İçeriğe atla

Hacı Mehmet Eşref Paşa

Hacı Mehmet Eşref Paşa 1895-1907 yılları arasında İzmir Belediye Reisliği yapmış bir Osmanlı devlet ve siyaset adamıdır.

İzmir'in ünlü Eşrefpaşa semti onun adını taşımaktadır. II. Abdülhamid'in tahta çıkışının 25. yıldönümü vesilesiyle Konak Meydanı'nda inşa edilmiş olan ve günümüzde İzmir'in sembolü haline gelmiş İzmir Saat Kulesi onun da katkılarıyla yapılmıştır. 1820-1894 yılları arasında yaşamış, Trabzon ve Selanik valilikleri yapmış, Namık Kemal'e Namık adını vermiş, kendi divanı bulunan bir şair de olan Aslanpaşazade Eşref Paşa ile karıştırılmamalıdır. Şehit Orgeneral Eşref Bitlis de, yaygın surette, Eşref Paşa olarak anılmaktadır.

Mehmet Eşref Paşa, Suriye Vali Muavini iken Hicaz'a sık sık gittiği için "Hacı" lakabıyla anılıyordu. 1895'te vekaleten İzmir Belediye Meclisine reis olarak atanan Eşref Paşa, Mart 1896'da (vilayet meclisi üyesi olarak belediyede asli görev sahibi olması geçerli mevzuata aykırı olmasına rağmen) İzmir Valisi Kıbrıslı Mehmet Kâmil Paşa tarafından uyumlu çalışılabileceği düşüncesiyle desteklenerek İzmir Belediye Reisi olmuş ve sağlık nedenleriyle ayrıldığı Mart 1907'ye kadar bu görevde kalmıştır.

Belediye reisliği döneminde kadar şehir için pek çok hayırlı işe imza atmıştır. Eşref Paşa'nın en önemli girişimi bugün Fevzipaşa Bulvarı olarak anılan geniş caddenin açılışını ancak planlamak oldu. Bu bulvarın açılışı ancak Cumhuriyet döneminde gerçekleşti. Ayrıca, İkiçeşmelik'ten Yağhaneler'e uzanacak şekilde açtırdığı caddeye bir Eşrefpaşa Camii de yaptırmasıyla, adını bugüne taşıyan semtin ismi konulmuştur.

Eşref Paşa'yı özellikle kentin yoksul Müslüman ve Musevileri çok sevdi ama sevmeyenlerin başında üzerinde baskısını arttırdığı esnaf geliyordu. Çünkü İzmir'de bugün de sorun olan kayıt dışı ekonominin üzerine giden Eşref Paşa yerel yönetime gelir sağlamak için esnafa vergi üzerine vergi bindirmişti.

Bugün Belediye'ye ait hastaneye adını veren Eşref Paşa sağlık alanında önemli hizmetlere imza attı. Halen Konak Meydanı'nın özgün hali bozulmamış tek binası olan ve Kadın Hastalıkları ve Doğum Hastanesi olarak kullanılan Gureba-i Müslimin Hastanesi'ni Eşref Paşa geliştirdi. Ayrıca İzmir'de bir hastane ismini taşımaktadır. İzmir zamanında veba hastalığına çok kurban vermişti. Bunu çok iyi bilen Eşref Paşa fakir Müslümanlar için çok büyük bir hastane kurulması için bizzat çalışırken, yoksul Yahudi ve Rumların yaşadıkları aile evleri olan Yahudihane ve Rumhane gibi yerlerde sık sık temizlik denetimleri yapıldı.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Piriştina</span> Türk politikacı (1952–2004)

Ahmet Piriştina, Türk siyasetçi. 1999 ve 2004 yılları arasında İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığı görevini sürdürmüştür.

Şair Eşref,, Türk şair ve kaymakam.

<span class="mw-page-title-main">Halil Rifat Paşa</span> 206. Osmanlı sadrazamı

Halil Rifat Paşa II. Abdülhamid saltanatında, 7 Kasım 1895-9 Kasım 1901 tarihleri arasında sadrazamlık yapmış, bunun öncesinde de Sivas ve İzmir valilikleri hizmetlerinde bulunmuş bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Yüzellilikler</span> Türkiyeden sürgün edilen İtilaf işbirlikçileri

Yüzellilikler, Türk Kurtuluş Savaşı sonrası düşman iş birlikçisi olarak görülen ve Türkiye'den sürgün edilen, hepsi üst düzey makamlarda yer alan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına verilen isimdir.

<span class="mw-page-title-main">Şişli</span> İstanbul ilçesi (Avrupa Yakası)

Şişli, İstanbul ilinin Avrupa Yakası'nda yer alan bir ilçesidir. 25 mahallesi bulunan Şişli, doğuda Beşiktaş, kuzeyde ve batıda Kâğıthane ve güneyde Beyoğlu ilçeleri ile komşudur.

<span class="mw-page-title-main">İzmir'in Kurtuluşu</span> İzmirin Yunan işgalinden kurtuluşu

İzmir'in Kurtuluşu, 26 Ağustos'ta başlayan Büyük Taarruz harekâtı sonucu Türk ordusunun Yunan işgali altındaki İzmir'e 9 Eylül 1922'de girmesini belirten tarih terimidir.

<span class="mw-page-title-main">Doktor Nâzım</span> Türk doktor, siyasetçi ve bürokrat

Doktor Nâzım veya Selanikli Mehmed Nazım Bey, Türk siyasetçi, hekim, 22 Temmuz 1918-8 Ekim 1918 arası Maârif Nazırı ve 1915-16 dönemi Fenerbahçe SK fahri başkanı. İttihat Terakki Cemiyeti'nin kurucu liderlerinden ve Jön Türk Devrimi'nin öncü isimlerindendir. Askeri Tıbbiye'de okuduğu dönemlerde, daha sonrasında Osmanlı İmparatorluğu'nun bir dönemine hükmedecek İttihat Terakki Fırkası'nın ve Teşkîlât-ı Mahsûsa'nın kurulmasında, örgütlendirilmesinde ve Osmanlı toplumunda büyük bir dönüşüm sağlayan meşrutiyetin yeniden ilanında oldukça önemli rol almış birkaç yöneticisi arasındadır.

<span class="mw-page-title-main">Katipzade ailesi</span>

Katipzade ailesi 18. yüzyıl ikinci yarısında İzmir'de ayan sıfatı ile güçlenmiş ve bu gücünü 19. yüzyıl ilk çeyreğine kadar sürdürmüş bir ailedir.

<span class="mw-page-title-main">Güzelyalı, Konak</span> İzmirin Konak ilçesine bağlı bir mahalle

Güzelyalı, İzmir ilinin Konak ilçesine bağlı bir mahalledir. İlçenin batıya uzanan sahil kesiminde yer alır. İnönü Caddesi ve Mustafa Kemal Sahil Bulvarı arasında kalır. Mithatpaşa Caddesi bu iki caddeye paralel olarak mahalle içinden geçmektedir. 2022 itibarıyla 17.512 kişilik nüfusa sahip olan mahalle Konak'ın en kalabalık mahallesidir.

<span class="mw-page-title-main">Cemil Topuzlu</span> Türk cerrah ve siyasetçi

Cemil Topuzlu, Türkiye'de modern cerrahinin kurucusu hekim, yönetici ve İstanbul eski Belediye Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Neyzen Tevfik</span> Türk neyzen ve şair

Tevfik Kolaylı [24 Mart 1879 ; Bodrum, Muğla - 28 Ocak 1953; İstanbul] ya da yaygın bilinen adıyla Neyzen Tevfik, taşlamalarıyla tanınan Türk neyzen ve şairdir. Taşlama kitaplarının yanı sıra, çeşitli taksimler ve saz semailerinin bestecisi olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Hacıhüsrev</span>

Hacıhüsrev, İstanbul, Beyoğlu İlçesi'nde semt. İstiklal Mahallesi'nin Hacı Ahmet Mahallesi'ne komşu olduğu batı kesiminde yer alır. Semt adını buradaki Hacı Hüsrev Caddesi'nden alır. Bu cadde Ali Kabuli Caddesi Feriköy'e çıkan Yay Meydanı Caddesi'ne bağlanır. Doğudaki Hacı Ahmet Bostanı Sokağı ile batıdaki Piyale Paşa Bulvarı arasında yükselen sırtta bulunan yerleşme alanı günümüzde Hacıhüsrev olarak adlandırılır. Hacıhüsrev kuzeyde Feriköy Mezarlığı ile sınırlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Eşrefpaşa, Konak</span>

Eşrefpaşa, İzmir ilinin Konak ilçesinde bulunan tarihi semt.

Yeşilyurt, İzmir ilinin Karabağlar ilçesinde bir semt. İzmir'in en merkezi ve en büyük semtlerinden biridir. Semt eskiden ayrı bir belediyelik, ardından Konak Belediyesi'ne bağlı bir şube müdürlüğü haline getirildikten sonra, Karabağlar'a bağlanması ile şube müdürlüğü niteliğini de kaybetmesine rağmen ilçenin en önemli yerlerindendir.

<span class="mw-page-title-main">Konak Camii</span> İzmir, Türkiyede bir cami

Konak Camii, bilinen diğer adıyla Yalı Camii, Türkiye'nin İzmir şehrinde yer alan bir camidir. Konak ilçesinde, kent merkezindeki Konak Meydanı'nda konumlanır.

<span class="mw-page-title-main">Hamamönü, Altındağ</span> Ankarada tarihi bir semt

Hamamönü, Ankara ilinin Altındağ ilçesinde bulunan ve Ankara'nın en eski yerleşimlerinden biri olan tarihî bölge.

Eşrefpaşa Camii, adını banisi olan Osmanlı dönemi valilerinden Hacı Mehmet Eşref Paşa'dan alan, İzmir'in Konak ilçesinde bulunan cami.

Eşrefpaşa Hastanesi, İzmir'de yer alan bir hastanedir.

<span class="mw-page-title-main">Mithatpaşa, Konak</span>

Mithatpaşa, İzmir ilinin Konak ilçesine bağlı bir mahalledir. İlçenin batı yönüne uzanan sahil sırasında batıda Çankaya, doğuda Akın Simav ile Kemal Reis mahalleleri arasında yer alır. Kara tarafından ise Murat Reis Mahallesi ile çevrilidir. Mustafa Kemal Sahil Bulvarı ile ona paralel seyreden Mithatpaşa Caddesi mahalleyi boydan boya kat etmektedir. Yine bu caddelere paralel olarak daha karadan ilerleyerek mahalleye uzanan Şehit Nihatbey ve Halil Rifatpaşa caddeleri mahalledeki 181 Sokak'a açılarak son bulur. Halil Rifatpaşa Caddesi Kemal Reis Mahallesi ile sınırını oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Tuzcu, Konak</span>

Tuzcu, İzmir ilinin Konak ilçesine bağlı bir mahalledir.