İçeriğe atla

Haleplibahçe Mozaik Müzesi

Haleplibahçe Mozaik Müzesi
Müzenin ana girişi (2017)
Açılış24 Mayıs 2015 (9 yıl önce) (2015-05-24)
KonumEyyübiye, Şanlıurfa, Türkiye
TürArkeoloji müzesi
Önemli parça(lar)Aşil'in Hayatı, Avlanan Amazonlar, Orpheus, Ktisis
Şanlıurfa İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü bünyesindeki diğer müzeler

Haleplibahçe Mozaik Müzesi; Şanlıurfa'nın Eyyübiye ilçesinde yer alan bir arkeoloji müzesidir.

Tarihçe

Koleksiyon

Avlanan Amazonlar

2006-2008 yılları arasında Şanlıurfa'da yürütülen arkeolojik kazı çalışmaları esnasında bir Roma villasının tabanında keşfedilen Avlanan Amazonlar mozaiği, MS 5. veya 6. yüzyıla tarihlenmiştir. Amazonların aslan, leopar ve kurt gibi yırtıcı hayvanları avlarken resmedildiği eserin ortasında, ensesinden başının üstüne doğru kan akan yaralı bir aslan yer alır. Sahnenin ön planda atlarına binmiş Melanippe ve Penthesilea, arkada ise yaya olarak betimlenmiş Hippolite ve Thermodosa figürleri bulunur. Panoyu çevreleyen ve kenger yapraklarıyla süslenmiş bordürün dört köşesine bereketi sembolize eden kadın sureti işlenmişken birbirini takip eden şeritlerde ise Eros'un avlanması resmedilmiştir.[1] Dünya üzerinde dört farklı Amazon kadının aynı sahne içerisinde yer aldığı tek pano olan mozaik, hayvanların ve bitkilerin çok canlı bir şekilde ifade edilmiş olmasıyla da eşsiz bir nitelik taşımaktadır.[2]

Aşil'in Hayatı

Avlanan Amazonlar mozaiği ile aynı villanın başka bir odasında keşfedilen Aşil'in Hayatı mozaiğinde Yunan mitolojisindeki yarı tanrı figürlerinden biri olan Ahilleus'un hayatından kesitler betimlenmiştir. Dadısının kucağında bir bebekken başlayan hikaye; annesi Thetis'in Ahilleus'u Stiks Nehri'ne daldırması, genç Ahilleus'un annesine veda etmesi, kader tanrıçalarının Ahilleus'un ömür ipliğini bükmesi, Ahilleus'un bilge Heiron tarafından eğitilmesi ve son olarak Ahilleus'un Truva Savaşı'na katılması gibi bölümlerle devam eder. Panoyu çevreleyen bordürde ise bir çiftlik evi, saz çalan melek figürleri, atlar, koyunlar ve boğalar yer alır.[3] Şanlıurfa Arkeoloji ve Mozaik Müzesi müdürü Celal Uludağ, Ahilleus'un tüm hayatının aynı panoda anlatılması yönüyle bu eserin dünyadaki tek örnek olduğunu ifade etmiştir.[2]

Kaynakça

  1. ^ Begüm Bozoğlu (16 Aralık 2023). "Haleplibahçe'de Bulunan Avlanan Amazonlar Mozaiği". Arkeofili. 28 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2024. 
  2. ^ a b Aydın, Eşber (2 Şubat 2023). "Aşil'in hayatı ve savaşçı Amazon kadınlarının mozaikleri Şanlıurfa'da sergileniyor". Şanlıurfa: Anadolu Ajansı. 4 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2024. 
  3. ^ "Haleplibahçe Mozaik Müzesi". muze.gov.tr. 5 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Zeugma</span> Türkiyede bir antik kent

Zeugma, Gaziantep'in Nizip ilçesine bağlı Belkıs köyünde bulunan antik yerleşim.

<span class="mw-page-title-main">Bedri Rahmi Eyüboğlu</span> Türk ressam, şair ve yazar

Bedri Rahmi Eyüboğlu Türk ressam, yazar ve şairdir.

<span class="mw-page-title-main">İshak Paşa Sarayı</span> Tarihî saray

İshak Paşa Sarayı; Ağrı'nın Doğubayazıt ilçesinde bulunan bir saraydır. Yapımına 1685 yılında başlanan ve 1784'te tamamlanan saray; içinde barındırdığı cami, türbe, kütüphane, mahzenler, koğuşlar, harem ve selamlık bölümleri ile büyük bir yapı kompleksidir. Osmanlı İmparatorluğu döneminde inşa edilmesine karşın genel olarak Selçuklu mimarisinden izler taşıyan İshak Paşa Sarayı'nda; Batı kökenli barok, gotik, rokoko ve ampir gibi sanat akımlarının etkileri de gözlemlenir. 2000 yılından beri UNESCO'nun Dünya Mirası Geçici Listesi'nde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kariye Camii</span> İstanbulda camiye çevrilen bir Rum Ortodoks kilisesi

Kariye Camii veya eskiden Azize Kurtarıcı Hora Kilisesi, İstanbul'un Fatih ilçesinin Edirnekapı semtinde camiye çevrilmiş bir Rum Ortodoks kilisesi ve müze.

<span class="mw-page-title-main">Adana Arkeoloji Müzesi</span> Arkeoloji müzesi

Adana Arkeoloji Müzesi, günümüzde Adana'nın Seyhan ilçesinin Döşeme Mahallesi'ndeki eski Millî Mensucat Fabrikası'nda bulunan müze kompleksinde hizmet vermekte olan bir müzedir.

<span class="mw-page-title-main">Amazonlar</span>

Amazonlar, klasik ve Yunan mitolojisinde tamamen kadın savaşçılardan oluşan tarihi bir ulus. Gürcistan'ın başkenti Tiflis'in hemen kuzeyinde Avçala bölgesinde Demir Çağından kalma Zemo Avçala Mezarı, bugüne kadar ortaya çıkarılmış en eski Amazon kadın mezarı olarak tanımlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Griffon</span> mitoloji

Griffon veya griffin, genellikle aslan vücutlu, kartal kanatlı ve kafalı mitolojik yaratıktır. Farklı betimlemelerinde hayvanın dört ayağı da aslan ayağı, yalnız arka ayakları aslan ayağı veya tüm ayakları kartal ayağı olabilir. Antik Yunancada "kıvrılmış", "kırık" anlamındaki "grýps veya gryphos" sözcüklerinden türediği düşünülür. Latinceye "grýphus" şeklinde geçmiştir. Grifonlar göğü, tan ağarışını, ilim, irfan ve kuvvet gibi kavramları ifade eder.

Beato Angelico ya da Fra Angelico, asıl adı Giovanni da Fiesole, erken rönesans dönemi İtalyan ressam.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Saray Mozaikleri Müzesi</span> müze

Büyük Saray Mozaikleri Müzesi, İstanbul'da Sultanahmet Meydanı'nındaki Arasta çarşısında yer alan mozaik müzesidir. Müze binası, üzerine Sultanahmet Camii Çarşısı'nın yapıldığı Büyük Saray'ın, tabanı mozaiklerle kaplanmış olan peristil bölümünün kalıntıları üzerine inşa edilmiştir. Peristilin diğer bölümlerine ait mozaikler de bulundukları yerden müze binasına getirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Hatay Arkeoloji Müzesi</span> Hatayda bulunan Dünyanın en büyük mozaik müzesi

Hatay Arkeoloji Müzesi, Antakya'da konumlanmış önemli bir kültürel kuruluştur. Antik döneme ait eşsiz eserlerin sergilendiği bu müze, 28 Aralık 2014 tarihinde kayda değer bir başarıya imza atmıştır: Dünya'nın en geniş mozaik sergileme alanına sahip olması. Bünyesinde barındırdığı zengin arkeolojik koleksiyon ile bu müze, antik çağın izlerini günümüze taşırken, ziyaretçilere benzersiz bir tarihî deneyim sunmaktadır. 28 Aralık 2014 itibarıyla Dünya'nın en büyük mozaik sergileme alanına sahip müzedir. 2023 yılında meydana gelen Gaziantep-Kahramanmaraş depremlerinde kısmen zarar gören müze, Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından alınan önlemler doğrultusunda ekstra güvenlik personeli ve kameralarla gözetim altına alınmıştır.

Likya Lahdi Osman Hamdi Bey tarafından 1877 yılında Sayda'daki kral mezarlarında, 4 nolu mezar odasında bulunmuştur. İstanbul Arkeoloji Müzelerinde sergilenmektedir. Yunan heykeltıraşçılığının güzel örnekleri içinde yer alır, paros mermerinden yapılmıştır. Lahdin kimin için yapıldığı bilinmemekle birlikte, MÖ 5. yüzyılın sonlarına ait olduğu tahmin edilmektedir. Lahit, Sayda'da bulunmasına karşın, mimarisi tipik Likya mimarisidir. Bu yüzden heykeltıraşının Likyalı olması muhtemeldir.

<i>Atlı Atatürk Anıtı</i>

Atlı Atatürk Anıtı, Ankara Etnografya Müzesi önünde bulunan, Atatürk'ü at üzerinde mareşal üniformalı ve pelerinli olarak tasvir eden bronz anıt.

<span class="mw-page-title-main">Mezopotamya sanatı</span>

Mezopotamya sanatının adı çoğu arkeolojik kayıtlarda geçer. Bu kayıtlar, erken avcı-toplayıcı topluluklardan, Sümer, Akad, Babil ve Asur imparatorluklarının yaşadığı Tunç Devri'ne kadar geçen süreyi kapsar. Sonraları bu imparatorlukların yerini Demir Çağı'nda Eski Asur ve Eski Babil imparatorlukları almıştır. Genellikle medeniyetin beşiği olarak görülen Mezopotamya, önemli kültürel gelişmeleri de beraberinde getirmiştir. Bunlardan biri de en eski yazı örnekleridir. Mezopotamya sanatı MÖ 4000 tarihinden Persli Ahameniş İmparatorluğu'nun bölgeyi fethettiği MÖ 6. yüzyıla kadar Batı Avrasya'daki en soylu, en gelişmiş ve en detaylı sanat olma yolunda Antik Mısır ile rekabet içinde olmuştur. Ana vurgu oldukça dayanıklı taş ve kilden yapılmış çeşitli heykeller üzerindedir. Çok az sayıda resim günümüze ulaşmıştır ama belirtilene göre, birkaç istisna dışında, boyamalar genellikle geometrik ve dekoratif bitkisel şekiller yapmak için kullanılmıştır. Buna rağmen çoğu heykellerin de boyandığı görülür. Ayrıca çok sayıda silindir mühür de günümüze ulaşmıştır. Küçük boyutlarına rağmen bunların çoğunun üstünde karmaşık ve detaylı sahneler vardır.

<span class="mw-page-title-main">Şanlıurfa Arkeoloji ve Mozaik Müzesi</span> arkeoloji ve mozaik müzesi

Şanlıurfa Arkeoloji ve Mozaik Müzesi, mevcut eserlerin 1948 yılında toplanmaya başlanması ile birlikte ilk olarak 1969 yılında açılmıştır. Şanlıurfa Müzesi, Türkiye’nin en büyük kapalı alan ve sergi salonuna, Türkiye’nin en büyük canlandırma sayısına ve gezi güzergahı olarak 4.5 km ile Türkiye’nin en uzun gezi güzergahına sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Deisis (Kariye Müzesi)</span>

Kariye Camii iç narteksinin güney bölümü, doğu duvarı üzerindeki geniş bir kemer açıklığında yer alan,14. yüzyılda mozaik pano şeklinde yapılmış bir deisis sahnesidir.

Dionysos'un Düğünü Mozaiği, Zeugma antik kentinde, günümüzde Birecik Barajı'nın suları altında kalmış olan villanın taban mozaiklerinden birisidir.

<span class="mw-page-title-main">Europa'nın kaçırılışı mozaiği (Zeugma)</span>

Europa'nın Kaçırılışı mozaiği, Zeugma antik kentinde, günümüzde Birecik Barajı'nın suları altında kalmış olan villanın taban mozaiğidir.

<span class="mw-page-title-main">Kem Göz Evi</span>

Kem Göz Evi, Antakya’da 1932-1939 yıllarında sürdürülen kazılarda, Çekmece yakınlarında ortaya çıkan Antik Roma'ya ait bir villa.

<span class="mw-page-title-main">Yakto Mozaiği</span> Hatay Arkeoloji müzesinde bir eser

Yakto Moziği , Antakya'da, 1932'de yapılan bir kazıda ortaya çıkan bir villanın tabanındaki, Antik Romaya ait bir mozaik.

Hazinedere Mozaiği; Şanlıurfa ilinin Siverek ilçesindeki Sabuncu köyünde, 2005 yılında bulunan bir Roma yapısının tabanında yer alan, 2013'ten itibaren Şanlıurfa Mozaik Müzesi'nde sergilenen ve M.Ö. 6. yüzyıla tarihlenen mozaik süsleme.