İçeriğe atla

Hacı Abdullah Lokantası

Koordinatlar: 41°02′07″K 28°58′49″D / 41.03528°K 28.98028°D / 41.03528; 28.98028
Hacı Abdullah Lokantası
Harita
Genel bilgiler
AdresAtıf Yılmaz Caddesi No:9/A 80070 Beyoğlu
Şehirİstanbul
ÜlkeTürkiye
Koordinatlar41°02′07″K 28°58′49″D / 41.03528°K 28.98028°D / 41.03528; 28.98028
Açılış1888
Resmî site

Hacı Abdullah Lokantası, İstanbul'da Karaköy rıhtımında 1888 yılında açılmış lokanta.

İstanbul'da hizmet veren en eski lokantalardandır. Avrupa'da lokantacılık kültürünün genişlediğini fark eden Osmanlı Sultanı II. Abdülhamit'in İstanbul'da da şık bir mekânın açılması arzusu üzerine kurulmuştur.[1] Kurulduğu devirde Abdullah Efendi adında bir usta tarafından yönetilen işletme, ustadan çırağa devredilerek devam etmektedir.[2]

Lokantada çırak olarak çalışmaya başlayan personelin zamanla yetiştirilerek usta yapılması geleneği sürdürülür ve menülerde çok büyük değişiklikler yapmadan hizmet sunulur. Lokantanın hafızasındaki 1500 dolayında tarif vardır; bu tariflerden 150 kadarı dönüşümsel olarak konuklara sunulmaktadır.[1]

Tarihçe

Abdullah Efendi

Yerli ve yabancı konukların evlerde, konaklarda, saraylarda ağırlandığı, lokantacılık kültürünün olmadığı Osmanlı toplumunda Avrupa'daki gibi bir lokantacılık kültürünün gelişmesini arzulayan Sultan II. Abdülhamit'in arzusu ile Karaköy rıhtımında 1888 yılında "Victoria" adı ile açılmıştır.[1] Lokantanın başına, saray mutfağı aşçılarından Abdullah Efendi geçirilmiş ve müdavimleri lokantaya "Victoria" değil, "Abdullah Efendi Lokantası" demişlerdir.[1] Uzun yıllar İstanbul'u ziyaret eden yabancı resmî ve özel heyetler Karaköy rıhtımındaki Abdullah Efendi Lokantası'nda ağırlanmıştır.

Lokanta, 1905 yılında lokanta Beyoğlu'na taşınıdı ve İstiklâl Caddesi üzerinde bulunan Rumeli Han'ının zemin katında hizmet verdi. Abdulah Efendi'nin ölümünden sonra lokantayı oğlu Hikmet Abdullah işletti.[1] Bir dönem Emirgan'da geniş bir bahçe içinde hizmet verildi. Onun ölümünden sonra lokanta işletilemedi; 1980'li yılların sonuna doğru kapandı.[3]

Hacı Salih

Daha öne Abdullah Efendi Lokantası'nda çalışan Hacı Salih Efendi, 1943 yılında Sadri Alışık Sokağı'nda (eski adı ile Bursa Sokağı veya Ahududu Sokağı) açtığı "Hacı Salih Lokantası" adlı lokantada Hacı Abdullah Lokantası geleneğini sürdürdü. Lokanta, 1958 yılında Ağa Camii yanındaki Sakızağacı Caddesi'ne taşındı. Hacı Salih Efendi yaşlandığında işletmeyi çırakları üstlendi.

Abdullah Korun

1982'e Hacı Salih Efendi'nin ölümü üzerine lokantanın müdavimlerinden Ferit İntiba işletmeyi satın aldı ve alkollü bir lokanta olarak işletmek istedi.[2] 1967'den beri lokantada çalışan Abdullah Korun ve arkadaşları, alkollü işyerine çalışmak istemedikleri için işten ayrıldı; ancak bir 1983'te eski menü ve eski usulde çalışmak üzere anlaşarak tekrar lokantaya döndüler.[3] Lokantanın adı yeniden "Abdullah Efendi Lokantası" oldu. Abdullah Korun ve onunla birlikte Hacı Salih'in yanında çalışan arkadaşları Rasim Akcan, Fahri Gündüz ve Mehmet Gülen 1989'da işletmenin yarı hissesini, 1994'te tamamını aldı.[3]

1986 yılında itibaren Konya Kültür ve Turizm Derneği tarafından düzenlenen Birinci Milletlerarası Yemek Kongresi, Abdullah Efendi Lokantası'nda gerçekleşti.

Lokanta, 2016 yılında Zorlu Center'da[4] ve Ankara'da Orman Genel Müdürlüğü'nde şube açtı.[5][6]

Kaynakça

  1. ^ a b c d e Güldemir, Osman (2014). "1888'den Günümüze Hacı Abdullah Lokantası" (PDF). II. Disiplinlerarası Turizm Araştırmaları Kongresi Bildiri Kitabı. 9 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 4 Nisan 2023. 
  2. ^ a b Erkara, Oğuz (22 Mart 2018). "Hacı Abdullah - 1888". 100 Tarihi Lokanta. 22 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2023. 
  3. ^ a b c Akı, Volkan (29 Haziran 2016). "Hacı Abdullah yurt dışına açılıyor". Dünya gazetesi. 3 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2023. 
  4. ^ "128 yıldan sonra ilk şubesini açtı". Gazete Vatan. 2 Nisan 2016. 9 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2023. 
  5. ^ Codingest (22 Kasım 2020). "BİR OSMANLI MUTFAĞI: HACI ABDULLAH LOKANTASI". RestoranKuruyorum.com. 20 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2023. 
  6. ^ "Tarihçemiz - Hacı Abdullah". www.haciabdullahankara.com.tr. 28 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2023. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

Hâlidîlik, İslam'ın Sünnîlik mezhebine bağlı bir tarîkat olan Nakşibendîliğin en yaygın kollarından biridir. Kol, adını Kürt İslam âlimi Halid Bağdadî'den alır. Türkiye'de etkinlik gösteren Nakşibendî şeyhleri genellikle Halidî'dir.

Silahdar Karavezir Seyyid Mehmed Paşa , I. Abdülhamid saltanatında, 22 Ağustos 1779-20 Şubat 1781 tarihleri arasında bir yıl beş gün sadrazamlık yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

Bostancıbaşı Deli Abdullah Paşa,, II. Mahmud saltanatında 10 Kasım 1822 - 30 Mart 1823 tarihleri arasında dört ay sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

Burdurlu Derviş Mehmed Paşa, (1765 - 1837, Yenbu, Hicaz II. Mahmud saltanatı döneminde 5 Ocak 1818 - 5 Ocak 1820 tarihleri arasında iki yıl bir gün sadrazamlık yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Abdullah Servet Akdağ</span> TBMM 1. Dönem Bursa Milletvekili

Şeyh Abdullah Servet Efendi TBMM 1. Dönem Bursa milletvekilliği yapmış, Nakşibendi Şeyhi sıfatıyla İrşad Heyetleri ve Yeşil Ordu Cemiyeti konularında faaliyetleri bulunmuş, Cumhuriyet'in ilanından sonra Türkiye adına yurtdışı faaliyetleri de yürütmüş bir din adamıdır.

Zürafa Sokak, İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde yer alan ve Alageyik ile Yüksek Kaldırım sokaklarıyla birlikte eskiden üzerinde yer almış genelevleri ile tanın bir çıkmaz sokaktır. Sokak, Karaköy semtinde, Karaköy İskelesi'nin hemen arkasında yer alır. Surp Pırgiç Ermeni Katolik Kilisesi bu sokaktadır. Sokağın yakınında Saint Benoît Fransız Lisesi ve bir Gürcü sinagogu vardır. 2020^'de genelevler kapatılmış, 2022'de ise bölgedeki yapılar yıkılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ayazma Camii</span>

Ayazma Camii, İstanbul'un Üsküdar ilçesinin Aziz Mahmud Hüdayi Mahallesi'nde yer alan, Osmanlı Dönemi'nden kalma tarihi bir camidir. 26. Osmanlı Padişahı III. Mustafa tarafından, annesi Mihrişah Emine Sultan ve ağabeyi Şehzade Süleyman adına yaptırılmıştır. Mimarı Mehmed Tahir Ağa'dır. Yapımına 1758 yılında başlanan cami, 2 yıllık inşaat sürecinden sonra 1760 yılında ibadete açılmıştır. Cami mimari olarak Osmanlı ve Barok esintilerini yansıtmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Tokatlıyan Oteli</span>

Hotel M. Tokatlıyan, İstanbul, Beyoğlu'nda İstiklal Caddesi üzerinde hizmet vermiş tarihî otel. 1909'da hizmete giren Tokatlıyan Oteli, o dönemde Avrupa ve Ortadoğu'nun en lüks otellerinden birisi ve İstanbul'un Pera Palas'tan sonra en büyük oteliydi. Tarabya'da da bir yazlık şubesi bulunuyordu.

Hacı Hüsam Efendi, Osmanlı devlet görevlisi.

<span class="mw-page-title-main">Fransız mutfağı</span> maestro

Fransız mutfağı, Fransa'da geliştirilmiş, zenginliği ve çeşitliliğiyle ünlü, yemek pişirmenin sanatsal yönünü ön plana çıkaran bir ulusal mutfaktır. Fransız mutfağının kökeni Orta Çağına uzanır.

<span class="mw-page-title-main">İstanbul Limanı</span>

İstanbul Limanı, İstanbul'un Beyoğlu ilçesinde Karaköy ve Fındıklı semtleri arasında yer alır. İstanbul Boğazı kıyısında, Salıpazarı ve Galata rıhtımı olarak ayrılan iki bölümden oluşur.

Tavaşi Hasan Ağa Camii ya da İnadiye Camii, İstanbul'un Üsküdar ilçesinin Ahmediye Mahallesi'nde yer alan, Osmanlı Dönemi'nden kalma tarihi bir cami. Sokullu Mehmet Paşa'nın hazinedarı olan Tavaşi Hasan Ağa tarafından yaptırılmıştır. Yapımına 1587 yılında başlanan cami, 1 yıllık inşaat sürecinden sonra 1588 yılında ibadete açılmıştır. Cami mimari olarak Osmanlı esintilerini yansıtmaktadır.

Karpiç Lokantası , Ankara'nın Altındağ ilçesine bağlı Ulus semtinde 1928 yılında şehrin ilk modern lokantası olarak hizmete giren ve 1953'te kapanmasına kadar şehrin sosyal yaşamında çok etkili olan lokantadır.

<span class="mw-page-title-main">Esnaf lokantası</span> küçük, genellikle sadece tencere yemekleri satan aşçı dükkanı

Esnaf lokantası, Türkiye'de şehirlerde mahalle aralarında, çarşılarda, ara sokaklarda, esnaf ve işçilerin yoğun oldukları yerlerde, ev yemeklerini makul fiyatlarla müşterilerine sunan küçük işletmedir.

<span class="mw-page-title-main">Gül Konağı</span>

Zile Gül Konağı veya eski ismiyle Tahir Efendi Konağı olarak bilinir. Tokat'a bağlı Zile'nin Kislik mahallesinde Hacı Tahir Efendi Sokağında yer alan konak, geleneksel mimarinin en güzel örneklerinden biridir. Tarihi doku olarak bozulmamış ve tarihi sokak dokusuna sahip olan mekan, özgün mimari ve işlemeli ahşap doğramalarına sahiptir. Konak günümüzde Zile Belediyesi tarafından restore edildikten sonra ihale edilmiş olup, restoran olarak hizmet vermektedir.

Ayşe Tükrükçü Türk iş insanı, aktivist ve hayırsever.

Kent Lokantası, düşük gelirli kişilerin yemek ihtiyacını karşılamak için İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından işletilen restoranlardır. İlk lokanta 2022 yılında İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu yönetimi altında Çapa'da açıldı. Ağustos 2024 itibarıyla 15 tane Kent Lokantası olup, bu sayının 39'a çıkartılması planlanmaktadır. Lokantalarda menü fiyatı İstanbulkart'la ödeme yapılırsa 35, nakit ve kredi kartı ile yapılırsa 40 Türk lirası olmaktadır. AK Parti belediyesi olan Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Kent Lokantası benzeri uygulamalara başlamıştır. 31 Mart 2024 Yerel Seçimleri'nde CHP kazandığı tüm belediyelerde bu uygulamayı uygulayacağını duyurmuştur. Ayrıca Şişli ve Tuzla gibi belediyelerde "Gezici Kent Lokantası" projesini hayata geçirdi.

Güzelyurt Lokantası veya Güzelyurt Restoran, 1928 yılında kurulmuş, Erzurum'da faal olan en eski restorandır.

Karadeniz Lokantası, Ankara'nın Ulus semtinde 1934-1994 yılları arasında hizmet vermiş bir restorandır.

Hüsrev Lokantası, 1929 yılından beri Rize'nin Çayeli ilçesinde faaliyet gösteren bir restorandır. Çayeli'nde restoran kültürünü başlatan Hüsrev Lokantası, İspir fasulyesinin Çayeli kuru fasulyesi olarak bilinmesini sağlamıştır. Hüsrev'den etkilenerek Çayeli'nde açılan kurufasulyecilerden en bilineni 1973 yılında açılan Lale Lokantası'dır.