İçeriğe atla

Gürcistan Komünist Partisi (Sovyetler Birliği)

Gürcistan Komünist Partisi
საქართველოს კომუნისტური პარტია
Kuruluş tarihi1920
Kapanış tarihi1991
İdeolojiKomünizm
Marksizm-Leninizm
Siyasi pozisyonAşırı sol
Resmî renklerKırmızı
Parti bayrağı
Gürcistan

Gürcistan Komünist Partisi (Gürcüceსაქართველოს კომუნისტური პარტია; RusçaКоммунистическая партия Грузии) Gürcistan'da 1920 ile 1990 yılları arasında faaliyet gösteren siyasi partidir.

Gürcistan, başkent, Tiflis'e Kızıl Ordu'nun girdiği 25 Şubat 1921 tarihinden sonra Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti olarak Sovyetler Birliği'ne katılmış ve Gürcü Bolşevik Filipp Makharadze liderliğinde komünist bir hükûmet kurulmuştur. Gürcistan'da 1924 yılında gerçekleşen Ağustos başkaldırısı sonrası, 1936 yılına kadar Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nin parçası oldu.[1]

Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti dönemi boyunca ülke Samson Mamulia, Lavrenti Beriya, Candide Charkviani, Vasil Mzhavanadze ve Eduard Şevardnadze gibi Gürcistan Komünist Partisi Birinci Sekreterleri tarafından yönetildi.

Nisan 1991 tarihinde Gürcistan'ın bağımsızlığını ilan etmesinden sonra partinin politik mirasçısı Gürcistan Komünist Partisi olmuştur.

Gürcistan Komünist Partisi Birinci Sekreterleri

  • Mikheil Okujava (1922)
  • Vissarion Lominadze (1922-1924)
  • Mikheil Kakhiani (1924-1930)
  • Levan Gogoberidze (1930)
  • Samson Mamulia (1930-1931)
  • Lavrenti Kartvelishvili (1931)
  • Lavrenti Beriya (1931-1932), (1934-1938)
  • Petre Agniashvili (1932-1934)
  • Kandid Charkviani (1938-1952)
  • Akaki Mgeladze (1952-1953)
  • Aleksandre Mirtskhulava (1953)
  • Vasil Mzhavanadze (1953-1972)
  • Eduard Şevardnadze (1972-1985)
  • Jumber Patiashvili (1985-1989)
  • Givi Gumbaridze (1989-1990)
  • Avtandil Margiani (1990-1991)

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Sosyalizm ve toplumsal mücadeleler ansiklopedisi: 1920-1945. 3. İletişim Yayınları. 1988. ss. 691,708. 18 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2017. 

İlgili Araştırma Makaleleri

4 Ocak, Miladi takvime göre yılın 4. günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 361 gün vardır.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti , kısaca Gürcistan SSC olarak da bilinir, eski Sovyetler Birliği cumhuriyetlerinden biriydi. 25 Şubat 1921'de, Kızıl Ordu'nun Demokratik Gürcistan Cumhuriyeti'ni işgal etmesinin ardından Gürcistan SSC adıyla kuruldu. 12 Mart 1922'den 5 Ekim 1936 tarihine kadar, Ermenistan SSC ile Azerbaycan SSC ile birlikte Transkafkasya Federal Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin bir parçası olarak kaldı.

<span class="mw-page-title-main">Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span> Sovyetler Birliğine bağlı özerk devlet

Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, diğer ismiyle Özbekistan SSC, 1917 Ekim Devrimi ile kurulan Sovyetler Birliği'ni oluşturan 15 cumhuriyetten biriydi. Cumhuriyet, 1924 yılında kuruldu. 1991 yılında Özbekistan Cumhuriyeti adıyla bağımsızlığını ilan ederek Sovyetler Birliği'nden ayrıldı.

<span class="mw-page-title-main">Eduard Şevardnadze</span> 2. Gürcistan devlet başkanı

Eduard Şevardnadze, Gürcü siyasetçi ve diplomat. Eski SSCB Dışişleri Bakanı ve Gürcistan'ın Eski Devlet Başkanı'dır. İlk Devlet Başkanı Zviad Gamzahurdiya'nın devrilmesiyle iktidara gelmiş, Miheil Saakaşvili liderliğindeki muhalefet tarafından iktidardan ayrılmak zorunda bırakılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Aslan Abaşidze</span>

Aslan Abaşidze, Sovyetler Birliği, Gürcistan ve Acara Özerk Cumhuriyeti vatandaşı siyaset adamı. 1991 ve 2004 yılları arasında Acara Özerk Cumhuriyeti'nin başkanlığını yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Lavrenti Beriya</span>

Lavrenti Beriya, Sovyet politikacı, Sovyet Güvenlik Sekreteri ve Sovyet Gizli Polisi şefi.

<span class="mw-page-title-main">Sergo Orconikidze</span>

Grigol Orconikidze, Sergo Orconikidze olarak da tanınır. Politbüro üyesi. "Koba" lakaplı Stalin'in yakın dostu. Orconikidze, Stalin ve Mikoyan ile birlikte yarı şaka maksatlı "Kafkasya hizbi" olarak anılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan Olayı</span>

Gürcistan Olayı, Rus İmparatorluğu'nda gerçekleşen Ekim Devrimi ve Rus İç Savaşı'nın ardından 1922 yılında Gürcistan topraklarında sosyalizmin gerektirdiği sosyal ve siyasi değişikliklerin nasıl gerçekleştirileceğine dair Bolşevik önder kadro arasında çıkan siyasi anlaşmazlık ve bunu izleyen olayları kapsar.

Bu listede Yıllara göre Türkiye konuları bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Beyaz Rusya Komünist Partisi</span>

Beyaz Rusya Komünist Partisi, 1952 yılına kadar Beyaz Rusya Komünist Partisi (Bolşevikler) olarak da bilinir, 1918 ile 1991 yılları arasında Belarus'un Komünist partisidir, 1917 Rus Devrimi'nden sonra kurulmuştur. Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin bir parçası olarak 30-31 Aralık 1918 tarihinde 17,800 üye ile kurulmuştur. Ocak 1919 tarihinde Beyaz Rusya Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin kuruluşunda önemli bir yer tutmuştur. Şubat 1919 tarihinden 1920 yılına kadar Litvanya Komünist Partisi ile bir organizasyon şeklinde faaliyet gösteriyor, Litvanya ve Beyaz Rusya Komünist Partisi (Bolşevikler) olarak biliniyordu.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği Komünist Partisi 19. Kongresi</span>

Sovyetler Birliği Komünist Partisi 19. Kongresi 5 Ekim ile 14 Ekim 1952 tarihleri arasında Moskova'da toplanmıştır. II. Dünya Savaşı sonrası toplanan ilk Partisi kongresidir. Ayrıca Josef Stalin'in liderliğindeki son kongredir. Çin'den Liu Shaoqi olmak üzere yabancı Komünist partilerden birçok önemli misafir kongreye katılmıştır. Stalin son konuşmasını bu kongrede yapmıştır. 19. Merkez Komite de bu kongrede seçilmiştir.

Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi Genel Dairesi, Merkezi Komite kurumlarının tümünün görevlerini yerine getiren Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesinin bir birimiydi.

<span class="mw-page-title-main">Polikarpe Mdivani</span> Rus Bolşevik devrimci, Sovyet siyasetçi

Polikarpe Gurgenoviç "Budu" Mdivani 1917 Rus Devrimleri ve İç Savaşa aktif olarak katılan deneyimli bir Gürcü Bolşevik siyasetçi, Sovyet hükûmet yetkilisi ve diplomattır. 1920'lerde, özellikle Kafkasya'nın Sovyetleştirilmesinde önemli bir rol oynadı ancak daha sonra 1922 Gürcistan Olayı sırasında Josef Stalin'in merkezileştirme politikası sırasında Komünist Gürcistan muhalefetine öncülük etti. 1930'larda Troçkist muhalefete desteği gerekçe gösterilerek işkence gördü ve Büyük Temizlik kapsamında idam edildi.

Sovyet gizli polis teşkilatlarının zaman içinde devamlılıkları vardı. Ekim Devriminden sonra Vladimir Lenin'in 20 Aralık 1917 tarihli kararıyla oluşturulan ilk gizli polise "Çeka" (ЧК) adı verildi. Sovyetler Birliği'nin dağılması sonrasında KGB'nin ardılı konumundaki Rusya Federal Güvenlik Servisi'nde çalışanlar hâlâ gayriresmî olarak Çekist olarak adlandırılmaktadırlar.

<span class="mw-page-title-main">Polonya Komünist Partisi</span> Polonyada siyasi parti

Polonya Komünist Partisi, 1918 yılında Polonya Sosyalist Partisi - Sol ve Polonya Krallığı ve Litvanya Sosyal Demokrasisi'nin birleşmesiyle Polonya'da kurulan komünist parti. Troçkist görüşlere kayması sebebiyle Büyük Temizlik sonrası 16 Ağustos 1938 tarihinde kapatıldı.

<span class="mw-page-title-main">Vasil Mjavanadze</span>

Vasil Pavloviç Mjavanadze, Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde görev yapmış Sovyet politikacı. Eylül 1953'ten Eylül 1972'ye kadar Gürcistan Komünist Partisi Birinci Sekreteri görevi yürüttü. 29 Haziran 1957 - 18 Aralık 1972 tarihleri arasında Sovyetler Birliği Komünist Partisi Politbürosu üyesi idi. Bir yolsuzluk skandalı sonrasında görevden alındı ve yerine Eduard Şevardnadze getirildi.

<span class="mw-page-title-main">Metehi</span>

Metehi, Gürcistan'ın başkenti Tiflis'te yer alan tarihi bir mahalledir. Mtkvari nehrine bakan uçurumun üzerinde konumlanmıştır. Mahalle, adını verdiği Metehi Meryem'in Göğe Çıkışı Kilisesi'ne ev sahipliği yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Dimitri Şevardnadze</span> Gürcü sanatçı

Dimitri Şevardnadze, Gürcü ressam, Tiflis'teki Ulusal Resim Galerisi'nin kurucusu. Tiflis Sanat Galerisi'nin ile Tiflis Devlet Sanat Akademisi'nin kuruluşunda önemli rol oynamıştır. Stalin'in iktidarı sırasında Büyük Temizlik döneminde kurşuna dizilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">1956 Gürcistan protestoları</span>

1956 Gürcistan protestoları, 1956 Tiflis ayaklanması veya 9 Mart Katliamı, Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde Nikita Kruşçev'in destalinizasyon politikalarına karşı Josef Stalin'i destekleyen Sovyet Gürcülerin düzenlediği protestolar dizisi. Eylemlerin merkezi cumhuriyetin başkenti Tiflis'te idi. Stalin'in ölümünün üçüncü yıldönümünde gerçekleştirilen spontan mitinglerde Kruşçev'in gizli söylevi yoğun şekilde protesto edildi ve hızla kontrol edilemez kitle gösterilerine dönüştü ve ortaya çıkan isyan dalgası kentin yaşamını felç etti. Protestolarda Sovyetler Birliği hükûmetinin değişmesi gerektiği ve Gürcistan'ın Sovyetler Birliği'nden bağımsızlığını ilan etmesi gibi siyasi talepler ortaya çıktı.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan Bağımsızlık Komitesi</span>

Gürcistan Bağımsızlık Komitesi, Parti Komitesi, 1920'lerin başlarında Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin topraklarında faaliyet göstermiş yeraltı anti-Sovyet örgütüdür. Gürcü halkı arasında daha çok "Damkom" kısaltmasıyla tanınmıştır. Komite, 1924 yılının Ağustos ayında Gürcistan'da gerçekleşen Ağustos ayaklanmasının hazırlanmasında ve gerçekleştirilmesinde liderlik etmiştir ve daha çok bu ayaklanma ile tanınmıştır.