İçeriğe atla

Hamdi Rıza Çaydam

Hamdi Rıza Çaydam
Doğum1904
Selanik, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm1975 (71-72 yaşlarında)
İstanbul, Türkiye
MilliyetTürk
MeslekAsker ve Yazar

Hamdi Rıza Çaydam (1904, Selânik - 1975, İstanbul), Türk roman ve öykü yazarıdır. Cumhuriyet neslinin asker muharrirlerindendir.

1904'te Selânik'te doğdu. Küçük yaşlarda babasının görevi nedeniyle Anadolu'ya geldi. Konya Askeri Ortaokulu'nda, Kuleli Askeri Lisesi'nde okudu. Harbiye'den mezun olduktan sonra kıtaya çıktı.

Milli Savaş'ta (Kurtuluş Savaşı) Ankara'da Küçük Subay namzedi talimgahında iken Milli Ordu'da görev almasından dolayı kendisine kırmızı şeritli İstiklâl Madalyası verildi.

Meslek hayatı boyunca memleketin dört yanında görev yaptıktan sonra Tuğgeneral rütbesiyle emekliye ayrıldı. 1975'te İstanbul'da öldü.

Eserler

Romanlar

  • Ateş Kamçıları: Inkılâp Yayınları, Aydınlık Basımevi, İstanbul 1938[1]

Asker kökenli yazar mesleğindeki gözlem ve tecrübelerini eserine yansıtır. Asteğmen Bozan özelinde Birinci Dünya savaşı ve hemen sonrası işgal yıllarında bağımsızlık savaşı veren Türk insanını anlatır.[2]

  • Subay Kalbi Aydınlık Basımevi, İstanbul 1940[3]

Hamdi Rıza Çaydam'ın kadın-erkek ilişkisi üzerine geliştirilmiş romanı Subay Kalbi, İstanbul'daki tahsili sonrası Kafkaslarda, çöllerde savaşarak yıllarını geçirmiş Yüzbaşı Rubil'in Antalya'ya görevlendirilmesiyle başlar. Geriye dönüşlerle Milli Mücadele günleri sayfalarda yer bulur.[4] Romanda ayrıca orduevinde düzenlenen eğlencelerden de bahsedilir.[5]

Öyküler

  • Kuyunun İtirafı: Öykü, Yürüyüş Mecmuası, 5. Sayı, 5 Kasım 1941
  • Şamandıra: Öykü Kitabı, Kanaat Basımevi, Ankara 1946

Dorlion Yayınları, Temmuz 2021

Hamdi Rıza Çaydam Şamandıra'da; arka fonunda Çanakkale ve Kurtuluş Savaşları ya da Cumhuriyet günlerinin bulunduğu zorlu mücadelelerin portrelerini sunar. Onun insanları mütevazı, belli bir mizah duygusuna sahip, ancak korkusuz ve kahraman ruhludur. Kimi nefer, kimi komutan, kimi ise öğretmendir. Üslubu realist, canlı ve samimidir. Kitapta yer alan öyküler: Şamandıra, Bir Öğretmen Anlattı, Adaş, Delibaş, Tavaslı Mehmet, Çarpık, Koca Memiş, Otomatik Hasan, Babam, Bedo, Baba Torik, Yatırın Tokmağı, Aydın Uşağı'dır.[6][7]

Makaleler

  • Askeri Roman: Yürüyüş Mecmuası, 2. Sayı, 5 Ağustos 1941
  • Askeri Roman: Yürüyüş Mecmuası, 3. Sayı, 5 Eylül 1941
  • Dil Bayramı Münasebetile: Yürüyüş Mecmuası, 4. Sayı, 5 Ekim 1941
  • Tenkit ve Münekkit: Yürüyüş Mecmuası, 6. Sayı, 25 Aralık 1941

Şiirler

Vatan: Ulus Gazetesi, 14 Eylül 1949

Kaynakça

  1. ^ ÇAYDAM, Hamdi Rıza: Ateş Kamçıları, Inkılâp Yayınları, Aydınlık Basımevi, İstanbul 1938
  2. ^ SAĞLAM, M. Halil: Türk Romanında Din ve İnanç Algısı (1934-1938), Doktora Tezi, Diyarbakır 2016
  3. ^ ÇAYDAM, Hamdi Rıza: Subay Kalbi Aydınlık Basımevi, İstanbul 1940
  4. ^ KARAGÜLLE, Fırat: Cumhuriyet Dönemi Türk Romanında Anadolu'nun Sosyal ve Siyasî Hayatı (1923-1940), Doktora Tezi, İstanbul 2012
  5. ^ GÖKŞEN, Erol: Erken Cumhuriyet Dönemi Türk Romanında Eğlence Hayatına İktidar Odaklı Bakış
  6. ^ ÇAYDAM, Hamdi Rıza: Şamandıra, Kanaat Basımevi, Ankara 1946
  7. ^ ÇAYDAM, Hamdi Rıza: Şamandıra, Dorlion Yayınları, Temmuz 2021

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Hamdi Tanpınar</span> Türk şair, romancı, deneme yazarı, edebiyat tarihçisi, siyasetçii

Ahmet Hamdi Tanpınar ; Türk şair, romancı, deneme yazarı, edebiyat tarihçisi, siyasetçi ve akademisyendir.

<span class="mw-page-title-main">Orhan Kemal</span> Türk romancı ve oyun yazarı

Mehmet Raşit Öğütçü, yazar olarak Orhan Kemal, aydınlık gerçekçi Türk roman ve oyun yazarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Deli Halid Paşa</span> Türk asker ve siyasetçi (1883–1925)

"Deli" Halid Paşa veya Halid Karsıalan, Türk asker ve siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Yusuf Atılgan</span> Türk yazar

Yusuf Atılgan, Türk yazar ve öğretmen. Türk edebiyatının ve Türk romanının modernist bir düzleme geçtiği 1950-1980 yılları arasında yazdı. Bu dönemin ilk modernist Türk yazarlarından birisiydi.

<span class="mw-page-title-main">Selim İleri</span> Türk yazar, senarist, eleştirmen

Ali Selim İleri, Türk yazar, senarist, eleştirmen.

Sâdi Yâver Ataman, Türk müzikolog, folklor uzmanı, eğitimci ve sanatçı.

<span class="mw-page-title-main">Sabit Noyan</span> Osmanlı Türk subayı

Mehmet Sabit Noyan, Türk asker.

Akbaş Cephaneliği Baskını, Mondros Mütarekesi gereği Fransız kuvvetlerince el konulan Osmanlı ordusuna ait Eceabat yakınındaki cephaneliğe Balıkesir Redd-i İlhak Cemiyeti mensubu Köprülü Hamdi Bey önderliğinde 40 atlı arkadaşın 26-27 Ocak 1920'de düzenlediği baskın.

Sabri Esat Siyavuşgil,, Türk şair, yazar, psikolog, çevirmen, ansiklopedist.

<span class="mw-page-title-main">Aka Gündüz</span> Türk yazar, gazeteci ve siyasetçi (1886 - 1958)

Aka Gündüz,, Türk yazar, gazeteci ve siyasetçi.

Kenan Hulusi Koray Cumhuriyet döneminde kurulan Yedi Meşaleciler adlı topluluk üyesi ve hikâyeci yazar

<span class="mw-page-title-main">Peride Celal</span> Türk yazar

Emine Peride Yonsel Türk yazardır.

<span class="mw-page-title-main">Oyhan Hasan Bıldırki</span> Türk yazar

Oyhan Hasan Bıldırki, Türk yazar, öğretmen, şair, denemeci, araştırmacı.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Mümtaz Çeçen</span> Türk asker

Hasan Mümtaz Çeçen, Türk asker.

Mehmet Kazım Nami Duru, Türk asker, eğitimci ve siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Veysel Özgür</span>

Veysel Özgür Türk asker.

<span class="mw-page-title-main">Sami Sabit Karaman</span>

Sami Sabit Karaman Türk asker.

<span class="mw-page-title-main">Şerif Yaçağaz</span>

Şerif Yaçağaz, Türk asker.

<span class="mw-page-title-main">Sıtkı Üke</span>

Mehmet Sıtkı Üke, Türk asker ve diplomat.

<i>Efruz Bey</i> Ömer Seyfettin tarafından yazılan roman

Hürriyete Layık Bir Kahraman veya Efruz Bey, Türk yazar Ömer Seyfettin'in romanıdır. İlk olarak 10 Aralık 1919 tarihinde yayımlanmış, beğenilmesi üzerine öykünün ana kahramanı Efruz Bey'in yer aldığı beş hikâye daha yayımlanmıştır. Çoğu eleştirmen tarafından bu öykü dizisi bir roman olarak görülür. Bunu 1942 yılında ilk belirten, önde gelen edebiyat araştırmacısı Pertev Naili Boratav olmuştur.