İçeriğe atla

Güneş saati

Safranbolu Güneş Saati
Safranbolu Güneş Saati
Güneş saati (İstanbul Deniz Müzesi)
Ayasofya Camii Yatay Güneş Saati
Taganrog'ta yatay bir güneş saati (1833)

Güneş saati, zamanı Güneş'in konumuna göre ölçmeye yarayan alettir. Basita ve Mikat olarak da isimlendirilir.[1]

Bilinen ilk güneş saatini Mısırlılar yapmıştır.[2] Genel olarak rastlanan yatay güneş saati tasarımlarında dikey olarak yerleştirilmiş bir çubuğun gölgesi, yatay yerleştirilmiş bir yüzeyde günün saatlerini gösteren kadrana düşer. Güneş gökyüzünde ilerledikçe çubuğun ucunun saat üzerinde bıraktığı gölge, farklı saat çizgilerine denk gelecek şekilde hareket eder. Bu tasarımlarda çubuğun Dünya'nın dönme eksenine hizâlanması gerekir. Dolayısıyla bu tür güneş saatinin doğru zamanı göstermesi için çubuğun manyetik kuzeyi değil, coğrafi kuzeyi gösteriyor olması gereklidir. Ayrıca çubuğun yatay düzlemle yapacağı açı, saatin bulunduğu coğrafî enleme eşit olmalıdır. Yine de bu iki özelliğe sahip olmayıp farklı ilkeler çerçevesinde çalışan güneş saatleri de tasarlanabilir. Bu saatler bir dairenin ortasına çubuk konularak ve pusula yardımı ile (her yerde kuzey'i göstermesi lazım) her saat gölgenin düştüğü yere işaret konularak yapılabilir. Ama bulutlu günler, gece gibi etkenler bu saat türünü kullanışsız kılacaktır.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ Çam, Doç. Dr. Nusret (1990). Osmanlı Güneş Saatleri. Kültür Bakanlığı Yayınları. s. 1. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 13 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Greenwich Ortalama Zamanı, Greenwich Saati veya kısaltmasıyla GMT, başlangıç meridyeni üzerinde ortalama güneş zamanı. GMT, Britanya Adaları'nın standart zaman dilimidir. Adını Londra'nın güneydoğusundaki Greenwich banliyösünden alır. Burada bulunan rasathanenin üzerinde bulunduğu kabul edilen meridyen, baş meridyen (0°) kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Pusula</span>

Pusula, başlıca olarak ulaşımda ve arazi incelemesinde kullanılan, dünya üzerinde yön tespit etmeye yarayan cihaz. Pusulalar; manyetik veya cayroskopik olarak ya da bir yıldıza göre yön belirleme prensipleriyle çalışırlar. En eski pusula türü, Dünya'nın manyetik alanına göre yönleri gösteren manyetik pusuladır ve sıklıkla pusula sözcüğü, manyetik pusula ile eşanlamlı olarak kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey</span> dört ana yönden biri

Kuzey, dört ana yönden biri. Kuzey kutbunu işaret eder.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kutbu</span> Dünyanın dönme ekseninin yüzeyiyle kesiştiği kuzey noktası

Kuzey Kutbu, Dünya'nın ekseninin üst kısmında, kuzeyde kalan noktayı tanımlar.

<span class="mw-page-title-main">Yaz saati uygulaması</span> Periyodik olarak saatlerin belirli bir miktarda değiştirilmesi

Yaz saati uygulaması (YSU), herhangi bir ülkede veya bölgede gün ışığından, sabahları daha az, öğleden sonra daha çok yararlanmak üzere, periyodik olarak, saatlerin belirli bir miktarda değiştirilmesidir. Genellikle, bu uygulama kapsamında saatler ilkbahar başlangıcında bir saat ileri, sonbaharda ise bir saat geri alınır. Çağdaş yaz saati uygulaması ilk defa 1895 yılında Yeni Zelandalı bir böcekbilimci olan George Vernon Hudson tarafından önerildi. O günden sonra birçok ülke bu uygulamayı benimseyerek kullanmaya başladı. Bununla birlikte, yaz saati uygulamaları ülkeler arasında farklılık gösterebilir.

<span class="mw-page-title-main">Mekanik saat</span>

Mekanik saatler içindeki mekanizmaya yüklenen enerjiyi, ölçülü şekilde ritmik hareketlere çeviren, bu hareketleri dişlilerle sayan, belli sayılara ulaşıldığında bunu insanın algılayabileceği şekilde, örneğin çan sesi veya kadran üzerinde değişen açılar şeklinde, zaman ölçümü olarak sunan birer düzenektir.

<span class="mw-page-title-main">Gölge</span>

Gölge, saydam olmayan bir cisim tarafından ışığın engellenmesiyle ışıklı yerde oluşan karanlık alandır.

<span class="mw-page-title-main">Saat</span> zamanı ölçmeye yarayan alet

Saat, zamanı ölçmeye yarayan alettir. İki farklı zaman arasındaki farkı insanlar tarafından oluşturulan ölçüler dahilinde ölçmeyi sağlar. Saatin rakamları arasındaki açılar 30 derecedir.

<span class="mw-page-title-main">Ülkelere göre yaz saati uygulaması</span> Vikimedya liste maddesi

Dünya çapında yaz saati uygulaması kullanan ülkelerin listesi.

<span class="mw-page-title-main">Sıradağlar Zaman Dilimi</span>

Sıradağlar Zaman Dilimi, Kuzey Amerika'da kullanılan, Eşgüdümlü Evrensel Zaman'dan sonbahar ve kış aylarında 7, yaz saati uygulamasının etkin olduğu ilkbahar ve yaz aylarında ise 6 saat geride olan zaman dilimi. 105. batı boylamındaki saati temel almaktadır.

<i>Man Enters the Cosmos</i>

Man Enters the Cosmos, Amerika Birleşik Devletleri'nin Illinois eyaletine bağlı Chicago kentinde, Michigan Gölü'nün hemen kıyısındaki Adler Planetaryumu'nda bulunan, Henry Moore imzalı tunç heykeldir. ABD'nin tarihi öneme sahip bir yapısı olmasının yanı sıra ABD Ulusal Tarihi Yapılar Listesi'nde de yer alan planetaryum Şikago'nun Near South Side adlı kesiminde yer almaktadır. Moore'un güneş saati biçimli 1980 yapımı heykeli 396 cm yüksekliğindedir. Önceleri biraz daha güneyde, planetaryuma giriş plazasının merdivenlerinde bulunan güneş saati günümüzde gölün hemen kıyısında yer almaktadır. Heykel, Chicago'da uzay araştırmaları programını tanıtmak için ısmarlanmıştır. Yapıt 1960'larda The Times'ın Printing House Square, Londra'daki büroları için tasarlanmış bir dizinin parçasıdır. Henry Moore Vakfı bu özgün sürümü Sundial 1965-66 olarak adlandırmıştır. Man Enters the Cosmos, çağdaş gökbilimin ellinci yılı anısına ince bir altın tabakayla kaplıdır.

<span class="mw-page-title-main">Zaman genişlemesi</span> zamanın genişlemesi

Görelilik teorisi'nde, zaman genişlemesi birbirlerine ya da farklı yerçekimli kitleler, yer göreli hareket ya da gözlemciler olarak ölçülen olaylar arasında geçen zaman gerçek bir farktır. İkinci bir gözlemcinin kendi eşit doğru saati ile karşılaştırıldığında, istirahatteki bir gözlemciye göre doğru bir saat farklı bir oranda ölçülebilir. Bu etki ne saatlerin teknik yönden ne de sinyalleri yaymak için zamana ihtiyacımız olduğu gerçeğinden, fakat uzay-zamanın kendi doğasından doğar.

<span class="mw-page-title-main">Kol saati</span> saate daha kolay ulaşabilmeleri için tasarlanmış, saat kadranına sahip ve bileğe takılan bir araç

Kol saati, insanların saate daha kolay ulaşabilmeleri için tasarlanmış, saat kadranı'na sahip ve bileğe takılan bir araç. Kol saatleri kendi aralarında üçe ayrılır: Analog saat, dijital saat ve akıllı saatler.

<span class="mw-page-title-main">Saat kulesi</span> mimari yapı

Saat kulesi, bir kule ya da bir yapının üzerinde yükselen kulevari çıkıntı üzerine saat kadranı eklenmesiyle oluşan ikonik yapı.

<span class="mw-page-title-main">Muvakkithane</span>

Muvakkithane,, muvakkitlerin namaz vaktini ve saati tespit ettikleri, küçük çapta astronomi çalışmaları yaptıkları mekandır.

<span class="mw-page-title-main">Güneş zamanı</span>

Güneş zamanı, Güneş’in gökyüzündeki konumunu temel alan zamanın yolunun bir hesaplamasıdır. Güneş zamanının temel birimi gündür. Görünen güneş zamanı ve ortalama güneş zamanı güneş zamanının iki tipidir.

12 saatlik zaman, günün geceden geceye akışını belirleyen bir zamanın düzeni. 24 saatten oluşan günü ö.ö. ve ö.s. olarak iki periyota böler. Her periyot; 12, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 ve 11 sayılarından oluşur. 24 saatlik zaman döngüsü gece yarısı 12'de başlar, öğlen 12'yi geçer ve günün sonundaki gece yarısına kadar devam eder. 12 saatlik zaman, MÖ 2. binyılın ortalarından MS 16. yüzyıla kadar geliştirilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Standart zaman</span> bir coğrafi alan veya bölge içindeki saatlerin senkronizasyonu

Standart zaman, bir yerel ortalama zaman standardı oluşturmak için güneş zamanı veya yerel olarak seçilen bir meridyen kullanmak yerine, bir coğrafi alan veya bölgedeki saatlerin tek bir zaman standardıyla senkronize edilmesi.

Bu liste Türkler tarafından icat edilenlerin Listesidir.

<span class="mw-page-title-main">Saat yönü</span>

Saat yönü, dönme hareketinde yönü tanımlamak için kullanılan bir terimdir. İki boyutlu dönme iki olası yönde gerçekleşebilir. Saat yönünde hareket, gözlemciye göre bir saatin ibreleriyle aynı yönde ilerler: yukarıdan sağa, sonra aşağı ve sonra sola ve tekrar yukarıya. Bu dönme hareketinin karşıtı saat yönünün tersidir (SYT). Üç boyutlu dönme, karşılık gelen açısal hız vektörü dikkate alındığında benzer şekilde tanımlanabilir.