İçeriğe atla

Gülnar Hanım

Olga Lebedeva
II. Abdülhamid’in verdiği Şefkat Nişanı ile çektirdiği fotoğraf.
DoğumOlga Sergeevna Barshcheva
1854
Kazan, Rus İmparatorluğu
Ölüm1912'den sonra
Takma adGülnar Hanım
MeslekYazar
MilliyetRus
EvlilikAlexander Lebedev
Çocuklar6

Olga Lebedeva veya bilinen Türkçe takma adıyla Gülnar Hanım (Rusça: Ольга Сергеевна Лебедева; d. 1854, Kazan), Rus tercüman, dilbilimci ve oryantalist. St Petersburg'da Şarkiyat Cemiyeti'nin kurucusuydu. Madam Gülnar, Gülnar Hanım, Gülnar Lebedeva ve Olga de Lebedeff mahlaslarıyla yazılar yazmış, ilk olarak Rus edebiyatını Türkiye'ye tanıtanlardan biriydi. 19. yüzyıl sonlarında Osmanlı ve Rus imparatorlukları arasındaki edebi ağlara yaptığı öncü katkılarından dolayı tanınır.

Biyografi

Olga Sergeevna Barshcheva, 1854'te Kazan'da soylu bir ailede doğdu. Yaşamının ilk yılları hakkındaki bilgiler tam değildir.[1] Yerel tarlalarda çalışan Tatar halkından Tatarcayı öğrendiği söylenir. 1883-1886 ve 1899-18 Eylül 1903 tarihleri arasında Fransız asıllı soylu olan Kazan Belediye Başkanı Alexander Lebedev ile ikinci evliliğini yaptı.[2] Önceki evliliğinden olan üç çocuğuyla birlikte ikinci evliliğinden de 3 çocuğu oldu.[3]

Lebedeva, Tatar eğitimci Kayyum Nasırî'den Farsça, Arapça ve Türkçe eğitimi alarak Kazan Üniversitesi'ne ve bunun yanı sıra arkeolojik, etnografik ve tarihi cemiyetlere katıldı.[2]

1881 yılında İstanbul'a gitti. Rus eserlerini Türkçeye çevirmek için kapsamlı bir proje planlamıştı. Osmanlı makamlarının, casusluktan şüphelendiği ve Puşkin'in çevirisinin yayınlanmasını yasakladığı iddia edildi.[4][5] Bununla birlikte, çevirilerinden bir dizi 1890'da yayınlanmış ve Osmanlı Sultanı II. Abdülhamid, kendisine madalya vermiştir. Lebedeva, aristokrat çevrelerde çok rağbet gördüğüTürkiye'de popülerdi ve İslami sanatlar ve geleneksel konulardaki coşkulu öğrenimi ve şevkiyle takdir topladı. Ziyaret ettiği İstanbul'da Nigar Hanım ve Fatma Aliye'nin beğenilerini kazandı.

Bazı çalışmaları

Tarih ve sosyoloji

  • Olga de Lebedeff (1906). "De l'émancipation de la femme musulmane". Içtihat (Fransızca). Kahire: Abdullah Cevdet Karlıdağ. 
  • Olga de Lebedeff (1905). Histoire de la conversion des Géorgiens au christianisme, par le patriarche Macaire d'Antioche. Traduction de l'arabe par Mme Olga de Lebedew (Speech) (Fransızca). Casa editrice italiana. 
  • Olga de Lébédeff (1899). Abrégé de l’histoire de Kazan. Rome: Società editrice Dante Alighieri. 

Edebiyat

  • Gülnar Lebedeva (1895). Rus Edebiyatı. İstanbul: Adadoryan Matbaası. 

Çeviriler

  • Keikavus (1886). Кабус Намэ [Mirror of Princes]. Lebedeva, Olga tarafından çevrildi. Imperial University of Kazan. 
  • Kar Fırtınası. Puşkin’den Tercüme [The Blizzard. Translation from Pushkin]. Dölebedeff, Gülnar Olga tarafından çevrildi. İstanbul: Tercüman–ı Hakikat Matbaası. 1891. 
  • Lermontof’un Iblisi [Lermontov’s Demon]. Dölebedeff, Gülnar Olga tarafından çevrildi. İstanbul: Tercüman–ı Hakikat Matbaası. 1891. 
  • Bayazidof, Ataullah (1891). Islâmiyetin Maarife Taalluku ve Nazar-I Muarizinde Tebyini [The Relation of Islam to Science and the Heterodoxes]]. Dölebedeff, Gülnar Olga; Cevdet, Ahmet tarafından çevrildi. İstanbul: Tercüman–ı Hakikat Matbaası. 
  • Tolstoy, Leo (1893). Ilyas, yâhut, Hakikat-i gına [Ilyas or Truth Wealth]. Dölebedeff, Gülnar Olga tarafından çevrildi. İstanbul: Tercüman–ı Hakikat Matbaası. 
  • Aliye, Fatma (1896). "Nisvan-ı İslâm" [‘Les Femmes musulmanes’ par Fathma Alié]. Bibliothèque du journal ‘Orient’ et ‘La Turquie’ (Fransızca). de Lebedeff, Olga tarafından çevrildi. Paris: N. Nicolaides. 

Kaynakça

Atıflar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Fatma Aliye Topuz</span> Türk yazar, çevirmen ve feminist (1862–1936)

Fatma Aliye Topuz veya Fatma Aliye Hanım, Osmanlı Türkü yazar, çevirmen ve aktivist. Tanzimat'tan İkinci Meşrutiyet'e uzanan süreçte roman, felsefe, İslam, kadın hakları ve tarih üzerine eserler vermiştir. Zafer Hanım'ın 1877 yılında yayımladığı Aşk-ı Vatan adlı bir roman mevcut olsa da, yazarın tek romanı olduğu için Zafer Hanım değil, beş roman yayımlayan Fatma Aliye Hanım ilk kadın romancı unvanını aldı. 2009 yılında 50 Türk lirası'nın arkasında portresine yer verildi.

<span class="mw-page-title-main">Nikolay Gogol</span> Ukrayna asıllı Rus roman ve oyun yazarı

Nikolay Vasilyeviç Gogol, Ukrayna asıllı Rus roman ve oyun yazarı. En çok tanınan eserleri Palto, Bir Delinin Hatıra Defteri ve Ölü Canlar’dır.

<span class="mw-page-title-main">Ataol Behramoğlu</span> Türk şair, yazar ve çevirmen

Ataol Behramoğlu, Türk şair, yazar, çevirmen, akademisyen ve edebiyatçı.

<span class="mw-page-title-main">Boris Pasternak</span> Rus yazar (1890-1960)

Boris Leonidoviç Pasternak, Rus şair, oyun yazarı, romancı, çevirmen.

<span class="mw-page-title-main">Muallim Naci</span> Türk tanzimat dönemi yazarı ve şairi

Muallim Naci, Türk yazar, şair, öğretmen ve eleştirmen.

<span class="mw-page-title-main">İlya Repin</span>

İlya Yefimoviç Repin (Rusça: Илья́ Ефи́мович Ре́пин, Ukraynaca: Ілля Юхимович Рєпін, Rusya'nın önde gelen ressam ve heykeltıraşlarındandır. Peredvijniki sanat okulunun bir üyesi olan Repin, çalışmalarının önemli bir bölümünü, doğduğu memleketi olan Ukrayna'ya adamıştı. Gerçekçi eserlerinin çoğunda büyük bir psikolojik derinlik vardır ve mevcut sosyal düzenle olan gerilimi yansıtırlar. 1920'lerin sonlarında hakkında ayrıntılı eserler yayınlanmış ve yaklaşık on yıl sonra bir Repin tutkusu gelişmiştir. SSCB'deki "Sosyalist Realist sanatçılar tarafından örnek alınması gereken model bir "ilerici" ve "gerçekçi" olarak övülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet İhsan Tokgöz</span> Türk bürokrat, siyasetçi, yazar, çevirmen ve spor yöneticisi

Ahmet İhsan Tokgöz, Türk gazeteci, tercüman, matbaacı, yayımcı, siyasetçi ve spor yöneticisi.

<span class="mw-page-title-main">Georgi Plehanov</span>

Georgiy Valentinoviç Plehanov, Rus devrimci, Marksist teorisyen ve filozof. Rusya'da sosyal-demokrat hareketin kurucusu ve kendini "Marksist" olarak tanımlayan ilk Ruslardandır.

<span class="mw-page-title-main">Lev Tolstoy</span> Rus yazar ve aktivist (1828–1910)

Lev Nikolayeviç Tolstoy, Rus yazar ve asker. Dünya tarihinin en iyi yazarlarından birisi olarak bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Ağaoğlu (siyasetçi)</span> Azerbaycanlı siyasetçi ve gazeteci

Ahmet Akif Ağaoğlu, Azerbaycan asıllı Türk siyasetçi, hukukçu, yazar ve gazeteci. Liberal Kemalizmin kurucusuydu.

<span class="mw-page-title-main">Yusuf Akçura</span> Türk tarihçi ve milletvekili

Yusuf Akçura veya Kazanlı Yusuf Akçura, , Türk yazar ve siyasetçi. Türkçülük akımının önde gelen temsilcilerindendir. Tatar Türkü'dür.

<span class="mw-page-title-main">Şefkat Nişanı</span>

Şefkat Nişanı, 16 Temmuz 1878 yılında çıkartılan nizamname ile II. Abdülhamid tarafından hayır ve yardım işlerinde başarılı olan kadınlara verilmek üzere üç dereceli olarak yaptırılan nişandır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Rasim</span> Türk yazar, gazeteci, tarihçi, milletvekili (1864 - 1932)

Ahmet Rasim, Türk yazar, gazeteci, tarihçi, milletvekili.

<span class="mw-page-title-main">I. Svyatoslav (Kiev büyük knezi)</span>

I. Svyatoslav ; savaşçı Kiev knezi, I. İgor ve Olga'nın oğlu.

<span class="mw-page-title-main">Mirza Fetali Ahundov</span> Azerbaycanlı yazar ve filozof

Mirza Fetali Ahundov, modern Azerbaycan edebiyatının kurucusu ve Azerbaycan'ın ilk ateist aydını olan yazar ve filozof.

Tercümân-ı Hakîkat, Osmanlı İmparatorluğu döneminde, İstanbul'da 1878-1921 yılları arasında yayınlanan günlük gazete.

<span class="mw-page-title-main">Ibıray Altınsarin</span>

Ibıray (İbrahim) Altınsarin, Kazak eğitimci, dilbilimci, yazar.

<span class="mw-page-title-main">Anna Timiryova</span>

Anna Timiryova, , Rus-Sovyet şair, yazar, ressam.

<span class="mw-page-title-main">Aleksey Konstantinoviç Tolstoy</span> Rus şair, romancı ve oyun yazarı

Kont Aleksey Konstantinoviç Tolstoy, genellikle A. K. Tolstoy olarak anılır, Rus şair, romancı ve oyun yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Nikolay Ge</span>

Nikolay Nikolayeviç Ge (Rusça: Николай Николаевич Ге;, Rus sembolizminin gelişiminde etkili olan bir Rus ressamdı. Tarihi ve dini konulardaki eserleriyle ünlüdür. Geziciler olarak bilinen sanat hareketinin üyelerinden biriydi.