İçeriğe atla

Grigori Hanin

Grigori İsaakoviç Hanin (2015)

Grigori İsaakoviç Hanin (RusçaГригорий Исаакович Ханин; 11 Haziran 1937), resmi Sovyetler Birliği ekonomisi büyüme istatistiklerini 1987 yılında yeniden hesaplamasıyla tanınan Sovyet Rus iktisatçı ve iktisat bilimleri doktoru.[1][2][3] Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra Rusya'nın ekonomik istatistiklerini yeniden hesaplamaya başladı. Yeniden hesaplamaları, özellikle sermaye stokunun değerleri bazında resmi rakamlardan büyük ölçüde farklıydı.

Sovyetler Birliği ve Rusya'nın ekonomik tarihi konusundaki çalışmaları her zaman tartışmalı olmakla birlikte, mevcut (genellikle onun tarafından belirlenen) istatistiklere dayanıyordu. Örneğin, Yeni Ekonomi Politikası'nın kendisini tükettiğini ve bu nedenle Josef Stalin'in onunla kırılmasının ciddi bir ekonomik mantığı olduğunu savundu.[4] Ayrıca, ölümünden kısa bir süre önce Stalin'in bir serbestleşme politikası planladığını da savundu.[5]

Leonid Brejnev'in etkisi ile birlikte ekonomik farklılıkları hesapladı. Hanin, büyüme oranlarını 1980'lerde yıllık net malzeme ürününün gayri safi millî hasılaya (GSMH) "çevirisi" olarak yayınladı. Hanin'in büyüme hızları resmi rakamlardan çok daha düşüktü ve hatta bazı Batı tahminlerinden bile oldukça aşağı seviyelerdeydi. Tahminleri, muhafazakâr düşünce kuruluşları tarafından yaygın bir şekilde kamuoyuna açıklandı, örneğin Washington'daki The Heritage Foundation Hanin'in rakamlarını yayınladı. 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Hanin'in tahminleri CIA gibi birkaç kurumun yayınlanmış tahminlerini tekrar gözden geçirmeye zorladı. CIA'ye Sovyet büyüme rakamları üzerinde oynama suçlamaları yöneltildi. Bunun üzerine, sahte rakam verilerinin gerçekten doğru olup olmadığını kontrol etmek için ekonomist James Millar liderliğindeki bir panel kuruldu. Panel, CIA'in gerçeklere dayandığını ve Hanin'in yaklaşımının iyimser olduğu ve başkalarının sonuçları tekrarlamasına gerek olmadığı." sonucuna vardı.[6] Amerika Birleşik Devletleri Ticaret Bakanlığı'nda ekonomist olan Michael Boretski de CIA'yi eleştirdi ve tahminlerin gerçekten çok düşük yansıtıldığını savundu. Boretski aynı CIA metodunu Batı Almanya ve ABD büyüme oranlarını belirlemek için kullandı ve sonuçlara baktığında Batı Almanya'nın resmi GSMH büyümesinin %32 altında olduğunu, ABD'nin resmi GSMH büyümesinin ise %13 altında olduğunu rapor etti. Sonuç olarak Sovyetler Birliği ekonomisi, durgunluğa girdiği 1970'lerin ortalarına kadar hızla büyüdü.[7]

Hanin'in yeniden hesaplanan istatistikleri, fiziksel göstergeler yönteminin bir türevi kullanılarak tahmin edildi. Mezoekonomik ve makroekonomik veriler için tahminler üretmek üzere kullanılan az sayıda sektörün (örneğin, elektrik üretimi ve yük taşımacılığı) çıktı verilerine dayandırılmıştır. Bu tahminler, kurucu veriler için birkaç değişken değeri kullanılarak kontrol edildi. Her ne kadar kaba ve kopyalanması zor olsa da, bu yöntem ekonominin resmi verilerden daha iyi sonucu verdi.

1930'ların sonundan 1998'e kadar SSCB / Rusya'nın ekonomik tarihi üzerine dair alternatif istatistiklerini bir dizi kitapta birleştirdi.

Çalışmalarının önemli bir özelliği, hem Rusça hem de İngilizce olarak çok çeşitli yayınlanmış kaynakların kullanılması oldu. Batı'nın Sovyet ekonomik büyüme tahminlerini eleştirel olarak değerlendiren bir kitap yayınladı ve 1930'larda R. W. Davies'in SSCB'nin ekonomik tarihi konusundaki çalışmalarını çok olumlu bir şekilde değerlendirdi.

Yayınlanan eserleri

  • Grigorii Khanin (1992). "Economic growth in the 1980s". in Michael Ellman & Vladimir Kontorovich eds, The disintegration of the Soviet economic system. London, Routledge 0-415-06349-3.
  • Khanin, Gregory "An uninvited advisor", Ellman, Michael, Kontorovich, Vladimir eds (1998). The destruction of the Soviet economic system. New York, M.E.Sharpe 0-7656-0263-6 pp. 76–85.
  • Khanin, G. I. (2003). "The 1950s—the triumph of the Soviet economy". Europe-Asia Studies. 55 (8): 1187–1212. doi:10.1080/0966813032000141088.
  • G.I.Khanin, Dinamika ekonomicheskogo razvitiia SSSR (Novosibirsk 1991).
  • G.I.Khanin, Sovetskii ekonomicheskii rost: analiz zapadnykh otsenok (Novsibirsk 1993).
  • G. I. Khanin, Ekonomicheskaya istoriya Rossii v noveishee vremya vol 1 Ekonomika SSSR v kontse 30-x - 1960 god (Novosibirsk 2003)
  • G. I. Khanin, Ekonomicheskaya istoriya Rossii v noveishee vremya, vol 1 (Novosibirsk 2008), vol 2 (Novosibirsk 2010).
  • G. I. Khanin. Ekonomicheskaya istoriya Rossii v noveishee vremya. Rossiiskaya ekonomika v 1992–1998 gody (Novosibirsk 2014).
  • G. I. Khanin, Ekonomika i obshchestvo Rossii: retrospektiva i perspektiva vol.1 (Novosibirsk 2015).

Ayrıca bakınız

Kaynakça

Özel;
  1. ^ Harrison, M. (1993). "Soviet economic growth since 1928: The alternative statistics of G. I. Khanin". Europe-Asia Studies. 45 (1). ss. 141-167. doi:10.1080/09668139308412080. 
  2. ^ Ellman, Michael; Kontorovich, Vladimir, (Ed.) (1992). The Disintegration of the Soviet economic system. Londra: Routledge. ISBN 0-415-06349-3. 
  3. ^ Ericson, Richard E. (1990). "The Soviet statistical debate: Khanin versus the TSU". Rowen, Henry S.; Wolf, Charles Jr. (Ed.). The Impoverished Superpower: Perestroika and the Soviet Military Burden. San Francisco. ISBN 1-55815-070-6. 
  4. ^ GIKhanin (1989). "Pochemu i kogda pogib NEP", EKO no.10: 66-83.
  5. ^ GIKhanin (2005). "'Ottepel' 'perestroyka' nachalis pri Stalin?", EKO no.9 (70-100)
  6. ^ Kotz & Weir 2007, s. 39.
  7. ^ Kotz & Weir 2007, s. 40.
Genel;
  • Kotz, David Michael; Weir, Fred (2007). Russia's Path from Gorbachev to Putin: The Demise of the Soviet System and the New Russia (İngilizce). Taylor & Francis. ISBN 978-0-415-70146-4. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği</span> Avrasyada hüküm sürmüş eski bir federasyon (1922–1991)

Sovyetler Birliği, resmî adıyla Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (Rusça:

Sosyalizm, sosyal ve ekonomik olarak toplumsal refahın, katılımcı bir demokrasiyle gerçekleşeceğini ve üretim araçlarının hakimiyetinin topluma ait olduğunu savunan, işçi sınıfının yönetime katılmalarına ağırlık veren, özel üretim yerine kamu bazlı üretimi destekleyen, telkin ve propagandalarını eğitim, tarım ve vergi reformları üzerinde yoğunlaştıran ekonomik ve siyasi bir teoridir. Siyasi yelpazede ve dünyanın çoğu ülkesinde sosyalizm, standart sol ideoloji olarak kabul edilir. Sosyalizm türleri, kaynak tahsisinde piyasaların ve planlamanın rolüne ve kuruluşlardaki yönetim yapısına göre değişir.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ya da kısaca Ermenistan SSC, Sovyetler Birliğini oluşturan Sovyet cumhuriyetlerinden biriydi. Bu dönemden önce bağımsız Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti bazen "Birinci Ermeni Cumhuriyeti" olarak adlandırıldığı için Ermenistan SSC bazen "İkinci Ermeni Cumhuriyeti" olarak adlandırılır. 37 rayondan oluşan ve başkenti Erivan olan Ermenistan SSC, Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin Ermenistan kolu olan Ermenistan Komünist Partisi tarafından yönetiliyordu.

<span class="mw-page-title-main">1989 Devrimleri</span>

1989 Devrimleri, Doğu Bloku ve dünyanın diğer bölgelerindeki Marksist-Leninist hükümetlerin çoğunun çökmesiyle sonuçlanan liberal demokrasi hareketlerinin devrimci bir dalgasıydı. Bazen bu devrimci dalgaya Milletlerin Düşüşü veya Milletlerin Sonbaharı da denir. Bu dalga dünyanın en büyük Marksist-Leninist devleti olan Sovyetler Birliği'nin nihai olarak dağılmasına ve dünyanın birçok yerinde bazıları şiddet yoluyla devrilen komünist rejimlerin terk edilmesine katkıda bulundu. Olaylar, özellikle de Sovyetler Birliği'nin çöküşü, dünyanın güç dengesini büyük ölçüde değiştirerek Soğuk Savaş'ın sona ermesine ve Soğuk Savaş sonrası dönemin başlangıcına işaret etti.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği başbakanları listesi</span> Vikimedya madde listesi

Sovyetler Birliği Başbakanı, Sovyetler Birliği'ndeki hükûmet başkanının resmi olmayan adıdır. Bu makamın resmi adı, farklı yıllarda farklı şekilde olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği'nin dağılması</span> Sovyetler Birliğinin dağılması

Sovyetler Birliği'nin dağılması, 25 Aralık 1991 tarihinde Sovyetler Birliği Devlet Başkanı Mihail Gorbaçov'un istifa etmesinin ardından Sovyetler Birliği'ni teşkil eden cumhuriyetlerin bağımsızlığını kazanmalarıyla 26 Aralık 1991'de Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin dağıldığı olaydır.

<span class="mw-page-title-main">Nominal GSYİH değerlerine göre ülkeler listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Gayri safi yurtiçi hasıla (GSYİH), belirli bir yılda bir ülkedeki tüm nihai mal ve hizmetlerin piyasa değeridir. Ülkeler, piyasa veya devlet resmi döviz kurlarında hesaplanan mali ve istatistiksel kurumlardan alınan nominal GSYİH tahminlerine göre sıralanır. Nominal GSYİH, farklı ülkelerdeki yaşam maliyetlerindeki farklılıkları hesaba katmaz ve sonuçlar, ülkenin para biriminin döviz kurlarındaki dalgalanmalara bağlı olarak bir yıldan diğerine büyük ölçüde değişebilir. Bu tür dalgalanmalar, nüfusunun yaşam standardında genellikle çok az veya hiç fark yaratmasalar da, bir ülkenin sıralamasını bir yıldan diğerine değiştirebilir.

<span class="mw-page-title-main">İrlanda ekonomisi</span> ulusal ekonomi

İrlanda ekonomisi, hizmet, yaşam bilimleri, yüksek teknoloji endüstrisi ve ticaret, sanayi ve yatırım odaklı modern bir bilgi ekonomisidir. İrlanda, kişi başına düşen GSYİH açısından OECD içerisinde ve 2008 yılı itibarıyla OECD-28 AB-27 sıralamasında beşinci en zengin ülkelerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan Demokratik Cumhuriyeti</span> Ülke

Afganistan, resmi adı Afganistan Demokratik Cumhuriyeti, 1987'den sonra Afganistan Cumhuriyeti, Afganistan'da 1978-1992 yılları arasında, sosyalist Afganistan Demokratik Halk Partisi'nin (ADHP) yönetimde olduğu dönemi kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Agit treni</span>

Agit treni Rus İç Savaşı, Savaş komünizmi ve Yeni Ekonomi Politikası döneminde Bolşevik hükûmeti tarafından propaganda amaçlı lokomotif motoru ve özel tasarlanmış yardımcı donanımlar içeren trenlere, arabalara ve gemilere verilen isimdir. Parlak şekilde boyanmış olan bu trenler üzerinde, hükûmet şikayet ofisi, siyasi broşürler ve kitapçıklar, kütüphane kitapları ve taşınabilir bir film tiyatrosu vardı. Agit treni Sibirya, Rusya ve Ukrayna'daki raylarda yeni hükûmetin değerlerini ve programlarını yaymak için seferler yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği'nde 1956-1962 ücret reformu</span> Sovyetler Birliğindeki bir ekonomik reform hareketi

Sovyetler Birliği'nde 1956-1962 ücret reformu, Nikita Kruşçev'in Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri olduğu döneme tekabül eden 1956-1962 yılları arasında Sovyetler Birliği'nde gerçekleşen ücret sistemindeki reformdur. Ana amaç, Josef Stalin döneminde Sovyetler Birliği ekonomisinde uygulanan üretim kotalarında belirtilen miktarı aşan üretim yapmaya yönelik ekonomi politikası yerine daha verimli bir mali teşvik sistemi oluşturulmasıydı.

Leonid Brejnev'in etkisi, 1964-1982 yılları arasında Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri görevi yapan ve iki kere Yüksek Sovyet Prezidyumu Başkanı olan Leonid Brejnev'in Sovyetler Birliği ve Rusya Federasyonu'ndaki etkileridir. 1964-1982 yılları arasında yüksek politik mevkilerde görev yapan Brejnev uluslararası ilişkilerdeki rolü ve savunma politikalarındaki yöntemleri ile Sovyetler Birliği'ni bir süper güç olarak dünya siyasetinde güçlü bir aktör hâline getirdi.

<span class="mw-page-title-main">Dokuzuncu Beş Yıllık Plan (Sovyetler Birliği)</span>

Dokuzuncu Beş Yıllık Planı Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin, 1971-1975 yılları arasında ülke ekonomisini güçlendirmek için planladığı ekonomik plan. Plan, 1971'de Sovyetler Birliği Komünist Partisi’nin 24. Kongresinde Bakanlar Kurulu Başkanı Aleksey Kosigin tarafından sunuldu.

<span class="mw-page-title-main">Onuncu Beş Yıllık Plan (Sovyetler Birliği)</span> Sovyetler Birliğinde ekonomiyi güçlendirmek için planlanan ekonomik plan

Onuncu Beş Yıllık Plan veya resmi adıyla Kalite ve Verimlilik Planı, 1976-1980 yılları arasında ülke ekonomisini güçlendirmek için planlanan ekonomik hedefler planı. Plan, Bakanlar Konseyi Başkanı Aleksey Kosigin tarafından Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin 25. Kongresi'nde sunuldu.

<span class="mw-page-title-main">Brejnev Dönemi</span>

Brejnev Dönemi veya 1964-1982 Sovyetler Birliği tarihi, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin Leonid Brejnev liderliğini kapsayan dönem. Bu dönem yüksek ekonomik büyüme ve yükselen refahla başladı, ancak zaman içinde sosyal, politik ve ekonomik alanlarda önemli sorunlar yaşandı, bu nedenle bu dönem genellikle Durgunluk Dönemi olarak tanımlandı.

<span class="mw-page-title-main">1979 Sovyet ekonomik reformu</span>

1979 Sovyet ekonomik reformu ya da resmi adıyla "Ekonomik Mekanizmanın Üretimde Etkinliğini Arttırma, İş Kalitesini Artırma Üzerindeki Etkilerini Planlama ve Kalkınmayı Geliştirme" , Sovyetler Birliği Bakanlar Konseyi Başkanı Aleksey Kosigin önderliğinde 1979 yılında başlatılan ekonomik bir reform. Leonid Brejnev'in etkisi döneminde Sovyet ekonomisi durgunlaşmaya başlamıştı. Bu döneme kimi tarihçiler tarafından Durgunluk Dönemi adı verildi. 1979 yılında kurulan Kosigin hükûmetinin üstlendiği son önemli reform, iş kalitesinin iyileştirilmesi amacıyla Parti Merkez Komitesi ile ortaklaşa yapılan 1979 Sovyet ekonomik reformu oldu. Reform, 1965 reformunun aksine bakanlıkların görev ve sorumluluklarını artırarak merkezi hükûmetin ekonomi üzerindeki yetkilerini daha da artırmaya çalıştı. Kosigin'in 1980'deki ölümü ve sonrasında onun yerine seçilen Nikolay Tihonov'un ekonomiye dair reform karşıtı yaklaşımı nedeniyle, reformun çok az bir kısmı gerçekleştirilebildi. Kosigin'in reform girişimlerinden sonra dahi ülkedeki ekonomik durgunluk devam etti. Reform girişimi Sovyetler Birliği Komünist Partisi 26. Kongresi'nde tartışma konusu oldu. Reform beklendiği başarıları elde edemedi. Hatta Brejnev dahi reform uygulanmasının yavaş olduğundan şikayet etti.

1965 Sovyet ekonomik reformu, Kosıgin reformu veya Liberman reformu, Sovyetler Birliği ekonomisinde planlanan bir dizi değişikliği içeren reform. Bu değişikliklerin merkezinde, kârlılığın ve satışların kurumsal başarının iki önemli göstergesi olarak tanıtılması oldu. Bir işletmenin kârının bir kısmı, çalışanları ödüllendirmek ve üretimlerini genişletmek için kullanılan üç fona gidecekti, öncesinde çoğu merkezi bütçeye gitmekte idi.

<span class="mw-page-title-main">Pyotr Struve</span>

Pyotr Struve Rus iktisatçı, siyasetçi, filozof ve yayıncıdır. İlk yıllarında Marksist olsa da sonrasında liberalizmi benimsemiştir, 1917 yılındaki Ekim Devrimi'nin ardından Bolşevik karşıtı Beyazlar hareketine katılmıştır. 1920 yılından sonra sürgünde Paris'te yaşamış ve Sovyet rejimine muhalefet etmiştir.

Yolsuzluk, Rusya'da ekonomi, iş, kamu yönetimi, kolluk kuvvetleri, sağlık hizmetleri ve eğitim de dahil olmak üzere yaşamın çeşitli yönlerini etkileyen önemli bir sorun olarak algılanıyor. Yolsuzluk olgusu, kamu yönetiminin tarihsel modelinde güçlü bir şekilde yerleşiktir ve ülkedeki hukukun üstünlüğünün genel zayıflığına atfedilir. Rusya, Uluslararası Şeffaflık Örgütü'nün 2021 Yolsuzluk Algısı Endeksi'nde en düşük puan alan Avrupa ülkesi oldu; 180 ülke arasında 136. sırada.

1946-1947 Sovyet kıtlığı, Sovyetler Birliği'nde 1946 ortasından 1947-1948 kışına kadar süren büyük bir kıtlıktı. Kurban sayılarına ilişkin tahminler birkaç yüz bin ile 2 milyon arasında değişmektedir. Tarihçi Cormac Ó Gráda'nın son tahminleri, kıtlık sırasında 900.000 kişinin öldüğünü gösteriyor. Özellikle etkilenen bölgeler arasında 300.000 ölüyle Ukrayna SSR'si ve 100.000 ölüyle Moldova SSR'si vardı. Sovyetler Birliği'nin Rusya SFSR ve Beyaz Rusya SSC gibi diğer bölgeleri de 500.000 ölümle etkilendi. Başka yerlerde yetersiz beslenme yaygındı ancak kıtlık önlendi. Kıtlık, çok yüksek düzeyde çocuk ölümleriyle dikkat çekiyor.