İçeriğe atla

HMS Duke of Edinburgh

Tarihçe
Royal Navy Ensign
Adı HMS Duke of Edinburgh
Adının geldiği yer/kişi Alfred, Saxe-Coburg ve Gotha dükü, Edinburgh Dükü
Sipariş 1902/1903 Donanma Programı
İnşa eden Pembroke tersanesi
Kızağa konuluşu 11 Şubat 1903
Denize indirilişi 14 Haziran 1904
Bitirilişi 20 Ocak 1906
Liste dışı 1919
Akıbet sold 12 Nisan 1920
Genel karakteristik
Sınıf ve tipiDuke of Edinburgh sınıfı zırhlı kruvazör
Deplasman 12.590 emperyal ton (12.790 t) (normal)
13.965 emperyal ton (14.189 t) (deep load)
Uzunluk 505 ft 6 in (154.1 m)
Genişlik 73 ft 6 in (22.4 m)
Çekiş 27 ft (8.2 m) (maksimum)
Kurulu güç 23,000 ihp (17,000 kW)
İtme gücü 2 şaft, 4 silindir üçlü genleşme tipi buhar motoru
20 Babcock & Wilcox su tüpü kazan, 6 silindirik kazan
Hız 23 knot (43 km/sa; 26 mil/sa)
Menzil 10 knot (19 km/sa; 12 mil/sa) hızda 8,130 deniz mili (15,060 km; 9,360 mil)
Kişi kapasitesi 789
Silah donanımı

6 × 1 - BL 9.2 inç Mk X top
10 × 1 - BL 6 inç Mk XI guns
20 × 1 - Vickers QF 3-pounder guns

3 × 1 - su altında 18 inç torpido tüpü
Zırh Kemer: 3–6 in (76–150 mm)
Güverte: 0.75–1.5 in (19–38 mm)
Barbetler: 3–6 in (76–150 mm)
Taretler: 4.5–7.5 in (110–190 mm)
Zırhlı kule: 10 in (250 mm)
Kompartman duvarları: 2–6 in (51–150 mm)

HMS Duke of Edinburgh, 1900'lerin ortalarında İngiliz Kraliyet Donanması için inşa edilen Duke of Edinburgh sınıfının lider gemisi olan bir zırhlı kruvazördür. I. Dünya Savaşı başladığında Akdeniz'de bulunan gemi, Goeben ve Breslau'nun takibine katılmıştır. Alman gemileri Osmanlı İmparatorluğu'na geçtikten sonra gemi, Ağustos 1914'te Hindistan'dan gelen asker sevkiyatını korumak için Kızıldeniz'e gitti. Duke of Edinburgh, Aralık 1914'te Büyük Filo'ya (İngilizce: Grand Fleet) katıldı ve Mayıs 1916'daki Jutland Muharebesi'nde savaştı. Ağustos 1917'de Atlas Okyanusu'na transfer edilen gemi, konvoy eskortu görevlerinde bulundu. Sökülmek üzere 1920'de satıldı.

Hizmeti

Duke of Edinburgh, Büyük Britanya'nın 1902-1903 donanma inşaat programının bir parçası altında, Duke of Edinburgh sınıfı zırhlı kruvazörlerin ilki olarak sipariş edildi. 14 Haziran 1904'te Pembroke tersanesinde inşaatına başlanan gemi, 20 Ocak 1906'da tamamlandı.

Gemi, 1906'dan 1908'e kadar 5. Kruvazör Filosu'nda görev yaptı. Daha sonra Süveyş Kanalı'nı korumakla görevlendirilen 1. Kruvazör Filosuna transfer edildi. Kısa süre sonra Atlantik Donanması'nın bir parçası olarak 5. Kruvazör Filosu'na gönderildi.

Aralık 1911'de Fas kıyılarında karaya oturan buharlı vapur gemisi SS Delhi'nin yolcularını kurtarma çalışmalarına yardım etti. 1913-1914 yılları arasında Akdeniz Donanması'ndaki 1. Kruvazör Filosu ile birlikte görev yaptı.

Britanya, Temmuz 1914'te I. Dünya Savaşı'na hazırlanmaya başladığında, Duke of Edinburg'un Malta'da teknik bakım ve tamiratı yapılıyordu. Savaş başlayınca bakımı kısa kesildi ve derhal Adriyatik'in güneyinde konuşlanmış olan filosuna döndü.

Bu sırada donanma, Alman kruvazörleri Goeben ve Breslau'nun takibine başladı. Ancak Alman muharebe kruvazörlerinin hızlıca Osmanlı İmparatorluğu topraklarına girmesi sebebiyle takip, donanma komutanı Tuğamiral Ernest Troubridge tarafından sona erdirildi.

10 Ağustos'ta Duke of Edinburgh ve kız kardeşi HMS Black Prince, Hindistan'dan getirilecek olan askerî birliklerin nakliye konvoylarını korumak için Kızıl Deniz'e gönderildi. Bu görevi sırasında 15 Ağustos'ta Alman ticaret gemisi Altair'e el koydu.

Kasım 1914'te Hindistan'dan Fransa'ya bir birlik konvoyuna eşlik ederken, Osmanlı İmparatorluğu'nun eyaleti Yemen'e bağlı ufak bir adacıktaki bir kaleye asker gönderdiğini ve Bab'ül Mendep Boğazı'nın girişini tuttuğu öğrenildi. 10 Kasım'da kale İngilizler tarafından ele geçirildi, ardından boşaltıldı ve Duke of Edinburgh'un top atışlarıyla yıkıldı.

Duke of Edinburgh, Büyük Filo'yla birleştirilen 1. Kruvazör Filosuna Aralık 1914'te tekrar katıldı.

Mart 1916'da geminin ana güvertesindeki taretler söküldü ve açık bölümler metal kaplamayla kaplandı. 6 top bataryası üst güverteye, üçer tane de yanlara, silah kalkanlarıyla korunmuş şekilde yeniden monte edildi.

Jutland Deniz Muharebesi

İlgili Araştırma Makaleleri

<i>Goeben</i> ve <i>Breslau</i>nun takibi

Goeben ve Breslau'nun takibi, I. Dünya Savaşı'nın başlarında Akdeniz'de gerçekleşen, Birleşik Krallık'ın Kraliyet Donanması'na bağlı gemilerin Almanya'nın İmparatorluk Donanması'na ait SMS Goeben ve SMS Breslau'yu önlemeye çalıştıkları deniz muharebesidir. Alman Akdeniz Tümeni'ni oluşturan Moltke sınıfı muharebe kruvazörü SMS Goeben ve Magdeburg sınıfı hafif kruvazör SMS Breslau, savaşın başlaması ile Akdeniz'de sıkışmıştı. Alman gemileri aldıkları emirler doğrultusunda Birleşik Krallık filosunun yakın takibine rağmen Çanakkale Boğazı'ndan geçerek İstanbul'a ulaşmayı başardı. İstanbul'a ulaşan gemiler, Osmanlı İmparatorluğu'na devredilerek sırasıyla Yavuz ve Midilli adlarını aldı. Gemilerin mürettebatı ise Amiral Wilhelm Souchon komutasındaki Alman denizcilerden oluşmaya devam etmişti. Souchon başkanlığındaki komuta heyetinin sonraki süreçte Karadeniz'e çıkarak emrindeki diğer Osmanlı gemileriyle birlikte Rus limanlarını topa tuttuğu Karadeniz Baskını, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na İttifak Devletleri saflarında girmesine yol açtı.

<i>Yavuz</i> (muharebe kruvazörü) Osmanlı İmparatorluğunun I. Dünya Savaşına girmesinde önemli rol oynayan savaş gemisi

Yavuz, Osmanlı Devleti'nin I. Dünya Savaşı'na girmesinde önemli rol oynayan savaş gemisidir.

<i>Midilli</i> (kruvazör) Osmanlı İmparatorluğunun I. Dünya Savaşına girmesine yol açan Alman yapımı savaş gemisi

SMS Breslau veya sonraki adıyla Midilli, Alman İmparatorluğu donanması için inşa edilen Magdeburg sınıfı hafif kruvazördür. Yapımına 1910'da başlandı ve 16 Mayıs 1911'de denize indirildi. Göreve alınmasından sonra savaş kruvazörü Goeben ile birlikte, Balkan Savaşları'nın patlak vermesi nedeniyle Akdeniz Tümeni'nde görevlendirildi. Breslau ve Goeben, İstanbul'a ulaşmak için Akdeniz'deki İngiliz savaş gemilerinden kaçtıktan sonra Ağustos 1914'te Osmanlı İmparatorluğu tarafından satın alındı ve gemilerin adları Midilli ve Yavuz Sultan Selim olarak değiştirildi. İki gemi, ağırlıklı olarak Karadeniz'de, Rusların Karadeniz Filosu'na karşı hizmet etti ve diğer Osmanlı gemileri ile birlikte Ekim 1914'te Rus limanlarına baskınlar düzenledi. Bu baskınlar, Rusya'nın Osmanlı'ya savaş ilan etmesine ve Osmanlı İmparatorluğu'nun I. Dünya Savaşı'na İttifak Devletlerinin yanında katılmasına yol açtı.

<i>Barbaros Hayreddin</i> (zırhlı) Alman zırhlısı

Barbaros Hayreddin veya SMS Kurfürst Friedrich Wilhelm, okyanus ötesi sefer yapabilen bir Alman zırhlısıdır. Alman İmparatorluk Donanması ve sonrasında Osmanlı donanması'nda görev yapmıştır. Geminin orijinal adı Prusya dükü ve Brandenburg seçici prensi olan I. Frederick Wilhelm'den gelmektedir. Brandenburg sınıfının dördüncü ön dretnot gemisi idi. 1890 yılında Kaiserliche Werft Wilhelmshaven'da inşa çalışmaları başladı, 1891'de denize indirildi ve 1893'te tamamlandı. Geminin yapımı 11,23 milyon marka mal oldu. Brandenburg sınıfı savaş gemileri üç zırhlı tarette taşıdıkları altı ana top ile, diğer donanmaların iki tarette dört top taşıyan gemilerine kıyasla daha modern bir tasarımdı.

<i>Turgut Reis</i> (zırhlı)

Turgut Reis veya SMS Weißenburg, Alman İmparatorluğu Donanması'nın ilk okyanus ötesi savaş gemilerinden biridir. Alman İmparatorluğu Donanması'nın ardından son olarak Osmanlı donanmasında görev yapmıştır. Alman İmparatorluğu'nda 1890'larda yapılan Brandenburg sınıfı dört ön-dretnot zırhlısından üçüncüsüdür. 1890 yılında AG Vulcan firmasının Stettin tersanesinde inşası başlamış, 1891'de denize indirilmiş, 1894 yılında tamamlanmıştı. Brandenburg sınıfı zırhlılar, üç adet ikiz tarette taşıdıkları altı büyük kalibre top ile, dönemin standardı olan iki adet ikiz taret taşıyan zırhlılardan farklıydılar. İngiliz Kraliyet Donanması, bu gemilere "whaler" adını vermişti. Turgut Reis, kendisiyle aynı sınıftan gemiler olan SMS Brandenburg, SMS Wörth ve SMS Kurfürst Friedrich Wilhelm ile aynı yıllarda suya indi.

<span class="mw-page-title-main">Osmanlı İmparatorluğu'nun zırhlı savaş gemileri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Osmanlı İmparatorluğu'nun zırhlı savaş gemileri listesinde, Osmanlı İmparatorluğu'na ait olan ve olması planlanan zırhlılar yer alır. Jön Türkler'in 1908 yılında Osmanlı'da güç kazanmasının ardından İttihat ve Terakki cemiyeti iktidara yükseldi; güçlü bir Osmanlı Donanması hazırlamak için planlara başlandı. 1910 yılında yapılan Osmanlı Donanması geçit töreninde ciddi eksiklik açıkça görülmüştü. Girişilen zırhlı gemi inşa çalışmaları Abdülkadir'de olduğu gibi başarısızlıkla sonuçlanmıştı, bunun için Donanma Cemiyeti kuruldu; yerel bağışlar toplanması yoluyla gemi alımını hedeflemekteydi. Bu çabalara rağmen donanma kötü durumda kaldı. Donanmanın yetersizliği, Birinci Balkan Savaşı'nda kesin olarak görüldü. Bu savaşta Osmanlı Donanması, Yunan Donanması tarafından İmroz ve Mondros Deniz Muharebesi'nde iki defa yenilgiye uğratıldı.

<span class="mw-page-title-main">Ernest Troubridge</span>

Ernest Troubridge, İngiliz amiraldir. 1911-1912 yıllarında Kraliyet Donanması Deniz Sekreteri olmuştur. 1. Kruvazör Filosu komutanı; I. Dünya Savaşı kumandanlarındandır. I. Dünya Savaşı sırasında Kraliyet Donanmasında görev yapmış, daha sonra amiral rütbesine yükselen bir subaydır.

<span class="mw-page-title-main">Yevstafi</span>

Yevstafi, Rusya İmparatorluk Donanması'nın Karadeniz Filosu'nda görevli bir ön-dretnot muharebe gemisiydi. I. Dünya Savaşı'ndan önce üretilen gemi, 1905'teki Rusya-Japonya savaşından alınan derslere göre değişikliklere uğramasından dolayı gecikmiştir. Karadeniz filosunun amiral gemisidir.

HMS <i>Lord Nelson</i> (1906)

HMS Lord Nelson, Lord Nelson zırhlı savaş gemisi sınıfına mensup, Kraliyet Donanması'na ait son ön-dretnot. 1906'da denize indirildi ve 1908'de göreve başladı. Lord Nelson, I. Dünya Savaşı 1914 yılında başladığında Manş Denizi Filosunun bayrak gemisiydi. 1915 yılı başlarında Akdeniz'de görev yapmaya başladı ve Çanakkale Savaşı'ndaki deniz harekâtlarına katıldı. Harekâtlar sonrasında orada kaldı ve sonraları adı Ege Filosu olarak değiştirilen Doğu Akdeniz Filosu'nun bayrak gemisi oldu. 1918 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun teslimiyeti üzerine Karadeniz'e hareket etti ve 1919 yılında Birleşik Krallık'a geri dönüşüne kadar bayrak gemisi olarak görevini sürdürdü. 1920 yılında hurdaya çıkarıldı.

HMS M28, I. Dünya Savaşı'nda Kraliyet Donanması'nın M15 sınıfı gözlem gemisiydi. İmroz Deniz Muharebesi'nde batırıldı.

<span class="mw-page-title-main">Muharebe kruvazörü</span>

Muharebe kruvazörü, 20. yüzyılın ilk yarısında yapılmış büyük savaş gemisi sınıfı. İlk olarak 1900 ila 1910 yılları arasında, zırhlı kruvazörün yerine geçmesi için yapılmıştır. Evrimi zırhlı savaş gemilerine (dretnot) daha çok benzemektedir. Maliyetleri ve büyüklükleri bir savaş gemisi ile hemen hemen aynıdır. Yüksek kalibreli silah donanımları nedeniyle, hızları diğer kruvazörlere nispeten daha düşüktür.

HMS <i>Defence</i> (1907)

HMS Defence, 1900'lerin ortalarında İngiliz Kraliyet Donanması için inşa edilen Minotaur sınıfı bir zırhlı kruvazördür. Kraliyet Donanması'na katılan son zırhlı kruvazör olmuştur. I. Dünya Savaşı başladığında Akdeniz'de bulunan gemi, Goeben ve Breslau'nun takibine katılmıştır. Defence Ocak 1915'te Büyük Filo'ya aktarıldı ve kariyeri boyunca orada kaldı.

HMS <i>Black Prince</i> (1904)

HMS Black Prince, 1900'lerin ortalarında İngiliz Kraliyet Donanması için inşa edilen Duke of Edinburgh sınıfı bir zırhlı kruvazördür. I. Dünya Savaşı başladığında Akdeniz'de bulunan gemi, Goeben ve Breslau'nun takibine katılmıştır. Black Prince Ocak 1915'te Büyük Filo'ya aktarıldı ve kariyeri boyunca orada kaldı. 31 Mayıs 1916'da I. Dünya Savaşı'nın en büyük deniz muharebesi olan Jutland Muharebesi sırasında batırıldı. Gemi mürettebatından kurtulan olmadı.

HMS <i>Warrior</i>

HMS Warrior 1900'lerin ortalarında İngiliz Kraliyet Donanması için inşa edilen Duke of Edinburgh sınıfından bir zırhlı kruvazördür. I. Dünya Savaşı başladığında Akdeniz'de bulunan gemi, Goeben ve Breslau'nun takibine katılmıştır. Alman gemileri Osmanlı İmparatorluğu'na geçtikten sonra gemi, Aralık 1914'te Büyük Filo'ya katıldı ve Mayıs 1916'daki Jutland Muharebesi'nde savaştı. Muharebede ağır hasar alan gemi açık denizde terkedildi ve battı.

HMS <i>Ocean</i> (1898) Birleşik Krallıka ait bir zırhlı gemi.

HMS Ocean, Canopus sınıfına mensup, Birleşik Krallık'a ait bir zırhlı. İnşasına 5 Temmuz 1898'de, Devonport Tersanesi'nde başlanıldı ve Kraliyet Donanması'ndaki ilk görevini 20 Şubat 1900 tarihinde aldı. Akdeniz Filosu'nda hizmete başlayan gemi, Boxer Ayaklanması'nın çıkmasının ardından Çin'e hareket etti. 1905'te geri çağrıldı ve 2 Ocak 1906'da Kanal Filosu'na katıldı. 2 Haziran 1908'de yeniden Akdeniz Filosu'na dahil olan Ocean, 16 Ocak 1910'da Birleşik Krallık karasularındaki filoya atandı.

<span class="mw-page-title-main">Akdeniz Tümeni</span>

Akdeniz Tümeni, İmparatorluk Donanması gemileri zırhlı muharebe kruvazörü SMS Goeben ve hafif kruvazör SMS Breslau'dan oluşan Alman İmparatorluğu'nun deniz filosu. Birinci Balkan Savaşı, İkinci Balkan Savaşı ve I. Dünya Savaşı'nda görev aldı. I. Dünya Savaşı başında gemileri İngiliz muharebe kruvazörleri HMS Indomitable ve HMS Indefatigable ve hafif kruvazörler HMS Dublin ve HMS Gloucester tarafından takip edildi. Gemilerin Osmanlı İmparatorluğu'na transfer edilmesinden dört yıl sonra dağıtıldı.

<span class="mw-page-title-main">1. Kruvazör Filosu</span>

1. Kruvazör Filosu, Büyük Filo'nun bir parçası olarak I. Dünya Savaşı esnasında, iki savaş arasında ve II. Dünya Savaşı esnasında Akdeniz'de görev yapan oldu Kraliyet Donanması'na bağlı kruvazör filosu. 1904 yılında kurulmuş ve 1952 yılına kadar aktif kalmıştır.

HMS <i>Gloucester</i> (1909)

HMS Gloucester, 20. yüzyılın başlarında Kraliyet Donanması için inşa edilmiş bir Town sınıfı hafif kruvazördü. Gemi ilk olarak 1910'da hizmete alındıktan sonra Anavatan Filosu'na atandı, 1913'te Akdeniz Filosu'na transfer edildi. Ağustos 1914'te I. Dünya Savaşı başladıktan sonra Alman gemileri Goeben ve Breslau'nun takibine katıldı. Gloucester, savaş sırasında Alman ticaret gemisi akıncılarını aramak için birkaç kez göreve çıktı, ancak tek başarısı 1915'in başlarında bir ikmal gemisinin ele geçirilmesiydi. 1916 ortalarında Jutland Savaşı'nda küçük bir rol oynadı, savaşın geri kalanının çoğunu Adriyatik Denizi'nde geçirdi. Gemi 1919'da yedeğe ayrıldı ve 1921'de hurda olarak satıldı.

Osmanlı İmparatorluğu'nun zırhlı kruvazörleri listesinde, Osmanlı İmparatorluğu'na ait olan ve olması planlanan çelik kruvazörler yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Archibald Berkeley Milne</span>

Amiral Sör Archibald Berkeley Milne, 2. Baronet, GCVO, KCB, Birinci Dünya Savaşı başladığında Birleşik Krallık'ın Akdeniz Filosuna komuta eden kıdemli bir Kraliyet Donanması subayıydı.