İçeriğe atla

Haburman Köprüsü

Haburman Köprüsü, Diyarbakır'ın Çermik ilçesinin batısında bulunan ve Sinek Çayı üzerine kurulan bir köprüdür. Çermik Köprüsü olarak da bilinir.[1]

Tarihi ve mimarisi

Üzerinde yer alan kitabeye göre 1179 yılında Artuklular döneminde, Necmeddin Alpi ibn Timurtaş'ın kızı Zübeyde Hatun tarafından yaptırılmıştır.[2] Yapının ana malzemesi olarak kalker taş hâkimdir.[2] Yanlara eğimle inen, ortadaki büyük ana kemer ile her iki yanındaki birer boşaltma gözünden oluşan yapı, üç gözlü bir köprüdür ve köprünün yanlarında korkuluklar bulunmaz.[2] 106 metre uzunluğunda ve tabliye genişliği 4,90 metre olan köprünün doğu kanadındaki ilk gözü 5,30 metre açıklığında olup büyük kemer gözünün açıklığı 19 metre, batı kanadındaki gözü ise 7 metredir.[3]

Tarih boyunca çeşitli tamirler gören köprünün son esaslı onarımı 1927 yılında Çermik Kaymakamı Hikmet Bey ile Belediye Başkanı Rifat Bey tarafından yaptırılmıştır.[1]

Kaynakça

Özel
  1. ^ a b "HABURMAN KÖPRÜSÜ - TDV İslâm Ansiklopedisi". islamansiklopedisi.org.tr. 23 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2020. 
  2. ^ a b c Aksu 2017, s. 207.
  3. ^ Municipality, Selcuklu. "HABURMAN KÖPRÜSÜ". 21 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2020. 
Genel

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Silvan</span> Diyarbakırın bir ilçesi

Silvan, Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan Diyarbakır'ın ilçelerinden biridir. İlçe nüfusu 87.639 kişidir. Silvan Kalesi, Malabadi köprüsü, Hasuni Mağara Şehri, Selahaddin-i Eyyubi Cami, Zembilfroş Burcu, Eyyubi Kot Minare, Behlül Bey Cami, eski Keldani Kilisesi, müze ve tarihi konaklar ile Boşat Kalesi bu ilçede bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Uzun Köprü</span> Edirnede tarihî köprü

Uzun Köprü, Edirne'de, Ergene Nehri üzerinde, Anadolu ile Balkanları birbirine bağlayan tek köprü ve dünyanın en uzun taş köprüsü olma özelliğini taşıyan tarihi köprüdür. Eski adı Ergene Köprüsü idi. Köprü, Edirne'nin Uzunköprü ilçesine ismini vermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Galata Köprüsü</span>

Galata Köprüsü, İstanbul'da Haliç üzerine yapılmış, Karaköy'le Eminönü'nü birleştiren köprüdür.

<span class="mw-page-title-main">Malabadi Köprüsü</span> Tarihî köprü

Malabadi Köprüsü veya orijinal adıyla Akarman Köprüsü, Silvan'a 23,2 km uzaklıkta Silvan ilçe sınırları içerisinde yer alan ve Oğuz Türkleri'nden Artuklu beyliğinin önderi Hüsameddin Timurtaş tarafından yaptırılmış tarihi bir köprü. Silvan'dan rahatlıkla ulaşım imkânı vardır. Diyarbakır Tarihi Eserler Envanteri'ne kayıtlıdır. Malabadi Köprüsü 1989 yılında Silvan Belediyesi tarafından restore edilmiştir. Malabadi Köprüsü Silvan Belediyesi'nin logosunu oluşturan ana unsurdur. Malabadi Köprüsü Silvan ilçesine ait bir köprüdür.

<span class="mw-page-title-main">Köprü</span> iki yakayı birbirine bağlayarak yolu bir yandan ötekine eriştirmek için yapılan yapı

Köprü, nehir ve vadi gibi geçilmesi güç bir engelin iki kıyısını bağlayan veya herhangi bir engelle ayrılmış iki yakayı birbirine bağlayan veya trafik akımının, başka bir trafik akımını kesmeden üstten geçmesini sağlayan yapıdır.

<span class="mw-page-title-main">Karakaya, Çermik</span> Diyarbakırda bir mahalle

Karakaya, Diyarbakır ilinin Çermik ilçesine bağlı bir mahalledir.

<span class="mw-page-title-main">Edirne İkinci Bayezid Köprüsü</span>

Edirne İkinci Beyazıt Köprüsü, II. Bayezid tarafından Edirne'de Tunca nehri üzerinde inşa ettirilen köprü.

<span class="mw-page-title-main">Taşköprü (Üsküp)</span>

Taşköprü Vardar Nehri üzerinde, Üsküp şehir merkezinde bulunan tarihi Osmanlı köprüsü. Üsküp’ün simgelerinin en başında yer alır. Fatih Köprüsü veya Fatih Sultan Mehmet Köprüsü olarak isimlendirilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Dicle Köprüsü</span> Diyarbakırda bir köprü

Dicle Köprüsü, Diyarbakır'ın Sur ilçesinde Dicle Nehri üzerinde yer alan tarihî bir köprüdür. On açıklığa sahip olduğu için yerel halkça On Gözlü Köprü olarak bilinirken eski Silvan yolu güzergâhında bulunduğundan bazı kaynaklarda ise Silvan Köprüsü olarak da geçer. Şehir merkezine 3 kilometre uzaklıkta olup Diyarbakır'dan gelerek Mardin'e devam eden, sonra doğuya doğru ayrılan tali yolun bağlantı yerinde, kentin merkezini Bağıvar beldesi ile civar köylere bağlayan noktada bulunmaktadır. Köprünün ilk yapım tarihi ile ilgili farklı türde görüşler vardır. Bu görüşlerden bazıları köprünün şimdiki yerinde, antik dönemde de bir köprü olduğunu öne sürer. Birkaç defa kısmen veya tamamen yıkılıp yeniden inşa edildiği düşünülen köprünün, yapım yılı olarak bilinen en yakın ve doğru tarih, köprü üzerinde yer alan kitabeden fark edilmektedir. Kitabeye göre Mervaniler döneminde 1065 yılında yaptırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kalecik Köprüsü</span>

Kalecik Köprüsü; Ankara'nın Kalecik ilçesinde bulunan tarihi bir taş köprüdür. Kitabesi veya hakkında başka bir kaynak olmadığı için tam yapılış tarihi bilinmemekle birlikte köprünün mimarisine bakarak Selçuklu Devleti döneminde inşa edilmiş olabileceği söylenebilir. Üzerinde bulunduğu, altından akıp geçen Kızılırmak'tan dolayı sıkça Kızılırmak Köprüsü ve 19. yüzyılda köprüyü onaran Balışeyh Dikmen köyü ağası Develioğlu sülalesinden Hacı İbrahim Ağa tarafından onarıldığı için bir Develioğlu Köprüsü olarak da anılır. Develioğlu Hacı İbrahim Ağa tarafından 19. Yüzyılın son çeyreğinde onarılan köprünün baş ustası dönemin Ermeni taş ustası Tirkuşludur. Ustanın imzası sol korkuluk duvarının üstünde bulunan çekiç kabartması altındadır. Usta aynı zamanda Dikmen köyünde bulunan kesme taş işçiliğinin güzel bir örneği olan kitabesinde " sahübül hayratül Vel haseneten Develizade el-hac İbrahim Ağa tarafından yaptırılmıştır" ifadesine yer verilen köy camii ve köy konağını da imar etmiştir. İlçenin merkezine 10 kilometre uzaklıkta yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Nasrullah Köprüsü</span>

Nasrullah Köprüsü Kastamonu'da bulunan bir 16. Yüzyıl köprüsüdür. Köprü Kastamonu merkezde kenti ikiye ayıran Karaçomak çayı üzerindedir. Kastamonu tarihi Valilik Binasının kuzeybatısında ve Nasrullah Camisinın doğusundadır. 1501 yılında Kastamonu'da kadılık yapan Nasrullah Kadı tarafından yaptırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Şahruh Köprüsü</span>

Şahruh Köprüsü Kayseri ili Sarıoğlan ilçesi Karaözü köyünde yer alan tarihi bir köprüdür.

<span class="mw-page-title-main">Arslanağa Köprüsü</span> Bosna Hersekte bir köprü

Arslanağa Köprüsü, Bosna-Hersek'ın Trebinye şehrinde, Trebişniça Nehri üzerinde bulunan 16. yüzyıl yapımı Osmanlı köprüsü. Sadrazam Sokollu Mehmed Paşa tarafından inşa ettirilen yapı, Hicri 981 yılında tamamlanmıştır. Bölgede bir hidroelektrik santral yapılması nedeniyle, 1970'leri başında tamamen sökülerek 3,5 km batıya kaydılırdı.

Karasu Köprüsü ya da bilinen diğer adıyla Karaköprü veya Roma Köprüsü, Diyarbakır'da yer alan bir köprüdür. Devegeçidi Suyu üzerinde yer almaktadır. Köprü üzerinde yapım yılını ve kimler tarafından yapıldığını gösteren bir yazıt bulunmamaktadır. 94 metre uzunluğunda, 7 metre genişliğinde olan Karasu Köprüsü'nün memba tarafındaki selyaranları üçgen gövdeli ve piramidal külahlıdır. Köprü altı gözden oluşmaktadır ve yarım daire şeklinde kemerlere sahiptir. Bazalt taştan inşa edilmiştir. Köprü, antik bir yol ile kente bağlanmaktadır.

Çüngüş Köprüsü, Diyarbakır'ın Çüngüş ilçesinde yer alan bir köprüdür. Çüngüş Çayı üzerinde bulunmaktadır. Köprü üzerinde hangi yılda ya da dönemde yapıldığını belirten bir yazıt bulunmamaktadır. Ali Bey Camii ile birlikte Kapıkıran Mehmet Ali Paşa tarafından XVII. yüzyılda yaptırıldığı tahmin edilmektedir. Tek göze sahip olan Çüngüş Köprüsü'nün sivri bir kemeri mevcuttur. 18,72 m uzunluğunda, 5 m genişliğinde ve 15,20 m yüksekliğindedir. Ana yapım malzemesi sarı kalker taşıdır. Köprünün ayakları doğal kayalara oturtulmuştur. Zamanla bozulan doku aynı teknikle onarılmamış, daha az işçilik gerektiren moloz malzemeyle yenilenmiştir. Memba yüzeyinde farklı dönemlere ait işaretler tespit edilmiştir. Köprünün memba yüzünden yaklaşık 10 m kadar ileride taş kalıntılar tespit edilmiştir.

Sinek Köprüsü ya da bilinen diğer adıyla Siğnek Köprüsü, Diyarbakır'ın Çermik ilçesinde yer alan bir köprüdür. Fırat'a dökülen Sinek Çayı üzerinde yer alan köprü belgelerde kalan, günümüze ulaşamamış bir yapıdır. Elde edilen kaynaklara göre köprü ortadaki hafif sivri ana kemer ile bunun hemen yanındaki daha küçük gözden oluşmaktadır. Köprünün yazıtı mevcut değildir. Tuğla ile taş malzemenin birlikte kullanılışı ve taş işçiliği bakımından Haburman Köprüsü'nün yapıldığı yıllara (1179) tarihlendirmektedir.

Sinek Çayı, Diyarbakır'ın Çermik ilçesi yakınlarından geçen çaydır. İlçenin kuzeyinden çıkan Sinek Çayı kuzeydoğudan gelen Şeyhan Çayı ile birleşerek güneybatıda Karakaya köyü altında güneydoğudan gelen Kızılçubuk Çayı ile birleştikten sonra Fırat Nehri'ne dökülmektedir. Çayın suyu, birçok köy tarafından su kaynağı olarak kullanılmaktadır. Haburman Köprüsü ve Sinek Köprüsü bu çay üzerine kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Harâmidere Köprüsü</span> İstanbul, Türkiyede bir köprü

Harâmidere Köprüsü, İstanbul-Rumeli üzerinde, Küçükçekmece Gölü ve Büyükçekmece Gölü arasında yer alan tarihi köprü. Uzunluğu 74,40 m olup genişliği 6,29 metredir. Malzemesi muntazam kesme taşlardan olan köprünün diğer adı Kapıağası Köprüsü olarak bilinmektedir.

Çobançeşme Köprüsü, İstanbul ili Bahçelievler ilçesi Çobançeşme mahallesinde Ayamama Deresi üzerinde Roma dönemine ait tarihi köprüdür. Adını yanındaki Çoban Çeşmesi'nden alır. Yol inşaatı kapsamında dere yatağı değiştirildiğinden köprünün dere ile irtibatı kalmamıştır. Yapım tarihi ve kim tarafından yaptırıldığı bilinmemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Portaikos Köprüsü</span>

Portaikos Köprüsü, Yunanistan'ın Teselya bölgesine bağlı Pili köyünde Portaikos Nehri üzerinde bulunan bir taş köprüdür. Köprü, 1514 yılında Osmanlı döneminde inşa edilmiş olup Tırhala-Narda karayolunun 22. kilometresinde yer almaktadır.