İçeriğe atla

Haberleşme uydusu

MILSTAR Haberleşme Uydusu

Haberleşme uyduları iletişim amacıyla uzayda konuşlu olan suni uydular. Günümüzde haberleşme uyduları Yersabit Yörünge, Molniya Yörünge ve Alçak Kutupsal Yörüngelerde konumludurlar.

Haberleşme uyduları, sabit iletişim hizmetleri için denizaltı fiberoptik iletişim ağlarını tamamlayıcı bir teknolojiyi sağlar. Karasal iletişim ağının ulaşamadığı coğrafi bölgeler ve hareketli deniz ve hava araçlarıyla iletişim amacıyla da kullanılmaktadırlar.

Tarihçe

İlk Uydu Çalışmaları

Üzerinde radyo vericisi olan Sputnik 1 uydusu 1957 yılında SSCB tarafından fırlatılmıştır. Sputnik 1 uydusu uzaya gönderilen ilk uydu olmuştur. Üzerinde manyetik band kaydedici cihaz olan ve sesin iletilmesini sağlayan Project SCORE uydusu, ABD tarafından 1958 yılında uzaya gönderilmiştir.

Yersabit yörünge/Uydu Yörüngesi

Yersabit yörüngede konuşlu uydular yerden bakan gözlemciye göre sabit pozisyonda bulunurlar. Yersabit yörüngede bulunan uydular dünya çevresinde dünya ile eşzamanlı olarak hareket ederler. Bu sayede uyduya yöneltilmiş uydu yer terminali antenleri herhangi bir tarama mekanizmasına ihtiyaç duymaksızın uydular ile verimli ve ucuz bir şekilde haberleşebilir. ve her kullanıcı bundan faydalanabilir.

Türkiye Tarafından Fırlatılan Haberleşme Uyduları

Başarısız İlk Uydu Denemesi

Türksat 1A (1994)(Yörüngesine oturamadan uyduyu taşıyan Ariane 4 Roketinin beklenmeyen arızası nedeniyle Atlantik Okyanusu'nun güneydoğusuna düştü)

Ömrünü Tamamlamış Türksat Haberleşme Uyduları

Türksat 1B (1994) (Türksat 1A nın Talihsiz kazası sırasında tasarlanan 2.uydu)

Türksat 1C (1996)

Türksat 2A (2001)

Aktif Uydu Filosu

Türksat 3A (2008)

Türksat 4A (2014)

Türksat 4B (2015)

Türksat 5A (2021)

Türksat 5B (19 Aralık 2021)[1]

Türksat 4A uydusu 14-15 Şubat 2014'te Türksat ve Mitsubishi Electric ortaklığıyla üretilerek uzaya gönderilmiştir. Baykonur Uzay Üssünden Proton M roketiyle gönderilen ve 50E boylamında test aşaması başlayan uydu, test aşamasının ardından Türksat uydularının asıl yörüngesi olan 42E'ye yerleştirilmiştir. TÜRKSAT-4A uydusu ile uydu filosunda C Bant ilk defa kullanılmakta ve bu frekans bandında Afrika kapsaması bulunmaktadır. Bu sayede Türksat uyduları Türkiye, Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Afrika, Orta Asya ve Çin'den sonra Afrika kıtasının da tamamını kapsamaktadır.

Türksat 5A uydusu 8 Ocak 2021'de Türkiye saatiyle 05.15'te SpaceX firmasına ait Falcon 9 roketiyle fırlatıldı. Fırlatmadan 35 dakika sonra uydudan ilk sinyal alındı. Uydunun yolculuğunun yaklaşık 4 ay sürmesi ve testleri yapıldıktan sonra faaliyete geçmesi bekleniyor. Uydunun yörüngedeki frekans ve yörünge haklarını 30 yıl güvence altına alması bekleniyor. Uydu; Türkiye, Avrupa, Orta Doğu, Kuzey Afrika, Orta Batı Afrika, Güney Afrika, Akdeniz, Ege Denizi ve Karadeniz'i kapsayan bir coğrafyada 1728 megahertz kapasiteyle TV yayıncılığı ve veri haberleşmesi hizmetleri sunacak.

Gelecekteki Uydu Projeleri: Türksat 6A, Türksat 6B, Türksat 6C, Türksat 7A, İMECE

Yaklaşık 1 milyon liralık maliyetle Türkiye'nin ve dünyanın en küçük haberleşme uydusu olan TURKSAT-3USAT'ı tasarlayan Türk bilim insanları, Nisan ayında uyduyu uzaya fırlattı. Türkiye'nin İlk küp uydusu ‘İTÜpSAT1'i de yapan ekip, yeni uydularıyla Türkiye'nin bu alandaki iddiasını ortaya koydular.

Yere yakın bir yörüngeye yerleşerek sadece sesli haberleşme alanında kullanılacak olan uydu, 4 kilo ağırlığında ve sadece 34 santim büyüklüğünde. Bu boyutuyla dünyanın en küçük uydusu olma unvanını kazanan uydunun Çin'deki fırlatma üssünden fırlatıldı.

Türkiye Tarafından Fırlatılan Haberleşme Uyduları-Kaynakça

Türksat Uydu Haberleşme Ve KabloTV İşletme A.Ş 29 Ekim 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Ayrıca bakınız

  1. ^ "Türksat 5B". Türksat Uydu. 7 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ocak 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Baykonur Uzay Üssü</span>

Baykonur Uzay Üssü, Tyuratam olarak da adlandırılır, Sovyetler Birliği tarafından kurulmuş, bugünkü Kazakistan'da yer alan dünyanın en eski ve bölgedeki en büyük uzay üssüdür. Mevcut Rus uzay programı Roskosmos sebebiyle halen aktif olarak kullanılan uzay üssünde her yıl çok sayıda ticari, askeri ve bilimsel operasyonun gerçekleştirilmektedir.

Türksat 1C, Türkiye'ye ait bir uyduydu. Uydu, 42.0 Doğu boylamına, 10 Temmuz 1996 tarihinde sabaha karşı, Ariane 4 ticari roketi ile Fransız Guyanası'ndan uzaya fırlatıldı. Türksat tarafından işletilmekteydi. 16 Temmuz 2008 akşam saatleri itibarıyla Türksat 1C uydusundaki tüm sinyal trafiği Türksat 3A uydusuna aktarılmıştır. Daha sonra ise Türksat 1C'nin yeni görev yeri 31.0° Doğu boylamı olarak belirlenmiştir. Uydu, 9 adet dar bant 36 MHz'lik, 2 adet orta bant 54 MHz'lik ve 5 adet geniş bant 72 MHz'lik transponder kapasitesine sahipti. Batı olarak Türkiye ve Avrupa, Doğu olarak Türkiye ve Orta Asya bölgelerini kapsamaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Türksat</span> Türk uydu operatörü

Türksat Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme A.Ş., Türkiye'nin Kablo TV ve tek uydu operatörüdür.

<span class="mw-page-title-main">Sputnik 1</span> Uzaya gönderilen ilk yapay uydu (1957)

Sputnik 1, Dünya'nın ilk yapay uydusu. Sputnik serisinden ilk uzay aracı. SSCB tarafından 4 Ekim 1957'de yörüngeye oturtuldu. Sputnik 1'in uzaya gönderilmesi soğuk savaş yıllarında gerçekleşti ve süper güçler arasında yeni bir rekabet olan Uzay Yarışı'nı başlattı.

Türksat 1B, Türkiye'nin ilk başarılı fırlatılmış ve yörüngeye oturmuş uydusudur.

Türksat 1A, Türkiye'nin ilk iletişim uydusu denemesidir.

Türksat 3A, Türkiye'nin 13 Haziran 2008 tarihinde uzaya gönderdiği yeni nesil haberleşme uydusudur. 42 derece doğu yörüngesinde görev yapmaktadır. Uydunun yapımı Thales Alenia Space şirketi tarafından üstlenilmiştir. Uydu toplam 24 adet Ku band transponder kapasitesine sahiptir. Yapımında 22 Türk mühendisi görev almıştır. Fransız Guyanası'nda yer alan Kourou Guyana Uzay Merkezi'nden İngiliz Skynet 5C uydusu ile birlikte 13 Haziran 01:05'te Ariane 5 roketince uzaya gönderilmiştir. Uydu 3 çıkış ve 2 iniş kapsama alanına sahiptir. Operasyonel ömrü 20 yıl olarak tasarlanmıştır. Diğer Türksat uydularından %25 daha uzun ömürlüdür.

<span class="mw-page-title-main">Türksat 5A</span> Haberleşme uydusu

Türksat 5A, 8 Ocak 2021 tarihinde Türkiye saati ile 05.15'te SpaceX firmasının Falcon 9 roketiyle ABD'deki Cape Canaveral Üssü'nden uzaya gönderilen haberleşme uydusudur.

Uzay teknolojisi; uzay bilimi araştırmaları veya havacılık endüstrisi tarafından uzay uçuşları, uydular ve uzayın keşfi konularında kullanılmak üzere geliştirilen teknolojiler. Uzay teknolojisi kavramının içine uzay aracı, yapay uydular, uzay istasyonları ve destek altyapısı, ekipman ve prosedürler ile uzay savaşı konuları girmektedir. Uzayda çalışma yapmak; yeni aletler ve teknikler, kısacası yeni teknolojiler gerektirmektedir. Hava tahmini, uzaktan algılama, GPS sistemleri, dijital uydu ve bazı uzak-mesafe iletişim sistemleri gibi günlük olarak kullanılan hizmetler uzay teknolojisi altyapısına bağımlıdırlar. Bilimler arasında özellikle astronomi ve yer bilimleri uzay teknolojilerinden faydalanmaktadır. Uzay ile ilgili girişimler tarafından üretilen ya da daha da geliştirilen yeni teknolojileri genellikle kısa sürede diğer ekonomik aktiviteler tarafından tüketilmeye başlar.

Uluslararası gösterge, Uluslararası kuraladla tanımlama veya aynı zamanda COSPAR göstergesi, ABD'de ise NSSDC olarak bilinir, uydular için kabul edilmiş uluslararası bir sayısal uygulamadır. Bu sayısal uygulama, uydunun fırlatılış yılını ve o yıl içinde bu fırlatılışın kaçıncı başarılı fırlatılış olduğunu gösterecek üç basamaklı bir sayıyı ve bu fırlatılıştaki parça sırasını gösteren bir harfi içermektedir.

Iridium iletişim uyduları, uydu telefonlarının ve çağrı cihazlarının birbirleriyle olan bilgi ve ses akışını sağlamak için Dünya'nın yörüngesine oturtulmuş uydulardır. İlk planlanan sayıları 77 olduğu için uydulara o atom numaralı element olan İridyum adı verilmiştir. Her bir uydu numaralarla adlandırılır.

Türksat 4A, yapımında Türk teknik elemanlarının da yer aldığı, 14 Şubat 2014 tarihinde saat 23.09'da fırlatılan haberleşme uydusudur. Uydu, Japon Mitsubishi Electric firmasının geliştirdiği DS2000 platformu üzerinde inşa edildi. Türksat 4A, Kazakistan'da bulunan Baykonur Uzay Üssü'nden Proton taşıyıcı roketiyle fırlatılmıştır. Yaklaşık 4 ay boyunca 50° doğu yörüngesinde test işlemleri yapılmıştır. 9 Haziran 2014 tarihinde test yörüngesinden ayrılıp görev yapması planlanan 42° doğu yörüngesine yerleşmiştir. Haziran 2014 sonu itibarıyla hizmet vermeye başlamıştır. 15 Temmuz 2014 tarihinde yapılması planlanan kanal geçişleri, yayıncı kuruluşlar ve Ramazan ayı nedeni ile izleyicilerden gelen yoğun talep üzerine ileri bir tarihe ertelenmiştir. Türksat 4A’ya geçiş yapacak olan televizyon ve radyo yayınlarının frekans değişiklikleri, 17 Eylül 2014 tarihini 18 Eylül 2014 tarihine bağlayan gece yarısı yapılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Türksat 4B</span>

Türksat 4B, yapımında Türk teknik elemanlarının da yer aldığı haberleşme uydusudur. TÜRKSAT-4B uydusunun üretim ve testleri Japon Mitsubishi Electric (MELCO) firmasının Kamakura'daki uydu üretim merkezinde yapılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sputnik 3</span>

Sputnik 3, Baykonur Uzay Üssü'nden 15 Mayıs 1958 tarihinde fırlatılan Sovyet uydusu. Bu uydu'nun amacı atmosfer ile uzayı incelemek ve jeofizik bilimine katkıda bulunmak için bilimsel ekipmanlarını kullanmaktı. Uydu 6 Nisan 1960 tarihine kadar yörüngede kalmış ve sonrasında atmosfere girerek yanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Göktürk-2</span> Yer gözetleme uydusu

Göktürk-2, TÜBİTAK UZAY, TAI iş birliği ile geliştirilen keşif uydusudur. 18 Aralık 2012 tarihinde Çin'deki Jiuquan Fırlatma Üssü'nden uzaya fırlatılmıştır. 409 kg ağırlığındaki uydu 2,5 metre siyah-beyaz ve 5 metre renkli çözünürlüğe sahiptir. Uydunun görev bilgisayarı ve görev yazılımı tamamen Türkiye'de Türk mühendislerce üretilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti tarihi boyunca yüksek çözünürlüklü görüntü alınması için üretilen ilk uydudur.

Uzay Sistemleri, Entegrasyon ve Test Merkezi Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ) ve Millî Savunma Bakanlığı tarafından işletilen bir uzay aracı üretim ve test tesisidir. Ankara'da yer almaktadır. Tesisin resmî açılışı 21 Mayıs 2015 tarihinde gerçekleşti.

<span class="mw-page-title-main">Türksat 5B</span> Türkiyenin en güçlü karasal uydusu.

Türksat 5B, 19 Aralık 2021'de Space X firmasına ait Falcon 9 roketi ile Cape Canevral/ABD'den uzaya gönderilen ticari bir haberleşme uydusudur. From 06.2022 im GSO: 42°e, i=0°.

Türksat 6A, SpaceX işbirliğiyle 2024 yılında fırlatılan, TÜBİTAK UZAY, RASAT ve GÖKTÜRK-2 projelerinde kazanılan uzay alanındaki tecrübelerden de faydalanarak, proje ortakları TUSAŞ, ASELSAN ve CTech firmaları ile birlikte milli haberleşme uydu platformu geliştirilmektedir. TURKSAT 6A Projesi 15 Aralık 2014 tarihinde başlamış olup, toplam süresi 60 ay olarak planlanmıştır. Projede yörüngede görev yapacak olan uçuş modelinin yanı sıra yer testlerinde kullanılmak üzere sistem seviyesinde ilave modeller de geliştirilmektedir. TURKSAT 6A Projesine, TÜBİTAK ve “Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı” tarafından fon sağlanmaktadır. TÜRKSAT A.Ş., yörüngede devreye alma işlemlerin başarı ile tamamlanmasından sonra uydunun işleticisi ve sahibi olacaktır.

<span class="mw-page-title-main">Grizu-263 Uzay Takımı</span> Grizu-263 Uzay Takımı, 2016 yılında Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi bünyesinde Muzaffer Duysal ve Çağla Aytaç Dursun tarafından uzay, uydu ve havacılık çalışmaları yapmak için kurulmuş öğrenci takımıdır.

Grizu-263 Uzay Takımı, 2016 yılında Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi bünyesinde Muzaffer Duysal ve Çağla Aytaç Dursun tarafından uzay, uydu ve havacılık çalışmaları yapmak için kurulmuş öğrenci takımıdır. Takımın ilk hedefi Dünya'nın en prestijli model uydu yarışması olarak kabul edilen CanSat Competition'a katılmaktır. Takım bu yarışmada 4 sene üst üste ön elemeleri geçerek Amerika Birleşik Devletleri'nde gerçekleşen finallere davet edilmiştir. Finallerde ise iki sene üst üste Dünya 2.liği, bir sene de Dünya 4.lüğü başarısı kazanmıştır. Grizu-263 Uzay Takımı Türkiye'de TEKNOFEST kapsamında düzenlenen TÜRKSAT Model Uydu Yarışması'nda 2019 yılında Türkiye Şampiyonu olmuştur.

Plan-S Uydu ve Uzay Teknolojileri, 2021 yılının Temmuz ayında Ankara Bilkent Cyberpark’ta faaliyete geçmiş bir uydu ve uzay teknolojileri şirketidir.