İçeriğe atla

Hasan Yalçın

Hasan Yalçın
Doğum1944
Hadim, Konya, Türkiye
Ölüm29 Ağustos 2002 (58 yaşında)
Uşak
Defin yeriCebeci Asri Mezarlığı, Ankara

Hasan Yalçın (1944 - 29 Ağustos 2002), 68 Gençlik Hareketi önderlerinden Türk siyasetçi.

Yaşamı

1944 yılında Konya’nın Hadim ilçesinde doğdu. İstanbul Teknik Üniversitesi Elektrik Mühendisliği okudu. Üniversitede 1966 yılında Talebe Cemiyeti başkanı seçildi. 1967 yılında ise İstanbul Teknik Üniversitesi Talebe Birliği'ne başkan seçildi. Başkanlığı yıllarında henüz açılan özel okulları protesto etmek için İstanbul’ dan Ankara'ya kadar 441 kilometre yürüyen gençlik kitlesine öncülük edenlerdendir. Amerikan 6. filo'sunun Türk limanlarına gelişi sırasında gelişen anti- emperyalist gençlik hareketlerinin başında yer aldı. 1965'ten sonra sosyalist ideolojiyi benimsedi. Sosyalist gençlerin örgütlenmesinde rol aldı. İstanbul- Ankara yürüyüşüne katılan İTÜ öğrencisi devrimci gençleri, "Eylem Birlikleri”nde örgütledi. Fikir Kulüpleri Federasyonu'nun üyesi oldu. 1969'da bu örgütün Genel Yönetim Kurulu üyeliğine seçildi. Türkiye İşçi–Köylü gazetesinde yazılar yazdı. Millî Demokratik Devrim görüşünü savunan devrimcilerin bölünmesinde Proleter Devrimci Aydınlık (PDA) dergisi etrafında kaldı. Bu derginin yazı kurulunda çalıştı 1969'da kurulan Türkiye İhtilalci İşçi Köylü Partisi'nin ilk üyelerinden ve Merkez Komite üyesi, 12 Mart 1971 askeri darbesinden sonra aranmaya başladığı için gizliliğe geçti. Aynı yılın Kasım ayında tutuklandı. Devrimci faaliyeti nedeniyle açılan davalarda 30 yılı aşkın hapis cezasına çarptırıldı. Üç yıl hapiste kaldı, çıkarılan genel aftan yararlanarak dışarı çıktı. 1974'ten sonra Aydınlık dergisinde, Halkın Sesi dergisinde, Aydınlık gazetesinde çalıştı.

Mustafa Kemal yürüyüşü posteri.

1968-1971 yılları arasında Türkiye Elektrik Kurumunda çalıştı.

1978'de Doğu Perinçek ve diğer arkadaşlarıyla birlikte Türkiye İşçi Köylü Partisi'nin kuruluşuna katıldı. Bu Parti'nin Başkanlık Kurulu üyesi oldu. 1980 12 Eylül darbesinden sonra aranmaya başladı. Arandığı sırada Ufuklar isimli devrimci dergiyi arkadaşlarıyla birlikte çıkardı. Dergi 16 sayı çıktıktan sonra sıkıyönetim tarafından kapatıldı. Hasan Yalçın 1982 Ağustos'unda tutuklandı 1986 Nisan'ına kadar cezaevinde kaldı. Türkiye İşçi Köylü Partisi hakkında açılan davada yargılandı, 141. Maddeden dolayı 8 sene hapis cezası aldı. Cezasını çekip serbest kaldıktan sonra 2000'e Doğru dergisinde görev aldı. Bu derginin Ankara Temsilciliğini yaptı. 1991 yılında 141. maddenin kalkması üzerine siyaset yasaklarından kurtuldu. Temmuz 1991'de yapılan Sosyalist Parti Genel Kurulu'nda bu Partinin Merkez Komitesi'ne seçildi. Sosyalist Parti kapatıldıktan sonra kurulan İşçi Partisi'nin Genel Başkan Yardımcılığı görevini üstlendi.

29 Ağustos 2002 tarihinde Uşak'ta kalp krizi nedeniyle öldü.[1] Cebeci Asri Mezarlığı'na defnedildi.[2]

Yapıtları

Kaynakça

  1. ^ "Yoldaş'a veda". Hürriyet. 30 Ağustos 2002. 24 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2021. 
  2. ^ "Ölümsüz Aydınlıkçı Hasan Yalçın anıldı". Aydınlık. 31 Ağustos 2019. 24 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2021. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Aydınlık çevresi</span> Türkiyede sol grup

Aydınlık çevresi, 1966'dan sonra Türk solunun, Mihri Belli'nin teorisini ve öncülüğünü yaptığı Millî Demokratik Devrim (MDD) ve Behice Boran'ın öncülüğünü yaptığı Sosyalist Devrim (SD) stratejileri çevresinde ikiye bölünmesi sonucunda MDD'cilerin Türk Solu ve Sosyalist Aydınlık dergisini yayımlamaları üzerinde oluşan dergi çevresi bir gruptur. 12. sayısının ardından Sosyalist Aydınlık dergisinde anlaşmazlık ortaya çıktı ve bölünme yaşandı.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Ali Aybar</span> Türk siyasetçi, hukukçu, sporcu, yazar

Mehmet Ali Aybar, Türkiye'de sosyalist hareketin önde gelen isimlerinden, 1971'de kapatılan Türkiye İşçi Partisi lideri ve Sosyalist Devrim Partisi kurucu genel başkanı, avukat, atlet ve milletvekili.

<span class="mw-page-title-main">Doğu Perinçek</span> Türk siyasetçi, hukukçu, yazar

Doğu Perinçek, Türk siyasetçi, Aydınlık Hareketi önderi, hukuk doktoru ve yazar. 15 Şubat 2015 tarihinden beri Vatan Partisi (VP) genel başkanlığı görevini sürdürmektedir. 1978-1980 yılları arasında Türkiye İşçi Köylü Partisi (TİKP), 1991-1992 yıllarında Sosyalist Parti (SP) ve 1992-2015 yılları arasında İşçi Partisi (İP) genel başkanlığı görevini üstlenmiştir. 2018 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçiminde partisinin cumhurbaşkanı adayı olmuştur. 2023 Türkiye cumhurbaşkanlığı seçiminde de aday adayı olmuş lakin 100.000 imzayı toplayamadığı için aday olamamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye İşçi Partisi (1961)</span> Türkiyede bir siyasi parti (1961–1971, 1975-1981)

Türkiye İşçi Partisi (TİP), 1961 yılında Türkiye'de kurulan siyasi parti. 1946 sonrası çok partili dönemde TBMM'ye milletvekili seçtirebilen ilk sosyalist parti olmuştur. 12 Mart 1971 Muhtırası ve 12 Eylül 1980 Darbesi sonrasında kapatılmış, 1988 yılında TKP ile birleşerek TBKP kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Mihri Belli</span> Marksist kuramcı ve politikacı

Mihri Belli, Türk komünist siyasetçi ve yazar. Türk Kurtuluş Savaşı yıllarında Trakya Müdaafası'nı yönetenlerden Mahmut Hayrettin Bey'in oğludur.

<span class="mw-page-title-main">İbrahim Kaypakkaya</span> Türk Marksist-Leninist militan

İbrahim Kaypakkaya, fikirlerini benimseyenler arasında anıldığı adıyla İbo veya kod adıyla Hamza, 68 Kuşağı'nın en öne çıkan isimlerinden Türk Marksist-Leninist devrimci ve Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist'in kurucu lideridir.

<span class="mw-page-title-main">İşçi Partisi (Türkiye)</span> Türkiyede bir siyasi parti (1992–2015)

İşçi Partisi, 10 Temmuz 1992 tarihinde kapatılan Sosyalist Parti'nin yerine Doğu Perinçek tarafından 11 Temmuz 1992 tarihinde kurulmuş olan Türk siyasî parti. Rus milliyetçisi Aleksandr Dugin'in Neo-Avrasyacılık düşüncesini desteklemekteydi.

<span class="mw-page-title-main">Şefik Hüsnü Deymer</span> Türk siyasetçi ve yazar

Mehmet Şefik Deymer, tarihsel Türkiye Komünist Partisinin ilk kuruluş yıllarından 1959 yılına dek liderliğini üstlenen komünist siyasetçi, tıp doktoru, gazeteci, yazar ve çevirmen.

<span class="mw-page-title-main">Hikmet Kıvılcımlı</span> Türk siyasetçi, yayıncı ve yazar

Hikmet Ali Kıvılcımlı, Türk Marksist-Leninist siyasetçi ve kuramcı, yazar, yayıncı ve çevirmen.

Türkiye İhtilalci İşçi Köylü Partisi, Aydınlık çevresinin 21 Mayıs 1969 tarihinde kurduğu ilk fakat yasa dışı siyasi parti. Genel başkanı Doğu Perinçek'ti. TİİKP'nin ilk Merkez Komitesi üyeleri şu şekildedir: Doğu Perinçek, Vecdi Özgüner, Cengiz Çandar, Hasan Yalçın, Ömer Özerturgut, Gün Zileli, Mehmet Altun ve Oral Çalışlar. Merkez Komitesi Yedek Üyeleri ise Bora Gözen, Ferit İlsever, Halil Berktay ve İbrahim Kaypakkaya'dır. Daha kuruluş aşamasında silahlı mücadeleye yaklaşım konusunda parti içinde görüş ayrılıkları belirdi. Bu tartışmalar sonucu önce Garbis Altınoğlu partiden ayrıldı. Partinin Doğu Anadolu Bölge Sorumlusu İbrahim Kaypakkaya ve onun çevresinde bulunan bir grup Nisan 1971'de parti çizgisine yönelik eleştiriler getirdiler. Bu sürecin sonucunda Şubat 1972'de "DABK Kararı" adıyla bilinen bir bildiri yayınlayan parti muhalefeti partiden ayrıldı ve daha sonraki süreçte Türkiye Komünist Partisi/Marksist-Leninist adlı örgütü kurdu.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'de komünizm</span>

Türkiye'de komünizm, 1920 yılında Türkiye Komünist Partisi ile partileşme sürecine giren ve günümüzde devam eden siyasi hareket.

Türkiye İşçi ve Çiftçi Sosyalist Fırkası (TİÇSF), Osmanlı Devleti'nde Mütareke döneminde kurulan sol görüşlü siyasi örgüt.

<i>Proleter Devrimci Aydınlık</i>

Proleter Devrimci Aydınlık, 5 Ocak 1970 tarihinde Aydınlık hareketinin ikiye bölünmesinde Mihri Belli ve Mahir Çayan'a karşı Doğu Perinçek'in başını çektiği gruptur. Bu ismin yanında Aydınlıkçıların çıkardığı kırmızı kapaklı dergiye karşın PDA dergisinin beyaz kapaklı çıkmasından dolayı kendilerinin Beyaz Aydınlık, diğer grubunsa Kırmızı Aydınlık olarak anılmasına yol açmıştır. Doğu Perinçek'le beraber Cüneyt Akalın, Ömer Madra, Bora Gözen, Hasan Yalçın, Halil Berktay, Gün Zileli, Oral Çalışlar, İbrahim Kaypakkaya, Atıl Ant, Ferit İlsever ve Nuri Çolakoğlu da bölünmede PDA saflarında yer almıştır. Aylık çıkan Aydınlık dergisinin aksine PDA haftalık yayın yapmıştır. 9 Mart darbesine katkı sağlama ve Millî Demokratik Devrim yapma teşebbüsleri yüzünden 12 Mart muhtırasından sonra Erim hükûmeti tarafından kapatılmıştır.

Ferit İlsever, Türk yazar, gazeteci ve siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Sosyalist İşçi Partisi</span> Türkiyede bir siyasi parti

Türkiye Sosyalist İşçi Partisi (TSİP), Türkiye'de 12 Mart Dönemi sonrasında kurulan ilk sosyalist partidir. Başlıca kurucuları; Ahmet Kaçmaz, Yalçın Yusufoğlu, Oya Baydar, Osman Sercan, Aydoğan Gezer, Burhan Şahin, Ali Kar, Hamdi Gülen, Hikmet Karahan, İbrahim Şahin olan TSİP'in kuruluş tarihi 16 Haziran 1974 olarak kabul edildi.

<span class="mw-page-title-main">Halkın Yolu</span> Türkiyede komünist topluluk

Halkın Yolu yasadışı politik dergi çevresidir. Türkiye Halk Kurtuluş Partisi-Cephesi'nin 12 Mart Muhtırası ile yenilgiye uğrayıp kadroları arasında çıkan ayrışmadan sonra Devrimci Yol, THKP-C/MLSPB ve THKP-C/HDÖ ile aynı yılda Maoizm ideolojisini benimseyen Militan Gençlik Dergisi grubunun Halkın Yolu dergisini çıkarmasıyla kurulmuştur. Kuruluşundan itibaren grup yayın organı "Halkın Yolu" ve "Kızıl Bayrak" dergilerini çıkarmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye İşçi Köylü Partisi</span> Türkiyede bir siyasi parti (1978–1981)

Türkiye İşçi Köylü Partisi, 29 Ocak 1978’de Ankara’da kurulan Türk siyasal partisi.

Doğan Tarkan, Devrimci Sosyalist İşçi Partisi kurucu genel başkanı, Troçkist devrimci ve insan hakları aktivisti.

Sosyalist Emekçiler Partisi, 21 Nisan 2016 tarihinde Güneş Gümüş liderliğinde kurulan ve Türkiye'de faaliyet gösteren bir siyasi partidir. Partinin genel merkezi Çankaya, Ankara'da bulunmaktadır. Genel başkanı Ankara Üniversitesi'nden ihraç barış akademisyeni sosyolog Güneş Gümüş'tür.

<i>Aydınlık</i> (dergi, 1921)

Aydınlık, Haziran 1921 - 1925 yıllarında Şefik Hüsnü liderliğinde yayınlanan, mesul müdürlüğünü Sadreddin Celâl'in yaptığı aylık Marksist dergi. 1925 yılında 31. ve son sayısı Fevkalade Gençlik Nüshası olarak çıktı. Yazarları arasında Nâzım Hikmet, Şevket Süreyya Aydemir, Vedat Nedim Tör, Kerim Sadi, Leman Sadreddin gibi isimler yer aldı. Şefik Hüsnü tarafından yapılan ilk Komünist Manifesto çevirileri de Aydınlık dergisinde yayınlandı.