İçeriğe atla

Günümüzden önce

Günümüzden Önce (GÖ) seneleri, geçmişteki olayların ne vakit olduğunu belirlemek için çoğunlukla jeolojide ve diğer bilim dallarında kullanılan zaman cetvelidir.

Şimdiki zaman değiştiğiden dolayı, zaman cetvelinin başlangıç tarihi 1 Ocak 1950'i olarak kullanılması standartlaşmıştır ki Radyokarbon tarihleme yöntemi 1950'lerde pratik hale geldiğini yansıtmaktadır. İngilizce Before Presentin kısaltması olan "BP", ayrıca Before Physics yani Fizik Öncesi olarak da yorumlanmıştır.[1] Yani nükleer silah deneyleri yapay olarak atmosferdeki karbon izotopların oranını değiştirmeden önce ki bundan sonra yapılan tarihlendirmelerin güvenilmez olasılığı yüksektir.[2][3]

Kaynakça

  1. ^ Flint, Richard Foster; Deevey, Edward S (1962). "Volume 4 - 1962". Radiocarbon. Cilt Vol 4, No 1. ss. i. 24 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2017. 
  2. ^ Taylor RE (1985). "The beginnings of radiocarbon dating in American Antiquity: a historical perspective". American Antiquity: Journal of the Society for American Archaeology. 50 (2). ss. 309-325. doi:10.2307/280489. 
  3. ^ Dincauze, Dena (2000). "Measuring time with isotopes and magnetism". Environmental Archaeology: Principles and Practice. Cambridge, England: Cambridge University Press. s. 110. ISBN 978-0-5213-1077-2. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Hunlar</span> MS 4-6. yüzyıllar arasında Avrasyada yaşamış göçebe halk

Hunlar, MS 4-6. yüzyıllar arasında Orta Asya, Kafkaslar ve Doğu Avrupa'da yaşayan göçebe bir halktır. İlk olarak Volga'nın doğusunda, o zamanlar İskitya'nın bir parçası olan bir bölgede yaşadıkları tahmin edilmektedir. MS 370 yılına gelindiğinde Hunlar Volga bölgesine varmış ve 430 yılına gelindiğinde ise Avrupa'da kısa ömürlü de olsa geniş bir hakimiyet kurmuşlardır. Gotları ve Roma sınırları dışında yaşayan diğer birçok Cermen halkını fethetmiş ve diğerlerinin Roma topraklarına kaçmasına neden olmuştu. Hunlar, özellikle Attila döneminde Doğu Roma İmparatorluğu'na sık ve yıkıcı baskınlar yaptılar. 451'de Hunlar, Batı Roma eyaleti Galya'yı işgal ettiler ve burada Katalonya Tarlaları Savaşı'nda Romalılar ve Vizigotlardan oluşan birleşik bir orduyla savaştılar ve 452'de İtalya'yı işgal ettiler. 453'te Attila'nın ölümünden sonra Hunlar Roma için büyük bir tehdit olmaktan çıkmış ve Nedao Savaşı'ndan sonra imparatorluklarının çoğunu kaybetmişlerdir (454?). Hun isminin varyantları Kafkasya'da 8. yüzyılın başlarına kadar kaydedilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Teotihuacan</span>

Teotihuacan günümüzde Kolomb öncesi Kuzey Amerika'nın en ünlü kenti olarak kabul edilmektedir. Kimler tarafından kurulduğu ve niçin aniden terk edildiği hâlen açıklığa kavuşmamış bu kadim şehrin kuruluş tarihi hakkında da farklı görüşler ileri sürülmektedir. Kentten söz eden -hiyeroglifik olmayan- hiçbir metin ve belge bulunmamaktadır. 1987 yılında UNESCO tarafından bir Dünya Mirası ilan edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Tikal</span>

Tikal, bugünkü Guatemala'daki yağmur ormanlarındaki Peten ilinin kuzeybatısında bulunan en büyük Maya kenti ve tören merkezidir. Güney düzlüklerindeki öteki Maya merkezleri gibi Tikal da orta oluşum döneminde küçük bir köydü. Geç oluşum döneminde büyük piramit ve tapınakların yapılmasıyla önemli bir tören merkezi haline geldi. Klasik dönemde büyük saraylar, piramitler, alanlar yapıldı. Maya hiyeroglif yazısı ve karmaşık takvim sistemi ortaya çıktı, anıtsal heykeller ve vazo resimleriyle üstün bir Maya sanatı gelişti.

<span class="mw-page-title-main">Delos problemi</span> Eski Mısırlı, Yunan ve Hint matematikçilerin üzerinde çalıştığı küpü iki katına çıkarma problemi (delos) pergel ve cetvel kullanarak çözülemeyen üç geometrik problemden biridir.

Küpü iki katına çıkarma ya da Delos problemi, pergel ve cetvel kullanarak çözülemeyen üç geometrik problemden biri. Eski Mısırlı, Yunan ve Hint matematikçiler bu problem üzerinde çalışmışlardır.

Prekambriyen, yerküre tarihinin mevcut Fanerozoyik Üst Zaman'dan önce gelen en eski bölümüdür. Prekambriyen, Fanerozoyik Üst Zaman'ın ilk dönemi olan Kambriyen'den önce geldiği için bu şekilde adlandırılmıştır. Kambriyen adlandırması ise bu çağa ait kayaçların ilk incelendiği yer olan Galler'in Latince ismi Cambria'dan gelmektedir. Prekambriyen, yerkürenin jeolojik zamanının %88'ini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Paleo-Kızılderililer</span>

Paleo-Kızılderililer, Paleokızılderililer veya Paleoamerikalılar, Geç Ploistosen’de Buzul çağlar’ının son bölümü sırasında Amerikaya göç eden, daha sonra yerleşen Amerikanın yerli halklarına verilen sınıflandırıcı bir terimdir. Ön ek "paleo-" Yunanca “eski” veya “antik” anlamına gelen palaios (παλαιός) sıfatından gelmektedir. Paleo-Kızılderililer terimi Batı yarıkürede özellikle litik dönemi ifade eder ve Paleolitik teriminden farklıdır.

<span class="mw-page-title-main">Orta Çağ İslam dünyasında astronomi</span>

İslam astronomisi, özellikle İslam'ın Altın Çağı sırasında, İslam dünyasında yapılan astronomik gelişmeleri kapsar ve çoğunlukla Arapça yazılmış eserlerden oluşur. Bu gelişmeler özellikle Uzak Doğu ve Hindistan'da daha sonra Orta Doğu, Orta Asya, Endülüs ve Kuzey Afrika'da gerçekleşti. Orta Çağ İslam astronomisi, yabancı dildeki kaynakların özümsenmesi ve bu kaynakların birbiriyle benzeşmeyen unsurlarının İslami özelliklere sahip bir bilim yaratmak için birleştirilmesi gibi yönleri nedeniyle diğer İslami bilimlerin doğuşuyla paralellik gösterir. Bu kaynaklar özellikle Arapça diline tercüme edilmiş ve üzerine çalışmalar gerçekleştirilmiş Yunan, Sasani ve Hint eserlerinden oluşuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Clovis kültürü</span>

Clovis kültürü tarihöncesi bir Paleo-Kızılderililer kültürüdür, ismi 1920'li ve 1930'lu yıllarda Clovis, New Mexico yakınlarındaki Blackwater Locality No. 1'da bulunan Pleistocene fauna ile bağlantılı olan taş aletlerden gelmektedir. Clovis kültürü yaklaşık olarak günümüzden 11.500-11.000 yıl öncesinde ortaya çıkmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Casas Grandes</span>

Casas Grandes, kuzey Meksika eyaleti Chihuahua'da bulunan tarih öncesi bir arkeolojik alandır. Yerleşkenin inşası Mogollon kültürüne atfedilir. Casas Grandes, UNESCO'nun Dünya Mirası listesinde yer alır.

Latin Amerika Boom, 1960'lar ve 1970'lerde Latin Amerika'da edebiyat, şiir ve eleştirilerin gelişmesidir. Bu bölgeden yazarlar yeni fikirler araştırdığında ve daha önce olmayan bir şekilde uluslararası üne kavuştuğunda bu gelişim ortaya çıktı. Boom'un önemli figürleri arasında Julio Cortázar, Gabriel Garcia Márquez, Carlos Fuentes, Jorge Luis Borges ve Mario Vargas Llosa vardır.

<span class="mw-page-title-main">Süreçsel arkeoloji</span> 1960larda ortaya atılmış arkeolojik bir kuram

Süreçsel Arkeoloji ya da süreçselcilik, 1960'larda ortaya atılmış arkeolojik bir kuramdır. Lewis Binford ve David Leonard Clarke tarafından ortaya atılan kuramın başlangıcı, Lewis Binford'un 1962 yılında yayınladığı "antropoloji olarak arkeoloji" olarak gösterilmektedir. Kuramın ortaya çıkmasından önce Gordon Willey ve Phillip Phillips gibi isimler de arkeolojinin kültür tarihi çizgisinden ziyade bir antropolojik yaklaşımla ele alınması gerektiğini ifade etmişlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Yuchanyan Mağarası</span>

Yuchanyan, Hunan, Çin'in Dao ilçöesindeki (Daoxian) erken bir Neolitik mağara alanıdır. Alanda, 18,300 - 17,500 yıllık seramik çömlek parçaları ve kömür ve kemik parçaları içeren eserler ortaya çıkarılmıştır. Çanak çömlek örnekleri, bilinen en eski çanak çömlek örnekleri olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Laili Mağarası</span>

Laili, Doğu Timor'un, Manatuto Belediyesi'ndeki, Laleia kasabası yakınlarında bulunan bir kireç taşı mağaradır. Laili'deki arkeolojik bulgular mağaranın günümüzden 44.600 yıl önce modern insanlar tarafından kullanıldığına dair kanıtlar sunar ve bu buluntular onu Wallacea'da bilinen en eski yerleşim yeri haline getirir.

<span class="mw-page-title-main">Lene Hara Mağarası</span> Doğu Timordaki çözelti mağaraları sisteminin ana mağarası

Lena Hara Mağarası, Doğu Timor'un (Timor-Leste) doğu ucundaki Lautém Belediyesi'ndeki Tutuala köyüne yakın bir çözelti mağaraları sisteminin ana mağarasıdır. Diğerleri Ile Kére Kére ve Jerimalai'dir. Lene Hara, Timor'un günümüzden en az 35.000 yıldan beri insanlar tarafından mesken edildiğine dair kanıtlar sağlamıştır ve bu, insanların Sunda ve Sahul Pleistosen kıtaları arasındaki geçişi Wallacea sularını üzerinden geçtiklerinin kanıtıdır.

Matupi Mağarası, kuzeydoğu Zaire ile Kongo Demokratik Cumhuriyeti'ndeki Ituri Yağmur Ormanı'nın Hoyo Dağı masifi arasında yer alan ve arkeologların yaptığı araştırmalar sonucunda Geç Taş Çağı insanlarının 40.000 yıldan uzun süredir yerleşim gördüğüne dair kanıtların bulunduğu bir tarihöncesi mağaradır. Mağara, mikrolitik araç teknolojileri örneklerinin en eski kanıtlardan bazılarını içermektedir.

Yusra, Carmel Dağı'ndaki kazılarında İngiliz arkeolog Dorothy Garrod ile birlikte çalışan Filistinli bir kadındı.1929 ve 1935 yılları arasında kazı ekibinin önde gelen bir üyesiydi. "Şimdiye kadar bulunan en önemli insan fosillerinden biri" olarak kabul edilen Tabun Mağarası'nda 120.000 yıllık bir Neandertal kafatası olan Tabun 1'i keşfetmesiyle tanınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Colin Renfrew</span>

Andrew Colin Renfrew, Kaimsthorn, Baron Renfrew FBA, FSA, Hon FSA Scot İngiliz arkeolog, paleolinguist ve Muhafazakar Parti üyesi. Radyokarbon tarihleme, dillerin tarih öncesi, arkeogenetik, nöroarkeoloji ve arkeolojik alanlarda yağmanın önlenmesi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İlk veba salgını</span> veba salgınları serisi, 541-767

İlk veba salgını, Yersinia pestis bakterisinin neden olduğu bulaşıcı hastalık olan vebanın ilk Eski Dünya salgınıdır. Erken Orta Çağ Pandemisi olarak da adlandırılan bu hastalık, 541'de Justinianus Veba Salgını ile başladı ve 750 veya 767'ye kadar devam etti; Justinianus Veba Salgını'nı takip eden en az on beş veya on sekiz büyük veba dalgası tarihsel kayıtlardan tespit edilmiştir. Pandemi, en şiddetli ve en sık Akdeniz Havzası'nı etkiledi, ancak Yakın Doğu ve Kuzey Avrupa'yı da etkiledi. Doğu Roma imparatoru I. Justinianus'un adı bazen Geç Antik Çağ'daki tüm veba salgınları dizisinin yanı sıra 540'ların başlarında Doğu Roma İmparatorluğu'nu vuran Justinianus Vebası için de kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">İgnatyevka Mağarası</span>

İgnatyevka Mağarası, Rusya'nın güneyinde, Ural Dağları'ndaki Belaya nehrinin bir kolu olan Sim Nehri kıyısındaki büyük bir kireçtaşı mağarasıdır. Mağarada 1980 yılında bir kadın figürünün parietal duvar resmi keşfedildi. Mağara resmindeki kadının bacakları arasındaki yirmi sekiz kırmızı noktanın kadın adet döngüsünü temsil ettiğine inanılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">I. Peter (Kıbrıs kralı)</span>

Peter I babasının tahttan çekildiği 24 Kasım 1358'den öldüğü 1369 yılına kadar Kıbrıs Kralı ve hak olarak elinde tuttuğu Kudüs Kralı. IV. Hugh'un ikinci oğlu, onun ikinci karısı Alice d'Ibelin'in ilk oğludur. Ayrıca 1346'da gençken Trablus Kontu unvanını aldı. Kıbrıs Kralı olarak bazı askeri başarılar elde etti, ancak üç şövalyesi tarafından öldürülmesiyle sonuçlanan iç anlaşmazlıklar nedeniyle planlarının çoğunu tamamlayamadı.