İçeriğe atla

HH 24-26

Koordinat:Sky map 05sa 46d 7,34s; -00º 13' 31,3″
HH 24-26
Moleküler bulut
Herbig-Haro cismi
HH 24 (üstte), HH 25 (ortadaki mavi bulutsunun altında) ve HH 26 (alttaki kırmızı bulutlar)
Gözlem verisi (Dönem J2000.0[1])
TakımyıldızAvcı
Sağ açıklık (α)05sa 46d 07,34s[1]
Dik açıklık (δ)-00° 13′ 31,3″[1]
Özellikler
Uzaklık1.400 ly (430 pc)
Katalog belirtmeleri
HH 24, HH 25, HH 26, JCMTSF J054607.3-001333, HH 24/26, HH 24-26, HH 24-27
Ayrıca bakınız: Bulutsu listeleri

HH 24-26, Herbig-Haro cisimleri olan HH 24, HH 25 ve HH 26'yı içeren bir moleküler bulut ve yıldız oluşum bölgesidir. Bu bölge, gökyüzünde bilinen en yüksek yoğunlukta astrofiziksel jetlere sahiptir.[2] Moleküler bulut, Avcı takımyıldızındaki Orion B moleküler bulutunun bir parçası olan yaklaşık 1400 ışık yılı uzaklıktaki L1630 karanlık bulutsusunda yer alır.[3][4]

Bölgede, iki adet 0 sınıfı ve bir adet I sınıfı olmak üzere birden fazla önyıldız ve dört adet daha çok evrimleşmiş IRAS kaynağı bulunur. Bu bölgedeki Herbig-Haro cisimleri bu üç önyıldız tarafından hareketlendirilmektedir.[3]

Gözlem bilgisi

L1630 karanlık bulutsusu ayrıca NGC 2071 ve Alev Bulutsusu'nu da içerir. HH 24-26, Messier 78'in sadece birkaç yay-dakika güneyinde yer almaktadır.[5]

HH 24

HH 24'ün Hubble Uzay Teleskobu tarafından elde edilmiş bir görüntüsü

HH 24'ün Hubble Uzay Teleskobu tarafından elde edilen görüntüsü, muhtemelen bu Herbig-Haro cisminin en bilinen görüntüsüdür. HH 24 bu görüntüde, Yıldız Savaşları (Star Wars) bilimkurgu filmlerindeki ışın kılıcını andırmaktadır ve bu fotoğraf, Star Wars Episode VII: The Force Awakens filmi vizyondayken yayınlanmıştır.[6]

HH 24, muhtemelen bir ön-ikili sistem olabilecek 0 sınıfı önyıldız içerir. Şiddetli parçalanmanın bir işareti olarak, bu cisimlerin etrafındaki diskler oldukça yanlış hizalanmıştır.[7]


Kaynakça

  1. ^ a b c "HH 24-26". SIMBAD. Centre de données astronomiques de Strasbourg. Erişim tarihi: 19 Şubat 2024. 
  2. ^ "Searching for Orphan Stars Amid Starbirth Fireworks". Gemini Observatory (İngilizce). 25 Eylül 2015. 15 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2020. 
  3. ^ a b Benedettini, M.; Giannini, T.; Nisini, B.; Tommasi, E.; Lorenzetti, D.; Di Giorgio, A. M.; Saraceno, P.; Smith, H. A.; White, G. J. (Temmuz 2000). "The ISO spectroscopic view of the HH 24-26 region". Astronomy and Astrophysics (İngilizce). 359: 148-158. Bibcode:2000A&A...359..148B. ISSN 0004-6361. 
  4. ^ Gibb, A. G.; Little, L. T. (Şubat 1995). "HH24 26: structure, dynamics and chemistry". Astrophysics and Space Science (İngilizce). 224 (1–2): 467-468. Bibcode:1995Ap&SS.224..467G. doi:10.1007/BF00667908. ISSN 0004-640X. 
  5. ^ Gibb, A. G.; Heaton, B. D. (Eylül 1993). "The star-forming region around HH 24-26 : a revised morphology". Astronomy and Astrophysics (İngilizce). 276: 511-521. Bibcode:1993A&A...276..511G. ISSN 0004-6361. 
  6. ^ "The awakened force of a star". ESA/Hubble. 17 Aralık 2015. 4 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2020. 
  7. ^ Kang, Miju; Choi, Minho; Ho, Paul T. P.; Lee, Youngung (Ağustos 2008). "Millimeter Imaging of HH 24 MMS: A Misaligned Protobinary System". Astrophysical Journal (İngilizce). 683 (1): 267-271. arXiv:0805.0451 $2. Bibcode:2008ApJ...683..267K. doi:10.1086/589819. ISSN 0004-637X. 

Dış bağlantılar

Astronomy Picture of the Day (Günün Gökbilim Görüntüsü)

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Antares</span> Akrep Takımyıldızında yer alan ikili yıldız

Antares, Akrep Takımyıldızı'nda yer alan ikili yıldızdır. Samanyolu'nda yer alan parlak yıldızların en kırmızı renkli olanlarından Antares, eskiden Mars'la karıştırılmıştır. Kırmızı dev yıldızın adı da bu karışıklığı yansıtır: "Ant-Ares", "Anti-Mars" yani "Mars karşıtı" demektir. Helence bir sözcük olan Ares, Latince adı Mars olan savaş tanrısının bir diğer adıdır. Büyüklüğü birinci dereceden olan Antares, gökyüzünün en parlak 15. yıldızıdır; ancak ışıması yarı-düzenli olduğundan parlaklığı yıl içinde az da olsa değişir.

<span class="mw-page-title-main">Önyıldız</span>

Önyıldız ya da protostar, yıldızlar arası ortamda, dev bir moleküler bulutun gazlarının daralmasıyla meydana gelen büyük bir kütledir. Önyıldız, yıldız evrimi sürecindeki en erken evredir. Bu oluşum, Güneş kütleli yıldız için yaklaşık 10 milyon yıl sürer. Süreç, moleküler bir bulutun kendiliğinden kütleçekimi kuvveti altında çöktüğü zaman başlar. Artan yıldız kütlesinin radyasyon enerjisine dönüşümünü gösteren süpersonik güneş rüzgarı biçimi olan T Tauri rüzgarı, önyıldızın oluşacağını gösterir.

<span class="mw-page-title-main">Herbig-Haro cismi</span>

Herbig-Haro Cisimleri, yeni oluşmuş yıldızlar ile ilişkilendirilmiş, nispeten küçük sayılabilecek bulutsu benzeri oluşumlardır. Genç yıldızlardan dışa akan gazların yakınlarda bulunan gaz bulutları ile yüksek hızla gerçekleşen çarpışmalar ile oluşurlar. Herbig-Haro cisimlerine yıldız oluşumunun sürdüğü bölgelerde sıkça rastlanır.

<span class="mw-page-title-main">Ağız (yıldız)</span>

Ağız, Irmak takımyıldızının en parlak ve gökyüzünün de sekizinci en parlak yıldızıdır.

<span class="mw-page-title-main">Messier 18</span>

Messier 18 veya M18, Yay takımyıldızında bulunan bir açık yıldız kümesidir. Charles Messier tarafından 1764 yılında keşfedilmiş ve kuyruklu yıldız olmayanlar listesine eklenmiştir. M18, Dünya'dan bakış açısıyla Omega Bulutsusu ve Yay yıldız bulutu (M24) arasında yer alır. Doğrusal çapı 8,04 pc, gelgit yarıçapı ise 7,3 pc olan seyrek bir kümedir ve merkezi 0,012 pc'lik çekirdek yarıçapı ile konsantredir.

<span class="mw-page-title-main">Yıldız oluşumu</span>

Yıldızlar, uzayda bulunan yüksek yoğunlukta geniş bölgelerden oluşan moleküler bulutların içinde oluşur. Bu bulutlar çoğunlukla hidrojenden ve % 23–28 helyum ile az miktarda daha ağır elementlerden ibarettir. İçinde yıldız oluşan bu tür bir bulutsuya örnek Orion bulutsusudur. Bu bulutlardan büyük yıldızlar oluştukça, içinde bulundukları bulutları güçlü bir şekilde ışıklandırıp iyonlaştırırlar ve bir H II bölgesi yaratırlar.

<span class="mw-page-title-main">Yakın yıldızlar dizini</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste, Güneş Sistemi'nden en fazla 5 parsek uzaklıkta olan yıldızları ve kahverengi cüceleri kapsamaktadır. Bu mesafe içerisinde Güneş Sistemi de dâhil olmak üzere 56 yıldız sisteminin varlığı bilinmektedir. Bu sistemlerde bilinen toplam 60 hidrojen-füzyon yıldız ve 13 Kahverengi cüce bulunmaktadır. Bu nesneler görece olarak Dünya'ya yakın olmasına rağmen, sadece dokuz tanesinin görünen büyüklüğü 6,5'ten daha azdır ve bu da bu nesnelerin, sadece %12'sinin çıplak gözle görülebileceği anlamına gelmektedir. Güneş'in dışında sadece üç tane yıldız; Alfa Centauri, Sirius ve Procyon, birinci kadir yıldızlarıdır. Tüm bu nesneler, yerel kabarcık içindeki Samanyolu Gökadası'nın Orion–Kuğu Kolu bölgesinde yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Sh2-279</span> yansı bulutsusu

Sh2-279, Avcı takımyıldızında bulunan bir HII bölgesi ve parlak bulutsuları içeren bir yansı bulutsusudur. Avcı'nın Kılıcı olarak bilinen asterizmin en kuzey ucunda, Avcı Bulutsusu'nun 0,6 derece kuzeyinde yer alır. Sh2-279 içerisinde gömülü bulunan yansı bulutsusu popüler bilimde Koşan Adam Bulutsusu olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Açık kümeler dizini</span> Vikimedya liste maddesi

Bu dizin, Güneş Sistemi'nden uzaklığına göre sıralanmış olan açık yıldız kümelerinin bir listesidir. Açık küme, aynı dev moleküler bulut içinde oluşan ve yerçekimsel olarak birbirlerine bağlı olan birkaç bin yıldızın oluşturduğu bir gruptur. Samanyolu gökadasında 1,000'den fazla açık küme bilinmektedir ancak gerçekte bu rakam on katına kadar çıkabilir.

<span class="mw-page-title-main">HH 34</span>

HH 34, Avcı takımyıldızındaki Orion A moleküler bulutunda yaklaşık 460 parsek uzaklıkta bulunan bir Herbig-Haro cismidir. Son derece hizalı bir jeti ve simetrik yay şoklarıyla dikkat çeker. Genç yıldızdan çıkan çift kutuplu bir jet, çevresindeki ortama süpersonik hızlarda çarparak maddeyi ısıtmakta ve onu görünür dalga boylarında iyonlaşmaya ve ışınım yapmaya zorlamaktadır. Kaynak yıldız, toplam parlaklığı 45 L olan I sınıfı bir önyıldızdır. 0,44 parsek ile ayrılan iki şok dalgası birincil HH 34 sistemini oluşturur. Daha sonra her iki tarafta da daha büyük ama daha soluk yay şokları keşfedildi, bu da sistemin boyutunu yaklaşık 3 parsek yapar. Jet, yıldızın tozlu zarfını patlatarak 0,3 parsek uzunluğunda moleküler bir çıkışa neden olur.

<span class="mw-page-title-main">Kappa Orionis</span>

Kappa Orionis, Avcı takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 645 ışık yılı uzaklıkta bulunan B-tipi mavi bir süperdev yıldızdır. Takımyıldızın en parlak altıncı yıldızıdır ve Avcı'nın ana dörtgenini oluşturan yıldızların güneydoğu köşesinde yer alır. Geleneksel adı Saif, Arapça سیف الجبّار saif el jabbardan gelir ve Dev'in kılıcı anlamındadır. Bu isim aslında Eta Orionis için söylenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Alnilam</span>

Alnilam, Avcı takımyıldızı yönünde yaklaşık olarak 1.300 ışık yılı uzaklıkta bulunan B-tipi mavi süperdev yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">HD 97048</span> yıldız

HD 97048 veya CU Chamaeleontis, Bukalemun takımyıldızı bölgesinde yaklaşık olarak 520 ışık yılı uzaklıkta bulunan A-tipi bir yıldızdır.

<span class="mw-page-title-main">Büyük kütleli yıldızlar listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Güneş kütlesine (M) göre keşfedilen en büyük yıldızların listesidir.

Baryum yıldızları, spektrumları λ 455,4 nm'de tek başına iyonize baryum, Ba II varlığıyla s-süreci elemanlarının aşırı bolluğunu gösteren spektral G ila K yıldızlardır. Baryum yıldızları ayrıca CH, CN ve C2 moleküllerinin bantları olan karbonun gelişmiş spektral özelliklerini de gösterir. Sınıf ilk olarak William P. Bidelman ve Philip Keenan tarafından tanındı ve tanımlandı. Başlangıçta, keşiflerinden sonra kırmızı dev oldukları düşünülüyordu; ancak aynı kimyasal imza ana dizideki yıldızlarda da gözlemlendi.

<span class="mw-page-title-main">Sh2-308</span> Salma Bulutsusu

Sh2-308, Büyük Köpek takımyıldızının merkezine yakın bulunan iyonize hidrojenden oluşmuş bir H II bölgesidir. Gece gökyüzündeki en parlak yıldız olan Sirius'un yaklaşık 8 derece güneyindedir. Bulutsu, EZ Canis Majoris adlı Wolf-Rayet yıldızını çevreleyen bir kabarcığa benzer. Bu yıldız kısaca, yıldız evriminin ön-süpernova aşamasındadır. Bulutsu, Dünya'dan yaklaşık olarak 4.530 ışık yılı uzaklıktadır, fakat bazı kaynaklar hem yıldızın hem de bulutsunun 5.870 ışık yılı uzakta olduğunu belirtir. Hatta bulutsunun Dünya'dan 1.875 ışık yılı uzaklıkta olduğunu belirten kaynaklar da bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Buharlaşan gaz kürecikleri</span>

Buharlaşan gaz kürecikleri, dış uzayda yaklaşık 100 astronomik birim büyüklüğünde ve gölgesindeki gazların iyonlaştırıcı UV ışınlarından korunduğu bir hidrojen gazı bölgesidir. Bu kürecikler tarafından korunan yoğun gaz alanları, yıldızların doğumuna olanak sağlayabilir. Buharlaşan gaz kürecikleri ilk kez 1995 yılında Hubble Uzay Teleskobu tarafından elde edilen Kartal Bulutsusu'ndaki Yaratılış Sütunları'nın görüntüleri aracılığıyla kesin olarak tespit edildi.

<span class="mw-page-title-main">AFGL 2591</span> Kuğu takımyıldızındaki yıldız

AFGL 2591, Kuğu takımyıldızında yaklaşık olarak 3.300 parsek uzaklıkta bulunan bir yıldız oluşum bölgesidir. Yoğun gaz ve toz bulutu, iç kısmının optik teleskoplar tarafından görünmesini engeller. Kızılötesi görüntüler, genç yıldızdan dışarıya doğru uzanan parlak bir koni şeklinde görünen yansıma bulutsusu ile birlikte parlak bir genç yıldız cismini göstermektedir. Moleküler bulutun içinde bir yıldız kümesi oluşmaktadır, fakat kızılötesi radyasyonun büyük kısmı AFGL 2591-VLA3 adlı bu yıldızdan kaynaklanır.

<span class="mw-page-title-main">Maia (yıldız)</span> yıldız

Maia,, Boğa takımyıldızında yer alan ve Ülker açık yıldız kümesinin (M45) üyesi olan bir yıldızdır. Tayf tipi B8 III olan bir mavi dev ve kimyasal olarak tuhaf bir yıldızdır. Maia değişeni değişen yıldız sınıfının prototipidir.

<span class="mw-page-title-main">Tau Boötis</span> yıldız

Tau Boötis, Çoban takımyıldızı içinde yer alan ve yaklaşık olarak 51 ışık yılı uzaklıkta bulunan F-tipi ana kol yıldızıdır. İkili yıldız sistemidir ve sistemin ikincil yıldızı bir kırmızı cücedir. 1999 yılında birincil yıldızın yörüngesinde bir ötegezegen tespit edilmiştir.