İçeriğe atla

Hasan Enver Paşa

Hasan Enver Paşa
Doğum1857
İstanbul
Ölüm1929 (71-72 yaşlarında)
İstanbul
Bağlılığı Osmanlı İmparatorluğu
Hizmet yılları1876-1908
RütbesiMirliva
Çatışma/savaşları1897 Osmanlı-Yunan Savaşı
Sonraki işiYazar, eğitimci

Hasan Enver Paşa (1857, İstanbul – 1929, İstanbul) Osmanlı askeri.

Aile hayatı

1857 yılında İstanbul'da doğdu. Babası, 1848 Devrimleri sırasında Prusya'nın Polonya'yı işgali üzerine başlayan ayaklanmaya katıldıktan sonra Osmanlı İmparatorluğu’na sığınan ve "Mustafa Celaleddin" adını alarak Osmanlı Ordusu'nda görev yapan Mustafa Celâleddin Paşa'dır.

Mekteb-i Sultani'yi bitirdikten sonra Paris'te mühendislik eğitimi gördü. Alman kökenli Osmanlı generali Mehmed Ali Paşa'nın kızı Leyla Hanım'la evlendi. Bu evlilikten beş çocuğu oldu. Celile Hanım (1879-1957), Mustafa Celaleddin (1880-1919), Münevver (1885-1942), Mehmet Ali (1892-1915) ve Sara. Kızlarından Celile Hanım, şair Nâzım Hikmet'in, Münevver Hanım ise şair Oktay Rıfat'ın annesidir.

Askeri hayatı

1868'de 262 numarayla kaydolduğu Mekteb-i Sultani'yi 1875 yılında tamamlayarak mezun oldu. Daha sonra Harbiye Mektebi'ni bitirerek babası gibi Osmanlı subayı oldu. İlk görevi Avusturya Ataşemiliterliği oldu. 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı’nı takip etmek için Yıldız Sarayı'nda kurulan Askeri Teftiş Heyeti'nin kuruluşunda bulundu, ardından Teselya'nın liman kenti Volos (Βόλος) ele geçirildikten sonra buradaki birliğin komutanlığına atandı.

1898 yılında Küba'nın İspanya'ya başkaldırısını izlemek üzere görevlendirildi. Bu görevin nedeninin II. Abdülhamid'in Girit ayaklanması için değerlendirmek üzere benzer deneyimler edinilmesi olduğu iddia edilir.

1901 yılında Boxer Ayaklanması sırasında olaylara karışan Uygur Müslümanları için gönderilen Nasihat Heyetine başkanlık etti. Heyetin diğer üyeleri arasında Bülent Ecevit'in büyükbabası olan Dadaylı Müderris Mustafa Şükrü Efendi ve Enver Paşa'nın eniştesi Miralay Nazım da bulunuyordu.

Son yılları

Emekliliğinde Erenköy'de bir okul kurdu. Ayrıca Edebiyat-ı Umumiye Mecmuası’nda Türk tarihi hakkında makaleleri yayınlandı. 1929 yılında İstanbul'da öldü.[1]

Günümüz kültürüne etkisi

Latin Amerika üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan akademisyen ve yazar Mehmet Necati Kutlu’nun bulduğu 1898 yılına ait bir belgeden yola çıkarak Osmanlı’nın Küba’ya olan ilgisini araştıran Küba’nın Ankara Büyükelçisi Ernesto Gomez Abascal, aynı yıl Küba'nın 30 yıllık savaştan sonra İspanya’dan bağımsızlığını kazanması üzerinde durur. Hasan Enver’in Küba’dan gönderdiği raporlardan birinde ağır yaralandığını bildirdiğini de öğrenir. Yeterince bilgi edinemeyeceğini görünce bu konuyu roman olarak yazmaya karar verir ve Havana’da Türk Tutkusu[2] romanını yazar. Romanın Türkçeye çevirisinde yine Mehmet Necati Kutlu görev almıştır. Kitap Küba ve İspanya'da da yayınlanacaktır.[1]

NOT: Kitabın ilk baskısı Türkçe olarak Türkiye'de 2009 yılında Everest yayınlarınca yapıldı. Daha sonra Küba'da 2010 yılında, "El Enviado del Sultán"[3] adıyla yayımlandı. Kitabın ikinci Türkçe baskısı eylül 2012'de Nota Bene yayınları[4] tarafından yapılmıştır.

Kaynakça

  1. ^ a b NTV Tarih dergisi, Mayıs 2009, s.80-81.
  2. ^ Havana'da Türk Tutkusu, Ernesto Gomez Abascal, Çevirenler: Mehmet Necati Kutlu ve Ceren Karaca, Everest Yayınları, ISBN 9752895768.
  3. ^ El Enviado del Sultán, Ernesto Gómez Abascal, Casa Editora Abril, Ciudad de La Habana 2010, ISBN 978-959-210-687-1.
  4. ^ Havana'da Türk Tutkusu 1898, Ernesto Gomez Abascal, Nota Bene yayınları, Ankara, eylül 2012, ISBN 978-605-5513-26-9.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Enver Paşa</span> Türk asker ve siyasetçi (1881–1922)

İsmail Enver Paşa, Osmanlı İmparatorluğu'nun son yıllarında etkin olan Türk asker ve siyasetçi. İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin önemli önderleri arasında bulunmuş, 1913'te Bâb-ı Âli Baskını adı verilen askerî darbeyle cemiyetin iktidara gelmesini sağlamış, 1914'te Almanya ile askerî ittifaka önayak olarak Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girmesine öncülük etmiş, savaş yıllarında Harbiye Nazırı ve Başkumandan Vekili sıfatıyla askerî politikayı yönetmiştir. Bu savaş sırasında meydana gelen Ermeni Kırımı'nı hazırlayanlardan biridir. I. Dünya Savaşı'nın yenilgi ile sonuçlanması üzerine Almanya ve Rusya'da Türk halklarının bir araya getirilmesi amacıyla pek çok mücadelede bulunmuştur. Orta Asya'da Basmacı Hareketi'nin başına geçerek Bolşeviklere karşı savaşmıştır. 4 Ağustos 1922'de bir çatışma esnasında Bolşevikler tarafından öldürülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Fethi Okyar</span> 2. Türkiye başbakanı

Ali Fethi Okyar, Türk asker, diplomat ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Latife Uşşakî</span> Mustafa Kemal Atatürkün eşi (1923–1925)

Latife Uşşakî ya da Latife Hanım, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk'ün ilk ve tek evliliğinde eşiydi. 29 Ocak 1923 ile 5 Ağustos 1925 tarihleri arasında, iki buçuk yıl Atatürk ile evli kalmıştır. Atatürk ile evliliği ve bu evliliğin bitişi, Türkiye Cumhuriyeti tarihi açısından önemli ve popüler bir konudur.

Sultanzade Civankapıcıbaşı Mehmed Paşa Osmanlı Padişahı Sultan İbrahim saltanatında 31 Ocak 1644 - 17 Aralık 1645 tarihleri arasında bir yıl on ay on yedi gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Mehmed Esad Safvet Paşa</span> 198. Osmanlı sadrazamı

Mehmed Esat Safvet Paşa, Osmanlı hükûmetinde çeşitli nazırlıklarda ve II. Abdülhamit döneminde 4 Haziran 1878 - 4 Aralık 1878 arasında altı ay sadrazamlık görevinde bulunmuş bir Osmanlı devlet adamıdır. Tanzimat döneminin en mühim simalarındandır. Hürriyet gazetesinin kurucusu Sedat Simavi'nin dedesidir.

<span class="mw-page-title-main">Celalettin Arif</span> Türk siyasetçi ve diplomat

Celalettin Arif, İstanbul Barosu'nun eski başkanlarından olan Celalettin Arif, TBMM'nin kurulması ile birlikte yürütme görevi verilen I. İcra Vekilleri Heyeti ve (ismen) II. İcra Vekilleri Heyeti'nde Adliye Vekilliği ve TBMM 1. Dönemde Erzurum milletvekilliği yapmış hukukçu ve siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Ferit Tek</span> Türk politikacı

Ahmet Ferit Tek, Türk siyasetçi, diplomat, fikir adamı.

<span class="mw-page-title-main">Nâzım Hikmet</span> Türk şair ve yazar (1902–1963)

Nâzım Hikmet, Türk şair ve yazardır. Şiirleri elliden fazla dile çevrilmiş ve eserleri birçok ödül almıştır. Türkiye'de serbest nazımın ilk uygulayıcısı ve çağdaş Türk şiirinin en önemli isimlerindendir. Uluslararası bir üne ulaşmıştır ve dünyada 20. yüzyılın en gözde şairleri arasında gösterilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Muhtar Paşa</span> 211. Osmanlı sadrazamı

Ahmed Muhtar, 1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı'nın Kafkasya cephesi komutanı, asker, gök bilimci, yazar, eğitimci ve devlet adamıydı. 1912 yılında kısa bir süreyle Osmanlı Devleti'nin sadrazamlığını da yapmıştır. Darüşşafaka Cemiyeti'nin kurucularındandır.

<span class="mw-page-title-main">İttihat ve Terakki</span> Osmanlı İmparatorluğunda siyasal teşkilat

İttihat ve Terakki Cemiyeti, sonraları İttihat ve Terakki Fırkası, Osmanlı İmparatorluğu'nda İkinci Meşrutiyet'in ilanına önayak olup 1908-1918 yılları arasında faaliyet gösteren, 21 Mayıs 1889 tarihinde kurulmuş bir siyasal hareket ve siyasi partidir. Triumvira sistemi ile yönetilen bir meclis yapısında egemenlik sürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Lala Mustafa Paşa</span> 38. Osmanlı sadrazamı

Lala Mustafa Paşa, III. Murad saltanatında 28 Nisan 1580 ile 7 Ağustos 1580 tarihleri arasında üç ay dokuz gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Yıldız Mahkemesi, 27 Haziran- 29 Haziran 1881 tarihleri arasında Yıldız Sarayı'nın bahçesinde kurulan bir çadırda yapılan, Osmanlı padişahı Abdülaziz'i öldürmekle suçlanan sanıkların yargılandığı özel amaçlı bir mahkemeydi.

<span class="mw-page-title-main">Avlonyalı Ferid Paşa</span> 207. Osmanlı sadrazamı

Avlonyalı Mehmed Ferid Paşa, Arnavut asıllı Osmanlı devlet adamı.

Mehmet Refik Fenmen, Türk siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Maârif-i Umûmiye Nezâreti</span> Osmanlının son dönemlerinde eğitim işlerinden sorumlu bakanlık

Maarif Nazırlığı ya da Maarif Nezareti son dönem Osmanlı Hükümetleri'nde eğitim işlerinden sorumlu olan nazırlıktır.

Tophane Müşiri, Osmanlı Devleti'nde 1826'dan 1908'e dek kullanılan ve topçu sınıfının komutanlarına verilen askeri unvandı.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Tevfik Biren</span> Türk devlet adamı

Mehmet Tevfik Biren ya da Mehmed Tevfik Bey, Osmanlı Devleti'nin son döneminde Nazırlık ve Valilik gibi yüksek düzeylerde görev yapmış bir devlet adamı.

Naciye "Sultan" Killigil, Osmanlı Padişahı Sultan Abdülmecit'in torunu ve Şehzade Süleyman Efendi'nin kızıdır. Annesi Ayşe Tarzıter Hanım'dır. (1860–1909) Enver Paşa'nın (1881–1922) eşidir. Enver Paşa'nın ölümünden sonra ise onun vasiyeti üzerine kardeşi Mehmet Kamil Killigil (1900–1962) ile evlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Nail Bey</span> Osmanlı siyaset ve devlet adamı

Mustafa Nail Bey, Osmanlı devlet adamı. II. Meşrutiyet'in ilanından sonra kısa bir süre maarif nazırlığı yapmış ve bu süre içinde daha sonraki İkinci Meşrutiyet eğitiminin temellerini atmıştır.

Hatice Münevver Ayaşlı, Türk yazar.