaylanmasının istendiği ülkede sağlık otoritesi/etik komitesi onayı alındıktan sonra yürütülür. Bu makamlar çalışmanın risk/yarar oranını incelemekten sorumludur; onayları tedavinin 'güvenli' veya etkili olduğu anlamına gelmez, sadece çalışmanın yapılabileceği anlamına gelir.