İçeriğe atla

Güzel Vasilisa

Vasilisa, Baba Yaga Kulübesinde, Ivan Bilibin

Vasilisa (Rusça: Narodnye russkie skazki'de) Alexander Afanasyev tarafından derlenen bir Rus masalı.[1]

Özet

Tüccar bir adamın bir kızı olur adını Vasilisa koyar. Vasilisa sekiz yaşındayken annesi ölüm döşeğine düşer. Ölmeden önce ona her işini yapılabileceği sihirli tahta bir bebek verir. Vasilisa bebeğe su ve biraz yiyecek verdiğinde bebeğin gözleri parlıyor ve konuşmaya başlıyordu. Annesi ölünce Babası bir süre sonra yeniden evlendi; yeni eş iki kızı olan dul bir kadındı. Vasilisa'nın üvey annesi ona karşı çok acımasız davranırdı çünkü Vasilisa iki kızından daha güzeldi. Üvey anne güneşte yanması için ona ağır işler yaptırırdı ancak bebeğin yardımıyla ona verilen tüm görevleri yerine getirebildi. Vasilisa büyüdükçe güzelleşti. Genç erkekler Wooing'e onu istemeye geldiğinde üvey annesi hepsini reddetti. Çünkü önce ondan büyük iki kızı evlenmeliydi ama hiç kimse çirkin kızlarını istemiyordu.

Bir gün tüccar bir yolculuğa çıkmak zorunda kaldı. Karısı evi sattı ve herkesi ormandaki kasvetli bir kulübeye taşıdı. Bir gün kızların her birine bir görev verdi ve tek bir mum hariç tüm mumları söndürdü. İki kız görevlerini yerine getirdi ama Vasilisa kendisine verilen dantel örme işini bitiremeden büyük kız mumu söndürdü. Bunun üzerine üvey anne Korkunç Cadı Baba Yaga'nın kulübesinden ateş alması için Vasilisa'yı gönderdi. Bebek ona gitmesini tavsiye etti. Yürürken, şafak vakti beyaz, öğlen kırmızı, akşam ise siyah kıyafetler giymiş birer atlının geçtiğini fark etti. Tavuk ayakları üzerinde duran bir eve geldi ve insan kemiklerinden yapılmış bir çitle karşılaştı. Siyahlar giymiş bir binici onun yanından geçti ve gece oldu. Bunun üzerine kafataslarının göz yuvaları parlamaya başladı. Vasilisa çok korktu ama kaçmadı. Vasilisa evin yanında beklerken Baba Yaga harç ve havaneli içinde uçarak ormandan geldi. Vasilisa'yı görünce iştahı kabardı ve ona istediğini sordu. Vasilisa evi aydınlatmak için ateş istediğini söyledi.

Baba Yaga, harçında, Ivan Bilibin tarafından

Baba Yaga, Vasilisa'ya, ancak verdiği görevleri yerine getirirse ateşi alacağını ama eğer verdiği görevleri yerine getirmezse onu akşam yemeğinde yiyeceğini söyledi. Vasilisa'nın bebeği ona verilen her işi yaptı.

Şafak vakti, beyaz binici geçti; öğle saatlerinde veya öğleden önce kırmızı. Siyah binici geçerken Baba Yaga geri döndü. Bütün işlerin yapıldığını görünce kızdı ama belli etmedi. Akşam yemeğinde Vasilisa'ya herhangi bir sorusu olup olmadığını sordu.

Vasilisa Baba Yaga'ya binicilerin kim olduğunu sordu. Baba Yaga beyaz olanın Gündüz, kırmızı olanın Güneş ve siyah olanın da Gece olduğunu ve hepsinin hizmetçileri olduğunu söyledi. Vasilisa, Baba Yaga'ya, başka sorusu olmadığını söyledi. Bunun üzerine Baba Yaga, Vasilisa'ya verdiği görevleri nasıl yerine getirdiğini sordu. Vasilisa "küçükken annem beni kutsadı. Bu sayede yapabildim." dedi. Cevabı duyunca, evinde kutsanmış kimse istemeyen Baba Yaga, Vasilisa'yı evinden attı ve ona yanan bir kafatası verdi

Vasilisa bir çubuk ile yanan kafasını eve getirdi. O gittiğinden beri evde hiç ateş yakılmamıştı. Eve getirilen her ateş kapının eşiğini geçince sönüyordu. Vasilisa yanan kafatasıyı üvey annesine verdiğinde kafatasının gözleri parlamaya ve ateşi yükselmeye başladı. Anne ve iki çocuğu yanarak öldü. Vasilisa zarar görmedi. Vasilisa başka kimse zarar görmesin diye kafatasını usulüne uygun olarak bahçeye gömdü.[2]

Daha sonra Vasilisa, Rusya'nın başkentinde, Çar'ın tezicisinin yanında çalışmış, bir vesileyle onunla tanışmış ve kalbini kazanmıştır. Çar onunla evlenmiş ve Vasilisa Kraliçe olmuştur.

Varyantlar

Bazı versiyonlarda hikâye, üvey annenin ve üvey kız kardeşlerinin ölümü ile sona erer ve Vasilisa babasıyla mutlu mesut yaşar.

Beyaz, kırmızı ve siyah sürücüler Baba Yaga'nın diğer masallarında görülürler ve genellikle ona mitolojik bir önem verdiği şeklinde yorumlanırlar.

Döneminin birçok folkloristi ile benzer olarak, Alexander Afanasyev birçok masalı doğayı görmenin ilkel yolları olarak gördü. Böyle bir yorumda, bu masalı güneş ışığı (Vasilisa), fırtına (üvey annesi) ve kara bulutlar (üvey kız kardeşleri) arasındaki çatışmayı tasvir ediyor olarak gördü.[3]

Clarissa Pinkola Estés, hikâyeyi kadın kurtuluş hikâyesi, Vasilisa'nın itaatten güç ve bağımsızlığa yolculuğu olarak yorumluyor. Baba Yaga'yı, Vasilisa'nın ayrıldığını, nasıl besleneceğini öğrenerek ve öğrenerek öğrendiği ve büyüdüğü "vahşi kadınsı" prensibi olarak yorumlar.[4]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Alexander Afanasyev, Narodnye russkie skazki, "Vasilissa the Beautiful" 20 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
  2. ^ Returning: A Tale of Vasilisa and Baba Yaga. Toronto, Ontario, Canada: Red Butterfly Publications. 2012. s. 24. ISBN 9781475236019. 
  3. ^ Maria Tatar, p 334, The Annotated Classic Fairy Tales, 0-393-05163-3
  4. ^ Women Who Run with the Wolves. Ballantine Books. 1992. ISBN 978-0-345-40987-4. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Kemalettin Tuğcu, Türk yazar.

<span class="mw-page-title-main">Anne</span> çocuğun dişi ebeveyni

Anne ya da ana, bir çocuğu doğuran, bakımını üstlenen veya kendi doğurmadığı bir çocuğu evlat edinen ve bakımını üstlenen kadın. Genlerin yarısı anneden gelir. Bir çocuğu evlat edinen veya eşinin kendinden olmayan çocuklarına annelik yapan kadınlara üvey anne denir. Tanımlama amacıyla kullanılan bu terim çocuklar veya ebeveynler tarafından tercih edilmeyebilir. Bu durumda üvey olsun ya da olmasın ilgili şahıs, anne olarak adlandırılır. Bir çocuğun dünyaya gelmesinde yumurta hücresi kullanılan ve genellikle çocuğu dünyaya getiren anneye öz anne, tıbbi olarak da fizyolojik anne denir. Yumurta hücresini sağlamayan ve başka bir annenin çocuğunu dünyaya getiren kişiye de taşıyıcı anne denir. Taşıyıcı anneler, genellikle annelik haklarından feragat ederler ve bu işlemi, ya çocuk sahibi olamayan bir yakınlarına yardımcı olmak ya da maddi kazanç elde etmek için uygularlar.

<span class="mw-page-title-main">I. Elizabeth</span> İngiltere ve İrlanda Kraliçesi (1558–1603)

I. Elizabeth, 17 Kasım 1558'den 1603'teki ölümüne kadar İngiltere ve İrlanda kraliçesi idi. Bakire Kraliçe olarak da bilinen Elizabeth, Tudor Hanedanı'nın beş hükümdarının sonuncusudur.

<i>Bir Külkedisi Masalı</i> 2004 yapımı Amerikan filmi

Bir Külkedisi Masalı, Hilary Duff ve Chad Michael Murray’in başrollerini paylaştığı romantik bir gençlik filmi.

<span class="mw-page-title-main">Shannon Rutherford</span> Lost dizisinde kurgusal kahraman

Shannon Rutherford, Oceanic 815 uçağı orta kısım kazazedesi ve Boone Carlyle'ın üvey kardeşidir. Shannon ve Boone kazadan önce ve sonrasında her zaman birbirlerini korumuşlardır. Shannon babasını bir araba kazasında kaybetmiş ve üvey annesi onu evden kovup babasının mirasından hiç pay vermemiştir. Shannon ise erkekleri kullanarak, özellikle Boone'u, istediği her şeyi elde etmeye çalışmış ve en sonunda Boone'u tek gecelik bir ilişki ile kandırmıştır. Kazadan sonra ise zamanını kazazedelere yardım etmek yerine kendine harcayan Shannon ısrarla kurtarılacaklarını söylemiştir. Daha sonra ise telsizle bir mesaj yakalamak için arkadaşlarına yardım etmiş ve Rousseau'nun sinyalini çevirmek için Fransızcasını kullanmıştır. Shannon ayrıca adada bir astım krizi geçirmiş, ilacı bitince ise Sun ona yardım edip etkiyi hafifletmiştir. Adada Sayid'in Shannon'ın bencil tutumu üzerindeki etkisi ile ikisi arasında bir aşk başlar. İkisi bir pikniğe çıktıklarında Boone ormanda uçurumda asılı buldukları uçağı keşfe çıkmış ve uçak düşmüş, Boone ağır yaraları sebebiyle ölmüştür. Boone öldükten sonra Shannon bu olayın John Locke'un suçu olduğunu düşünüp ona ateş etmek istemiş ama Sayid buna engel olmuştur.Sayid'le tartışmalarının ardından, Shannon adada daha önce salla adadan ayrılan Walt'u görmeye başlamış ama kimse ona inanmamıştır. Adadaki 48. gününde Sayid'le beraber Walt'u aramaya çıkmış, bu sırada kuyruk kısmı kazazedeleriyle karşılaşmış ve kuyruk kısmı kazazedelerinin lideri Ana-Lucia onu Diğerlerinden biri sanarak istemeden midesinden vurarak öldürmüştür. Sayid'in kollarında ölmüş ve son anda Sayid ona inandığını söylemiştir.

<i>Panın Labirenti</i> Guillermo del Tornonun yönettiğg fantastik film

Pan'ın Labirenti, yönetmeni Guillermo del Toro olan fantastik film.

Yek, Türk ve Altay halk inancında İblis. Yeg veya Yiğ olarak da bilinir. İnsanoğlunu yoldan çıkaran ve kötülüğün simgesi olan varlık. Tanrı'ya isyan etmiştir. Kısa boylu ve güçlü bir varlıktır. Alemin karanlık güçlerini temsil eder. Yerin altında yaşar. Yaka adlı kötü ruh ile de bağlantılıdır. Çak denilen yine Şeytan anlamını içeren sözcük ile de ilişkili görünmektedir. ayrıca bu sözcükle bağlantılı hastalık adları vardır. Yiğ verem, Yiğnik ise dizanteri demektir. Bulgar kültüründe Yaga adlı bir cadı figürü vardır. 'Kötü ruh, şeytanın yarattığı hastalık, zarar verme' gibi anlamları da vardır. Başka sözlüklerde 'ig' ve 'iklig' biçiminde geçen ve hastalık anlamı da bulunur. Maniheizm'de yine şeytan anlamında kullanılmıştır.

<i>Rugrats</i>

Rugrats, Klasky-Csupo tarafından 1991'de yayına başlayıp 2004'te biten çizgi dizidir. Nickelodeon'un en popüler programlarından biridir.

<span class="mw-page-title-main">Hansel ve Gretel</span> Grimm Kardeşlerin 1812de derlediği masal

Hansel ve Gretel, Grimm Kardeşler ve onlardan da önce Giambattista Basile tarafından uyarlanan bir masal. Alman kökenli olduğu öne sürülür.

Nihal Menzil, sinema ve dizi oyuncusu.

<span class="mw-page-title-main">Külkedisi (opera)</span>

Külkedisi Gioacchino Rossini tarafından bestelenmiş iki perdelik opera veya dramma giocosodir. Eserin librettosu, Fransız yazar Charles Perrault tarafından yazılmış Külkedisi masalından uyarlanarak Jacopo Ferretti yazılmıştır. Ancak eserin hazırlandığı sıralarda tiyatrolarda özel efektler çok sınırlı olduğu için, eser orijinal masalda bulunan fantezi peri sihirlerinden arındırılmış ve daha gerçekçi olarak sunulmuştur. Eserin prömiyeri 25 Ocak 1817'de Romada "Teatro Valle"de verilmiştir

<i>Siyah Gelinlik</i> (film, 1973) 1973 filmi

Siyah Gelinlik, 1973 yapımı, dram türündeki Türk filmi. Başrollerini Hülya Koçyiğit ve Murat Soydan paylaşmaktadır.

<i>O Hayat Benim</i> Türk televizyon dizisi

O Hayat Benim, yapımını Pastel Film'in üstlendiği, 16 Şubat 2014 tarihinde FOX'ta yayınlanmaya başlayan aşk ve dram türündeki Türk televizyon dizisi. Yönetmenliğini dokuzuncu bölüme kadar Merve Girgin onuncu bölümden itibaren Yıldız Hülya Bilban, otuz birinci bölümden itibaren Hamdi Alkan ve sonraki kalan bölümleri ise Sadullah Şentürk üstlenmiştir. Başrollerini Ezgi Asaroğlu, Ceren Moray ve Keremcem paylaşmaktadır. 4 sezondan oluşan dizi, 2 Mayıs 2017 akşamı yayınlanan 131. bölümüyle final yaparak ekranlara veda etmiştir.

<i>Kitap Hırsızı</i> Markus Zusak tarafından kaleme alınmış roman

Kitap Hırsızı, Avustralyalı yazar Markus Zusak tarafından kaleme alınmış romandır. Kitap Nazi Almanyası'nda geçmekte ve son derece yoğun bir şekilde bu tarihte alınan notlar ile birlikte ölüm anlatılmaktadır. II. Dünya Savaşı'nın dorukta olduğu bu günlerde, bir üvey anne ve baba ile birlikte yaşayan genç kızın, evlerine sakladıkları genç ile aralarındaki ilişki anlatılır. İlk olarak 2005 yılında yayınlanan kitap pek çok ödül kazanmış ve 230 hafta boyunca New York Times En Çok Satanlar listesinde yer almıştır.

<i>Çocukluk</i> (film)

Çocukluk, 2014 yapımı sinema filmi. Yönetmen Richard Linklater'ın 12 seneye yaydığı bu film, bir gencin çocukluğundan üniversiteye kadar geçirdiği dönemi konu alıyor. Başrol oyuncusu Ellar Coltrane'in 8 yaşından itibaren oynadığı bu filmde, izleyiciler oyuncunun büyümesine şahit olmaktadır.

"Öğrenci", ilk kez 16 Nisan 1894 tarihinde Russkiye Vedomosti gazetesinde yayımlanan Anton Çehov'a ait bir öyküdür. Öyküde soğuk bir Kutsal Cuma akşamında evine dönerken ateşin başında bulaşık yıkayan iki dul kadınla karşılaşan bir ilahiyat öğrencisini ele alır. Öğrenci, iki kadına kanonik İncil'de geçen Petrus'un İsa'yı reddedişine dair hikâyeyi nakleder ve anlatmayı bitirdikten sonra iki kadının derinden etkilendiğini fark eder ve bu da öğrenciyi tüm tarihin gerçek ve güzellik ile bağlantılı olduğu sonucuna götürür.

Koschei'nin Ölümü veya Marya Morevna, Aleksandr Afanasyev tarafından toplanan ve Kırmızı Peri Kitabında Andrew Lang tarafından derlenen bir Rus masalı. Koschei karakteri, genç kadınları büyüsü ile tehdit eden kötü ölümsüz bir adamdır.

<span class="mw-page-title-main">Pelias</span> Yunan mitolojisinde bir kral

Pelias, Yunan mitolojisinde, Teselya'nın Magnesia yöresindeki Iolkos kentinin kralıydı. Üvey kardeşi Aeson'un oğlu İason'un krallıkta hak iddia etmesini önlemek için öleceği beklentisiyle onu tehlikelerle dolu bir deniz yolculuğuna sürükleyen kişidir. Bu deniz yolculuğunun öyküsünü Rodoslu Apollonios, Argonautika isimli kitabında anlatır.

Rugrats, Klasky-Csupo tarafından Mayıs 2021'de ön gösterimi yapılan çizgi dizidir. Sonrasında TV'de yayımlanmaya başlamıştır. Orijinal Rugrats animasyon çizgi dizisinin devamıdır. Türkiye'de ilk kez Nickelodeon HD'de yayınlamaya başladı. 2022'de Nickelodeon Türkiye kanalında yayımlanmaya başlamıştır. Dizi ilk olarak ABD'de Paramount+ yayımlanmaya başlamıştır. Aynı zamanda Nickelodeon'da da yayınlamaktadır.

"Üç Harika Dilencinin Hikâyesi" bir Sırp masalıdır. Alexander Afanasyev tarafından Narodnye russkie skazki'de toplanan Rusça haliyle Şanssız Vasilii olarak da bilinir.