İçeriğe atla

Hasan Rıza Paşa

Hasan Rıza Paşa ya da Cihan Seraskeri Rıza Paşa (d. 1809- ö. 1877) Osmanlı Devleti'nin en yüksek askeri rütbesi olan Seraskerlik rütbesine ulaşmış bir asker ve çeşitli hükûmet nazırlıkları ve valiliklerde bulunmuş bir Osmanlı devlet adamıdır.[1]

Hasan Rıza Paşa'nın ilk önemli görevi 1840 yılının Nisan ayında üstlendiği Hassa Ordusu komutanlığıdır. 1841 yılında bu göreviyle eş zamanlı olarak Hüdavendigar valiliğini de üstlendi. 1843 yılının Temmuz ayında ilk kez Seraskerliğe atandı. Meslek hayatı boyunca 8 kez seraskerlik yapmıştır. Bunlar Temmuz 1843-Temmuz 1845, Mayıs 1848-Mart 1849:, Ocak 1854-Haziran 1855, Ocak 1854-Haziran 1855, Aralık 1856-Temmuz 1857, Ekim 1857-Eylül 1861, Haziran 1866-Şubat 1867, Eylül-Kasım 1875 ve Ocak-Nisan 1876 tarihleri arasındadır. Ayrıca 3 kez Tophane Müşiri olarak hizmet vermiştir. Bunlar ise Ağustos 1858-Haziran 1861, Mayıs 1866-Şubat 1867 ve tarihleri arasındadır. Bir kez de Aralık 1853-Ocak 1854 arasında Kaptan-ı Derya unvanını taşımıştır. Valilik olarak ise 1841-1843 ve 1849 yıllarında 2 kez yaptığı Hüdavendigar ve 1849-1850 yıllarında 1 kez yaptığı Selanik valiliği bulunmaktadır. Hükûmet nazırlığı hizmeti ise Temmuz 1846-Mayıs 1848 ve 6-20 Ekim 1876 tarihleri arasında 2 kez yaptığı Ticaret nazırlığı ve Şubat-Haziran 1873 ve Kasım 1875-Ocak 1876 tarihleri arasında 2 kez yaptığı Bahriye Nazırlığı vardır.

Hasan Rıza Paşa 15 Haziran 1876 gecesi Çerkes Hasan'ın Midhat Paşa'nın konağını basarak 4 kişiyi öldürdüğü hükûmet toplantısına katılan devlet adamlarının arasındaydı. Midhat Paşa'yla birlikte kaçıp bir odaya saklanarak suikastten kurtulmuştu. Ertesi yıl Meşrutiyetin İlanı üzerine kurulan Meclis-i Ayan'a üye tayin edildi. Aynı yıl içinde öldü. İstanbul'un Üsküdar ilçesinde Boğaziçi kıyılarında yer alan Hasan Rıza Paşa'nın 1890 yıllarından sonra içinde oturduğu bir yalı Serasker Rıza Paşa Yalısı olarak bilinmektedir ve günümüze kadar ulaşmıştır. Oğlu İbrahim Paşa ile Abdülmecid'ın kızı Münire Sultan evlendirildi; bu evlilikten oğlu Sultanzade Alaeddin dünyaya geldi.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Son Dönem Osmanlı Erkan ve Ricali (1839 - 1922) Prosopografik Rehber, Sinan Kuneralp, ISIS Press, İstanbul, ISBN 9784281181, 1999,

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İbrahim Sarim Paşa</span> 181. Osmanlı sadrazamı

İbrahim Sarim Paşa, Osmanlı devlet adamı ve diplomattır. Abdülmecid saltanatında 29 Nisan 1848-12 Ağustos 1848 tarihleri arasında üç ay on üç gün sadrazamlık yapmıştır. Ayrica Hariciye Nazırlığı, Maliye Nazırlığı ve Ticaret Nazırlığı görevleri yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa</span> 186. Osmanlı sadrazamı

Mehmed Rüşdi, Osmanlı sadrazamı. Mütercim Mehmed Rüşdi Paşa olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Abdullah Galib Paşa</span>

Abdullah Galib Paşa, Osmanlı siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Hariciye Nezâreti</span> Son dönem Osmanlı Hükümetlerinde devletin dış siyasetini yürüten kurum

Hariciye Nazırlığı ya da Hariciye Nezareti Son dönem Osmanlı Hükümetlerinde devletin dış siyasetini yürütmekle görevli, günümüzdeki Dışişleri bakanlığı'na karşılık gelen kurumdur. İstanbul'da günümüzde İstanbul Valiliği işlevini gören Babıali binasında sadrazamlıkla aynı binayı paylaşmıştır.

Nafia Nazırlığı ya da Nafia Nezareti Osmanlı Devleti'nde Bayındırlık Bakanlığı'na verilen isimdir.

Damad Mahmud Celaleddin Paşa Osmanlı Padişahı Abdülmecid'in kızı Cemile Sultan'ın eşiydi. Midhat Paşa'yla birlikte Abdülaziz'i tahttan indiren hükûmet darbesine katıldı.

<span class="mw-page-title-main">Serasker</span> Osmanlı Devletinde bir bölgenin komutanı ve idarecisi

Osmanlı Devleti'nde 1826'da kurulan ve bugünkü Millî Savunma Bakanlığı ve Genelkurmay Başkanlığı 'na denk gelen devlet kurumu. 1880 yılında Erkân-ı Harbiye-i Umûmiye Riyaseti'nin(Günümüz Genelkurmay Başkanlığı) kurulması ile görevlerinin bir kısmını bu kuruma devretmiştir.

Tophane Müşiri, Osmanlı Devleti'nde 1826'dan 1908'e dek kullanılan ve topçu sınıfının komutanlarına verilen askeri unvandı.

<span class="mw-page-title-main">Ticaret ve Ziraat Nezâreti</span>

Ticaret ve Ziraat Nazırlığı, Osmanlı Devleti'nde ticaret ve tarım işlerinden sorumlu bakanlığa verilen isimdir.

<span class="mw-page-title-main">NGC 1854</span>

NGC 1854, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir küresel yıldız kümesidir. Gökyüzünde Kılıçbalığı takımyıldızı yönünde bulunur. İskoç astronom James Dunlop tarafından 1826 yılında 22,86 cm çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir. Küresel kümenin çekirdeği NGC 1854 olarak belirtilirken, çevresindeki yıldız topluluğu NGC 1855 olarak belirtilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">NGC 1855</span>

NGC 1855, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir yıldız topluluğudur. Gökyüzünde Kılıçbalığı takımyıldızı yönünde bulunur. İskoç astronom James Dunlop tarafından 1826 yılında 22,86 cm çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir. Küresel kümenin çekirdeği NGC 1854 olarak belirtilirken, çevresindeki yıldız topluluğu NGC 1855 olarak belirtilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">NGC 1857</span>

NGC 1857, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir açık yıldız kümesidir. Gökyüzünde Arabacı takımyıldızı yönünde bulunur. İngiliz astronom William Herschel tarafından 1786 yılında 47,5 cm çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">NGC 1864</span>

NGC 1864, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir açık yıldız kümesidir. Gökyüzünde Kılıçbalığı takımyıldızı yönünde bulunur. OCL tipi bir açık yıldız kümesidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1834 yılında 47,5 cm çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">NGC 1865</span>

NGC 1865, Yeni Genel Katalog'da yer alan bir açık yıldız kümesidir. Gökyüzünde Kılıçbalığı takımyıldızı yönünde bulunur. OCL tipi bir açık yıldız kümesidir. İngiliz astronom John Herschel tarafından 1834 yılında 47,5 cm çaplı aynalı tip bir teleskopla keşfedilmiştir.

Hazine-i Hassa Nazırlığı Osmanlı Devleti'nde padişahın özel gelir ve giderlerinden sorumlu nazırlıktı.

<span class="mw-page-title-main">Selanik (eyalet)</span>

Selanik Eyaleti, bir Osmanlı eyaletidir. 1826'da Rumeli Eyaleti'nin kaldırılmasından sonra kurulmuştur.

Mehmed Vecîhî Paşa, (1797-1867) Osmanlı devlet adamı.

Arnavut Süleyman Refet Paşa Osmanlı askeri.

Çerkes Hafız Mehmed Paşa Osmanlı askeri.

Bostancıbaşızade/Öküz Mehmed Reşid Paşa (?-1876), 19. yüzyılda çeşitli Osmanlı vilayetlerinde valilik yapmış olan bir devlet adamı.