İçeriğe atla

Hanna Sawicka

Hanna Sawicka
Hanna Sawicka
DoğumHanna Krystyna Szapiro
19 Aralık 1917(1917-12-19)
Kraków
Ölüm18 Mart 1943 (25 yaşında)
Varşova
MilliyetPolonyalı
VatandaşlıkPolonya
MeslekPolitikacı, aktivist, direnişçi
Tanınma nedeniUlusal kahraman
HareketGençlik Mücadele Birliği
Ebeveyn(ler)Maria Szapiro
Bernard Szapiro

Hanka Sawicka, gerçek ismiyle Hanna Krystyna Szapiro veya takma ismiyle Hanka (d. 19 Aralık 1917; Kraków - ö. 18 Mart 1943; Varşova), Polonyalı Yahudi komünist.[1] Ölümünden sonra kurulacak olan Polonya Halk Cumhuriyeti için faaliyet yürüten Gençlik Mücadele Birliği'nin ilk lideriydi.

Hayatı

Sawicka, 19 Aralık 1917 tarihinde Maria ve Bernard Szapiro'nun çocuğu olarak Kraków'da dünyaya geldi. Yazar Stefan Kisielewski'nin amcası olan babası Polonya Sosyalist Partisi - Sol üyesi idi. 1931'de Sawicka'nın okulu bitirdiği ve hukuk okuduğu Varşova'ya taşındılar. Sawicka 1935 yılında Bağımsız Sosyalist Gençlik Birliği'nin (Związek Niezależnej Młodzieży Socjalistycznej Ż Życie) aktivisti oldu. Nazi işgalinin ilk günlerinde siyasi mahkûmlara yardım düzenledi ve Wolność (Özgürlük) başlıklı ilk yeraltı yayınını yayınladı.

Yeraltı direnişinde Sawicka, önce savaştan önce sosyalistler tarafından örgütlenen gençlik grubu 'Spartakus' ile ilgilenmişti. 1940 yılında grup Stalin onlar ile işbirliği yaparken Hitler'e karşı savaşma konusundaki ideolojik çatışma ve uzlaşmaz farklar nedeniyle dağıldı. Sawicka, Haziran 1941'den itibaren Moskova radyolarından alınan Sovyet emirlerini basan komünist yayınlar Biuletyn Radiowy'in lideriydi. Buna ek olarak babasının kaçmayı başardığı gettolardakilere yardım sağladı ve işgal kurbanlarına yardım etmek için bir komite kurdu.

Şubat 1943'te, yeni basıma giren Walka Młodych gazetesinin editörü ve yazarı oldu. Daha sonra, henüz kurulmamış olan mevcut Gençlik Mücadele Birliği'nin kuruluşuna öncülük etti. İşgal altındaki dönemde, Temmuz 1943'te Gençlik Mücadelesi Birliği esas olarak Varşova bölgesinde bulunan Walka Młodych gazetesinde antifaşist faaliyetlerden sorumluydu. Ekibi Hanka Sawicka, Janek Krasicki, Aleksander Kowalski, Zofia Jaroszewicz, Zofia Jaworska ve Helena Kozłowska'dan oluşuyordu.

18 Mart 1943'te, yeraltı komutanı Varşova bölgesindeki Gwardia Ludowa komutanı Jan Strzeszewski 'Wiktor' ve silahlı kanadının komutanı olan Tawusz Olszewski 'Zawisza' ile görüşmeler gerçekleştirdi. Arından Gestapo tarafından baskın düzenlendi, baskında Olszewski vurularak öldürüldü, Strzeszewski ve Sawicka ise yaralandı ve tutuklandı. Varşova'daki Sırbistan Hapishanesi'ne alındı ve gece infaz edildi.[2]

Mirası

Polonya Halk Cumhuriyeti'nde pek çok sokağa onun adı verildi. Komünist dönemin ardından bu isimlendirmeler kaldırıldı. Onun adına verilen Kielce'deki sokak günümüzde Józef Piłskudski olarak, Tarnobrzeg'deki sokak Dominikliler olarak, Tarnów'daki sokak Anna olarak, Rzeszów'deki sokak St. Nicholas olarak, Kluczbork'daki sokak Jagiellonian Hanedanlığı olarak; Kalisz ve Olsztyn'deki sokak Stefan Wyszyński olarak adlandırıldı. Bununla birlikte diğer değiştirilen sokaklar arasında Biała Podlaska, Gliwice, Gdańsk, Piotrków Trybunalski, Świdnica, Sopot, Dusznice-Zdrój, Białogard, Dzierżoniów, Kościan, Bytom, Koszalin, Jaworzno, Jastrzębie-Zdrój, Sochaczew, Buków, Polkowice, Witaszyce, Darłowo, Kępno, Świętochłowice, Łęknica, Biskupiec, Włodawo, Wałbrzych, Rzepin, Siemianowice Słąskie, Dźwirzyno, Zawierciel, Warsaw, Żyrardów, Bielsko Podlaskie, Starachowice, Łobez ve Łódź yer almaktadır.

Galeri

Kaynakça

  1. ^ Władysław Bartoszewski, 1859 dni Warszawy, Andrzej Krzysztof Kunert (oprac.), Kraków: Wydawnictwo Znak, 2008, ISBN 978-83-240-1057-8, OCLC 833387104.
  2. ^ Bartoszewski, Władysław (2008). 1859 dni Warszawy. Kraków: Znak. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Polonya</span> Orta Avrupada bir ülke

Polonya, resmî adıyla Polonya Cumhuriyeti, Orta Avrupa'da bulunan bir ülkedir. Komşuları, batıda Almanya, güneybatıda Çekya, güneyde Slovakya, kuzeydoğuda Rusya ve Litvanya, doğuda Belarus, güneydoğuda Ukrayna ve kuzeyde Baltık Denizi'dir. Ülke 312.696 km²'lik yüzölçümüyle Avrupa'nın dokuzuncu, dünyanın altmış dokuzuncu büyük ülkesidir. Yaklaşık 38,4 milyonluk nüfusuyla dünya sıralamasında en kalabalık 36. ülkedir.

<span class="mw-page-title-main">Josip Broz Tito</span> Yugoslav devrimci ve devlet adamı, 2. Yugoslavya Devlet Başkanı

Josip Broz Tito, Marksist-Leninist görüşlere sahip Yugoslav devlet ve siyaset adamı. Fikirleri Titoizm olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Komintern</span> uluslararası kuruluş

Komintern 1919 Martında, savaş komünizmi döneminin (1918-1921) ortasında Vladimir Lenin ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi tarafından kurulan, "silahlı kuvvetler de dahil tüm mümkün araçlarla uluslararası burjuvaziyi yıkmak ve devletin tamamen yok oluşu için bir geçiş aşaması demek olan Uluslararası Sovyet Cumhuriyetini yaratmak için" mücadele etme amacı güden uluslararası bir komünist örgüt.

<span class="mw-page-title-main">Varşova Gettosu Ayaklanması</span>

Varşova Gettosu Ayaklanması, Alman işgali döneminde, 19 Nisan - 16 Mayıs 1943 tarihleri arasında Polonya Genel Hükûmeti 'nin merkezi Varşova şehrinde bulunan Varşova Gettosu'nda devam eden ayaklanma.

<span class="mw-page-title-main">Armia Krajowa</span> 2.Dünya Savaşı sırasında Alman işgalindeki Polonyadaki direniş hareketi

Armia Krajowa, II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası’nın işgali altındaki Polonya’da bir direniş hareketi. 1942 yılı Şubat ayında Związek Walki Zbrojnej adıyla kuruldu. İki yıl içinde çoğu direniş grubunu kapsayacak şekilde genişledi. Polonya Sürgün Hükûmetine bağlıydı ve bu hükûmetin silahlı kuvvetine evrildi. 1944 yılında bünyesinde 200 ila 600 bin kişinin bulunduğu öne sürülür. Yugoslav Partizanları ve Sovyet partizanlarının ardından Avrupa’daki savaş sırasında en büyük üçüncü direniş örgütüydü. Örgütün varlığına, 20 Ocak 1945 tarihinden itibaren işgal altındaki Polonya topraklarının ilerleyen Kızıl Ordu tarafından ele geçirilmesi üzerine son verilir.

<span class="mw-page-title-main">Varşova Ayaklanması</span>

Varşova Ayaklanması, Polonya'daki Armia Krajowa birliklerinin Varşova'yı Alman işgalinden kurtarmak için gerçekleştirdiği, II. Dünya Savaşı'nın önemli operasyonlarından birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Irena Sendler</span>

Irena Stanisława Sendler (Evlilik ve kızlık isimleri: Krzyżanowska veya Irena Sendler Polonya'da, Jolanta, II.Dünya Savaşı'nda Polonyalı bir Katolik hemşire/sosyal hizmet uzmanıydı. Yahudi insanlara olan sempatisi çocuk yaşlarında başlamıştır. Doktor olan babası yahudi çocukları tedavi ederken bulaşıcı hastalık sonucu Şubat 1917'de ölmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Witold Pilecki</span>

Witold Pilecki Polonyalı bir asker. İkinci Polonya Cumhuriyeti'nin sırasında Polonya Süvari Rittmeister rütbesine sahip olarak, Kasım 1939 yılında Alman işgali altındaki Polonya'da Gizli Polonya Ordusu direniş grubunun kurucusuydu. Şubat 1942 yılında kurulan yeraltı Anayurt Ordusu'nun bir üyesi idi.

<span class="mw-page-title-main">Jan Olszewski</span> Leh avukat ve siyasetçi

Jan Ferdynand Olszewski Polonyalı muhafazakâr bir avukat ve politikacı. Olszewski, Aralık 1991 ile Haziran ayı başları arasında beş ay boyunca Polonya Başbakanı olarak görev yaptı ve daha sonra Polonya Ulusal Muhafazakâr Hareketi'nin lider ismi oldu. Olszewski'nin başkanlığı, Üçüncü Cumhuriyet'in tarihinde ikinci en kısa olanıydı.

<span class="mw-page-title-main">Tomasz Arciszewski</span>

Tomasz Stefan Arciszewski, Polonya Sosyalist Partisi üyesi ve 1944-1947 yılları arasında Londra'da sürgünde bulunan Polonya hükûmetinin Başbakanı olarak hükûmetin Batılı güçlerin tanınmasını kaybettiği dönemde başkanlık yapıyordu.

<span class="mw-page-title-main">Marian Smoluchowski</span> Leh fizikçi

Marian Smoluchowski Avusturya-Macaristan İmparatorluğunun Polonya topraklarında çalışmış Polonyalı fizikçi. İstatistiksel fizikte bir öncü, ayrıca hırslı bir dağcıydı.

<span class="mw-page-title-main">Polonya Komünist Partisi</span> Polonyada siyasi parti

Polonya Komünist Partisi, 1918 yılında Polonya Sosyalist Partisi - Sol ve Polonya Krallığı ve Litvanya Sosyal Demokrasisi'nin birleşmesiyle Polonya'da kurulan komünist parti. Troçkist görüşlere kayması sebebiyle Büyük Temizlik sonrası 16 Ağustos 1938 tarihinde kapatıldı.

<span class="mw-page-title-main">Ignacy Mościcki</span>

Ignacy Mościcki, 1926-1939 yılları arası Polonya Cumhurbaşkanlığı görevini yapmış politikacı ve kimyager. Polonya Cumhuriyeti tarihinin en uzun süre görev yapan kişidir. Nazi Almanyası ve Sovyetler Birliği Polonya'yı işgal ettiğinde Polonya Cumhurbaşkanıydı.

<span class="mw-page-title-main">Stefan Jędrychowski</span> Polonyalı yazar, gazeteci ve siyasetçi (1910-1996)

Stefan Jędrychowski, Polonya'da başbakan yardımcısı, dışişleri bakanı ve maliye bakanı olarak görev yapan Polonyalı bir komünist politikacı, ekonomist ve gazeteciydi.

<span class="mw-page-title-main">Marian Spychalski</span> Polonyalı mimar ve siyasetçi (1906-1980)

Marian " Marek " Spychalski savaş öncesi Polonya'da Polonyalı bir mimar ve daha sonra ordu komutanı ve komünist bir politikacıydı. Dünya Savaşı sırasında Polonya'da faaliyet gösteren Polonya yeraltı güçlerine katıldı ve Halk Muhafızları'nın, ardından Halk Ordusu'nun liderlerinden biriydi. PRL döneminde Devlet Konseyi Başkanlığı, Varşova belediye başkanlığı ve Savunma Bakanlığı gibi birkaç önemli siyasi görevde bulundu.

<span class="mw-page-title-main">Jerzy Zawieyski</span> Polonyalı yazar ve siyasetçi 1902-1969

Jerzy Zawieyski, asıl adı Henryk Nowicki Polonyalı senarist, nesir yazarı, Katolik siyasi aktivist ve amatör tiyatro oyuncusuydu. Psikolojik, sosyal, ahlaki ve tarihi romanlar, dramalar, öyküler, denemeler ve günlükler yazdı.

<span class="mw-page-title-main">Fırtına Harekatı</span>

Fırtına Harekâtı, Polonya direnişinin baskın gücü olan Polonya İç Ordusu tarafından işgalci Alman kuvvetlerine karşı II. Dünya Savaşı sırasında gerçekleştirilen bir dizi ayaklanmaydı.

<span class="mw-page-title-main">Anna Smoleńska</span>

Anna Smoleńska, takma adı "Hania" olan Varşova Üniversitesi'nde Polonyalı sanat tarihi öğrencisidir. İkinci Dünya Savaşı sırasında Polonya ile Mücadele sembolünün yazarı, kız izci Gray Ranks.

<span class="mw-page-title-main">Anna Maria Hinel</span>

Anna Maria Hinel Polonyalı izci kızdı. II. Dünya Savaşı sırasında yeraltı bağımsızlık hareketinin aktivisti, Alman Nazi işgaline ait bir günlüğün yazarıydı.

<span class="mw-page-title-main">Gola Mire</span>

Gola Mire/Mira, İkinci Dünya Savaşı sırasında Polonya'daki yeraltı Yahudi direnişinin bir üyesiydi.