İçeriğe atla

Harezm Sovyet Halk Cumhuriyeti

Harezm
Xorazm Xalq Sho'ro Jumhuriyati (Özbekçe)
Хорезмская Народная Советская Республика (Rusça)

Harezm Sovyet Halk Cumhuriyeti
1920-1925
Harezm bayrağı
Bayrak
{{{arma_açıklaması}}}
Arma
Türkistan ÖSSC içinde   Harezm SHC
Türkistan ÖSSC içinde
  Harezm SHC
BaşkentHive
Yaygın dil(ler)Çağatayca (1920-1924),
Özbekçe (1924-1925)[1]
HükûmetSosyalist cumhuriyet
Devlet Başkanı 
• 1920-1921
Hoji Pahlavon Niyoz Yusuf
• 1924-1925
Temurkhoja Yaminoghli
Tarihçe 
• Kuruluşu
1920
• Han Seyid Abdullah'ın çekilmesi
2 Eylül 1920
• Kuruluş
26 Nisan 1920
• Sovyet Orta Asyası Milli Sınırlandırılması
17 Şubat 1925
• Dağılışı
1925
Öncüller
Ardıllar
Hive Hanlığı
Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
Türkmenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

Harezm Sovyet Halk Cumhuriyeti (Özbekçe: Xorazm Xalq Sho'ro Jumhuriyati; Rus: Хорезмская Народная Советская Республика, Khorezmskaya Narodnaya Sovetskaya Respublika) gelen baskının etkisiyle hanın tahttan feragat ederek Hive Hanlığı'nın halefi olarak 26 Nisan 1920 tarihinde Birinci Harzemşah Kurultay'ında (Meclis) kurulduğu ilan edildi ve 20 Ekim 1923 tarihinde Harezm Sosyalist Sovyet Cumhuriyeti'ne dönüştü (Rusça: Хорезмская ССР, Khorezmskaya SSR).

27 Ekim 1924 tarihinde Harezm SSR milliyetlerine göre Orta Asya sınırlandırılması parçası olarak Özbek ve Türkmen SSR ve Karakalpak Özerk Oblast arasında bölündü.[2]

Siyaset

Devrim Komitesi Başkanı

  • Hoji Pahlavon Niyoz Yusuf (2 Şubat 1920 - Mart 1920)

Geçici Hükümet Başkanı

  • Jumaniyoz Sulton Muradoghli (6 Mart 1921 - 30 Nisan 1920)

Halk Temsilciler Meclisi başkanlığının Başkanları

  • Hoji Pahlavon Niyoz Yusuf (30 Nisan 1920 – 6 Mart 1921)
  • Qoch Qoroghli (6 Mart 1921 – 15 Mayıs 1921) (Geçici Devrim Komitesi Başkanı)
  • Khudoybergan Divanoghli (15 Mayıs 1921 – 23 Mayıs 1921)

Merkez Yürütme Komitesi başkanlığının Başkanları

Harezm Halk Cumhuriyeti, 1922 posta pulu.
  • Mulla Nozir (23 Mayıs 1921 – Haziran 1921)
  • Allabergan (Haziran 1921 – September 1921)
  • Ata Maqsum Madrahimoghli (Eylül 1921 – 27 Eylül 1921)
  • Jangibay Murodoghli (27 Kasım 1921 – 23 Haziran 1922)
  • Abdulla Abdurahmon Khojaoghli (23 Haziran 1922 – 20 Ekim 1923)
  • K. Safaroghli (20 Ekim 1923 – 1924)
  • Sultonkari Jumaniyoz (1924)
  • Temurkhoja Yaminoghli (1924 – 17 Ocak 1925)

Coğrafya

Harezm Sovyet Halk Cumhuriyeti, doğuya kuzeyde ve güneyde Buhara Halk Sovyet Cumhuriyeti ve Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ile sınır komşusuydu. Batı sınırını Kırgız ÖSSC (bugünün batı Kazakistan) ve Aral Gölü oluşturuyordu. 62.200 km²'lik bir alanı (24.000 sq mi) ve 600.000 'den fazla nüfusu, başta Özbekler-62,5% 28,6% Türkmenler-, Karakalpaklar-% 3,0 ve Kazaklar-3,5% vardı. Başkenti Hiva idi.[3]

Kaynakça

  1. ^ Schiffman, Harold (2011). Language Policy and Language Conflict in Afghanistan and Its Neighbors: The Changing Politics of Language Choice. Brill Academic. s. 178-179. ISBN 978-9004201453. 4 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2015. 
  2. ^ Погорельский И.В. История Хивинской революции и Хорезмской народной советской республики 1917-1924 гг. 16 Temmuz 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Ленинград: Изд-во ЛГУ, 1984
  3. ^ Khorezm People's Soviet Republic 25 Eylül 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.: Big Soviet Encyclopedia on-line edition. (Rusça)

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Karakalpakistan</span> Özerk Türk Cumhuriyeti

Karakalpakya veya Karakalpakistan, resmî adıyla Karakalpakistan Cumhuriyeti, Özbekistan’a bağlı özerk bir cumhuriyettir. Özbekistan’ın batı kesiminde yer alır. Başkenti Nukus'tur. Karakalpakya, tarihsel Harezm topraklarını kapsar. Yüzölçümü 165.000 km²dir. Karakalpakistan'ın nüfusu yaklaşık 1.800.000'dir. Bu nüfusun 500.000'i Karakalpak, 400.000'i Özbek, 300.000'i Kazak 100.000'i de değişik unsurlardır.

<span class="mw-page-title-main">Çuvaşlar</span>

Çuvaşlar (Çăvaşsem), Orta Volga bölgesinde özerk Çuvaşistan Cumhuriyeti'nde yaşamakta olan, Çuvaşça konuşan yaklaşık 2 milyon nüfuslu bir Türk halkıdır. Ortodoks Hristiyan olan iki Türk halkından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Özbekistan bayrağı</span> Ulusal bayrak

Özbekistan bayrağı, Özbekistan'ın resmî devlet bayrağıdır.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti</span> Sovyetler Birliğinin nüfus ve yüzölçümü bakımından en büyük ve kurucu cumhuriyeti

Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti (RSFSC) (Rusça: Росси́йская Сове́тская Федерати́вная Социалисти́ческая Респу́блика; Rossiyskaya Sovetskaya Federativnaya Sotsialistiçeskaya Respublika), Sovyetler Birliği'nin nüfus ve yüzölçümü bakımından en büyük ve kurucu cumhuriyetidir.

<span class="mw-page-title-main">Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span> Sovyetler Birliğine bağlı özerk devlet

Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, diğer ismiyle Özbekistan SSC, 1917 Ekim Devrimi ile kurulan Sovyetler Birliği'ni oluşturan 15 cumhuriyetten biriydi. Cumhuriyet, 1924 yılında kuruldu. 1991 yılında Özbekistan Cumhuriyeti adıyla bağımsızlığını ilan ederek Sovyetler Birliği'nden ayrıldı.

<span class="mw-page-title-main">Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Transkafkasya SFSC, 1922 ile 1936 yılları arasında Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ve Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin birleşmesiyle oluşan Sovyetler Birliği cumhuriyeti. Başkenti günümüzde Gürcistan'ın başkenti olan Tiflis'ti.

<span class="mw-page-title-main">Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti veya Türkistan ÖSSC, Rusya SFSC içinde 30 Nisan 1918'de kurulan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti. Orta Asya'da ilk olarak kurulmuş Sovyet devleti, ayrıca "Türkistan" ismiyle kurulmuş SSCB'ye bağlı ilk büyük Türk devletidir. Başkenti Taşkent'tir.

<span class="mw-page-title-main">Karakalpak Özerk Oblastı</span>

Karakalpak Özerk Oblastı veya Karakalpak ÖO, Türkistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ve Harezm Sovyet Halk Cumhuriyeti topraklarında Rusya SFSC'ye bağlı Kazakistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti içinde kurulan Sovyet Sosyalist Özerk Bölge'dir. Başkenti Nukus'tur.

Sovyetler Birliği Özerk Cumhuriyetleri, Sovyetler Birliği içindeki bazı halklar için oluşturulan yönetim birimleridir. Bu özerk cumhuriyetlerin statüsü ülkeyi oluşturan cumhuriyetlerden düşük olup, ülkedeki özerk oblastlardan ve özerk okruglardan daha yüksektir.

<span class="mw-page-title-main">Sosyalist ülkeler listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Sosyalist ülkeler 30 Aralık 1922'de Sovyetler Birliği'nin kurulmasıyla başlar. 1924 yılında dünyanın ikinci sosyalist ülkesi oӀan Moğolistan Halk Cumhuriyeti kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Buhara Sovyet Halk Cumhuriyeti</span>

Buhara Sovyet Halk Cumhuriyeti, 1920 ile 1924 yılları arasında Sovyetler Birliği himayesinde kurulan bağımsız devlet.

<span class="mw-page-title-main">Feyzullah Hocayev</span>

Feyzullah Ubeydullayeviç Hocayev Özbek politikacı.

<span class="mw-page-title-main">Volga Alman Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Volga Alman Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Sovyetler Birliğine bağlı olan bir özerk cumhuriyetti. Başkenti İdil Irmağı'nın kıyı şehirlerinden olan Engels.

<span class="mw-page-title-main">Kazak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Kazak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti 1925'ten 1936'ya kadar var olan Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti (RSFSC) içindeki Sovyetler Birliği'nin özerk bir Cumhuriyeti idi.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı</span>

Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı, altta mavi bantla birlikte yer alan kızıl bayrak üzerine sarı orak ve çekiç ve kızıl yıldız sembollerinin yer aldığı Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı.

1924 Sovyet Anayasası Rusya SFSC, Ukrayna SSC, Belarus SSC ve Transkafkasya SFSC arasında imzalanan Sovyetler Birliği oluşturan Aralık 1922 SSCB Kuruluş Antlaşması'nı meşrulaştırır.

Sovyetler Birliği Özerk Oblastları birkaç küçük millet için yaratılmış idari birimlerdi.

<span class="mw-page-title-main">Yakut İsyanı</span>

Yakut İsyanı Eylül 1921 ile 26 Haziran 1923 tarihleri arasında Rus İç Savaşı sürerken Bolşeviklere karşı Yakutistan'da başlayan ayaklanmadır. Zaman içinde çatışmaların merkezi, Uzak Doğu Rusyası'nın Ayano-Mayski Bölgesi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Sovyet Orta Asyası</span> orta Asyadaki Sovyet Cumhuriyetleri

Sovyet Orta Asyası, Orta Asya'nın bir dönem Sovyetler Birliği tarafından kontrol edilen bölümünü ve Sovyet yönetiminin kontrol sağladığı zaman aralığını ifade eder (1918-1991). Orta Asya Sovyet Sosyalist Cumhuriyetleri (SSC) 1991'de bağımsızlıklarını ilan etti. Bölgesel kullanım açısından, bölgenin adı Rus İmparatorluğu sırasında kullanılan Rus Türkistanı ile neredeyse eş anlamlıdır. Sovyet Orta Asyası, mevcut sınırlar 1920'lerde ve 1930'larda oluşturulmadan önce birçok bölgesel bölünmeden geçti.

<span class="mw-page-title-main">Karakalpak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Bayrağı</span>

Karakalpak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı 1954 yılında Karakalpak Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti hükûmeti tarafından kabul edildi. Bayrak, Özbek Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin bayrağıyla aynıdır. Eski Karakalpak ÖSSC'nin 1934'ten 1992'de dağılmasına kadar kendi bayrağı vardı ve Özbek SSC'ninkine benzer şekilde gelişti. Bayrağın temel tasarımı her zaman üzerinde yazı bulunan kırmızı bir kumaştı.