İçeriğe atla

Harf biçimi

Harf biçimi, harf formu

Harf biçimi ya da harf formu, (İng. letterform), özellikle tipografi, paleografi, kaligrafi ve epigrafide bir harfin şeklini ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Harf biçimi bir glif türüdür. Glifler soyut bir karakter ya da grafemi yazıya dökmenin somutlaştırılmış halidir.

Örneğin, Orta Çağ bilim adamları, bir el yazmasını diğerinden ayırmak için harf biçimlerindeki farklılıklardan yola çıkabilir.[1]

Harf biçimlerinin tarihi, yazılı olarak kullanılan malzemelerle ilgili çalışma alanlarında tartışılmaktadır. Epigrafi, taşa veya diğer kalıcı malzemelere oyulmuş harf formlarının incelenmesini içerir. Paleografi, eski ve Orta Çağ el yazmalarındaki yazıların incelenmesidir. Kaligrafi, genellikle mürekkeple dekoratif yazının harf biçimlerini ele alır. Tipografi, metal baskı veya bilgisayar için tasarlanmış harf biçimlerinin düzenlenmesini içerir. Daha geniş anlamda harf biçimleri harflerin stilistik olarak kullanıldığı tüm alanlarında konu olabilir -örneğin grafitide olduğu gibi.

İlgili konular

  • Alfabelerdeki harf biçimleri: Arap alfabesi, Kiril alfabesi
  • Kaligrafide harf biçimleri : Man'yōgana, Hentaigana
  • Tarihteki harf biçimleri: Uzun s, R rotunda
  • Teknolojideki harf biçimleri: Yazı tipi, Bilgisayar yazıcısı

Ayrıca bakınız

  • Glif
  • Grafemik
  • Gramatoloji
  • Sıralama (dizgi), hareketli harf parçası
  • Yazı tipi anatomisi, bir yazı tipindeki harfleri oluşturan grafik öğeler
  • Yazı sistemleri

Kaynakça

  1. ^ "Evolution of the Medieval Book". 18 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Osmanlı alfabesi, 1928'de Latin tabanlı Türk alfabesi kabul edilinceye dek Osmanlı Türkçesini yazmak için kullanılmış bir Fars-Arap alfabesi uyarlamasıdır.

Türk dilleri alfabeleri veya çağdaş Türk yazı dilleri alfabeleri çağdaş dönem Türk yazı dilleri için kullanılan çeşitli alfabelerdir. Uzun tarihî dönemler içinde kullanılmış olan Türk yazı sistemlerinin sonrasında, bazılarının terki, bazılarının devamı ile günümüzde kullanımda olmuşlardır.

İbrani alfabesi, Sami dilleri grubuna bağlı ve İsrail'in resmî dili olan İbranicenin ve Aşkenaz Yahudilerinin konuştuğu bir Cermen dili olan Yidiş ile Sefarad Yahudilerinin dili olan Ladino gibi diğer Yahudi dillerinin yazımında kullanılan Arami alfabesi kökenli bir ünsüz alfabesi.

<span class="mw-page-title-main">Kiril alfabesi</span> Slav dillerinin kullanımında rol oynayan bir alfabe

Kiril alfabesi, Avrasya'da çeşitli dillerin yazımı için kullanılan alfabedir. Çeşitli Slav, Kafkas, Moğol, Ural, ve İranî dillerinin resmî alfabesidir. En eski Slav kitaplarının yazıldığı iki alfabeden biri olan Kiril yazısı, Aziz Kiril ve kardeşi Metodius tarafından 9. yüzyılın ilk çeyreğinde oluşturulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Meroitik yazı</span>

Meroitik yazı, Meroë Krallığı'nın Meroitik dili yazmak için en azından MÖ 200 yılında kullandığı Mısır hiyeroglif ve Demotik kökenli bir alfabedir, ayrıca bir olasılıkla onu izleyen Nübye krallıklarının dilini yazmak için de kullanılmıştır. Eski Eski Nübyece daha sonraları Yunan uncial alfabesi ile yazıldığında bu alfabeye üç tane Meroitik glif (karakter) de dahil edilmiştir.

Ortografi, bir dilin yazı sistemini ve bu sistemin kurallarını ifade eden terimdir. Bu kurallar, dilin kelimelerinin nasıl yazılacağını belirler ve genellikle harflerin kullanımı, noktalama işaretleri, büyük/küçük harf kullanımı ve yazım kurallarını içerir. Ortografi, dilin yazılı biçiminin standartlaşmasını sağlar ve dilin doğru ve tutarlı bir şekilde yazılmasına yardımcı olur.

<span class="mw-page-title-main">Hiyeroglif</span> antik bir yazı türü

Hiyeroglif, antik döneme ait bir yazı sistemi. Birçok türü olan hiyerogliflerin en bilinen türü Mısır hiyeroglifleridir. Ayrıca Luvi hiyeroglifleri ve Urartu hiyeroglifleri de bu yazı sisteminin Mezopotamya'da kullanılan diğer örneklerindendir. Girit hiyeroglifleri ise Girit Uygarlığı tarafından kullanılan başka bir tür hiyerogliftir.

<span class="mw-page-title-main">Harf</span> alfabetik bir yazı sisteminde grafem

Harf, yazı yazmak için kullanılan semboldür. Harfler, Seslerin yazı sistemlerindeki karşılığıdır. Harflerin hepsi birleşerek alfabeyi oluştururlar. Yazı harfler dışında rakam, noktalama işaretleri ya da başka semboller içerebilir ama harfler yazının en temel öğesidir.

Gürcü alfabesi, Güney Kafkas dillerinin, özellikle Gürcücenin yazımında kullanılan alfabedir. 1940'larda Osetçe ve 1937-1954 arasında Abhazcanın yazımında da kullanılmıştır. Gürcü alfabesi Dağıstan'da Avarlar tarafından da yüzyıllarca Avar dilini yazmak için kullanılmıştır. Avarlar Gürcü krallıkları ile Alazan vadisi yüzünden çatışmaya başlayınca Gürcü alfabesi, 16. yüzyıldan itibaren yerini Avar dili için düzenlenmiş Arap harflerinden oluşan Ajam alfabesine bıraktı.

<span class="mw-page-title-main">Yazı tipi</span> bir yazı tipinin belirli boyutu, ağırlığı ve stili

Yazı tipi, harf karakterin belirli bir boyut, ağırlık ve stilidir. Her yazı tipi, her bir glif için bir tür eşleşen bir tür kümesi ve genel bir tasarımı paylaşan bir dizi yazı tipinden oluşan bir yazıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kaligrafi</span>

Kaligrafi ; yazı karakter ve unsurları kullanılarak geliştirilen, sıklıkla dekoratif amaçla kullanılan, bir el sanatı çeşidi. Kaligrafi sanatını icra eden sanatçıya, kaligraf denir. Bu sanat dalının çağdaş bir tanımı ise "işaretlere anlamlı, ahenkli ve hünerli bir şekilde biçim verilmesi sanatı" şeklindedir. Belirli bir yazı stili, yazı tipi, hat türü, el veya alfabe gibi tanımlanabilir. Hat sanatı kaligrafi sanatı ile karıştırılmaktadır. Hat, Osmanlı İmparatorluğu'ndan günümüze gelmiş olan ve Arap harfleri ile icra edilen bir kaligrafi türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Brahmi alfabesi</span>

Brahmi alfabesi, ünlüleri ünsüz sembollerle ilişkilendirmek için bir aksan işaretleri sistemi kullanan bir abugidadır. Yazı sistemi, Maurya döneminden erken Gupta dönemine kadar yalnızca nispeten küçük evrimsel değişiklikler geçirdi ve MS 4. yüzyılda bile okuma yazma bilen bir kişinin Maurya yazıtlarını hala okuyabildiği düşünülmektedir. Bundan bir süre sonra, orijinal Brahmi yazısını okuma yeteneği kayboldu. En eski ve en iyi bilinen Brahmi yazıtları, kuzey-orta Hindistan'daki Asoka'nın MÖ 250-232'ye tarihlenen kayaya oyulmuş fermanlarıdır. Brahmi'nin deşifresi, 19. yüzyılın başlarında, Hindistan'daki Doğu Hindistan Şirketi yönetimi sırasında, özellikle Kalküta'daki Bengal Asya Topluluğu'nda, Avrupa'nın akademik ilgisinin odak noktası haline geldi. Brahmi, Cemiyetin sekreteri James Prinsep tarafından 1830'larda Cemiyetin dergisinde yayınlanan bir dizi bilimsel makalede deşifre edildi. Buluşları, diğerleri arasında Christian Lassen, Edwin Norris, H. H. Wilson ve Alexander Cunningham'ın epigrafik çalışmalarına dayanıyordu.

Εpsilon, Yunan alfabesinin beşinci harfidir. Türkçedeki ince E sesi gibi okunur. Örnek: benim, esir vb.

Bilgisayar grafikleri, bilgisayarların ve özel bir grafik donanımı ve yazılımının yardımıyla bir bilgisayar tarafından görüntü verisinin temsilini kullanarak oluşturulmuş grafiklerdir. Bilgisayarların etkileşimi ve anlaşılması ve verinin yorumlanması bilgisayar grafikleri sayesinde oldukça kolaylaşmıştır. Bilgisayar grafik gelişimi birçok çoklu ortam (media) tiplerinde önemli bir etkiye sahiptir ve animasyon, sinema ve video oyun endüstrisinin gelişmesini sağlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Glif</span>

Tipografide glif, karakterleri yazı içinde temsil ve diğer karakterlerden ayırt eden simgelere verilen addır. Bir karakter tek bir glifle gösterilebildiği gibi, birden fazla karakter de tek bir glifle gösterilebilir. Ayrıca tek bir karakter yerine göre değişik gliflerle gösterilebilir. Yazı içinde kullanılan bir işaretin glif olarak adlandırılması için o işaretin ayırt edici bir işlevinin olması, yani o karakteri diğer karakterlerden ayırması veya yazıya kültürel ve sosyal kullanımdan kaynaklanan özel bir anlam katması gerekmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Stylus</span>

Stylus veya kalemler, yazı yazma aleti veya örneğin çanak çömlekçilik markalama veya şekil vermenin başka bir biçimi için küçük bir araçtır. Dokunmatik ekran kullanırken navigasyona yardımcı olmak ya da daha hassas olmasını sağlamak için kullanılan bir bilgisayar aksesuarı da olabilir. Genellikle, modern bir tükenmez kalem gibi, dar ve uzatılmış bir personele atıfta bulunur. Birçok kalemler, daha kolay tutulacak şekilde eğriye sahiptir. Bir diğer yaygın olarak kullanılan yazma aracı, Braille alfabesi'nde noktaları delmek için kayrakla birlikte kör kullanıcılar tarafından kullanılan kalemdir.

Tipografide, harf karakteri, her biri ortak tasarım özelliklerini paylaşan gliflerden oluşan bir veya daha fazla yazı kümesidir. Bir yazı yüzeyinin her yazı tipi, belirli bir ağırlık, stil, yoğuşma, genişlik, eğik çizgi, italikleştirme, süsleme ve tasarımcı veya dökümhaneye sahiptir. Örneğin, "ITC Garamond Bold Yoğunlaştırılmış İtalik", ITC Garamond'un kalın, yoğuşmalı, italik versiyonu anlamına gelir. "ITC Garamond Condensed Italic" ve "ITC Garamond Bold Condensed" den farklı bir yazı tipidir, ancak hepsi de aynı yazı tipi içindeki "ITC Garamond" yazı tipleridir. ITC Garamond, "Adobe Garamond" veya "Monotype Garamond" dan farklı bir yazı kalıbıdır.

Yazı, ağızdan çıkan seslerin, fikirlerin ve görüşlerin mimik yardımı olmaksızın iletilmesini sağlayan, insanlar tarafından bulunan belirli işaret ve işaret sistemleridir.

<span class="mw-page-title-main">Linux Libertine</span> Ücretsiz yazı tipi

Linux Libertine, Times New Roman gibi özel mülk yazı karakterlerine özgür ve açık alternatifler yaratmayı amaçlayan Libertine Open Fonts Project tarafından oluşturulmuş bir dijital yazı tipidir. Ücretsiz yazı tipi editörü FontForge ile geliştirilmiştir ve GNU Genel Kamu Lisansı ve SIL Open Font License altında lisanslanmıştır.

Elbasan alfabesi, 18. yüzyılda Arnavutluk'ta oluşturulmuş ve kullanılmış bir yazı sistemidir. Bu alfabe, ismini keşfedildiği Elbasan şehri el yazmasından almaktadır ve tahminen 1750'lerde geliştirilmiştir. Toplamda 52 harf içeren Elbasan alfabesi, Arnavut dilinin farklı ses özelliklerini ifade etmek üzere tasarlanmıştır. Osmanlı İmparatorluğu döneminde Arnavutluk'ta mevcut olan birkaç yazı sisteminden biri olan Elbasan alfabesi, Latin, Yunan ve Kiril alfabeleri gibi diğer yazı sistemleriyle rekabet halindeydi.