İçeriğe atla

Güneyce Köprüsü

Güneyce Köprüsü
Geçişİyidere Çayı
KonumGüneyce, İkizdere, Rize
TürüKemer köprü
MalzemeMoloz taş, kesme taş, betonarme
Uzunluk41 m
Genişlik3.5 m
Yükseklik10.5

Güneyce Köprüsü, Rize'nin İkizdere ilçesinde bulunan bir kemer köprüdür. İlçe merkezine 11 kilometre uzaklıkta olan köprü, İyidere Çayı'nın üzerine inşa edilmiştir. Köprünün kemer kısmında aşağı sallanan bir avize bulunmaktadır. Köprünün kemer bölümü kesme taştan, duvarları ise düzenli moloz taştan örülmüştür. Korkuluk ve zeminin yapımında ise betonarme kullanılmıştır. Doğu-batı yönünde uzanan köprü Güneyce'yi Köprübaşı'na bağlamaktadır. Uzunluğu 41 metre olan köprünün yüksekliği 10.5, genişliği 3.5 metredir.

Tarihçe

1902 yılında inşa edilen köprü, yerli kaynaklara göre Yusuf Durmuş Usta tarafından inşa ettirilmiştir. 1970 yılında kısmen yıkılmış ve 2000'de restore edilmiştir. Köprünün batı ayağının restorasyonunda betonarme kullanılmıştır. Günümüzde yaya kullanımına açıktır.[1]

Kaynakça

  1. ^ Demirel, Ersin (2013). Köprüler Kenti Rize. Rize: Çayeli Bakır İşletmeleri. s. 28. Erişim tarihi: 10 Aralık 2019. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Köprü</span> iki yakayı birbirine bağlayarak yolu bir yandan ötekine eriştirmek için yapılan yapı

Köprü, nehir ve vadi gibi geçilmesi güç bir engelin iki kıyısını bağlayan veya herhangi bir engelle ayrılmış iki yakayı birbirine bağlayan veya trafik akımının, başka bir trafik akımını kesmeden üstten geçmesini sağlayan yapıdır.

Timisvat Köprüsü veya Köprüköy Köprüsü, Rize'nin Ardeşen ilçesinde bulunan bir kemer köprüdür. 35 metre uzunluğundadır. 2.7 metre genişliğinde olan köprü, 13 metre yüksekliğindedir. Ardeşen ilçesine 10 kilometre uzaklıktadır. Fırtına Deresi üzerine konumlanmıştır. Köprü 18. yüzyılda inşa edilmiştir. Biri büyük diğer küçük olmak üzere iki gözlü kemer formunda inşa edilen köprünün kemeri taş döşeli olup, korkulukları ve gövdesi kesme taştan yapılmıştır.

Dereköy Köprüsü, Rize'nin İkizdere ilçesinde bulunan bir kemer köprüdür. Tek gözlü köprü, basık sivri kemerlidir. Köprünün kemer kısmı ve korkulukları kesme taş, diğer kısımları ise moloz taş ile inşa edilmiştir. Köprü yolunun inşasında düzgün moloz taş kullanılmıştır. Korkulukları tabanda kare, bitimde ise oval şeklindedir. Ana kayaya oturtulan kemer ayaklarının iç yüzlerinde küçük nişler bulunmaktadır. Köprünün uzunluğu 36 metre, yüksekliği 9 metre, genişliği ise 3,40 metredir. Kabahor Deresi üzerine konumlanmıştır. 18. yüzyılda inşa edilmiştir. 2000 yılında onarılmıştır.

Seslikaya Köprüsü, Rize'nin Ardeşen ilçesindeki Seslikaya köyünde bulunan bir 19. yüzyıl kemer köprüsüdür. Tunca (Dutxe) vadisindeki ilk köprü unvanını elinde bulunduran köprü, ilçe merkezine 11 kilometre uzaklıktadır. Köprü 30 metre uzunluğunda ve 2.6 metre genişliğindedir. Yerden yüksekliği 15 metre olan köprünün, 1860 yılında Hasan Dede tarafından inşa edildiği söylenmektedir. Yuvarlak kemerli ve tek gözlü olan köprünün kemerinin yapımının yapımında kesme taş kullanılmışken, köprünün diğer yerlerinin yapımında moloz taş kullanılmıştır.

Kavak Köprüsü, Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde bulunan bir 19. yüzyıl kemer köprüsüdür. 36 metre uzunluğundaki köprü yerden 15 metre yüksekliktedir. İlçe merkezine 1 kilometre uzaklıkta konumlanmıştır. Doğu-Batı doğrultusunda inşa edilmiş olan yapı, iki mesnetli kemer köprüdür. Köprünün ayakları bir kaidenin üzerine inşa edilmiştir. Korkulukları ve kemer kısmı kesme taştan, geriye kalan kısımları ise moloz taştan inşa edilmiş olan köprü, 19. yüzyılın ilk yarısında inşa edilmiştir.

Örenkit Köprüsü, resmi adıyla Kadıköy Köprüsü veya halk dilindeki adıyla Özenkit Köprüsü, Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde bulunan bir 19. yüzyıl kemer köprüsüdür. İlçe merkezine 5 kilometre uzaklıkta konumlanmıştır. Doğu-Batı doğrultusunda inşa edilmiş olan yapı, yuvarlak kemerli ve iki gözlüdür. İki gözden biri diğerinden daha büyüktür ve buna bağlı olarak büyük gözün olduğu kısım daha yüksekte ve kavislidir. Köprü, 19. yüzyılda Kabaoğlu Ahmet tarafından yaptırılmıştır. Korkulukları ve kemer kısmı kesme taştan, geriye kalan kısımları ise moloz taştan inşa edilmiş olan köprü, 19. yüzyılın ikinci yarısında inşa edilmiştir. Köprünün iki ayağı da bir kemerin üzerine oturtulmuştur. Köprü ayaklarının iç tarafından nişler bulunmaktadır. Köprünün iki gözlü oluşu, köprüyü bölgedeki diğer köprülerden ayırmaktadır.

Çaneva Köprüsü veya resmi adıyla Ortaköy-Nurluca Köprüsü, Rize'nin Hemşin ilçesindeki Nurluca köyünde bulunan bir kemer köprüdür. Doğu-Batı yönünde uzanan köprünün, 1700'lü yıllarda inşa edildiği düşünülmektedir. Köprü 30.15 metre uzunluğunda ve 2.7 metre genişliğindedir. Tek kemerli köprünün kemerinin ve korkuluk bitimlerinin yapımında kesme taş kullanılmışken, köprünün diğer yerlerinin yapımında moloz taş kullanılmıştır. Köprü yolu düzenli molozla döşenmiştir. 11 metre yüksekliğindeki köprü, Akyamaç-Ortaköy-Kito Yaylası-İlçe Merkezi bağlantılarının kesişim noktasında konumlanmıştır. Köprünün ayakları kaidenin üzerine oturtulmuştur. Tek gözlü ve basık yuvarlak kemerli olan köprünün kemer ayaklarının iç yüzünde ikişer tane niş bulunmaktadır. Ayrıca köprünün kuzeyinde betonarme bir köprü bulunmaktadır.

Yücehisar Köprüsü veya Lamgo Köprüsü, Rize'nin Pazar ilçesindeki Yücehisar köyünde bulunan bir kemer köprüdür. Kuzey-Güney yönünde uzanan köprünün, 18. yüzyılda inşa edildiği düşünülmektedir. Köprü 23.5 metre uzunluğunda ve 3 metre genişliğindedir. Tek kemerli köprünün kemerinin ve korkuluklarının yapımında kesme taş kullanılmışken, köprünün diğer yerlerinin yapımında moloz taş kullanılmıştır. Köprü yolu düzenli molozla döşenmiştir. 7 metre uzunluğundaki köprü, Uğrak ve Boğaziçi köylerinin yol ayrımında konumlanmıştır. Köprünün ortası kemer nedeniyle kavislidir. Köprüye yol kotundaki köprüyle ulaşılmaktadır. Tek gözlü ve yuvarlak kemerli olan köprünün kemer ayaklarının iç yüzünde nişler bulunmaktadır. Ayrıca köprünün doğusunda betonarme bir köprü bulunmaktadır.

Güroluk Köprüsü veya Küçük Köprü, Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde bulunan bir 19. yüzyıl kemer köprüsüdür. Köprünün kemer kısmı kesme taştan, geriye kalan kısımları ise moloz taştan inşa edilmiştir. 15 metre uzunluğundaki köprünün genişliği 2 metredir. Köprünün batı yönünde konumlanan ve bitkilerle kaplanmış olan kitabe okunmayacak durumdadır. Yuvarlak kemerli olan köprü tek gözlüdür.

Suçatı 2 Köprüsü, Rize'nin Pazar ilçesinin Sucatı köyünde bulunan bir kemer köprüdür. Köprünün ilçe merkezine uzaklığı 11.5 kilometredir. 10 metre yüksekliğindeki köprü, 49 metre uzunluğunda ve 2.4 metre genişliğindedir. Hemşin Deresi'nin üzerine inşa edilen köprü, tarihi Pazar-Hemşin yolunu gözetleyen Ciha Kalesi'nin yakınlarında konumlanmıştır. 19. yüzyılda inşa edilmiş olan yapı, 2008 yılında onarılmıştır. Köprü, Doğu-Batı doğrultusunda uzanmaktadır.

Yukarı Çamlıca Köprüsü veya Pisik Köprüsü, Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde bulunan bir kemer köprüdür. Çamlıhemşin'e 2 kilometre uzaklıkta olan köprü, Aşağı Çamlıca ve Yukarı Çamlıca mahallelerinin bağlaması için yapılmıştı. Köprünün yanındaki değirmen bölgedeki diğer değirmenlerin aksine taş olarak inşa edilmiştir. Günümüzde kullanılmayan 8 metre uzunluğundaki köprü, 4 metre yüksekliğinde ve 1.5 metre genişliğindedir.

Şenköy Köprüsü veya Amukta Köprüsü, Rize ilinin Çamlıhemşin ilçesinde konumlanmış bir kemer köprüdür. Fırtına Deresi'nin en dar olduğu yerlerden birine yapılmıştır. Köprünün her iki tarafında da iyi işlenmiş uzun taşlar kullanılmıştır. Kenar taşları üst üste dizilidir ve köprünün her iki yanında da mevcuttur. Sonraki yıllarda köprünün üzerine modern bir betonarme köprü inşa edildi, bu yüzden köprünün uzunluğu ölçülemedi.

Papes Demirkapı Köprüsü, Rize'nin İkizdere ilçesinde konumlanmış tek gözlü ve sivri kemerli bir kemer köprüdür. 23 metre uzunluğundaki köprünün yüksekliği 8 metre, genişliği ise 3.30 metredir. Mimari özelliklerine göre 19. yüzyıla tarihlenen köprünün yapımında moloz taş ve kesme taş kullanılmıştır. Köprü ayakları dere yatağına inşa edilen köprü, doğu-batı yönünde uzanmaktadır.

Yeşildere Köprüsü, Rize'nin Merkez ilçesinde konumlanmış tek gözlü ve basık kemerli bir kemer köprüdür. 10,00 metre uzunluğundaki köprünün genişliği 2,30 metredir. Mimari özelliklerinden 19. yüzyılda yapıldığı anlaşılan kemer köprünün yapımında moloz taş ve kesme taş kullanılmıştır. Kemer ayakları ana kayanın üzerine inşa edilen köprü, kuzey-güney doğrultusunda uzanmaktadır. Köprünün kuzey ayağının iç yüzeyinde niş vardır.

Yalıköy Köprüsü, Rize'nin İyidere ilçesinde konumlanmış tek gözlü ve yuvarlak kemerli bir kemer köprüdür. 8,00 metre uzunluğundaki köprünün genişliği 2,80 metredir. Doğu-batı doğrultusunda inşa edilen köprünün yapımında moloz taş ve kesme taş kullanılmıştır. Ayakları kayalar üzerine oturtulan köprü, Yalıköy Mahallesi ve Sarayköy Mahallesini birbirine bağlamaktadır.

Vancel Köprüsü, Rize'nin İkizdere ilçesinde konumlanmış tek gözlü ve yuvarlak kemerli bir kemer köprüdür. 14,00 metre uzunluğundaki köprünün yüksekliği 5,00 metre, genişliği ise 3,00 metredir. Mimari özelliklerine göre 19. yüzyıla tarihlenen köprünün yapımında moloz taş ve kesme taş kullanılmıştır. Köprü ayakları ana kayaya inşa edilen köprü, kuzey-güney yönünde uzanmaktadır.

Ambarlık Köprüsü, Rize'nin Merkez ilçesinde konumlanmış tek gözlü ve basık kemerli bir kemer köprüdür. 40,00 metre uzunluğundaki köprünün genişliği 3,20 metre, yüksekliği ise 7 metreydi. Doğu-batı doğrultusunda uzunan köprünün yapımında moloz taş ve kesme taş kullanılmıştı. Köprü ayakları ana kayaya inşa edilen köprü, mimari özelliklerine göre 18. yüzyıla tarihlenmekteydi. 2003 yılında tescil edilip koruma altınan alınan köprü, 2011'de restore edildi. Kemer köprü 10 Temmuz 2019'da kendi kendine yıkıldı. Yıkılmasından birkaç gün sonra yeniden inşasına başlanan köprü, yaklaşık 1 senede yeniden inşa edildi.

Köşklü Değirmen Köprüsü, Rize'nin İyidere ilçesinde konumlanmış tek gözlü ve yuvarlak kemerli bir kemer köprüdür. 10,00 metre uzunluğundaki köprünün genişliği 2,10 metredir. Doğu-batı doğrultusunda inşa edilen köprünün yapımında moloz taş ve kesme taş kullanılmıştır. Köprünün güneybatısında değirmen vardır.

Kaleköy Köprüsü, Rize'nin Çamlıhemşin ilçesinde konumlanmış tek gözlü ve yuvarlak kemerli bir kemer köprüdür. Yapımında kesme taş ve moloz taş kullanılmış olan yapının ayakları ana kayaya oturtulmuştur. 17 metre uzunluğundaki köprünün bulunduğu yerin rakımı 1800 metredir. Fırtına Deresi'ndeki en dar yerlerden bir yer inşa edilen köprü, doğu-batı doğrultusunda uzanmaktadır. Kale-i Bala'ya giden yolun üzerinde bulunduğu için stratejik öneme sahiptir. Köprünün yanına betonarme köprü inşa edilmiştir.

Hacılar Köprüsü, Ankara'nın Beypazarı ilçesinde inşa edilmiş İnözü Deresi üzerinde bulunan tarihi kemer köprüdür.