İçeriğe atla

Harutyun Aleksanyan

Harutyun Aleksanyan
Doğum1857
Bursa, Hüdavendigar, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm1917
İstanbul, Türkiye
MilliyetOsmanlı
EğitimSurp Pirgiç Ermeni Lisesi, İstanbul
MeslekTiyatrocu

Harutyun Aleksanyan[1] (ErmeniceՅարութիւն Ալիքսանեան, d. 1857, Çengiler, Bursa - ö. 1917, İstanbul), Ermeni asıllı Osmanlı tiyatro sanatçısıdır.[2][3]

İlk yıllar

1857'de Bursa'nın Çengiler Köyü'nde doğdu. Yedi yaşında Konstantiniye’ye (günümüzdeki İstanbul’a) geldi, 1871'de Surp Pırgiç okulundan mezun oldu. Okuldayken öğrenci tiyatrolarında oynadı. Okuldan sonra bir süre eczacı çıraklığı yaptı.

Kariyeri

Güllü Agop'a kendisini kabul etmesi için başvurdu ama kabul edilmedi. Şansını Mınakyan'da denedi, bu gruba da katılamadı. Çabalamaktan vazgeçmedi. Tiyatronun emektarlarından Kalust Liceli'yi bulup, durumunu ona anlattı. Liceli'nin ısrarıyla Güllü Agop, Aleksanyan'a bir kez şans verdi. İkinci Arşak'tan okuduğu Nerses'in tiradını Güllü Agop çok beğendi ve 1878'de kadroya girdi. Kısa sürede çok önemli roller oynadı. 1880'de Bursa'ya gidip, Ahmed Vefik Paşa'nın önderliğinde kurulan Bursa Osmanlı Tiyatrosu'nda, Tomas Fasulyeciyan ile çalıştı.

İstanbul'a dönüşünde Mınakyan Topluluğu'na katıldı. En verimli dönemini geçirdi. Oynadığı önemli rollerden bazıları “Mumdan Heykel”de Rodil, “Fakir Delikanlı”da Buasan, “Kumarbazın Sonu”nda Varnell, “Simon ve Marie”de Moris Vasseur, “Misk Sokağı Cinayeti”nde Valger, “Ekmekçi Kadın”da Jack'tır.

1883'te Kafkasya'ya oradan da Bakü'ye geçti. Rus Ermenilerine uygun bir repertuvar seçmediği için başarılı olamadı ve İstanbul'a döndü. 1897'de Mısır'a gitti. Serope Bengliyan ve Yevkine Karakaşyan ile başarılı bir devre geçirdi, İstanbul'a döndü.

Ölümü

1917'de, 60 yaşında, Konstantiniyye'de (İstanbul'da) öldü.

Kaynakça

  1. ^ Türkischer Biographischer Index / Turkish Biographical Index. Walter de Gruyter. 1 Ocak 2004. ss. 78-. ISBN 978-3-11-096577-3. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 24 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Temmuz 2018. 
  3. ^ "Türk Tiyatro Tarihi: Başlangıcından 1983'e". 24 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Temmuz 2018. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Güllü Agop</span> Osmanlı tiyatrocu (1830-1898)

Agop Vartovyan, Osmanlı dönemi tiyatro oyuncusu ve yönetmeni ve Türk tiyatrosunun kurucularındandır.

<span class="mw-page-title-main">Mardiros Mınakyan</span> Osmanlı Ermenisi tiyatro yönetmeni

Mardiros Mınakyan, Osmanlı Ermenisi tiyatro oyuncusu ve yönetmeni. Türk tiyatrosunun doğuş ve gelişme evrelerindeki katkılarıyla Batılı anlamda tiyatronun yerleşmesinde önemli rol oynamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Fehim</span> Türk oyuncu ve yönetmen

Ahmet Fehim, Türk tiyatro ve sinema oyuncusu, yönetmen.

Odeon Tiyatrosu, 1875 yılında İstanbul'da, İstiklal Caddesi'nde açılan tiyatro binası.

<span class="mw-page-title-main">Agop Ayvaz</span> Türkiye Ermenisi yazar ve oyuncu

Hagop Ayvaz,, Türkiye Ermenisi tiyatro sanatçısı, yazar ve yayımcı. Türkiye’deki ilk Ermenice tiyatro dergisi olan “Kulis”’i 50 yıl boyunca (1946-1996) aralıksız yayımlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı Dram Kumpanyası</span>

Osmanlı Dram Kumpanyası, 19. yüzyıl sonunda İstanbul'da kurulmuş, tiyatro topluluğu.

<span class="mw-page-title-main">Eliza Binemeciyan</span> Osmanlı Ermenisi oyuncu

Eliza Binemeciyan Osmanlı tiyatrosunun sanatçılarından olan Ermeni oyuncu.

<span class="mw-page-title-main">Burak Satıbol</span> Türk oyuncu

Burak Satıbol, Türk oyuncudur.

<span class="mw-page-title-main">Gedikpaşa Tiyatrosu</span> İstanbulun Gedikpaşa semtinde 1859’da inşa edildiği düşünülen 1884’te yıktırılmış tiyatro

Gedikpaşa Tiyatrosu, İstanbul'un Gedikpaşa semtinde 1859'da inşa edildiği düşünülen 1884'te yıktırılmış tiyatrodur. Osmanlı İmparatorluğu'nda tiyatronun doğuş ve gelişiminde önemli bir yer kaplamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tomas Fasulyeciyan</span> Osmanlı Ermenisi oyuncu

Tomas (Tovmas) Fasulyeciyan  Osmanlı Ermenisi tiyatro oyuncusu, yönetmen.

Şark Tiyatrosu, Tanzimat döneminde İstanbul'da kurulmuş bir tiyatro topluluğu.

<span class="mw-page-title-main">Yeranuhi Karakaşyan</span> Osmanlı Ermenisi tiyatro oyuncusu

Yeranuhi Karakaşyan, Osmanlı Ermenisi tiyatro oyuncusu.

<span class="mw-page-title-main">Şişli Ermeni Mezarlığı</span> İstanbul Şişlide bulunan Ermeni mezarlığı

Şişli Ermeni Mezarlığı, Türkiye'nin İstanbul kentine bağlı Şişli ilçesinde bulunan Ermeni mezarlığı.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı İmparatorluğu'nda sahne sanatları</span> Osmanlı Devleti bünyesindeki tiyatro, sinema, müzik, dans, opera, gölge oyunu gibi sahnede icra edilen sanat türlerinin genel adı

Osmanlı'da sahne sanatları, Osmanlı Devleti bünyesindeki tiyatro, sinema, müzik, dans, opera, gölge oyunu gibi sahnede icra edilen sanat türlerinin genel adıdır. 18. yüzyıla kadar kukla, meddahlık, Karagöz ve Hacivat ve ortaoyunu gibi geleneksel Türk tiyatrosu olarak adlandırılan sahne sanatları egemendir. 18. yüzyılda başlayan batılılaşma çabaları ile çağdaş anlamdaki tiyatro, opera ve daha sonra sinema sergilenmeye başlanmıştır.

Osmanlı İmparatorluğu'nda tiyatro Tanzimat devri sonrasında gelişim gösterdi ve II. Meşrutiyet sonrasında Batılı manada gelişimi hızlandı.

<span class="mw-page-title-main">Bedros Baltazar</span> Osmanlı Ermenisi tiyatrocu, melodram ve operet sanatçısı

Bedros Baltazar, Osmanlı Ermenisi tiyatrocu, melodram ve operet sanatçısı. Osmanlı azınlık Türk tiyatrosunun önemli sanatçılarından birisi olarak kabul edilen Baltazar, Leblebici Horhor Ağa operetindeki Bostancıbaşı rolü ile ün kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Savarş Boğos Karakaş</span> Türkiye Ermenisi tiyatrocu

Savarş Boğos Karakaş Türkiye Ermenisi tiyatro sanatçısı, oyuncu ve rejisör.

<span class="mw-page-title-main">Oksen Şahinyan</span> Türkiye Ermenisi tiyatro sanatçısı

Oksen Şahinyan, Türkiye Ermenisi tiyatro sanatçısı, öğretmen, çevirmen ve rejisör.

<span class="mw-page-title-main">Vahan Şahinyan</span> Osmanlı Ermenisi tiyatro oyuncusu, tenor ve rejisör

Vahan Şahinyan Osmanlı Ermenisi tiyatro oyuncusu, tenor, rejisör ve operet sanatçısı.

<span class="mw-page-title-main">Astğik Kantarcıyan</span>

Osmanlı dönemi kanto şarkıcısı (1852-1884). İstanbul Beyoğlu doğumludur, doğum ismi Maryam Astğiktir. Siranuş isimli bir kardeşi vardır, o da kanto şarkıcısıdır. Mahalle okulundaki eğitiminin ardından 1870-71 sezonunda Güllü Agop Tiyatrosu'na girdi, sonra Mınakyan Tiyatrosu'na geçti. 1878 yılına kadar Osmanlı Tiyatrosu'nda çalıştı. Sonrasında kardeşi Siranuş ile beraber Kafkasya'ya gitti, oradaki tiyatrolarda klasik eserlerde rol aldı. 1881 yılında İstanbul'a döndü, kardeşi ile beraber Bengliyan Operet Topluluğu'na girdi.