İçeriğe atla

Hacimlerine göre en büyük göller listesi

Baykal Gölü (Bajkal) Dünyanın En Derin Gölü

Hacimlerine göre en büyük göller listesi dünyada 100 km³'ten daha fazla su hacmi olan ve su hacmine göre sıralandırılan doğal göller listesidir.[1] Bir gölün su hacmini tespit etmek gayet zor bir uğraştır ve "batymetrik veriler" toplamak gerektirir. Onun için bazı ıssız alanalarda bulunan göller hakkında bilgiler yaklaşım şeklindedir. Göllerin su hacimleri yıl içinde ve daha uzun zaman içinde değişim gösterir. Bu özellik kurak iklimli arazilerde bulunan tuz gölleri için çok barizdir. Bu nedenle değişik inanılır kaynaklar göllerin su hacmi hakkında değişik farklı bilgiler vermektedirler, Bu maddeye kaynak 1980 basımı The Water Encyclopedia adlı ansiklopedidir.

Liste

Kıta renk anahtarı
Afrika Asya Avrupa Kuzey Amerika Okyanusya Güney Amerika Antarktika
İsim Ülke Bölge Yüzey alanı (km²) Su Hacmi (km³)
1. Hazar Denizi[2]) Azerbaycan, Rusya, Kazakistan, Turkmenistan, Iran 371.000 78.200
2. Baykal Gölü[3]Rusya Sibirya 31.722 23.600
3. Tanganyika Gölü Tanzanya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Burundi, Zambya 32.900 18.900
4. Superior GölüBirleşik Amerika, Kanada Michigan, Minnesota, Ontario, Wisconsin 82.100 11.600
5. Malavi GölüMalavi, Mozambik, Tanzanya 29.600 7.725
6. Vostok GölüAntarktika [4]15690 5.400 ± 1.600
7.[5][6][7][8]Michigan GölüBirleşik Amerika Michigan, İllinois, Wisconsin, İndiana. 58.000 4.920
8. Huron GölüBirleşik Amerika, Kanada Michigan, Ontario 59.600 3.540
9. Victoria GölüTanzanya, Uganda, Kenya 68.800 2.700
10. Büyük Ayı GölüKanada Kuzeybatı Toprakları 31.153 2.236
11. Issık Gölü Kirgizistan 6.236 1.730
12. Ontario GölüKanada, Birleşik Amerika New York, Ontario 18.960 1.710
13. Büyük Esir GölüKanada Kuzeybatı Toprakları 27.200 1.580
14. Ladoga GölüRusya 17.700 908
15. Titicaca Gölü Bolivya, Peru 8.372 893
16. Van Gölü[9]Türkiye Doğu Anadolu 3.755 607
17. Kivu GölüRuanda, Demoktratik Kongo Cumhuriyeti 2.700 569
18. Erie GölüBirleşik Amerika, Kanada Michigan, Ohio, Ontario, Pennsylvania, New York 25667 545
19. Khövsgöl Moğolistan 2.760 480
20. Maracaibo Gölü[10]Venezuela 13.210 280
21. Onega GölüRusya 9.700 295
22. Toba Gölü[11]Endonezya (Sumatra) 1.130 240
23. Argentino GölüArjantin 1.466 219,9
24. Turkana GölüKenya 6.405 204
25. Nipigon GölüKanada Ontario 4.848 165
26. Vänern Gölüİsveç 5.650 153
27. Tahoe GölüBirleşik Amerika Kaliforniya, Nevada 496 151
28. Ölü DenizÜrdün, İsrail 810 147
29. Albert Gölü Uganda, Demokratik Kongo Cumhuriyeti 5.300 132
30. Winnipeg GölüKanada Manitoba 24.514 127
31. İliamna Gölü Birleşik Amerika Alaska 2.622 115
32. Nettilling Gölü Kanada Nunavut (Baffin Adası) 5066 114
33. Balkaş GölüKazakistan 16.400 112
34. Athabasca GölüKanada Alberta, Saskatchewan 7.850 110
35. Nicaragua Gölü Nicaragua 8.264 108

1960'ta Aral Gölü 1.100 km³) su hacimi bakimdan dunyanin 12. büyüyk gölü idi. Fakat 2007'ye kadar kuruyarak eski hacminin üçte birine kadar çekilmiș ve hiçbiri bu listeye giremiyecek kadar nispeten kūçūk üç göl haline parçalanmıştır [12]

Kıtalara göre en büyük hacimli göller

Notlar

  1. ^ Bu liste doğal olmayan insan yapısı baraj göllerini içine almaz.
  2. ^ Hazar Denizi genel olarak coğrafyacılar, biyologlar ve tatlı su bilimcileri (limnologlar) tarafından gayet büyük etrafı kara ile çevrili bir tuz gölü olarak kabul edilmektedir. Başka deniz veya okyanuslara çıkan ayağı bulunmamaktadır ve Aral Gölü, Büyük Tuz Gölü ve Van Gölü diğer kapalı havzalı ama yüzey alanı nispeten çok daha küçük diğer tuz göllerine kıyaslanabilir. Fakat Hazar Denizi'nin gayet büyük olması bazı maksatlar için bir deniz olarak kabul edilmesi bilimsel modelleme için daha uygun olmaktadır. Jeoloji görüşüne göre Hazar Denizi, aynı Karadeniz ve Akdeniz gibi ayanı gayet eski olan Tetis Denizi kalıntıları olarak bir küçük okyanus olarak görülmesi uygun görülmektedir. Hazar Denizi'nin bir deniz mi yoksa bir göl mü olduğu ayrımının yapılıp politik olarak kabul edilmesi uluslararası siyaset bakımından ve uluslararası hukukun uygulanması açısından çok önemli sonuçlar ortaya çıkartmaktadır.
  3. ^ Baykal Gölü dunyanın en derin gölüdür ve ayni zamanda su hacmi bakımından dünyanın en büyük tatlı su gölü niteliği taşır.
  4. ^ Vostok Gölü bir buzulaltı gölüdür.
  5. ^ Michigan Gölü ve Huron Gölü çok zaman birbirinden ayrı iki göl olarak kabul edilirler. Fakat bazen bu iki göl birlikte, 8.443 (km3) su hacmi olan, Michigan-Huron Gölü olarak tek bir göl olarak ele alınırlar ve bu halde dünyada 8. büyük göl sırasına geçerler. Buna başlıca neden Michigan Gölü ile Huron Gölü'nü birbirine bağlayan Mackinac Boğazı'nın doğal derin su bağlantısı olması ve iki gölun birlikte yükselme ve alçalma göstermesidir.
  6. ^ Record Low Water Levels Expected on Lake Superior 15 Ekim 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Ağustos 2007. s.6
  7. ^ "Great Lakes Map". Michigan Department of Environmental Quality. 4 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Eylül 2012. 
  8. ^ "Largest Lake in the World". geology.com. 10 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2012. 
  9. ^ Degens, E.T.; Wong, H.K.; Kempe, S.; Kurtman, F. (Haziran 1984), "A geological study of Lake Van, eastern Turkey", International Journal of Earth Sciences, Springer, 73 (2), s. 701–734, doi:10.1007/BF01824978, 16 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 3 Haziran 2013 
  10. ^ Maracaibo Gölü genel olarak bir göl olarak kabul edilmektedir. Fakat coğrafyacılar ve jeologlar tarafından bir Karayipler Denizi körfezi olarak görülmektedir. Rakımı deniz seviyesindedir; tuzlu su doludur ve kuzey kenarından Karayipler Denizi'ne açılan dar bir boğaz bulunmaktadır.
  11. ^ Endonezya Hint Okyanusu ve Pasifik Okyanusu'na kıyıları olan adalardan oluşur. Genellikle Sumatra adası ve Tob Gölü Asya kıtasının bir parçası kabul edilir. Fakat Okyanus adaları olduğu için Okyanusya kıtasına da bağlı olduğu kabul edilmektedir.
  12. ^ Philip Micklin; Nikolay V. Aladin (Mart 2008). "Reclaiming the Aral Sea". Scientific American. 11 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2008. 

Ayrıca bakınız

  • Alanlarına göre Dünya'nın en büyük gölleri
  • Dünyada en derin göller listesi
  • Avrupa'da en büyük göller listesi

Dış bağlantılar

  • van der Leeden; Troise; Todd (1990), The Water Encyclopedia (2. ed.), Chelsea, MI: Lewis Publishers, s. 198–200

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Avrasya</span> bir bütün olarak Avrupa ile Asya

Avrasya, Avrupa ile Asya'yı kapsayan coğrafi bölgeye verilen isim.

<span class="mw-page-title-main">Vostok Gölü</span> Antartikada bulunan buzaltı gölü

Vostok Gölü, Antarktika'da bulunan 140'tan fazla buz altı gölünün en büyüğüdür. Rusya'nın Vostok İstasyonu'nun altındadır. Doğu Antarktik Buz Tabakası'nın orta bölgelerinde bulunur. Buz tabakasının yüzeyinin rakımı 3488 metredir, göl ise buz yüzeyinin 4000 metre kadar derininde yer almaktadır ve bu da deniz seviyesinden 500 metre daha derinde olduğu anlamına gelmektedir. Bu tatlı su gölü 15,690 kilometrekarelik bir yüzölçümüne sahiptir ve 5,400 kilometreküplük bir hacme sahip olduğu tahmin edilmektedir. Andrey Kapitsa tarafından 1959-64 yılları arasında yapılan sismik araştırmalar sırasında keşfedilmiştir. Üzerindeki buz son 400,000 yılın paleoklimatolojik kayıtlarını barındırsa da göl suyu 15 ila 25 milyon yıldır izole durumdadır.

<span class="mw-page-title-main">Hazar Denizi</span> Dünyanın en büyük gölü

Hazar Denizi dünyanın en büyük gölü veya eksiksiz bir deniz olarak sınıflandırılan dünyanın en büyük iç su kütlesidir. Adını Hazar Kağanlığı'ndan almıştır. Güneydoğu Avrupa ve güneybatı Asya'dadır ve dünyanın en büyük tuzlu su gölüdür. Hem deniz, hem de göl özelliklerini taşımaktadır. Petrol yataklarınca zengindir. Tektonik göllere örnektir. Endoreik bir havza olarak, Avrupa ile Asya arasında, Kafkasya'nın doğusunda, Orta Asya'nın geniş bozkırlarının batısında ve Batı Asya'daki İran platosunun kuzeyinde yer almaktadır. Denizin yüzey alanı 371.000 km2 ve hacmi 78.200 km3'tür. Tuzluluk oranı yaklaşık %1,2 olup, bu oran çoğu deniz suyunun tuzluluğunun yaklaşık üçte biri kadardır. Kuzeydoğuda Kazakistan, kuzeybatıda Rusya, batıda Azerbaycan, güneyde İran ve güneydoğuda Türkmenistan ile sınırlanmıştır. Hazar Denizi çok çeşitli canlı türlerine ev sahipliği yapmaktadır ve en çok havyar ve petrol endüstrileriyle tanınmaktadır. Petrol endüstrisinden kaynaklanan kirlilik ve Hazar Denizi'ne akan nehirler üzerine inşa edilmiş barajlar, denizde yaşayan organizmaları olumsuz etkilemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Aral Gölü</span> Kazakistanda çoğu kurumuş olan bir göl

Aral Gölü, Kazakistan - Karakalpakistan (Özbekistan) sınırları içinde olan göldür. Önceki yıllarda 68.000 km² yüz ölçümüyle Asya'nın ikinci, dünyanın dördüncü büyük gölüydü. Son yıllarda aşırı sulama nedeniyle eski yüzölçümünün %90'ını kaybetmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Deniz</span> büyük ve genellikle tuzlu su

Deniz, bir okyanus ile bağı olan ve büyük bir alanı kaplayan ve genellikle tuzlu olan su kütlesi. Terim genellikle okyanus terimi yerine de kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Baykal Gölü</span> Dünyanın en derin gölü

Baykal Gölü, dünyanın en derin gölü olarak anılmaktadır. Sibirya'nın güneyinde, İrkutsk Oblastı ve Buryatya arasında yer alır. İrkutsk şehrinin yakınında bulunan göl, "Sibirya'nın Mavi Gözü" diye adlandırılır. Yüzölçümü yaklaşık 31.722 km²'dir. Uzunluğu 636 km, en geniş yeri 79,5 km'dir. Gölün tabanı deniz seviyesinin yaklaşık 1285 m altındadır. Gölün dibindeki tortul kayaçların yaklaşık 7 km kalınlığında olduğu tahmin edilmektedir. Bu da gölün yeryüzündeki en derin yarıklardan biri olduğunu göstermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Büyük Göller</span> Kuzey Amerikada göller grubu

Büyük Göller, Kuzey Amerika'da, Kanada-Amerika Birleşik Devletleri sınırında bulunan birbirine bağlı 5 tatlısu gölünden oluşan göller grubuna denir. Bu bölge, dünyadaki en büyük tatlı su havzasıdır. Saint Lawrence Nehri ile Atlas Okyanusu'na bağlanır. Büyük göller yöresi Chicago, Detroit ve Toronto gibi büyük şehirlere ev sahipliği yapar.

<span class="mw-page-title-main">Balkaş Gölü</span>

Balkaş Gölü Orta Asya'da bir göldür. Aral Gölü'nden sonra Orta Asya'nın en büyük ikinci gölüdür. 45°4′ Kuzey 76°2′ Doğu koordinatları üzerinde yer alır. Beslendiği başlıca kaynaklar İli Irmağı, Karatal Nehri, Lepsi Irmağı, Aksu Irmağı ve Ayagöz Nehri'dır. Toplam su havzası 413,000 km²dir. Kazakistan sınırları içerisinde bulunur, maksimum uzunluk 605 km, maksimum genişlik ise doğuda 74 km, batıda 19 km'dir. Yüzölçümü 16.996 km²dir. En derin noktası 25,6 metre iken ortalama derinlik 5,8 metredir. Toplam kıyılarının uzunluğu 2.385 km'dir. Denizden yüksekliği 341,4 metredir.

<span class="mw-page-title-main">Michigan Gölü</span>

Michigan Gölü, ABD'deki beş Büyük Göller'den biri.

<span class="mw-page-title-main">Ceyhun</span> Orta Asyanın en uzun nehirlerinden biri

Ceyhun Alp ya da Amuderya, Orta Asya'nın en uzun ırmaklarından biridir. Ceyhun, Afganistan'dan, Pamir ve Hindukuş dağlarının kesiştiği yerden, yaklaşık 4950 m rakımdaki kaynağından Aksu adı altında doğarak batıya doğru ilerler ve kuzeyden, başlıca Pamir Vahan suyu, Kızılsu (Vahş/Uranovodsk), Kâfirnihân ve Surhân, güneyden de Kökçesu kollarını kendisine katarak Kunduz-Belh hizasında kuzeybatıya döner. Bu dönüşten sonrası bir bölümü çöller ve stepler içinde kurak iklim kuşağından geçerek, hiçbir kol kendisine katılmadan kuzeybatı yönünde ilerler ve sonunda değişik kollara ayrılarak Aral Gölü'ne suyunu boşaltır. 2540 km uzunluğundaki ırmağın kıyılarında tarih boyunca önemli yerleşim merkezleri kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Tuz gölü</span> Yüksek tuz konsantrasyonuna sahip karayla çevrili su kütlesi

Tuz gölü, deniz suyu gövdesinin kara ile çevrilmesi sonucu oluşmuş tuz oranı yüksek göllerin yaygın adıdır. Tuz gölleri yoğun bir tuz kütlesine sahiptirler. Diğer mineraller de önemli derecede pek çok gölden daha yüksektir. Tuzun her bir litresinde en az 3000 miligram olarak sıklıkla tanımlanır. Pek çok durumda deniz suyundan daha fazla tuz konsantrasyonuna sahiptir.

Alanlarına göre Dünya'nın en büyük gölleri listesi, yeryüzünde yüzölçümü büyüklüğüne göre göllerin sıralanmış bir listesidir. Bu listeye yüzey ölçümü 3000 m. ve daha fazla olan göller dahil edilmiştir. Buna göre yüzey ölçümü bakımından dünyanın en büyük gölü 5 ülkenin kıyısı bulunan Hazar Denizi'dir. Türkiye'nin en büyük gölü olan Van Gölü bu listeye girmemiştir. Bu liste havzaları ve haliçleri içermez. Bazı göllerin alanları mevsimsel şartlara bağlı olarak yıl içinde değişebilir. Bu özellikle kuru iklimlerdeki tuz gölleri için geçerlidir.

Bu liste dünyada bulunan doğal gölleri derinliklerine göre sıralandırılmasının listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Okyanusların sınırları</span> Dünyadaki okyanus sularının sınırları

Okyanusların sınırları, Dünya'da bulunan okyanus suların sınırlarıdır. Okyanusların tanımı ve sayısı, bu kabul kriterine bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Dünyadaki okyanusların çoğunlukla birkaç ayrı okyanus gibi görülmesine rağmen, okyanus sularının birbirine bağlı şekilde olması ve bu sular arasında bir vücudun parçaları gibi sürekli bir değişim olabilmesidir. oşinografi olarak adlandırılan bu kavram hayati önem taşır. Okyanuslarda çeşitli kriterlere göre adlandırılan bir takım bölünmeler vardır. Bunlar; Pasifik Okyanusu, Atlas Okyanusu, Hint Okyanusu, Arktik Okyanusu ve Antarktika gibi bölünmelerdir. Okyanusların küçük bölümlerine de deniz, körfez, koy, boğaz vb. isimler verilir.

<span class="mw-page-title-main">Baykal foku</span>

Baykal Foku, Baykal Gölü Foku ya da nerpa , kulaksız fok türüdür. Baykal Gölü'ne endemiktir. Hazar foku gibi, kutupsal halkalı foku ile akrabadır. Baykal foku, foklar arasında en küçüklerden olmakla birlikte tatlı suda yaşayan yüzgeçayaklılardandır. Hudson's Bay, Quebec, Kanada'da yaşayan bir alt grubu bulunmaktadır., Saimaa halkalı foku ve Ladoga foku da tatlı suda yaşar, ancak bu türün denizde yaşayanı da mevcuttur. Bu fok türünün okyanuslardan yüzlerce kilometre uzaktaki Baykal Gölü'ne nasıl geldiği, bilim insanlarınca gizemi çözülememiş bir konudur.

<span class="mw-page-title-main">Paratetis</span>

Paratetis Denizi veya sadece Paratetis, Orta Asya'daki Aral Denizi'nden Orta Avrupa'ya dek uzanan bir iç denizdir. 157.3–163.5 milyon yıl önce Oxfordiyen Çağında Atlantik Okyanusu'nun uzantısı olarak şekillenmeye başlamıştır. 34 milyon yıl önce Oligosen dönemde Alpler, Karpat Dağları, Dinar Dağları, Toroslar ve Elburz Dağlarının ortaya çıkması ile Tetis Okyanusu'ndan koparak izole olmuştur. Bu dönemde sonra kıtaların hareketi sebebiyle zaman zaman Akdeniz ve Hint Okyanusu ile bağlantı kurmuşsa da 5 milyon yıl önce Piliosen dönemde gittikçe sığlaşarak bugünkü Karadeniz, Hazar Denizi, Aral Gölü ve Urmiye Gölü'nü oluşturmuştur. Paratetis adı ilk olarak 1924 yılında V. D. Laskarev tarafından kullanılmıştır.

Seş , kapalı veya kısmen kapalı su kütleleri yüzeyinde oluşan duran dalgadır. Göl, yüzme havuzu, baraj, koy, liman ve iç denizlerde görülebilir.

<span class="mw-page-title-main">Aral Gölü'nün kuruması</span>

Aral Gölü'nün kuruması - Aral Gölü'ndeki su seviyelerindeki yıllık düşüşle ilişkili ekolojik, biyolojik, sosyal sorunlar ortaya çıkaran bir toprak ve iklim felaketi. Aralkum Çölü bu sürecin sonucunda meydana gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Hazar Depresyonu</span> Hazar Denizinin kuzey kesimini kapsayan alçak düzlük bölgesi

Hazar Depresyonu veya Pricaspian/Peri-Hazar Depresyonu/Ovası, yeryüzündeki en büyük kapalı su kütlesi olan Hazar Denizi'nin kuzey kısmını kaplayan alçak bir düzlük bölgedir. Aral ve Hazar denizlerini kapsayan daha geniş Aral-Hazar Depresyonu'nun daha büyük kuzey kısmıdır.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan coğrafyası</span>

Kazakistan, Orta Asya ve Doğu Avrupa'da 48°K 68°D koordinatlarında yer almaktadır. Yaklaşık 2.724.900 km2 bir alana sahip olan Kazakistan, diğer dört Orta Asya ülkesinin toplam büyüklüğünün iki katından ve Alaska'dan %60 daha büyüktür. Ülke güneyde Türkmenistan, Özbekistan ve Kırgızistan ile; Kuzeyde Rusya; Batıda Hazar Denizi; Doğuda ise Çin'in Sincan Uygur Özerk Bölgesi ile sınır komşusudur.