İçeriğe atla

Gürcü üzüm cinsleri

Kontrol Edilmiş
Saperavi Gürcistan'a özgü bir üzüm çeşididir. Az miktarda Gürcistan dışındaki ülkelerde ve Türkiye'nin kuzeydoğusunda, tarihsel Gürcistan'ın birer parçası olan Şavşeti ile Klarceti bölgelerinde de yetiştirilmektedir.

Gürcü üzüm cinsleri veya Gürcü asma cinsleri (Gürcüce: ქართული ვაზის ჯიშები), sekiz bin yıllık bir geçmişi olan bağcılık ve şarap imal geleneğine dayanmaktadır.[1] Çoğu şaraplık olmak üzere ülkede 527 cins asma bulunmaktadır. 1946 ve 1960 yıllarında yayımlanan ampelografik eserlerde bu asmaların kapsamlı tanımlamaları yapılmıştır.[2]

Gürcistan'ın başkenti Tiflis'te 1960 yılında yayımlanan Gürcistan'ın Ampelografisi adlı kitapta geçen, Guria ve Acara bölgelerinde yetişen Orcohuli (ორჯოხული; Orcohi köyü adından), Klarculi (კლარჯული; Klarceti köyü ve Klarceti bölgesi adından) ve Hopaturi (ხოფათური; Hopa adından), “Beyaz Livanura” (თეთრი ლივანურა; Livana adından), “Siyah Livanura” (შავი ლივანურა; Livana adından), "Şavşura" (შავშურა; Şavşeti adından) asama cinslerinin adları, bugünkü Artvin vilayetindeki yerleşmelerden gelmektedir.[3] Bunların dışında Gürcüce bir ada sahip olan Şişvela üzümü, Saperavi gibi hem Acara'da hem de Artvin bölgesinde yetiştirilmektedir.[4][5]

Bölgelere göre asma cinsleri

BölgeRenk
1Absuaj (აბსუაჟ)AbhazyaSiyah
2Agbij (აგბიჟ)AbhazyaSiyah
3Agutolij (აგუტოლიჟ)AbhazyaSiyah
4Atasarakva (ათასარაკვა)AbhazyaSiyah
5Akabil (აკაბილ)AbhazyaSiyah
6Aklik (აკლიკ)AbhazyaSiyah
7Akomştal (აკომშტალ)AbhazyaSiyah
8Akubasa (აკუბასა)AbhazyaSiyah
9Akumştal (აკუმშტალ)AbhazyaSiyah
10Akuşar (აკუშარ)AbhazyaSiyah
11Amgurçal (ამგურჩალ)AbhazyaSiyah
12Amlahu (ამლახუ)AbhazyaSiyah
13Amohpij (ამოხფიჟ)AbhazyaSiyah
14Apapnij (აპაპნიჟ)AbhazyaSiyah
15Apujera (აპუჟერა)AbhazyaSiyah
16Akapş (აყაფშ)AbhazyaSiyah
17Aşuğaş (აშუღაშ)AbhazyaSiyah
18Açkikij (აჩკიკიჟ)AbhazyaSiyah
19Atsimlij (აციმლიჟ)AbhazyaSiyah
20Adznij (აძნიჟ)AbhazyaSiyah
21Aklij (აწლიჟ)AbhazyaSiyah
22Açadris Tsiteli (აჭანდრის წითელი)AbhazyaSiyah
23Ahaardan (ახარდან)AbhazyaSiyah
24Ahuhuj (ახუხუჟ)AbhazyaSiyah
25Kaçiçi (კაჭიჭი)AbhazyaSiyah
26Petriji (პეტრიჟი)AbhazyaSiyah
27Tatliji (ტატლიჟი)AbhazyaSiyah
28Şavi Amlahu (შავი ამლახუ)AbhazyaSiyah
29Tshenisdzudzdu Aphazuri (ცხენისძუძუ აფხაზური)AbhazyaSiyah
30Şvindirhva (წვინდირხვა)AbhazyaSiyah
31Lakoaj (ლაკოაჟ)AbhazyaKoyu mavi
32Hapşira (ხაფშირა)AbhazyaSarımsı yeşil
33Hupinaj (ხუპინიჟი)AbhazyaSarımsı yeşil
34Abistaj (აბისტაჟ)AbhazyaBeyaz
35Avasirhva (ავასირხვა)AbhazyaBeyaz
36Avrehi (ავრეხი)AbhazyaBeyaz
37Aturkuj (ათურქუჟ)AbhazyaBeyaz
38Akabailij (აკაბილიჟ)AbhazyaBeyaz
39Akasaj (აკასაჟ)AbhazyaBeyaz
40Ajkvakva (აჟკვაკვა)AbhazyaBeyaz
41Ajhvato (აჟხვატა)AbhazyaBeyaz
42Kiamohta (კიამოხტა)AbhazyaBeyaz
43Mahvateli (მახვატელი)AbhazyaBeyaz
44Hunaliji (ხუნალიჟი)AbhazyaBeyaz
45Hutuniji (ხუტუნიჟი)AbhazyaBeyaz
46Agaşkur (აგაშკურ)AbhazyaPembe
47Ajapş (აჟაპშ)AbhazyaPembe
48Ajemçil (აჟემჩიღ)AbhazyaPembe
49Ajia (აჟია)AbhazyaPembe
50Ajigra (აჟიგრა)AbhazyaPembe
51Ajhapş (აჟხაფშ)AbhazyaPembe
52Almura Şavi (ალმურა შავი)AcaraSiyah
53Batomura (ბათომურა)AcaraSiyah
54Burdzğala (ბურძღალა)AcaraSiyah
55Butko (ბუტკო)AcaraMavi
56Vaios Saperavi (ვაიოს საფერავი)AcaraSiyah
57Kirtstsiteli (კირწწითელა)AcaraSiyah
58Siyah Livanura (შავი ლივანურა)AcaraSiyah
59Magara (მაგარა)AcaraSiyah
60Mekrençhi (მეკრენჩხი)AcaraSiyah
61Mortshula (მორცხულა)AcaraSiyah
62Saliklevi (სალიკლევი)AcaraSiyah
63Saperavi Acaruli (საფერავი აჭარული)AcaraSiyah
64Satsuri (საწური)AcaraSiyah
65Tadzigura (ტაძიგურა)AcaraSiyah
66Tkis Vazi (ტყის ვაზი)AcaraSiyah
67Tkis Kurdzeni (ტყის ყურძენა)AcaraSiyah
68Korkaula (ქორქაულა)AcaraSiyah
69Şişvela (შიშველა)AcaraSiyah
70ÇitisTavala Acaruli (ჩიტისთვალა აჭარული)AcaraSiyah
71Tshenisdzudzu Acaruli (ცხენისძუძუ აჭარული)AcaraSiyah
72Çipakuri (ჭიპაკური)AcaraSiyah
73Çodi (ჭოდი)AcaraSiyah
74Haristvala Acaruli (ხარისთვალა აჭარული)AcaraSiyah
75Cineşi (ჯინეში)AcaraSiyah
76Ahalaki (ახალაკი)AcaraKoyu kırmızı
77Povnili (პოვნილი)AcaraKoyu kırmızı
78Almura Tetri (ალმურა თეთრი)AcaraBeyaz
79Bağis Kurdzeni (ბაღის ყურძენი)AcaraBeyaz
80Brola (ბროლა)AcaraBeyaz
81Gorgouli (გორგოული)AcaraBeyaz
82Tetra (თეთრა)AcaraBeyaz
83Turvandi (თურვანდი)AcaraBeyaz
84Kaikatsişvliseuli Tetri (კაიკაციშვილისეული თეთრი)AcaraBeyaz
85Kviristava (კვირისთავა)AcaraBeyaz
86Klarculi (კლარჯული)AcaraBeyaz
87Beyaz Livanura (Beyaz ლივანურა)AcaraBeyaz
88Mtsvane Acaruli (მწვანე აჭარული)AcaraBeyaz
89Mtsvanura (მწვანურა)AcaraBeyaz
90Orcohuli (ორჯოხული)AcaraBeyaz
91Shalturi (სხალთური)AcaraBeyaz
92Şavşura (შავშურა)AcaraBeyaz
93Tsvite (ცვითე)AcaraBeyaz
94Tsvite (წვიტე)AcaraBeyaz
95Çeçibera (ჭეჭიბერა)AcaraBeyaz
96Cavahetura (ჯავახეთურა)AcaraBeyaz
97Kibura (კიბურა)AcaraPembe
98Kakaça Şavi (კიკაჩა შავი)GuriaKırmızı
99Kumuşa (კუმუშა)GuriaKırmızı
100Maganakuri (მაგანაკური)GuriaKırmızı
101Kamdikori (მანდიკოური)GuriaKırmızı
102Mahatura (მახათური)GuriaKırmızı
103Mtredispeha (მტრედისფეხა)GuriaKırmızı
104Mtsvivani Guruli (მცვივანი გურული)GuriaKırmızı
105Samçhevari (სამჩხავერა)GuriaKırmızı
106Çepeşi (ჩეპეში)GuriaKırmızı
107Akido (აკიდო)GuriaSiyah
108Aladasturi (ალადასტური)GuriaSiyah
109Bahvas Kurdzeni (ბახვას ყურძენი)GuriaSiyah
110Berdzula (ბერძულა)GuriaSiyah
111Vorona (ვორონა)GuriaSiyah
112Kamuri Şavi (კამური შავი)GuriaSiyah
113Kotshana (კოცხანა)GuriaSiyah
114Mtevandidi (მტევანდიდი)GuriaSiyah
115Naşeneba (ნაშენება)GuriaSiyah
116Opoura (ოფოურა)GuriaSiyah
117Ocaleşi Guriis (ოჯალეში გურიის)GuriaSiyah
118Rtshili (რცხილი)GuriaSiyah
119Saperavi Guriis (საფერავი გურიის)GuriaSiyah
120Shilatubani (სხილათუბანი)GuriaSiyah
121Şavçhavera (შავჩხავერა)GuriaSiyah
122Çhaveri (ჩხავერი)GuriaSiyah
123Tsanapita (ცანაფითა)GuriaSiyah
124Tsivçhavera (ცივჩხავერა)GuriaSiyah
125Çumuta (ჭუმუტა)GuriaSiyah
126Hemhu (ხემხუ)GuriaSiyah
127Huşia Şavi (ხუშია შავი)GuriaSiyah
128Cani (ჯანი)GuriaSiyah
129Cani Nakaşidzis (ჯანი ნაკაშიძის)GuriaSiyah
130Cani Tsihuri (ჯანი ციხური)GuriaSiyah
131Tsispererula (ცისფერერულა)GuriaGri
132Badagi (ბადაგი)GuriaKoyu Pembe
133Atinauri (ათინაური)GuriaBeyaz
134Dordğo (დორდღო)GuriaBeyaz
135Vatistsvera (ვაციწვერა)GuriaBeyaz
136Zenatura (ზენათური)GuriaBeyaz
137Tetri Kurdzeni (თეთრი ყურძენი)GuriaBeyaz
138Tetri Çhavera (თეთრი ჩხავერი)GuriaBeyaz
139Tkvlapa (თქვლაფა)GuriaBeyaz
140Kaknatela (კაკნატელა)GuriaBeyaz
141Kamuri Tetri (კამური თეთრი)GuriaBeyaz
142Kapistoni Tsitsiliani (კაპისტონი წიწილიანი)GuriaBeyaz
143Katuri (კატური)GuriaBeyaz
144Keşelavas Tetri (კეშელავას თეთრი)GuriaBeyaz
145Maisa (მაისა)GuriaBeyaz
146Mauri Tetri (მაური თეთრი)GuriaBeyaz
147Sakmiela (საკმიელა)GuriaBeyaz
148Saknatuna (საკნატუნა)GuriaBeyaz
149Samarhi (სამარხი)GuriaBeyaz
150Kakutura (ქაქუთურა)GuriaBeyaz
151Çhinkilouri (ჩხინკილოური)GuriaBeyaz
152Çaçietis Tetra (ჭაჭიეთის თეთრა)GuriaBeyaz
153Huşia Tetri (ხუშია თეთრი)GuriaBeyaz
154Tsivçhavera Vardisperi (ცივჩხავერა ვარდისფერი)GuriaPembe
155Tsitlani (წითლანი)GuriaPembe
156Kordzala (კორძალა)Guria-AcaraKırmızı
157Gomis Tsiteli (გომის წითელი)İmeretiKırmızı
158Maçanauri (მაჩანაური)İmeretiKırmızı
159Rabatis Tsiteli (რაბათის წითელი)İmeretiKırmızı
160Adanasuri (ადანასური)İmeretiSiyah
161Betsoura (ბეწოურა)İmeretiSiyah
162Bzvanura (ბზვანურა)İmeretiSiyah
163Gabehoura Şavi (გაბეხოური შავი)İmeretiSiyah
164Didtsava (დიდშავა)İmeretiSiyah
165Dondğlabi Şavi (დონდღლაბი შავი)İmeretiSiyah
166Endeladziseuli (ენდელაძისეული)İmeretiSiyah
167Vertkviçalis Şavi (ვერტყვიჭალის შავი)İmeretiSiyah
168Klertmagara (კლერტმაგარა)İmeretiSiyah
169Krahuna (კრახუნა შავი)İmeretiSiyah
170Kundza Şavi (კუნძა შავი)İmeretiSiyah
171Kupraşviliseli (კუპრაშვილისეული)İmeretiSiyah
172Mamukas Vazi (მამუკას ვაზი)İmeretiSiyah
173Mamukas Sapere (მამუკას საფერე)İmeretiSiyah
174Marguli Sapere (მარგული საფერე)İmeretiSiyah
175Mağlari (მაღლარი)İmeretiSiyah
176Mağranuli (მაღრანული)İmeretiSiyah
177Maçanori (მაჩანოური)İmeretiSiyah
178Mgaloblişvili (მგალობლიშვილი)İmeretiSiyah
179Melaniaseuli (მელანიასეული)İmeretiSiyah
180Mtredisperi (მტრედისფერა)İmeretiSiyah
181Obçuri Şavi (ობჩური შავი)İmeretiSiyah
182Otshanuri Sapere (ოცხანური საფერე)İmeretiSiyah
183Rko Şavi (რკო შავი)İmeretiSiyah
184Samaçria (სამაჭრია)İmeretiSiyah
185Samçaça (სამჭაჭა)İmeretiSiyah
186Kvelouri (ქველოური)İmeretiSiyah
187Ğoristvala (ღორისთვალა)İmeretiSiyah
188Şavbarda (შავბარდა)İmeretiSiyah
189Şavkurdzena (შავყურძენა)İmeretiSiyah
190Şemodgomis Şavi (შემოდგომის შავი)İmeretiSiyah
191Dzaganidze (ძაგანიძე)İmeretiSiyah
192Dzelşavi Adgilobrivi (ძელშავი ადგილობრივი)İmeretiSiyah
193Dzveli Obçuri (ძველი ობჩური)İmeretiSiyah
194Dzveli Samaçro (ძველი სამაჭრე)İmeretiSiyah
195Dziganori (ძიგანოური)İmeretiSiyah
196Dzirageuli Şavi (ძირაგეულის შავი)İmeretiSiyah
197Çankilouri (ჭანკილოური)İmeretiSiyah
198Hiteri Uğia (ხითერი უღია)İmeretiSiyah
199Ğrubla İmeruli (ღრუბელა იმერული)İmeretiDuman rengi
200Haristavala Kolhuri (ხარისთვალა კოლხური)İmeretiKoyu Pembe
201Bazaleturi (ბაზალეთური)İmeretiBeyaz
202Gabehouri Tetri (გაბეხოური თეთრი)İmeretiBeyaz
203Gomis Tetri (გომის თეთრი)İmeretiBeyaz
204Dondğlabi Tetri (დონდღლაბი თეთრი)İmeretiBeyaz
205Vertkviçalis Tetri (ვერტყვიჭალის თეთრი)İmeretiBeyaz
206Tita İmeruli (თითა იმერული)İmeretiBeyaz
207Tklapa (თქლაფა)İmeretiBeyaz
208Thlapa (თხლაფა)İmeretiBeyaz
209Kapistoni Gağmouri (კაპისტონი გაღმოური)İmeretiBeyaz
210Kapistoni Tetri (კაპისტონი თეთრი)İmeretiBeyaz
211Kikoça Tetri (კიკაჩა თეთრი)İmeretiBeyaz
212Krahuna Tetri (კრახუნა თეთრი)İmeretiBeyaz
213კუნძა თეთრიİmeretiBeyaz
214მსხვილთვალაİmeretiBeyaz
215მსხვილკუმფხალაİmeretiBeyaz
216მურადოულიİmeretiBeyaz
217მცვივანი იმერულიİmeretiBeyaz
218Mtsvane İmeruli (მწვანე იმერული)İmeretiBeyaz
219Mçknara Dondğlabi (მჭკნარა დონდღლაბი)İmeretiBeyaz
220Natela (ნათელა)İmeretiBeyaz
221Ohtauro (ოხტოურა)İmeretiBeyaz
222Rko Tetri (რკო თეთრი)İmeretiBeyaz
223Utsnobi Tetri (უცნობი თეთრი)İmeretiBeyaz
224Kartuşla (ქართულა)İmeretiBeyaz
225Kvişhuri / Goruli Mtsabe (ქვიშხური /გორული მწვანე)İmeretiBeyaz
226Çiğvinauri (ჩიღვინაური)İmeretiBeyaz
227Çhinkouri (ჩხინკოური)İmeretiBeyaz
228Tsitska (ციცქა)İmeretiBeyaz
229ციცქა გაბეხოურიİmeretiBeyaz
230ციცქა საჩხერულიİmeretiBeyaz
231ცოლიკოურიİmeretiBeyaz
232ცოლიკოური გრძელმარცვალაİmeretiBeyaz
233ცოლიკოური კოხაძისİmeretiBeyaz
234ცოლიკოური მსხვილმარცვალაİmeretiBeyaz
235ცრუ ცილიკოურიİmeretiBeyaz
236წვრილმარცვალა თეთრიİmeretiBeyaz
237წირქვალის თეთრიİmeretiBeyaz
238ვანის ჩხავერიİmeretiPembe
239უსახელოური PembeİmeretiPembe
240ფეროვანი პატარიძისİmeretiPembe
241ბუდეშური წითელიKahetiKırmızı
242პაატესეულიKahetiKırmızı
243სამადაშვილისეულიKahetiKırmızı
244ურიათუბნის ჭითელიKahetiKırmızı
245გავაზურიKahetiSiyah
246გაღმამხრულიKahetiSiyah
247Dampala (დამპალა)KahetiSiyah
248Vazisubnis Tsiteli (ვაზისუბნის წითელი)KahetiSiyah
249Tavkveri Didimartsvala (თავკვერი დიდმარცვალა)KahetiSiyah
250Tavkveri Palanteli (თავკვერი პალანთეული)KahetiSiyah
251თავკვერი საფერავისებურიKahetiSiyah
252იყალთოს წითელიKahetiSiyah
253კახის წითელიKahetiSiyah
254კუმსი შავიKahetiSiyah
255ლეკური ყურძენიKahetiSiyah
256მენჯიანთეულიKahetiSiyah
257მოსავლიანიKahetiSiyah
258მწკლარტაKahetiSiyah
259პაპასკირიKahetiSiyah
260ჟღია სავგვიანოKahetiSiyah
261საფერავი ბუდეშურისებურიKahetiSiyah
262საფერავი თეთრიKahetiSiyah
263საფერავი მსხვილმარცვალაKahetiSiyah
264საფერავი ფანჩხაKahetiSiyah
265საღვინე წითელიKahetiSiyah
266სიმონასეულიKahetiSiyah
267უცნობი შავიKahetiSiyah
268ქისტაურული შავიKahetiSiyah
269Ğvinis Tsiteli (ღვინის წითელი)KahetiSiyah
270Şavthils (შავთხილა)KahetiSiyah
271Şavi Kurdzeni (შავი ყურძენი)KahetiSiyah
272Çitistvala Şavi (ჩიტისთვალა შავი)KahetiSiyah
273Tskobila (წყობილა)KahetiSiyah
274Haristavala Şavi (ხარისთვალა შავი)KahetiSiyah
275ჯაჭვაძისეულიKahetiSiyah
276კუმსი ყვითელიKahetiყვითელი
277მწვანე ყვითელიKahetiყვითელი
278ღრუბელა კახურიKahetiDuman rengi
279ჟღიაKahetiKoyu Kırmızı
280Pembe ყურძენიKahetiKoyu Pembe
281ბეჟანურიKahetiBeyaz
282ბუა ყურძენიKahetiBeyaz
283ბუერაKahetiBeyaz
284გრძელმტევანაKahetiBeyaz
285დედათყურძენიKahetiBeyaz
286ვაზისუბნის თეთრიKahetiBeyaz
287Beyaz მსხვილმარცვალაKahetiBeyaz
288Beyaz ხარისთვალაKahetiBeyaz
289თითა კახურიKahetiBeyaz
290ინგილოურიKahetiBeyaz
291ინსტიტუტის გრძელმტევანაKahetiBeyaz
292კახის თეთრიKahetiBeyaz
293კახის ყურძენიKahetiBeyaz
294კახური თეთრიKahetiBeyaz
295კუმსი თეთრიKahetiBeyaz
296კურკენაKahetiBeyaz
297მირზაანული თეთრიKahetiBeyaz
298მისკიეთაKahetiBeyaz
299მსხვილთვალა თეთრიKahetiBeyaz
300Mtsvivani Adresli (მცვივანი ადრეულა)KahetiBeyaz
301Mtsvivani Kahuri (მცვივანი კახური)KahetiBeyaz
302Mtsvivani Patalanteuli (მცვივანი პატალანთეული)KahetiBeyaz
303Mtsvane Kahuri (მწვანე კახური)KahetiBeyaz
304Mhargrdzeli (მხარგრძელი)KahetiBeyaz
305Mhargrdzeli Kviteli (მხარგრძელი ყვითელი)KahetiBeyaz
306Okroula (ოქროულა)KahetiBeyaz
307Rkatsiteli (რქაწითელი)KahetiBeyaz
308Sapena (საფენა)KahetiBeyaz
309Saçurçhle (საჩურჩხლე)KahetiBeyaz
310Sirgula (სირგულა)KahetiBeyaz
311Supris Tetri (სუფრის თეთრი)KahetiBeyaz
312უბაკლურიKahetiBeyaz
313ქართული საადრეოKahetiBeyaz
314ქისიKahetiBeyaz
315ღვინის თეთრიKahetiBeyaz
316ყვითელი ცხენისძუძუKahetiBeyaz
317ჩაკმაშურაKahetiBeyaz
318ჩიტისთვალა ბოდბურიKahetiBeyaz
319ჩიტისთვალა თეთრიKahetiBeyaz
320ცხენისძუძუ კახურიKahetiBeyaz
321ძაღლიარჭამაKahetiBeyaz
322ძუვანიKahetiBeyaz
323წნორის თეთრიKahetiBeyaz
324წობენურაKahetiBeyaz
325ჭვარტლაKahetiBeyaz
326ჭროღა კახურიKahetiBeyaz
327ხარისთვალა თეთრიKahetiBeyaz
328Hihvi / Cananura (ხიხვი / ჯანანურა)KahetiBeyaz
329Vardispera (ვარდისფერა)KahetiPembe
330Marceni Vardispera (მარჯენი ვარდისფერი)KahetiPembe
331Aphazuri (აფხაზური)LeçhumiSiyah
332Belariani (ბელარიანი)LeçhumiSiyah
333Çubuğo (ჭუბულო)LeçhumiSiyah
334Sairmula (საირმულა)LeçhumiBeyaz
335Tshvedianis Tetra (ცხვედიანის თეთრა)LeçhumiBeyaz
336Hihvi Leçmuhis (ხიხვი ლეჩხუმის)LeçhumiBeyaz
337Kldis Tsiteli (კლდის წითელი)MeshetiSiyah
338Tshenisdzudzu Şavi (ცხენისძუძუ შავი)MeshetiSiyah
339Bejana (ბეჟანა)MeshetiBeyaz
340Tavdakiduli (თავდაკიდული)MeshetiBeyaz
341Tita Meshuri (თითა მესხური)MeshetiBeyaz
342Saparuli (საფარული)MeshetiBeyaz
343Tshenisdzudzu Tetri (ცხენისძუძუ თეთრი)MeshetiBeyaz
344Haristvala Meshuri (ხარისთვალა მესხური)MeshetiBeyaz
345Tavtsetshla (თავცეცხლა)MeshetiPembe
346Aleksandrouli (ალექსანდროული)RaçaSiyah
347Arabeuli Şavi (არაბეული შავი)RaçaSiyah
348Bahva (ბახვა)RaçaSiyah
349Berbeşi (ბერბეშო)RaçaSiyah
350Kintsmagara (კირწმაგარა)RaçaSiyah
351Nakutvnili (ნაკუთვნილი)RaçaSiyah
352Natsara (ნაცარა)RaçaSiyah
353Dzelşavi Raçuli (ძელშავი რაჭული)RaçaSiyah
354Hoteuri (ხოტეურა)RaçaSiyah
355Hrogi (ხროგი)RaçaSiyah
356Aleksandrouli (ალექსანდროული თეთრი)RaçaBeyaz
357Arabeuli Tetri (არაბეული თეთრი)RaçaBeyaz
358Beglaris Kurdzeni (ბეგლარის ყურძენი)RaçaBeyaz
359ბეროულაRaçaBeyaz
360ბუტკუაRaçaBeyaz
361თითა რაჭულიRaçaBeyaz
362მეგრელაურიRaçaBeyaz
363მწვანე რაჭულიRaçaBeyaz
364საკმეველაRaçaBeyaz
365წულუკიძის თეთრაRaçaBeyaz
366ხიხვი რაჭულიRaçaBeyaz
367ხოფათურიRaçaBeyaz
368ალეში თეთრიRaçaPembe
369მოქათურიRaça-LeçhumiKırmızı
370წითელოურიRaça-LeçhumiKırmızı
371გამოყვანილიRaça-LeçhumiSiyah
372დაქცეულიRaça-LeçhumiSiyah
373კაბისტონი შავიRaça-LeçhumiSiyah
374კაპისტონი მრგვალიRaça-LeçhumiSiyah
375კორტნულაRaça-LeçhumiSiyah
376მსხვილთვალა შავიRaça-LeçhumiSiyah
377მუჯურეთულიRaça-LeçhumiSiyah
378ნოშრიოRaça-LeçhumiSiyah
379ორბელურიRaça-LeçhumiSiyah
380უსახელოურიRaça-LeçhumiSiyah
381ფეროვანიRaça-LeçhumiSiyah
382Peruani (ფერუანი)Raça-LeçhumiSiyah
383Ğvanura (ღვანურა)Raça-LeçhumiSiyah
384Kvira (ყვირა)Raça-LeçhumiSiyah
385Kornistvala (ყორნისთვალა)Raça-LeçhumiSiyah
386Dzveli Aleksandrouli (ძველი ალექსანდროული)Raça-LeçhumiSiyah
387Urişula (ურიშულა)Raça-LeçhumiKoyu Kırmızı
388Gabaşa (გაბაშა)Raça-LeçhumiBeyaz
389Tsvtsiteli (თავწითელა)Raça-LeçhumiBeyaz
390თბილურიRaça-LeçhumiBeyaz
391თეთრა ლაბილაძისRaça-LeçhumiBeyaz
392თვალდამწვრისეულიRaça-LeçhumiBeyaz
393თოვანიRaça-LeçhumiBeyaz
394თუთაშიRaça-LeçhumiBeyaz
395თქვაფუნაRaça-LeçhumiBeyaz
396თხმორულაRaça-LeçhumiBeyaz
397კუდურაულიRaça-LeçhumiBeyaz
398მეკრენჩხულაRaça-LeçhumiBeyaz
399მცვივანი რაჭულიRaça-LeçhumiBeyaz
400Utskveti (უწყვეტი)Raça-LeçhumiBeyaz
401Paçhata (ფაჩხატა)Raça-LeçhumiBeyaz
402Pitra (ფითრა)Raça-LeçhumiBeyaz
403Kakitauri (ქაქიტაური)Raça-LeçhumiBeyaz
404Dzveli Tetra (ძველი თეთრა)Raça-LeçhumiBeyaz
405Tsminda Tetri (წმინდა თეთრი)Raça-LeçhumiBeyaz
406Zakatalis Tsiteli (ზაქათალის წითელი)SaingiloKırmızı
407Zakatalis Şavi ზაქათალის შავი)SaingiloKoyu Pembe
408Belaknuri (ბელაქნური)SaingiloBeyaz
409Devistvali (დევისთვალა)SaingiloBeyaz
410Didmtevana (დიდმტევანა)SaingiloBeyaz
411Ugvaro (უგვარო)SamegreloKırmızı
412Çhorokuni (ჩხოროკუნი)SamegreloKırmızı
413Çitaşi (ჭითაში)SamegreloKırmızı
414Abşiluri (აბშილური)SamegreloSiyah
415Godaaturi (გოდაათური)SamegreloSiyah
416Vernahi (ვერნახი)SamegreloSiyah
417Ketiluri (კეთილური)SamegreloSiyah
418Kertoli (კერთოლი)SamegreloSiyah
419Koloşi (კოლოში)SamegreloSiyah
420Kutala (კუტალა)SamegreloSiyah
421Maçkvaturi (მაჭყვატური)SamegreloSiyah
422Muhişha (მუხიშხა)SamegreloSiyah
423Ocaleşi (ოჯალეში)SamegreloSiyah
424Paneşi (პანეში)SamegreloSiyah
425Pumpula (პუმპულა)SamegreloSiyah
426Usahelo Tziteli (უსახელო წითელი)SamegreloSiyah
427Uçaçuburi (უჩაჭუბური)SamegreloSiyah
428Uçahardani (უჩახარდანი)SamegreloSiyah
429Çhaberdzula (ჩხაბერძულა)SamegreloSiyah
430Çhuşi (ჩხუში)SamegreloSiyah
431ჭოტიშიSamegreloSiyah
432ხოჯისთოლიSamegreloSiyah
433აფხაზურაSamegreloBeyaz
434გრეხიSamegreloBeyaz
435დედოფლის კითიSamegreloBeyaz
436დუდღუშიSamegreloBeyaz
437დღვლაბეSamegreloBeyaz
438ეგურძგულიSamegreloBeyaz
439ზერდაგიSamegreloBeyaz
440BeyazშაSamegreloBeyaz
441თხურთხუSamegreloBeyaz
442კაპისტონი მეგრულიSamegreloBeyaz
443კვაწახურაSamegreloBeyaz
444ლაგილურიSamegreloBeyaz
445ოფოფიSamegreloBeyaz
446ოქონაSamegreloBeyaz
447საკუმაSamegreloBeyaz
448სამაჭროSamegreloBeyaz
449ჩეკოლიშიSamegreloBeyaz
450Çergvali (ჩერგვალი)SamegreloBeyaz
451Çeşi (ჩეში)SamegreloBeyaz
452Çeçkişi (ჩეჩქიში)SamegreloBeyaz
453Çeçipeşi (ჩეჭიფეში)SamegreloBeyaz
454Çehardani (ჩეხარდანი)SamegreloBeyaz
455Çiçkişli (ჩიჩკიში)SamegreloBeyaz
456Çhuçeşi (ჩხუჩეში)SamegreloBeyaz
457Tzalencihis Tetri (წალენჯიხის თეთრი)SamegreloBeyaz
458Çvitiluri (ჭვიტილური)SamegreloBeyaz
459Çuberi (ჭუბერი)SamegreloBeyaz
460Diğmura (დიღმურა)KartliKırmızı
461Kapita (კაპიტა)KartliKırmızı
462Kartları Çroğa (ქართლური ჭროღა)KartliKırmızı
463Tziteli Vazi (წითელი ვაზი)KartliKırmızı
464Asuretuli Şavi (ასურეთული შავი)KartliSiyah
465Borçalo (ბორჩალო)KartliSiyah
466Buza (ბუზა)KartliSiyah
467Burdzğumi (ბურძღუმი)KartliSiyah
468Ganaharuli (განახარული)KartliSiyah
469Enagetis Tziteli (ენაგეთის წითელი)KartliSiyah
470Tavkveri Kartlis (თავკვერი ქართლის)KartliSiyah
471Marneulis Şavi (მარნეულის შავი)KartliSiyah
472Pirğebula Şavi (პირღებულა შავი)KartliSiyah
473Saperavi Atenis (საფერავი ატენის)KartliSiyah
474Saperavi Bejaşvilis (საფერავი ბეჟაშვილის)KartliSiyah
475Saperavi Mecvrishevis (საფერავი მეჯვრისხევის)KartliSiyah
476Partala Şavi (ფართალა შავი)KartliSiyah
477Kişuri Şavi (ქიშური შავი)KartliSiyah
478Ktsiis Şavi (ქციის შავი)KartliSiyah
479Ğariba Şavi (ღარიბა შავი)KartliSiyah
480Şavkapito (შავკაპიტო)KartliSiyah
481Çinuri Şavi (ჩინური შავი)KartliSiyah
482Ğrubela Kartlis (ღრუბელა ქართლის)KartliDuman rengi
483Danaharuli (დანახარული)KartliKoyu Kırmızı
484Adreuli (ადრეული)KartliBeyaz
485Andreuli (ანდრეული)KartliBeyaz
486Andriaseuli (ანდრიასეული)KartliBeyaz
487Andriuli (ანდრიული)KartliBeyaz
488Aragvispiruli (არაგვისპირული)KartliBeyaz
489Budeşuri Tetri (ბუდეშური თეთრი)KartliBeyaz
490Gorula (გორულა)KartliBeyaz
491Gorula Mtsvane (გორულა მწვანე)KartliBeyaz
492Grdzelmtevaniani (გრძელმტევნიანი)KartliBeyaz
493Dakidula (დაკიდულა)KartliBeyaz
494Enagetis Teteri (ენაგეთის თეთრი)KartliBeyaz
495Virakurdzeni (ვირაყურძენი)KartliBeyaz
496Kaspuri Tetri (კასპური თეთრი)KartliBeyaz
497Lavi (ლაკი)KartliBeyaz
498Marneulis Adreula (მარნეულის ადრეულა)KartliBeyaz
499Melikuda (მელიკუდა)KartliBeyaz
500Mkvrivi Kurdzeni (მკვრივი ყურძენი)KartliBeyaz
501Muha Mtsvane (მუხა მწვანე)KartliBeyaz
502Mtsvane Avrehi (მწვანე ავრეხი)KartliBeyaz
503Pirğebula Tetri (პირღებულა თეთრი)KartliBeyaz
504Saadreo Tetri (საადრეო თეთრი)KartliBeyaz
505Sabatono (საბატონო)KartliBeyaz
506Sionis Tetri (სიონის თეთრი)KartliBeyaz
507Partala Tetri (ფართალა თეთრი)KartliBeyaz
508Kişuri Tetri (ქიშური თეთრი)KartliBeyaz
509Kişuri Mshvilmartsvala (ქიშური მსხვილმარცვალა)KartliBeyaz
510Kişuri Saadreo (ქიშური საადრეო)KartliBeyaz
511Ktsiis Tetri (ქციის თეთრი)KartliBeyaz
512Ğaribi Tetri (ღარიბა თეთრი)KartliBeyaz
513Şaba (შაბა)KartliBeyaz
514Şirakeni (შირაკენი)KartliBeyaz
515Çinuri (ჩინური)KartliBeyaz
516Çiniru Avrehi (ჩინური ავრეხი)KartliBeyaz
517Çitistvala Kartlis (ჩიტისთვალა ქართლის)KartliBeyaz
518Tskeni (წკენი)KartliBeyaz
519Çroğa Kartlis (ჭროღა ქართლის)KartliBeyaz
520Çkapa (ჭყაპა)KartliBeyaz
521Çkartala (ჭყარტალა)KartliBeyaz
522Haristavala Kartlis (ხარისთვალა Kartliს)KartliBeyaz
523Cvari (ჯვარი)KartliBeyaz
524Kehva (კეხვა)KartliPembe
525Pirğebula Vardisperi (პირღებულა ვარდისფერი)KartiPembe
526Tatanauri (ტატანაური)KartliPembe
527Kurtas Vardisperi (ქურთას ვარდისფერი)KartliPembe

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Artvin</span> Türkiyenin bir ilçesi ve Artvin ilinin merkezi

Artvin ; Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi'nin, doğu ucunda yer alan ve Artvin ilinin idari merkezi olan şehirdir.

<span class="mw-page-title-main">Hamamlı, Artvin</span>

Hamamlı, Artvin ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Oruçlu, Artvin</span> Artvin, Merkez köyü

Oruçlu, Artvin ilinin Merkez ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Bereket, Ardanuç</span>

Bereket, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Boyalı, Ardanuç</span>

Boyalı, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Karlı, Ardanuç</span> Ardanuçta bir köy

Karlı, Artvin ilinin Ardanuç ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Ambarlı, Borçka</span>

Ambarlı, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Kaynarca, Borçka</span>

Kaynarca, Artvin ilinin Borçka ilçesine bağlı bir köydür.

<span class="mw-page-title-main">Çağlıpınar, Şavşat</span>

Çağlıpınar, Artvin ilinin Şavşat ilçesine bağlı bir köydür.

Ampelografi, botaniğin asmaların tanımlanması ve sınıflandırılmasıyla ilgili alanıdır. Geleneksel olarak bu alandaki çalışmalar, asma yapraklarının ve meyvelerinin şekil ve renk açısından karşılaştırılmasıyla yapılır.

Klarculi, bugün Türkiye sınırları içinde bulunan tarihsel Klarceti bölgesinden adını aldığı kabul edilen asma cinsidir. Gürcistan'da asıl olarak Guria, Acara ve Maçaheli bölgelerinde yetişmektedir. Klarculi, Gürcü beyaz asma cinsleri arasında sayılmaktadır. Klarculi, Klarceti gibi Gürcüce "klarci" (კლარჯი) kelimesinden türemiştir ve Klarceti bölgesine özgü anlamına gelir.

Livanura, Gürcistan'ın Acara bölgesinde yetişen sofralık üzüm cinsidir. Adını Artvin bölgesinin eski adı olan Livana’dan alır. Livanura, "Beyaz Livanura" ve "Siyah Livanura" olmak üzere iki ayrı asma cinsi kabul edilmektedir. Her iki üzüm cinsi de Gürcü asma cinsleri arasında sofralık üzüm kategorisinde yer almaktadır.

Şişvela, Gürcistan'ın Acara bölgesi ile Türkiye'de Artvin bölgesinde yetişen siyah asma cinsidir. Tiflis'te 1960 yılında yayımlanan Gürcistan’ın Ampelografisi adlı eserde Gürcü asma cinsleri arasında sayılmıştır. Gürcüce bir kelime olan "şişvela" (შიშველა), çıplak anlamına gelir.

Şavşura, Gürcü beyaz asma cinslerinden biridir. Sofralık olduğu gibi şarap da yapılıyordu. Şavşura adı, Şavşeti gibi “şavşi” (შავში) kelimesinden türemiştir ve Şavşeti bölgesine özgü anlamına gelir. Bu cins üzümün vatanının bugünkü Şavşat bölgesi olduğu ve orada yetiştiği bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Artvin'de bağcılık</span> bağcılık kültürü

Artvin'de bağcılık, dünyanın en eski bağcılık geçmişine sahip Gürcistan'ın tarihsel bölgeleri olan Lazeti, Klarceti ve Şavşeti bölgelerindeki geleneğe dayanmaktadır. Nitekim geleneksel Gürcü şarap küpleri olan Kvevri (ქვევრი) kalıntıları Şavşat ilçesinin Otluca, Ardanuç ilçesinin Güleş, Artvin'in merkez ilçesinde Bağcılar gibi yerlerde ortaya çıkarılmıştır. Öte yandan Gürcistan'ın Acara ve Guria bölgeleri ile Artvin'de benzer asma cinslerinin varlığı da bunu işaret etmektedir. Bu asma cinslerinin bazılarının adları, bugünkü Artvin bölgesindeki yer adlarıyla ilişkilidir. Livanura, Klarculi, Şavşuri, Orcohuli, Hopaturi gibi üzüm türleri bunların başında gelir. Klarceti-Şavşeti bölgelerinden Gürcistan'a götürülen asma cinslerine, götüldüğü yerlere atfen Livanura, Klarculi, Şavşuri gibi adlar sonradan verilmiş olup özgün adları bilinmemektedir. Bunların dışında, Gürcistan'ın genelinde yaygın olan şaraplık üzüm Saperavi, Artvin ilinin Berta vadisinde, "Gverda (Güverda) Bağları" olarak bilinen bağlarda yetiştirilmektedir.

Orcohuli, tarihsel Klarceti bölgesine özgü beyaz asma cinsidir. Türkiye'de Artvin ilinde ve Gürcistan'da Acara bölgesinde yetişmektedir. Adını, Artvin ilinin merkez ilçesinde, bağcılığıyla bilinen Sirya (Tsria) bölgesindeki Orcohi köyünden almıştır. Orcohuli, Orcohi (ორჯოხი) köyüne özgü anlamına gelir.

Hopaturi, Gürcistan'daki beyaz asma cinslerinden biridir. Asıl olarak Gürcistan'ın Acara bölgesinde yetiştirilir. Bu asmanın özgün adı olan Hopaturi, Artvin ilindeki bir yerleşim ve bölge olan Hopa’nın Gürcüce adı olan Hopati’den (ხოფათი) türemiştir ve "Hopa'ya özgü", "Hopa'ya ait" anlamına gelir.

Turvandi, beyaz Gürcü asma cinslerinden biridir. Günümüzde Acara bölgesinde az miktarda yetiştirilmektedir. Turvanda (თურვანდა) olarak da bilinen bu asma cinsi ayrıca Artvin bölgesinde yetiştirilen asma cinslerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Adesa</span>

Adesa, Amerika kökenli siyah asma cinsidir. Doğal hibrit üzüm olarak bilinir. "İzabela" (იზაბელა) olarak da bilinir.

Aguna, Gürcü mitolojisinde bağ ve şarap tanrısıdır. Bu tanrı adına bugünkü Gürcistan ile Tao ve Klarceti bölgelerinde şenlikler düzenleniyordu.