İçeriğe atla

Harrat Hayber

Koordinatlar: 25°43′10″K 39°56′34″D / 25.71944°K 39.94278°D / 25.71944; 39.94278
Harrat Hayber
حرة خيبر
Harrat Hayber'in Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan görünümü
Harita
En yüksek noktası
Yükseklik2.093 metre (6.867 ft)
Koordinatlar25°43′10″K 39°56′34″D / 25.71944°K 39.94278°D / 25.71944; 39.94278
Coğrafya
Suudi Arabistan üzerinde Harrat Hayber
Harrat Hayber
Harrat Hayber
Jeoloji
Son patlamaMÖ 650 ± 50 yıl

Harrat Hayber (Arapça: حَرَّة خَيْبَر), Suudi Arabistan'ın Hicaz bölgesinde yer alan Medine'nin kuzeyinde bulunan volkanik bir alandır. Yaklaşık 12.000 lik bir alanı kaplamakta olan bölgede en son patlama, MS 600 ile 700 yılları arasında meydana gelmiştir. Harrat Hayber'de Neolitik döneme tarihlenen insan yapımı taş yapılar incelenmiştir.

Coğrafya

Harrat Hayber'in bazaltik lav alanları, 5 milyon yıl boyunca bir dizi patlama sonucu oluşmuştur. Bu patlamalar, 100 kilometrelik (62 mil) bir kuzey-güney doğrusal havalandırma sistemi boyunca uzanan bir dizi volkanik havalandırma deliği boyunca gerçekleşmiştir. Tarlalar yaklaşık 12.000 metrekarelik bir alanı kaplamaktadır.[1] En son volkanik patlama, MS 600 ile 700 yılları arasında meydana gelmiştir.[2]

Kaynakça

  1. ^ "Global Volcanism Program | Harrat Khaybar". Smithsonian Institution | Global Volcanism Program (İngilizce). 30 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2022. 
  2. ^ "Harrat Khaybar Volcanic Field". earthobservatory.nasa.gov (İngilizce). 14 Nisan 2008. 10 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2022. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ağrı Dağı</span> Türkiyenin en yüksek dağı

Ağrı Dağı, 5.137 metrelik rakımıyla, Türkiye'nin en yüksek dağıdır. Ağrı Dağı, Türkiye'nin doğu ucunda, İran'ın 16 kilometre batısında ve Ermenistan'ın 32 kilometre güneyindedir.

<span class="mw-page-title-main">Makedonya</span> Avrupadaki coğrafi ve tarihi bölge

Makedonya, Balkanlar'da bir devlet olan Kuzey Makedonya'yı, Bulgaristan'ın güneybatısında yer alan Blagoevgrad ilini ve Yunanistan'ın Güney Makedonya olarak da bilinen kuzeyinde üç idari bölüme ayrılmış araziyi kapsayan kültürel, coğrafi bölgedir.

<span class="mw-page-title-main">Vatnajökull</span>

Vatnajökull, İzlanda'nın en büyük buzuludur. Aynı zamanda Avrupa'nın hacimsel anlamda en büyük buzuludur. Vatnajökull, 7.700 km² ile ki bu İzlanda'nın yaklaşık % 8'ine tekabül eder, Norveç'teki Austfonna buzulundan sonra Avrupa'nın alansal olarak ikinci büyük buzuludur. Aslında topoğrafik olarak her ikisi de bir kara parçası üzerinde buz takkesi olarak kendilerini gösterseler de, buzul olarak kabul edilirler.

<span class="mw-page-title-main">Tendürek Dağı</span> Türkiyede bir volkanik dağ

Tendürek Dağı (Ermenice:Թոնդրակ) Ağrı ve Van illerinin arasında İran sınırının yakınında bulunan bir stratovolkandır. Nuh'un Gemisi'nin muhtemel konumu yakınlarında olmasıyla bilinen bu yanardağ oldukça büyüktür; kurumuş lav akıntıları düz bir arazi üzerinde yaklaşık 650 km²'lik bir alanı kaplar. Dağın iki ana yapısı, zirve krateri olan Büyük Tendürek ve ana kraterin doğusunda bulunan Küçük Tendürek'tir. Yamaçları çok yumuşak olup, ismini aldığı kalkanı andırır. Tendürek Dağı'nın, Hawaii adasındaki volkanlar gibi akışkan lav püskürttüğü bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Stratovolkan</span> lav, tüf ve kül tabakasından oluşmuş, yüksek, konik biçimli bir volkan

Stratovolkan, pek çok sertleşmiş lav, tüf ve kül tabakasından oluşmuş, yüksek, konik biçimli bir volkandır. Bu volkanlar dik yamaçlarıyla ve periyodik patlamalarıyla tanınırlar. Bunlardan fışkıran lavın akışkanlığı azdır ve çok uzağa yayılmadan önce soğur ve sertleşir. Magmaları asidik ya da yüksek-orta düzeyde silika içeriklidir. Buna karşın bazik içerikli magmanın akışkanlığı yüksektir ve Hawaii'deki kalkan biçimli Mauna Loa dağı gibi yayvan dağları oluşturur. Pek çok stratovolkanın yüksekliği 2500 metreden fazladır. Türkiye'den Ağrı Dağı ve Nemrut Dağı birer stratovolkan tipindeki volkanlardır.

<span class="mw-page-title-main">Pasifik ateş çemberi</span>

Pasifik ateş çemberi veya Pasifik deprem kuşağı, birçok volkanik patlamanın ve depremin meydana geldiği Pasifik Okyanusu kıyısının büyük bir kısmını ve etrafını içine alan bir bölgedir. Ateş Çemberi, yaklaşık 40.000 km (25.000 mi) uzunluğunda ve yaklaşık 500 km (310 mi) genişliğinde ve at nalına benzer şekilde bir kemerdir.

<span class="mw-page-title-main">İtalya'da volkanizma</span>

İtalya, volkanik hareketlerin sıklıkla görüldüğü, Avrupa kıtası üzerindeki tek yanardağa sahip ülkedir. İtalya’daki volkanik hareketlerin temel nedeni, Avrasya Plakası ve Afrika Plakasının birbirine çarptığı bölgede bulunmasıdır. İtalya’daki yanardağlardan fışkıran lav, bir plakanın diğerinin altına girerek eriyen kayaçların püskürtülmesi sonucu oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'deki yanardağlar</span> Vikimedya liste maddesi

Bu, Türkiye'deki uykuda ve sönmüş yanardağların listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Volkan kemeri</span>

Volkan kemeri. Stratovolkan, aynı zamanda kompozit volkan olarak da bilinir, uzun boylu konik volkan birçok lav, tefra, pamis ve volkanik kül katmanları tarafından sertleşerek inşa edilmiştir. Kalkan volkanların aksine strato volkanlar ve dik profilleri ve periyodik patlamalı püskürmeler ile karakterize edilirler. Bazı çökmüş kraterler ile kalderalarda bu şekilde adlandırılır. Genellikle stratovolkanlar yüksek viskoziteden dolayı uzağa yayılmadan önce soğur ve katılaşırlar. Bu lav oluşturan magma daha az bir miktarda viskoz mafic magma ile yüksek-orta derecede silika içermektedir. Geniş felsik, lav akıntıları nadirdir,15 km (9,3 mi) kadardır. Stratovolkanlar erüptif malzemelerin sıralı dökülmeleri itibaren inşa edilen kendi kompozit yapısı nedeniyle bazen “kompozit volkan” da denir. Onlar daha az yaygın olan kalkan volkanların aksine volkan tipleri arasında en yaygın olanlardandır. İki önemli Stratovolkan olan Krakatoa en iyi bilineni ve Vezüv 1883'teki patlama Pompei ve Herculaneum kasabalarnı önemli oranda tahrip etti. Aynı zamanda bu patlama binlerce kişinin ölümüne sebep olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Hekla</span> İzlanda’nın güneyinde bir stratovolkan

Hekla 1.491 metre yüksekliğinde İzlanda'nın güneyinde bulunan bir stratovolkandır. Hekla İzlanda'nın en aktif volkanlarından biridir. 874 yılından bu yana 20 patlama meydana gelmiştir. Avrupalılar bu yanardağı "Geçiş" olarak nitelendirirlerdi. Hekla uzun bir volkanik sırt parçasıdır. Bu sırtın en aktif kısmı yaklaşık 5,5 kilometre uzunluğunda Heklugja adında bir fissür olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Volkanik patlayıcılık indeksi</span>

Volkanik patlayıcılık indeksi (VPİ), volkanik patlamaların patlayıcı özelliğinin göreli bir ölçüsüdür. 1982'de Amerika Birleşik Devletleri Jeoloji Araştırmaları Kurumu'ndan Chris Newhall ve Hawaii Üniversitesinden Stephen Self tarafından tasarlandı.

<span class="mw-page-title-main">Ofu-Olosega</span>

Ofu ve Olosega, Samoa Adaları'na bağlı Manu'a'nda bulunan volkanik adalardır. Kalkan volkanlardan oluşan ikiz adaların toplam uzunluğu 6 km ve yüzölçümü 12 km² olup nüfusu yaklaşık 500 kişidir.

<span class="mw-page-title-main">Tambora Dağı</span> Sumbawadaki aktif bir stratovolkan

Tambora Dağı veya Tomboro Dağı, Endonezya'nın Küçük Sunda Adaları'ndan biri olan ve hem kuzeyi hem de güneyi okyanusal kabuk ile çevrili Sumbawa'daki aktif bir stratovolkandır. Tambora, altındaki aktif yitim zonu tarafından oluşturulmuştur. Bu da Tambora Dağı'nın 4.300 metre (14.100 ft) yüksekliğe ulaşmasını sağlamıştır. Yanardağ, Nisan 1815'teki patlamasından önce Endonezya takımadasında en yüksek zirvelerden biriydi. Dağın içindeki büyük bir magma odasının on yıllar boyunca dolmasıyla 1815'te meydana gelen patlama ile dağdaki volkanik olaylar tarihi bir zirveye ulaştı.

<span class="mw-page-title-main">1815 Tambora Dağı patlaması</span>

1815 Tambora Dağı patlaması, Volkan Patlama İndeksi (VEI)'nde 7 alarak tarihte kaydedilmiş en büyük patlamalardan biridir. MS 180 yılındaki Taupo Gölü patlamalarından bu yana bu dereceyi alan doğrulanmış tek patlamadır.

<span class="mw-page-title-main">Azas Platosu</span> Rusyada yer alan volkanik bir alan

Azas Platosu, Rusya'da yer alan volkanik bir alandır. Doğu Tuva Platosu, Khamsara-Biykhem Platosu ve Kuzeydoğu Tuva Platosu olarak da bilinir. Baykal Gölü'nün batısında 2.000 kilometrekare (770 sq mi) alan kaplamaktadır. Bölgedeki volkanik aktivite Oka Platosu ve Jom-Bolok volkanik sahasının meydana gelmesinin de nedenidir.

<span class="mw-page-title-main">Tunkin Depresyonu</span>

Tunkin Depresyonu, Rusya'da yer alan volkanik bir alandır.

<span class="mw-page-title-main">Hōei patlaması</span>

Hōei patlaması 16 Aralık 1707-24 Şubat 1708 tarihleri arasında Fuji Dağı'nda meydana gelen bir volkanik patlamaydı. Bu patlama, Fuji Dağı'nın doğrulanmış son patlaması olup 1708'den 1854'e kadar üç doğrulanmamış patlama daha bildirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ol Doinyo Lengai</span>

Ol Doinyo Lengai, Maasai dilinde "Tanrı'nın Dağı" anlamına gelen adıyla, Tanzanya'nın Arusha Bölgesi'ndeki Natron Gölü'nün güneyinde, Gregory Rift'te bulunan aktif bir yanardağdır. Doğu Afrika rift'i volkanik sisteminin bir parçası olarak, natrokarbonatit lav üretir. Ol Doinyo Lengai'nin 1960 patlamasıyla, karbonatit kayaçlarının magmadan türetildiği görüşünü doğrulayan jeolojik araştırmalara yol açtı.

<span class="mw-page-title-main">Pico Dağı</span>

Pico Dağı, Azor Adaları'nın orta Atlantik takımadalarında, Pico Adası'ndaki ve halen sessiz durumda olan bir stratovolkan'dır. Deniz seviyesinden 2.351 metre (7.713 ft) yükseklikte Portekiz'deki en yüksek dağdır ve Atlantik'teki en yüksek dağlardan biridir; Azor Adaları'ndaki diğer herhangi bir zirvenin iki katından fazla yüksekliktedir. 1972'den beri doğa koruma alanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Guallatiri</span>

Guallatiri, Şili'de 6.060 ila 6.071 m rakımlı bir yanardağdır. Nevados de Quimsachata volkanik grubunun güneybatısında yer alır; bazı kaynaklar Guallatiri'yi üye olarak sınıflandırıyor. Guallatiri, zirvesi çevresinde çok sayıda fumarol bulunan bir stratovolkandır. Zirve bir lav kubbesi veya volkanik tıkaç olabilirken, yanardağın alt yanları lav akıntıları ve lav kubbeleriyle kaplıdır. Volkanın patlamaları çoğunlukla dasit ile birlikte andezit ve riyolit üretmiştir Geçmişteki buzullaşma Guallatiri'de morenler bırakmıştır.