İçeriğe atla

Gürçayır, Şarkışla

Gürçayır
Harita
Sivas'ın Türkiye'deki konumu
Sivas'ın Türkiye'deki konumu
Sivas üzerinde Gürçayır
Gürçayır
Gürçayır
Gürçayır'ın Sivas'taki konumu
ÜlkeTürkiye
İlSivas
İlçeŞarkışla
Coğrafi bölgeİç Anadolu Bölgesi
İdare
 • Belediye başkanıTemel Toy (Ak Parti)
Rakım1180 m
Nüfus
 (2009)
 • Toplam4.647
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
İl alan kodu346 (517)
Posta kodu58400

Gürçayır, Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir beldedir.

Eski adı olan "Çayırşıhı" (veya Çayırşeyhi) ve daha eski bir isim olan "Çağşığın / Çayşığın" yörede yaygın olarak kullanılmaktadır.[1]

Tarihçe

1968 yılında belde oldu. "Çayırşeyhi" adını taşıyan yerleşimin adı, 16 Aralık 1987'de "Gürçayır" olarak değiştirildi.[2]

Kasaba nüfusuna yerleşim genellikle buraya yakın yerleşim yerlerinden olmuştur. Şarkışla'nın güneyindeki köyler, Yozgat-Çayıralan ve Boğazlıyan köyleri, Kayseri-Pınarbaşı köylerinden gerçekleşen göçler buradaki nüfusun ana kitlesini oluşturur.[1]

Köyün adı

Bir rivayete göre köyün bulunduğu yere ilk gelen kişi, yaşlı bir kervancıdır. Kervancı yörenin otlak bir alan olduğunu görünce burada konaklamaya karar verir. Günümüzdeki mezarlığın bulunduğu yere çadırını kurar ve kendine yurt edinir. Çevrede yaşayanlar bu yaşlı ve yalnız insana saygı duyarlar, böylece zamanla çevrede manevi bir kimlik kazanır. Kendisine çayırda yaşayan kutsal kişi anlamında "Çayır Şeyhi" denilmiştir. Bu isim zamanla yöresel ağızda "Çayırşıhı" şeklini almıştır. İlerleyen yıllarda Yozgat ve çevresinde ün salmış olan Çapanoğlu adındaki bir kişiden selam getirerek buraya yerleşenler olmuş. Çapanoğlu da her yıl bu köye gelir vergi alıp dönermiş, hatta son gelişinde köyün ortasına çeşme yaptırmış ve o yıl Yozgat'a dönmeyip köyde ölmüştür.[3]

Köyün adı 1987 yılında 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren'in ziyareti esnasında kendisinin talimatı ile Gürçayır olarak değiştirilmiştir.[4] Ayrıca bu ziyaretin ardından köydeki "Çayırşeyhi İlkokulu"nun adı değiştirilerek Kenan Evren'in adı verilmiştir (2012 yılında ise "Gürçayır İlköğretim Okulu" haline getirilmiştir).[5]

Coğrafya

Sivas iline 88, Şarkışla'ya 3 km, Kayseri'ye 112 km. uzaklıktadır. Sivas-Kayseri kara yolu bu yerleşim yeri içerisinden geçmektedir. Kasabanın kuzeybatısında Dikili, batısında Kayapınar, güneydoğusunda Gümüştepe köyü, güneybatısında Kızılcakışla kasabası, doğusunda Şarkışla bulunmaktadır.

Nüfus

Yıllara göre belde nüfus verileri
2021 3000
2009 3502
2007 3046
2000 2478
1990 3522
1960 1950

Kaynakça

  1. ^ a b Nişanyan Yer Adları Sözlüğü, "Gürçayır" 14 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Erişim Tarihi: 14 Nisan 2022
  2. ^ "Kararnameler" (PDF). Resmigazete.gov.tr. 6 Haziran 1983. 27 Ekim 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2021. 
  3. ^ Aşık Veysel Meslek Yüksekokulu - "Şarkışla Merkez ve Köyleri İncelemesi", 2017 (Çayırşeyhi Efsanesi)
  4. ^ Sivas / Şarkışla - Gürçayır Ortaokulu[], Milli Eğitim Bakanlığı - Web Sitesi, Erişim Tarihi: 14 Nisan 2022
  5. ^ Kenan Evren İlköğretim Okulu'nun Adı Değiştirildi 14 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Beyazgazete, Yayın Tarihi: 21 Eylül 2012 (haberde Kenan Evren'in ziyareti ve köyün adının değiştirilmesinden de bahsedilmektedir.)

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Şarkışla</span> Sivasın ilçesi

Şarkışla, Sivas ilinin bir ilçesidir. Kuzeyinde Yıldızeli, doğusunda Sivas merkez ve Altınyayla, güneyinde Kayseri'nin Pınarbaşı ilçesi, güneybatısında Gemerek ve batısında ise Yozgat'ın Akdağmadeni ilçesi bulunur. 2021 istatistiklerine göre toplam nüfusu 37,708 olan Şarkışla, merkez dışında Sivas'ın en kalabalık ilçesidir.

<span class="mw-page-title-main">Gemerek</span> Sivasın ilçesi

Gemerek, Sivas ilinin bir ilçesidir. Şarkışla İlçesine bağlı bir bucak iken 1953 yılında İlçe olmuştur. 2'si belediye, 35'i Köy olmak üzere 38 yerleşim biriminden oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Yozgat Ayaklanması</span>

Yozgat Ayaklanması veya Çapanoğlu Ayaklanması, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Hürriyet ve İtilaf reisi Çapanoğlu Edip Bey ve kardeşi Celâl Bey tarafından Yozgat ve yöresinde çıkarılan ayaklanmadır.

<span class="mw-page-title-main">Fakılı, Şarkışla</span>

Fakılı, Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir köydür.

Sızır, Sivas'ın Gemerek ilçesine bağlı bir Belde'dir.

<span class="mw-page-title-main">Alaman, Şarkışla</span>

Alaman, Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Başağaç, Şarkışla</span>

Başağaç, Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Konakyazı, Şarkışla</span>

Konakyazı, Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Kömürkaya, Şarkışla</span>

Kömürkaya, Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Ortaköy, Şarkışla</span> Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir köy

Ortaköy, Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Polatpaşa, Şarkışla</span>

Polatpaşa, Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Sarıtekke, Şarkışla</span>

Sarıtekke, Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Hüyükköy, Şarkışla</span>

Hüyükköy, Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Mezraa, Şarkışla</span> Sivas köyü

Mezraa, Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Kızılcakışla, Şarkışla</span>

Kızılcakışla, Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir köydür. 1992-2014 yılları arası belde olan yerleşim birimi, 2014 yerel seçimlerinden sonra nüfus sayısının 2000'in altına düşmesinden dolayı tekrar köye dönüşmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Cemel, Şarkışla</span>

Cemel, Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir beldedir.

<span class="mw-page-title-main">Akçakışla, Şarkışla</span>

Akçakışla, Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı bir köydür. Geçmişte nahiye (bucak) statüsünde olan Akçakışla'nın belediyesi kapatılarak belde olma niteliği kaldırılmıştır. İlkokul; Ortaokul ve Sağlık Ocağı bulunmaktadır. Jandarma Karakolu ise kapatılmıştır. Köyün sınırları içerisinden Kaldırak Özü adı verilen ırmak akmaktadır.

Emlek yöresi, Sivas ili, Şarkışla ilçesinde bir bölge. Kendine özgü kültürel bir bütünlüğe sahip olup özellikle de halk ozanları ve aşıklık geleneği ile tanınmaktadır. Halk inanışları açısından oldukça zengindir. Halk ağzında yanlışlıkla Arapça kökenli "Emlak" sözcüğü ile karıştırılarak bu biçimi ile de kullanılır; ancak etimolojik köken olarak gerçekte hiçbir bağlantısı yoktur.

Kale, Sivas ilinin Altınyayla ilçesine bağlı bir mahalledir. Geçmişte köy iken, önce Belediye kurularak Belde statüsüne kavuşmuş daha sonra ilçeye bağlı bir mahalle haline getirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ardıç Türbesi</span>

Ardıç Türbesi, halk arasında Ardıç Baba olarak bilinen, Sivas ilinin Şarkışla ilçesine bağlı Kaymak köyünde yer alan bir türbedir. Şarkışla'nın Kaymak köyündeki Ardıçlı Tepesi mevkiinde, dağın tepesinde bulunan türbe, Türkmen Alevileri ve Bektaşiler tarafından kutsal kabul edilen bir yerdir. Burada yer alan Ardıç ağacı, bölge halkı için büyük bir manevi öneme sahiptir. Emlek yöresi olarak anılan bölgede yer almaktadır.