İçeriğe atla

Hacıköy, Biga

Hacıköy
Harita
Çanakkale'nin Türkiye'deki konumu
Çanakkale'nin Türkiye'deki konumu
Çanakkale üzerinde Hacıköy
Hacıköy
Hacıköy
Hacıköy'ün Çanakkale'deki konumu
ÜlkeTürkiye Türkiye
İlÇanakkale
İlçeBiga
Coğrafi bölgeMarmara Bölgesi
Rakım79 m
Nüfus
 (2020)
 • Toplam271
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu0286
İl plaka kodu17
Posta kodu17300

Hacıköy, Çanakkale ilinin Biga ilçesine bağlı bir köydür.

Tarihçe

Köyün 1920 yılında geçen Çerkesçe adı Çeçenay'dır. Köyün adı, 1902 yılı kayıtlarında da Hacıköy, 1928 yılı kayıtlarında ise Maksudiye olarak geçmektedir.[3] 1872 yılında Kafkasya'dan şimdi Adıge Cumhuriyeti içinde kalan, Kuban Irmağı Havzası'ndan göç eden iki yıl kadar ilçe merkezi Biga'da kalan ve “Maksatlarına Erişen” anlamında bugünkü yere Maksudiye adlı köy kurulur. 1872 yılında Adigey Özerk Cumhuriyetinin Maykop ili Kuban Nehri kenarındaki Eskolay-Askalay (Çerkesçe:Аскъэлай) Köyünden göç eden on beş hane tarafından kurulmuş bir köydür. İlk kurulduğunda köyün ismi Maksudiye olmasına rağmen çevrede uzun süre Eskolay olarak bilinmişlerdir. Daha sonra 1950'li yıllarda köyün adı Hacıköy olarak değiştirilmiştir.[4] 1878 yılında Bulgaristan'ın Razgrad (Hazargrat), Eskicuma, Şumnu ve Dobruca'nın Nasçı Köy Hızlatlar Kilikkadı köylerinden 15 hane, yine 1951 yılında da Bulgaristan'ın Osman pazarı Bağışlar Köyü'nden muhacır gelmesiyle köy bugünkü konumunu alır. Köyün adı da, Hacıbey'den (Bkz. Türk Kurtuluş Savaşı) dolayı değiştirilerek “Hacıköy” yapılır. Hacıköy'ü oluşturan Çerkeslerin geldikleri Askalay Çerkeslerin Bjeduğ bölgesinin Çeçenay yerleşim bölgesinden gelmiştir. Bu nedenle Çerkesçe adının Çeçeney olduğuna dair iddia da vardır. Bjeduğ'ların Hımışey adında bir bölgesi daha vardır. Çeçenay ve Hımışey bölgelerini ayıran Çerkesya'da Psekups nehri gibi Biga'da da Kocabaş çayı mevcuttur.[5]

Köyde yaşayan Çerkes aileleri

Çerkes soykırımından hemen sonra 1864 yılındaki Çerkes sürgünüyle Hacıköy'e yerleştirilen aileler aşağıdaki gibidir.[6][7][8] 2 Temmuz 1934 günü Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 2525 sayılı Soyadı Kanunu'nun 3. maddesi gereği "yabancı ırk ve millet isimleri"nin soyadı olarak kullanımı yasaklanmıştır.[9]

Coğrafya

Köy, Çanakkale il merkezine 102 km, Biga ilçe merkezine 8 km uzaklıktadır.[10]

Nüfus

Yıllara göre köy nüfus verileri
Yıl Nüfus (% olarak değişim)
1985
507(% 0 [10])
1990
435(% -14,21 [10])
2000
427(% -1,84 [10])
2007
342(% -19,91 [2])
2008
346(% 1,17 [2])
2009
333(% -3,76 [2])
2010
326(% -2,11 [2])
2011
325(% -0,31 [2])
2012
321(% -1,24 [2])
2013
319(% -0,63 [2])
2014
314(% -1,57 [2])
2015
308(% -1,92 [2])
2016
308(% 0 [2])
2017
293(% -4,88 [2])
2018
281(% -4,1 [2])
2019
278(% -1,07 [2])
2020
271(% -2,52 [2])
2021
258(% -4,8 [2])
2022
240(% -6,98 [2])

Kaynakça

  1. ^ "Hacikoy, Turkey Page" (İngilizce). Fallingrain.com. 28 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2021. 
  2. ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q "Çanakkale Biga Hacıköy Köy Nüfusu". Nufusune.com. 28 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2021. 
  3. ^ Nişanyan, Sevan. "Index-Anatolicus: Türkiye yerleşim birimleri envanteri". nisanyanmap.com. 9 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2021. 
  4. ^ BATGİRAY, Melike; ALTUN, Şeyma Nur (23 Mart 2011). Kafkasya‟dan Anadolu‟ya Göçler ve Biga Yöresine YerleĢimler. s. 28. 27 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2016. 
  5. ^ Akçal, Nurettin. "Binlerce yıl sonra "Çay'dan öte"". Jıneps Gazetesi. 28 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  6. ^ Ferhatko, Şıble (2022). Batı Çerkesya'nın Türkiye’deki evlatları. İstanbul: Apra Yayıncılık. s. 30. ISBN 978-605-71993-1-7. 29 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2023. 
  7. ^ "Türkiye'de yaşayan Çerkes sülaleleri - Çanakkale". 20 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2013. 
  8. ^ "Çerkes soyisimleri". 21 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2013. 
  9. ^ "Mecliste büyük bir gün: Sınıf farkını gözeten ünvanlar yıkıldı". Milliyet. 27 Kasım 1934. s. 1. 
  10. ^ a b c d "Hacıköy Köyü". YerelNet.org.tr. 25 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2021. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Çerkesler</span> Kafkas halkı

Çerkesler ya da Adigeler, Kuzey Kafkasya'da, tarihi Çerkesya'nın yerli halkı olan etnik grup. Rus İmparatorluğu tarafından işlenen Çerkes Soykırımı'nın sonucunda Çerkeslerin çoğu öldürülmüş, kalanlar ise Osmanlı topraklarına sürülmüştür. Çerkesler Çerkesçe konuşur ve neredeyse tamamı Sünni Müslümandır. Çerkesya eski zamanlardan beri istilalara maruz kalmıştır; izole edilmiş arazisi, bitmeyen savaşlarla birlikte Çerkes ulusal kimliğini büyük ölçüde etkilemiştir. Çerkes bayrağı Çerkeslerin millî bayrağıdır ve yeşil zemin üzerinde dokuzu yay, üçü yatay şekilde on iki altunî yıldız ve üç çapraz oktan oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Adige Cumhuriyeti</span> Rusyaya bağlı özerk cumhuriyet

Adige Cumhuriyeti (AC), Kuzey Kafkasya'da Rusya Federasyonu üyesi bir cumhuriyet. Kafkas Dağlarının kuzeyinde, Krasnodar Kray sınırları içinde yer alır. Cumhuriyetin yazıçeviri olarak adı Respublika Adıgeya olup Adigeya olarak da bilinir. Adige Cumhuriyeti adını, günümüzde nüfusun daha azı durumunda olan Batı Çerkeslerinden alır. Başkenti Maykop'tur. Yüzölçümü 7.600 km², nüfusu 440327 (2010). Nüfus yoğunluğu 58.8'dir. Adige Devlet Üniversitesi cumhuriyetin üniversitesidir.

<span class="mw-page-title-main">Çerkesya</span> Kuzeybatı Kafkasyada Adige kabilelerinin birleşmesi ile kurulmuş eski bir devlet

Çerkesya, günümüzde Rusya sınırlarında kalan Kuzeybatı Kafkasya'da var olmuş tarihî ülke ve bölge. Rus-Çerkes Savaşı sonucunda Çerkesya yıkılmış ve Çerkes nüfusunun %75-90'ı topluca katledilmiş, kalan Çerkeslerin büyük kısmı da Osmanlı topraklarına sürülmüştür.

Adigece, Adığece veya Batı Çerkesçesi, Kuzeybatı Kafkas dilleri ailesinin Çerkes dilleri kolunda yer alan bir dildir. Aynı koldaki Kabardeyce ile karşılıklı anlaşılabilirliğe sahiptir. Kuzey Kafkasya’da yer alan eski Batı Çerkesya topraklarını kapsayan Adige Cumhuriyeti ile Krasnodar Krayı bölgelerinde ve Çerkes Sürgün ve Soykırımı ile Kafkasya'dan Osmanlı İmparatorluğu topraklarına zorla sürülen ve bugün Türkiye ve Ürdün gibi ülkelerde yaşayan Çerkesler tarafından konuşulur. Kiril alfabesiyle yazılan dil, geçmişte Arap ve Latin alfabeleriyle de yazılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Cihadiye, Biga</span>

Cihadiye, Çanakkale ilinin Biga ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Burhaniye, Yahyalı</span> Yahyalı´nın mahallesi, Kayseri, Türkiye

Burhaniye, Kayseri ilinin Yahyalı ilçesine bağlı bir mahalledir.

<span class="mw-page-title-main">Tekneli, Tokat</span>

Tekneli, Tokat ilinin merkez ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Bakacak, Biga</span>

Bakacak, Çanakkale ilinin Biga ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Emirorman, Biga</span>

Emirorman, Çanakkale ilinin Biga ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">İdriskoru, Biga</span>

İdriskoru, Çanakkale ilinin Biga ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Kahvetepe, Biga</span>

Kahvetepe, Çanakkale ilinin Biga ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Osmaniye, Biga</span> Bigada bir köy

Osmaniye, Çanakkale ilinin Biga ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Savaştepe, Biga</span> Çanakkalede bir köy

Savaştepe, Çanakkale ilinin Biga ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Bjeduğlar</span> Çerkes boyu

Bjeduğlar, Rusya'ya bağlı Adıge Cumhuriyeti'nde yaşayan Batı Çerkeslerinden bir Çerkes boyu. Kafkasya'da nüfusları fazla iken, diasporada az sayıda bulunurlar. Adige bayrağında yer alan ve 12 Çerkes kabilesini temsil eden yıldızlardan biri de Bjeduğları ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Çerkes dilleri</span> Kuzeybatı Kafkas dil ailesinin alt bölümü

Çerkes dilleri, Kuzey Kafkasya’da, Rusya'ya bağlı Adigey, Karaçay-Çerkesya ve Kabartay-Balkarya cumhuriyetleri ile Krasnodar Krayı'nda yerli Çerkeslerin ve bugün Türkiye, Ürdün, Suriye ve İsrail gibi ülkelerde yaşayan diaspora Çerkeslerinin dili ya da lehçeleri birliğidir. Batı (ady) ve Doğu (kbd) olmak üzere her biri resmî olarak dil kabul edilen iki formu bulunur. En yakın akrabası 1992 yılında soyu tükenen Ubıhça [uby], en uzak akrabaları ise Abazaca [abq] ile Abhazca [abk] olup hepsi de Kuzeybatı Kafkas dilleri adıyla bir grupta toplanır. 17. yüzyılda Evliya Çelebi tarafından Çerkesçenin ilk kaydı yapılmıştır. Çerkesçe eklemeli dillerden olup ergatif yapı görülür.

<span class="mw-page-title-main">Besleneyler</span> Çerkes boyu

Besleneyler ya da Besneyler, Besniyler Besniler, Rusya ve Türkiye'de yaşayan Doğu Çerkesleri kolundan Çerkes boyu. En yakın akrabaları yıllar önce onlardan ayrıldıkları Kabardeyler olup, onlar gibi Besleneylerde de pşı (bey) sınıfı bulunmaktaydı. Konoko sülalesi Besleneylerdeki tek pşı sülalesidir. Besleneyler, Büyük Laba nehrinin sağ kıyısında ve Urup nehrine dökülen küçük ve büyük Tegem nehri çevresinde otururlardı. Dilleri Doğu Çerkesçesinin Merkezî Çerkesçe olarak da bilinen Besleneyce ağzı olsa da edebî dil olarak Kabardeylerin ağzı esas alınarak oluşturulan Kabardeyceyi kullanırlar. Günümüzde Rusya'da Karaçay-Çerkesya'daki iki köy ile Krasnodar Krayındaki iki köyde yaşarlar.

<span class="mw-page-title-main">Hatukaylar</span> Çerkes boyu

Hatukaylar, tarihsel olarak Çerkesya'nın Hatukay vilayetinde yaşayan Çerkes boyu. Savaşçı kimlikli bir boy olarak biliniyorlardı. Günümüzde sayıları az olup çoğunlukla Türkiye'de yaşarlar. Çerkes bayrağında yer alan ve 12 Çerkes boyunu temsil eden yıldızlardan biri de Hatukayları ifade eder. Rus-Çerkes Savaşı döneminde Kafkasya'daki varlıkları Çerkes soykırımı sırasında yok edildi. Günümüzde Kafkasya'da kalmadıkları için Çerkes diyalektolojisinde adları geçmez. Şapsığlar, Hakuçlar, Abzehler gibi Batı Çerkeslerinde soylu sınıfı bulunmaz iken, Bjeduğ ve Çemguylarda olduğu gibi Hatukaylarda da bu sınıf görülür.

Çemguylar ya da Ç’emguylar, K’emguylar, Kemguylar, Kemırgueyler, Kemirguveyler veya Temirgoylar, Rusya'ya bağlı Adigey Cumhuriyeti ile Türkiye'de yaşayan Batı Çerkeslerinden bir Çerkes boyu. Çemguyları Şapsığlar 'Kemguy', Kabardeyler 'Kemırguey', Ruslar 'Temirgoy' diye adlandırır. Nüfusları Kafkasya'da fazla iken diasporadaki en küçük Çerkes topluluğudur. Şapsığlar, Hakuçlar, Abzehler gibi Batı Çerkeslerinde bey (pşı)/soylu sınıfı bulunmaz iken, Bjeduğlarda olduğu gibi Çemguylarda da bu sınıflar görülür. Çemguyların tarihi toprakları Bjeduğların doğusunda ve Hatukay ile Kuban arasındaki Laba ve Belaia nehirleri arasındadır.

Bjeduğ lehçesi, Rusya Federasyonuna bağlı Adigey Cumhuriyetinin Kuban Nehri boyunda ve Türkiye'de Çanakkale ilinin Biga ilçesinde yaşayan Bjeduğlar tarafından konuşulan bir Batı Çerkesçe lehçesidir.

Çerkesya Rumları ya da Urımlar, Kuzey Kafkasya'da Çerkesler arasında yaşayan ve anadilleri Çerkesçe olan az sayıdaki Ortodoks Hristiyan topluluğu. Ukrayna ve Gürcistan'da yaşayan Türk dilli Urumlar ile karıştırmamak gerekir.