İçeriğe atla

Harputlu İshak Efendi

Harputlu İshak Efendi
Doğum1803
Harput
Ölüm1892
İstanbul
MilliyetTürk
VatandaşlıkOsmanlı Devleti
Dinİslam

Harputlu İshak Efendi (1803-1892), 19. yüzyılda yaşamış devlet adamı, İslam alimi ve düşünürü.

1803 yılında Harput'ta (Elazığ) doğdu. Babası Ali Efendi'dir.

İlk tahsilini memleketinde tamamladıktan sonra İstanbul'a gelerek Fatih Sahn-ı Seman Medreseleri'nden icazetname aldı. Daha sonra memleketine dönerek Meydan Cami Medresesi'nde ders verdi. Daha sonra tekrar İstanbul'a döndü. Buradaki medreselerde ders verirken padişah Abdülaziz'in huzur derslerinde hocalık yaptı. Uzun yıllar bu derslere devam etti.

II. Abdülhamit dönemimnde Evkaf Nezareti'nde komisyon üyeliği, rüştiye hocalığı, Isparta ve Medine kadılığı yapmıştır. Memuriyetten ayrıldıktan sonra da tamamen ilmi çalışmalarda bulunmuştur. 11 Nisan 1892 tarihinde İstanbul'da ölmüştür. Mezarı Fatih Camii bahçesindedir.

Eserleri

  • Diyâ-ül Kulûb (1987 yılında Cevâb Veremedi adıyla yeniden basılmıştır)[1]
  • Es'ile-i Hikemiyye
  • Es'ile-i Kelamiyye ve Zübdetü'l İlm-i Kelam
  • El-İstişfa fi Tercemeti'ş Şifa
  • Kaşifu'l-Esrar ve Dafiu'l-Eşrar
  • Mecmuatu'l-Kavaid
  • Miftahu'l-Uyun
  • Şemsu'l Hakika

Kaynakça

  • Harputlu İshak Hoca Hayatı ve Eserleri, Enver Demirpolat, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
  1. ^ "Cevâb Veremedi". 10 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Hüseyin Hilmi Işık, Türk din adamı. İslam dini hakkında yazdığı kitaplarla tanınmıştır. Ölümünden sonra fikir ve görüşleri doğrultusunda "Işıkçılar Cemaati" oluşmuştur.

Molla Hüsrev d. Karkın - ö. 1480, İstanbul) Fıkıh alimi ve devlet adamı.

İshak Paşa II. Mehmed saltanatında 1469-1472 yılları arasında ve II. Bayezid saltanatında 1481-1482'de sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi</span>

Ürgüplü Mustafa Hayri Efendi, 1914-1916 yılları arasında şeyhülislamlık yapmış, Osmanlı din ve siyaset adamı.

Es-Seyyid Medenî Mehmed Nuri Efendi, Osmanlı İmparatorluğu'nun son şeyhülislamıdır.

Sahn-ı Seman, Fatih Sultan Mehmed'in İstanbul'u fethinden sonra kurduğu eğitim kurumları arasında en üst düzeyde eğitim veren yükseköğrenim kurumudur. Sahn-ı Seman; Kur'an, hadis, kelâm, fıkıh, tefsir gibi İslam bilimlerinin yanı sıra fizik, kimya, matematik, astronomi gibi aklî bilimlerde dersler verirdi. Fatih Külliyesi içerisinde yer alan Sahn-ı Seman, külliye bütünlüğü içerisinde yapılmıştır. İnşaatı 1462 ile 1470 yılları arasında sürmüştür.

Molla Gürani. İslâm âlimi, müderrris, kadı, kazasker, şehzade hocası, Osmanlı Devleti'nin dördüncü şeyhülislamı.

<span class="mw-page-title-main">Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn</span> Osmanlı İmparatorluğu’nda askeri mühendislik eğitimi veren okul

Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn, İstanbul'da 1795 yılında kurulan; Osmanlı ordusu için topçu ve istihkâm subayı yetiştiren askerî okul. III. Selim devrinde yeniden yapılanmanın en önemli kurumlarından biri olarak 1795‘te Hasköy’de açılmıştır. 1773’te kurulan Mühendishâne-i Bahrî-i Hümâyun’dan sonra imparatorluğun ikinci mühendishanesidir. Örneklerini, Fransa’da Mouradgea D’Ohsson’un ve özellikle Viyana’da Ebûbekir Râtib Efendi’nin gözlemlediği askerlik ve mühendislik akademilerinden almıştır. Kuruluş sebebi Nizâm-ı Cedîd ordusunun teşkil edilmesiyle bağlantılıdır. İlk dönemiyle ilgili belgelerde Fünûn-i Harbiyye Tâlimhânesi, Mekteb-i Fünûn-i Harbiyye veya Mühendishâne-i Sultânî gibi isimlerle, ardından da Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn olarak anılmıştır.

Mehmed Feyzullah Efendi, Osmanlı Devleti şeyhülislamı, kazasker, müderris, şehzade hocası, padişah danışmanı.

Abdurrahman Şeref Güzelyazıcı, Türk şair, kütüphaneci, mutasavvıf, vaiz, İstanbul müftülerinden.

<span class="mw-page-title-main">Kemalpaşazâde</span> Şeyhülislam ve tarihçi

Kemalpaşazâde veya İbn-i Kemal, Osmanlı devleti şeyhülislamı ve tarihçidir.

Sâmânizade Ömer Hulusi Efendi müderris, Osmanlı Devleti'nde kadılık, kazaskerlik ve 3 kez şeyhülislamlık görevinde bulunmuş bir din adamıdır.

Bodrumlu Ömer Lütfi Efendi II. Abdülhamid döneminde Osmanlı Devleti'nin şeyhülislamı olarak görev yapmış bir din adamıydı.

Pirizade Mehmed Sahib Efendi 64. Osmanlı şeyhülislamı ve 18. yüzyılın tanınmış alim ve şairlerindedir. İbn-i Haldun'un Mukaddimesini Türkçeye ilk çeviren kişi olarak tanınmıştır.

Hasan Fehmi Efendi Osmanlı Devleti 149. şeyhülislamı, kazasker, müderris.

<span class="mw-page-title-main">Ebu İshak İsmail Efendi</span>

Ebû İshâk İsmail Efendi 18. asırda şeyhülislamlık vazifesi yapan Osmanlı din adamıdır.

Efdalzade Hamîdüddin Efendi, Osmanlı şeyhülislamı.

<span class="mw-page-title-main">İsmailağa Camii</span>

İsmailağa Camii, İstanbul'un Fatih ilçesinde bulunan, Osmanlı Şeyhülislamı Ebu İshak İsmail Efendi tarafından yaptırılan cami. Cami İsmailağa Cemaati'nin merkezi konumundadır.

Hacı Hafız Mahmut Vecdi Efendi, Osmanlı siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Hafız İbrahim Efendi</span> Osmanlı din adamı ve siyasetçi

Hafız İbrahim Efendi ya da İpekli Hafız İbrahim , Türk siyasetçi.