İçeriğe atla

Gülün Ruhu (bale)

Gülün Ruhu Balesinin ilk sahnelenişinde Nijinsky ve Karsavina, 1911
1946 ABD yapımı "Specter of the Rose" filmi ile karıştırılmamalıdır.

Le Spectre de La Rose (Gülün Ruhu), Fransız şair Théophile Gautier'in bir şiiri üzerine kurulu bir baledir.

İlk balosundan eve dönüp uyuyakalan bir genç kızın rüyasını anlatır.[1] Balenin müziği, Carl Maria von Weber'in "Dansa Davet" adlı kısa parçasındandır. İlk koreografisi Michel Fokine, set ve kostüm tasarımı Léon Bakst'a aittir.[2]

Prömiyeri 19 Nisan 1911 tarihinde, Ballets Russes (Rus Baleleri) adlı bale topluluğu tarafından Monte Carlo Tiyatrosu'nda gerçekleştirildi.[2] Orijinal temsilin dansçıları Vaslav Nijinsky (Gül) ve Tamara Karsavina'dır (Kız). Gül rolündeki Nijnsky'nin, eserin final sahnesinde havada uçuyor gibi göründüğü, açık pencereden zıplayarak çıkışı efsane hale gelmiştir.[1]

Gülün Ruhu kostümü, Bakst'ın Nijnsky için yarattığı bir başyapıt olarak değerlendirilir.[3] Kostümün malzemesi pembe ve kırmızı renklerde boyanmış ve sonra yaprak şeklinde kesilmiştir. Yapraklar, bazıları tamamen, bazıları farklı açılarda sarkacak şekilde Nijnsky'nin tulumunun üstüne dikilmiştir.[3]

Konusu

Bale, yaşadığı ilk balodan dönen ve uyuyakalan genç bir kızın hikâyesini anlatır. Genç kız, uykuya dalarken rüyasında elinde tuttuğu gül ile dans ettiğini görür. Rüya, gülün camdan kaçmasıyla son bulur.

Galeri

Kaynakça

  1. ^ a b Yazıcı, Oral (1990). "Dünya balesinde erkek dansçılar". İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. 
  2. ^ a b ""Le Spectre de La Rose" – A brief history on this important ballet – The Ballet Spot" (İngilizce). 29 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2024. 
  3. ^ a b Kurtulmuş, Murat (1999). "Ballet Russes'ün kısa tarihçesi ve giysi tasarımlarının incelenmesi". İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü yüksek lisans tezi. 29 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Haziran 2024. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Aleksandr Puşkin</span> Rus yazar (1799-1837)

Aleksandr Puşkin, Rus şair ve yazardır. Rusya'nın "ulusal şair"i ve modern Rus edebiyatının kurucusu olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">John William Waterhouse</span>

John William Waterhouse,. Bir İngiliz ressamı. Neo-klasik ve Ön-Raffaelocu akımlara uyan mitoloji ve edebiyattan uyarlanan kadın resimleri ile ünlüdür.

<span class="mw-page-title-main">Nubar Terziyan</span> Türkiye Ermenisi oyuncu (1909–1994)

Nubar Terziyan, asıl adıyla Nubar Alyanakziya,, Türkiye Ermenisi sinema oyuncusu ve tiyatro sanatçısı. Yeşilçam'da canlandırdığı "sevecen baba", "sütçü dede", "iyi yürekli bakkal" ve "tonton baba" gibi rolleri ustalıkla canlandırdı. Oyunculuk eğitimi almamasına rağmen çoğu zaman rol aldığı film ve tiyatro oyunlarında doğaçlama tekniğini kullanan Terziyan, kendine özgü karakter oyunculuğu ile 450'den fazla filmde rol aldı.

<span class="mw-page-title-main">Rüya</span> diğer adıyla düş, uykunun genel bir özelliği olup, uykunun REM evresi ile yakından ilgili, görsel ve işitsel algı ve duyulardır

Rüya ya da düş, uykunun genel ve karakteristik özelliklerinden biri olup, uykunun hızlı göz hareketi (REM) adlı evreleriyle yakından ilişkili bulunan, görsel ve işitsel algı ve duygulardır. Rüyaların biyolojik içeriği, işleyişi ve maksatları tümüyle anlaşılmış değildir. Rüyalara “duyusuz algı”nın bir türü veya nesnesiz algı olarak da bakılabilir. Çeşitli inanışlara ve tahminlere de neden olan rüyalar, her zaman için ilginç ve yoruma açık bir konu oluşturmuşlardır. Farklı psikoloji ekollerinin, parapsikologların ve deneysel spiritüalistlerin rüyaları farklı biçimlerde açıklama çabaları olmuştur. Rüyaların işleyişinin açıklanması bilimsel topluluğun genel kabulüne göre varsayımlar düzeyinden öteye pek gidememiş olup, rüyalar hâlen esrarını korumakta olan bir inceleme alanını oluşturmaktadır. Rüyaların bilimsel incelenmesi oneiroloji adını alır.

<span class="mw-page-title-main">Şehrazad (Nikolay Rimski-Korsakov)</span>

Şehrazad, Op.35, Rus müzisyen Nikolay Rimski-Korsakov tarafından 1888 yılında bestelenen senfonik süit.

<span class="mw-page-title-main">Igor Stravinsky</span> Fransız besteci (1882-1971)

Igor Fyodorovich Stravinsky, Rus kökenli ABD ve Fransa vatandaşı besteci, piyanist ve orkestra şefi. 20. yüzyıl müziğinin en etkili ve önemli bestecilerinden biri olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Klasik bale</span>

Klasik bale, kökeni 17. yüzyıl Fransız saray balesine dayanan, kuralları belirgin, estetiğe dayalı bir dans formudur.

<span class="mw-page-title-main">Ergun Köknar</span> Türk oyuncu ve gazeteci

Ergun Köknar, Türk tiyatro, sinema, dizi oyuncusu, tiyatro yönetmeni ve gazeteci.

<span class="mw-page-title-main">Tennessee Williams</span> Amerikalı oyun yazarı (1911 – 1983)

Tennessee Williams takma adıyla bilinen Thomas Lanier Williams, büyük bir Amerikalı oyun yazarı ve 20. yüzyılın en seçkin oyun yazarlarından biriydi. “Tennessee” adı kendisine, okul arkadaşları tarafından güneyli aksanı ve babasının Tennessee geçmişinden dolayı verilmiştir. Arzu Tramvayı ile 1948’de ve Kızgın Damdaki Kedi ile de 1955 yılında Pulitzer Tiyatro Ödüllerine layık görülmüştür. Bu iki oyunun yanı sıra, Sırça Hayvan Koleksiyonu 1945'te ve Iguana’nın Gecesi de 1961 yılında “New York Eleştirmenler Birliği” ödülünü kazandı. 1952 yılında yazdığı “Gül Dövmesi” oyunu Tony Ödülleri’nde en iyi oyun ödülünü kazandı. Eleştirmenler, Williams’ın Güneyli Gotik tarzında yazdığı düşüncesini sürdürmektedirler.

<span class="mw-page-title-main">Feridun Çölgeçen</span> Türk oyuncu

Feridun Çölgeçen, Türk oyuncu.

<span class="mw-page-title-main">Vaclav Nijinski</span>

Vaclav Nijinski, Polonyalı balet, koreograf.

<i>Versayın Gülü</i> Riyoko Ikeda tarafından yazılmış manga serisi

Versay'ın Gülü, Riyoko Ikeda tarafından yazılmış bir "shōjo" manga serisidir. Hayranları arasında "BeruBara" (ベルばら) olarak da bilinir. Türünün ilk örneği olarak kabul edilen ve günümüzde manga klasikleri arasında yerini alan eser Fransız İhtilali öncesi, Versay Sarayında dönen entrikalar içinde dört kişinin yaşadıklarını ve ilişkilerini konu almaktadır. Hikâyenin protagonistleri; savurganlığıyla ünlü Fransa kraliçesi Marie Antoinette, kraliçenin yasak aşkı yakışıklı İsveçli Kont Fersen, bir türlü erkek vârise sahip olamayan babası tarafından erkek gibi yetiştirilen bir kadın, Oscar ve onun çocukluğundan beri arkadaşı olan uşağı André'dir.

<span class="mw-page-title-main">Gürcü halk oyunları</span> Bir dans türü

Gürcü halk oyunları Gürcistan'a özgü geleneksel danslardır. Kökleri, Orta Çağ'da askeri törenlere, spor oyunlarına ve kutlamalarda oynanan danslara dayanır.

<span class="mw-page-title-main">Michel Fokine</span> Rus balet (1880-1942)

Mikhail Fokine Bale sanatında çığır açmış, Rus koreograf ve balet.

<span class="mw-page-title-main">Bolşoy Balesi</span>

Bolşoy Balesi, Moskova'daki Bolşoy Tiyatrosu'nda yerleşik dünyaca ünlü bale topluluğu.

<span class="mw-page-title-main">Giselle</span>

Giselle, iki perdelik bir romantik bale eseri.

<span class="mw-page-title-main">Nina Ananiaşvili</span> Gürcü balerin

Nina veya Nino Ananiaşvili, Gürcü balerin. Gürcistan Devlet Balesi'nin sanat yönetmenidir. Daily Telegraph tarafından tüm zamanların en büyük on iki balerininden biri olarak tanımlandı ve 2002'de US Dance Magazine tarafından Yılın En İyi Balerini seçildi. Ananiaşvili; Sovyet, Rus ve Gürcü bale sahnesinde önemli bir yer edindi.

<span class="mw-page-title-main">Olga Spessivtseva</span>

Olga Alexandrovna Spessivtseva, sahne kariyeri 1913'ten 1939'a kadar devam etmiş olan Rus balerini.

<span class="mw-page-title-main">Tamara Karsavina</span> Rus Balerin

Tamara Platonovna Karsavina, Rus İmparatorluk Balesi'nin ve daha sonra Sergei Diaghilev'in Rus Baleleri'nin baş sanatçısı olarak tanınan bir Rus prima baleriniydi. İngiltere'ye Londra'daki Hampstead'e yerleştikten sonra profesyonel olarak bale öğretmeye başladı ve modern İngiliz balesinin kurucularından biri olarak kabul edildi. Kraliyet Balesi'nin kurulmasına yardım etti ve şu anda dünyanın en büyük dans eğitimi organizasyonu olan Kraliyet Dans Akademisi'nin kurucu üyesiydi.

<span class="mw-page-title-main">Ilona Murai Kerman</span>

Ilona Murai Kerman, Amerikalı kadın dansçı ve koreograf.