İçeriğe atla

Gérard Debreu

Gérard Debreu
Doğum4 Temmuz 1921(1921-07-04)
Calais, Fransa
Ölüm31 Aralık 2004 (97 yaşında)
Paris
Defin yeriPère Lachaise mezarlığı
MilliyetFransa, 1975'ten itibaren ABD
Mezun olduğu okul(lar)École Normale Supérieure, Paris
ÖdüllerNobel Ekonomi Ödülü (1983)
Kariyeri
DalıMatematik iktisat
Çalıştığı kurumlarBerkeley Üniversitesi, Berkeley
EtkilendikleriLéon Walras
Henri Cartan]]
Maurice Allais
EtkiledikleriJacques Drèze
Stephen Smale

Gérard Debreu (d. 4 Temmuz 1921, Calais, Fransa - ö. 31 Aralık 2004, Paris, Fransa), Fransız asıllı fakat 1975'te ABD vatandaşlığına geçmiş olan bir matematikçi ve iktisatçı. 1962'de Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'ye iktisat profesörü olarak atanıp ün yapmıştır. 1983'te Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır.

Hayatı

Gerard Debreu Fransa'nin Atlantik Okyanusu kıyısı şehirlerinden olan Calais şehrinde doğdu. Ailesinin klasik dantel üretimi şirketi bulunuyordu. Lise diploması olan baccalauréat diplomasını tam II. Dünya Savaşı başlamadan aldı. Nazi Alman kuvvetleri Fransa'yı ellerine geçirdikleri zaman Serbest Bölge olan Grenoble'da universiteye giriş için hazırlandı. 1941'de Nazi Alman işgali altinda bulunan Paris'te École Normale Supérieure'e girerek Klasik bir matematik eğitimi gördü. Fakat bitirme imtihanlarına 1944'te girmeden önce müttefikler Normandiya Çıkarması yaparak Paris'e doğru ilerlemeye başladılar. Debreu Serbest Fransız ordusuna asker yazıldı ve Cezayir'de askerlik eğitimi aldı. Sonra Temmuz 1945'e kadar Almanya'da Fransız işgal ordusu içinde askeri hizmet gördü.

1945'te Fransız yüksek eğitiminde Master'e eşit olan Agrégation de Mathématiques imtihanlarını geçti. İktisatla özellikle Walras tipi genel denge sorunları ile ilgilendiği için 1946-1948 yılları arasında Centre National de la Recherche Scientifique asistan olarak çalışarak matematikten iktisat ilmine dönüş yaptı. 1948'de Debreu bir Rockefeller Bursu kazandı ve bu bursu 1949-1950'de İsveç'te Uppsala, Norveç'te Oslo ve birkaç ABD universitesini ziyaretle geçirdi. 1950 yazında ABD'de Chicago Üniversitesi'ne bağlı olan Cowles İktisadi Araştırma Komisyonu'nda çalışmaya başladı. 1955'te ABD'de Yale Üniversitesi'ne atandı. 1960-1961'de ABD'nin Kaliforniya eyaletinde bulunan Stanford Üniversitesi'ne bağlı olan Davranışsal Bilimlerde İleri Çalışmalar Merkezi'nde çalışmalarına devam etti. Ocak 1962'de, Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'ye ekonomi ve matematik profesörü olarak atandı. 1960'li ve 1970'li yıllarda seçkin Avrupa üniversitelerine, Leiden, Cambridge, Bonn ve Paris, süreli ziyaretlerde bulundu. 1975'te Fransa Lejyon Donör madalyası ile taltif edildi. 1983'te Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazandı.

Evli ve iki kız çocuğu olan Debreu 83 yaşında 2004 yılı yeni yıl günü Paris'te ölmüş ve Père Lachaise Mezarlığı'na gömülmüştür.

Debreu'nun asıl spesializasyon branşı matematik olmakla beraber bu bilgisini iktisat bilimi alanında kullanmış ve iktisatın matematik temellerini inceleyip genişletmeyi başarmıştır:

  • 1954'te Amerikalı iktisatçı Kenneth Arrow ile birlikte yazdığı Bir Rekabet Ekonomisi icin Bir Dengeliliğin Bulunması (Existence of an Equilibrium for a Competitive Economy) adlı makalede topoloji yöntemi kullanarak iktisatta genel denge'nin bulunmasının matematik kesin ispatını sağlamışlardır.
  • 1959'da yazdığı Değer Teorisi: Ekonomik Dengenin Aksiyomatik İncelenmesi (A Theory of Value: An Axiomatic Analysis of Economic Equilibrium) adlı monografta rekabet piyasalarının aksiyomatik temellerini vermekte ve toplam talep fazlasının ortadan kalkdığı bir fiyat sisteminin bulunduğunu Kakutani sabit nokta teoremi kullanarak ispat etmektedir. Debreu, bu monografın son bölümünde belirsizlik kavramının genel denge modeline etkilerini incelemiş ve finansal iktisatta Arrow-Debreu teminatı adı ile çok sıkça kullanılan olasılıklı (contingency) mallar kavramını ortaya çıkartıp geliştirmiştir.
  • 1962'de bir genel ekonomik dengenin bulunması için daha karmaşık ispatlar bulmuştur.
  • Sonraki çalışmaları genel toplam talep fazlalıkları fonksiyonlarının sonlu sayılı noktalarda ortadan kalkacaklarını ispat eden bölünebilir (differentiable) ekonomiler teorisi üzerinde olmuştur.

Bibliyografya

  • "The Coefficient of Resource Utilization", 1951, Econometrica.
  • "A Social Equilibrium Existence Theorem", 1952, Proceedings of the National Academy of Sciences.
  • "Definite and Semi-Definite Quadratic Forms", 1952, Econometrica
  • "Nonnegative Square Matrices", with I.N. Herstein, 1953, Econometrica.
  • "Valuation Equilibrium and Pareto Optimum", 1954, Proceedings of the National Academy of Sciences.
  • "Existence of an Equilibrium for a Competitive Economy", with K.J.Arrow, 1954, Econometrica.
  • "Representation of a Preference Ordering by a Numerical Function", 1954, in Thrall et al., editors, Decision Processes.
  • "A Classical Tax-Subsidy Problem", 1954, Econometrica.
  • "Numerical Representations of Technological Change", 1954, Metroeconomica
  • "Market Equilibrium", 1956, Proceedings of the NAS.
  • "Stochastic Choice and Cardinal Utility", 1958, Econometrica
  • "Cardinal Utility for Even-Chance Mixtures of Pairs of Sure Prospects", 1959, RES
  • The Theory of Value: An axiomatic analysis of economic equilibrium, 1959
  • "Topological Methods in Cardinal Utility Theory", 1960, in Arrow, Karlin and Suppes, editors, Mathematical Methods in the Social Sciences.
  • "On 'An Identity in Arithmetic'", 1960, Proceedings of AMS
  • "Economics Under Uncertainty", 1960, Économie Appliquée.
  • "New Concepts and Techniques for Equilibrium Analysis", 1962, International Economic Review
  • "On a Theorem by Scarf", 1963, RES.
  • "A Limit Theorem on the Core of an Economy", H.Scarf ile birlikete, 1964, International Economic Review.
  • "Contuinity Properties of Paretian Utility", 1964, International Economic Review
  • "Integration of Correspondences", 1967, Proceedings of Fifth Berkeley Symposium.
  • "Preference Functions of Measure Spaces of Economic Agents", 1967, Econometrica.
  • "Neighboring Economic Agents", 1969, La Décision.
  • "Economies with a Finite Set of Equilibria", 1970, Econometrica.
  • "Smooth Preferences", 1972, Econometrica.
  • "The Limit of the Core of an Economy", H. Scarf ile birlikte, 1972, in McGuire ve Radner, eds, Decision and Organization
  • "Excess Demand Functions", 1974, Journal of Mathematical Economics
  • "Four Aspects of the Mathematical Theory of Economic Equilibrium", 1974, Proceedings of Int'l Congress of Mathematicians.
  • "The Rate of Convergence of the Core of an Economy", 1975, Journal of Mathematical Economics.
  • "The Application to Economics of Differential Topology and Global Analysis: Regular differentiable economies", 1976, American Economic Rreview.
  • "Least Concave Utility Functions", 1976, Journal of Mathematical Economics.
  • "Additively Decomposed Quasiconcave Functions", with T.C.Koopmans, 1982, Mathematical Programming.
  • "Existence of Competitive Equilibrium", 1982, in Arrow and Intriligator, Handbook of Mathematical Economics
  • "Mathematical Economics: Twenty papers of Gerard Debreu", 1983.
  • "Economic Theory in a Mathematical Mode: the Nobel lecture", 1984, American Economic Rreview.
  • "Theoretic Models: Mathematical form and economic content", 1986, Econometrica.
  • "The Mathematization of Economic Theory", 1991, American Economic Rreview.
  • "Innovation and Research: An Economist's Viewpoint on Uncertainty", 1994, Nobelists for the Future

Ayrıca bakınız

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kenneth Arrow</span> Amerikalı ekonomist (1921 – 2017)

Kenneth Joseph Arrow, Amerikalı iktisatçı.

<span class="mw-page-title-main">Matematiksel ekonomi</span>

İktisat matematiği ya da Matematiksel iktisat, iktisadi sorunların çözümünde matematiksel disiplinlerin kullanıldığı çalışma alanıdır.

<span class="mw-page-title-main">John Hicks</span> İngiliz iktisatçı

John Richard Hicks İngiliz iktisatçıdır. 1972'de Kenneth Arrow ile ortak olarak Nobel İktisat Ödülü kazanmıştır. Hicks 20. yüzyılın en önemli ve en etkili olmuş iktisatçılarından birisidir. İktisat biliminin birçok alanlarında katkılardan en önemlileri mikroekonomi alanında tüketici talep teorisini geliştirmesi ve makroekonomi alanında ise Keynesiyen görüşleri açıklayıp özetleyen IS/LM modeldir.

<span class="mw-page-title-main">Lawrence Klein</span> Amerikalı ekonomist (1920 – 2013)

Lawrence Robert Klein, Amerikalı iktisatçı ve ekonometricidir. Klein ABD Nebraska eyaletinde Omaha şehrinde doğmuştur. 1980'de Nobel Ekonomi Ödülünü kazanmıştır.

George Joseph Stigler. Amerikalı bir iktisatcı. 1982'de Nobel Ekonomi Ödülünü kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Trygve Haavelmo</span>

Trygve Magnus Haavelmo. Norveçli istatistikci, iktisatçı ve ekonometrici. 1989'da Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır.

John Charles Harsanyi Macar-Avustralyalı-Amerikalı ekonomist. 1994 yılında, John Forbes Nash ve Reinhard Selten ile birlikte, Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Roger Myerson</span> Amerikalı ekonomist

Roger Bruce Myerson Amerikalı ekonomist. 2007 yılında, Leonid Hurwicz ve Eric Maskin ile birlikte, Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır. Ödülü kazanma nedenleri "Mekanizma tasarım teorisinin temellerini atmaları" olarak açıklanmıştır."

<span class="mw-page-title-main">James Mirrlees</span>

Sir James Alexander Mirrlees, İskoç ekonomist. 1996 yılında William Vickrey ile birlikte Nobel Ekonomi Ödülü'nü kazanmıştır. 1998'de şövalye ilan edilmiştir.

Genel denge teorisi teorik ekonominin bir dalı. Birkaç veya birçok piyasalar ile ekonomideki arz, talep ve fiyat davranışlarını bir bütün içinde açıklamaya çalışır.

<span class="mw-page-title-main">Rasyonel bekleyişler</span>

Rasyonel bekleyişler veya rasyonel beklentiler birçok makroekonomik modelde kullanılan bir varsayımdır, ayrıca modern ekonomi ve oyun kuramının diğer alanlarında ve rasyonel seçim teorisinin diğer uygulamalarında da kullanılır. Rasyonel beklentiler makroekonominin, ekonomik beklentilerini değerlendirmek için sahip olduğu en uygun modellerindendir. İşçilerin, tüketicilerin ve şirketlerin gelecekteki ekonomik durumlar hakkındaki beklentileri, bu modelin önemli bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Dennis Robertson</span> İngiliz ekonomist

Dennis Holme Robertson, Cambridge ve Londra üniversitelerinde görev yapmış İngiliz iktisatçı.

<span class="mw-page-title-main">Bilgi ekonomisi</span>

Bilgi ekonomisi, bilginin iktisadı ve iktisadi kararları nasıl etkilediğini ele alan mikroekonomi dalı. Bilginin kolay yaratılmasına karşın güvenirliliğinin görece güç sağlanıyor oluşu, çabuk yayılmasına karşın kolaylıkla kontrol altında tutulamaması gibi temel özellikleri iktisadi kuramların karmaşık bir biçim almasına yol açmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Christopher A. Sims</span> Amerikalı ekonomist

Christopher Albert "Chris" Sims, Amerikalı iktisatçı. Uğraştığı alanlar arasında ekonometri, zaman serileri ve yeni neoklasik makroekonomi yer almaktadır. Hâlen, Princeton Universitynde "Harold B. Helms Ekonomi ve Bankacılık Profesörü"'dür.

<span class="mw-page-title-main">Lloyd Shapley</span>

Lloyd Shapley, Amerikalı matematikçi ve iktisatçıdır.

<span class="mw-page-title-main">Paul Milgrom</span>

Paul Robert Milgrom Amerikalı bir ekonomisttir. 1987'den beri yürüttüğü Stanford Üniversitesi'nde Shirley ve Leonard Ely Beşeri Bilimler ve Bilimler Profesörüdür. Milgrom, oyun teorisinde, özellikle de açık artırma teorisinde ve fiyatlandırma stratejilerinde uzmandır. Robert B. Wilson ile birlikte "müzayede teorisindeki gelişmeler ve yeni müzayede formatlarının icatları" nedeniyle 2020 Nobel İktisadi Bilimler Anma Ödülü'nü kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Ehud Kalai</span>

Ehud Kalai, oyun teorisi alanına ve bu alanın ekonomi, sosyal seçim, bilgisayar bilimi ve yöneylem araştırması ile arayüzüne yaptığı katkılarla tanınan önde gelen İsrailli bir Amerikalı oyun teorisyeni ve matematiksel ekonomisttir. Northwestern Üniversitesi'nde 1975-2017 yılları arasında James J. O'Connor Seçkin Karar ve Oyun Bilimleri Profesörü olarak görev yapmıştır ve şu anda Yönetim Ekonomisi ve Karar Bilimleri Emeritus Profesörüdür.

<span class="mw-page-title-main">Hirofumi Uzawa</span> Japon ekonomist (1928 – 2014)

Hirofumi Uzawa, Japon akademisyen ve ekonomist.

<span class="mw-page-title-main">Michio Morishima</span> Japon ekonomist (1923 – 2004)

Michio Morishima 1970-88 yılları arasında London School of Economics'te Sir John Hicks Ekonomi Profesörü olan bir Japon heterodoks iktisatçı ve halk entelektüelidir. Ayrıca Osaka Üniversitesi'nde profesör ve İngiliz Akademisi üyesiydi. 1976'da Kültür Nişanı'nı kazandı.

Neoklasik iktisat, mal ve hizmetlerin üretim, tüketim ve değerlemesinin (fiyatlandırma) arz ve talep modeli tarafından yönlendirildiğinin gözlemlendiği bir ekonomi yaklaşımıdır. Bu düşünceye göre, bir mal veya hizmetin değeri, geliri kısıtlı bireyler tarafından faydanın ve üretim maliyetleriyle karşı karşıya olan ve mevcut bilgi ve üretim faktörlerini kullanan firmalar tarafından kârın varsayımsal maksimizasyonu yoluyla belirlenir. Bu yaklaşım genellikle rasyonel seçim teorisine başvurularak gerekçelendirilmiştir.