İçeriğe atla

Grigor Gurzadyan

Grigor Gurzadyan, 15 Ekim 1922 tarihinde doğan Ermeni asıllı astronom ve uzay astronomisi ile ilgilenen bilim insanıdır.

Grigor Gurzadyan
Yerevan Üniversitesi'nde bulunan Grigor Gurzadyan'ın büstü.
Doğum15 Ekim 1922(1922-10-15)
Bağdat, Irak
Ölüm22 Şubat 2014 (91 yaşında)
Erivan, Ermenistan
MilliyetSovyetler Birliği, Ermenistan
MeslekAstrofizik

Hayatı

Gurzadyan, 1922 yılında Bağdat'ta dünyaya gelmiştir. 1944 yılında Ermenistan Devlet Mühendislik Üniversitesi'ndeki inşaat mühendisliğinden mezun olmuştur. Daha sonra Viktor Ambartsumyan'ın yüksek lisans öğrencisi olarak akademik kariyerine devam etmiştir. Ambartsumyan'ın kurduğu Byurakan Gözlemevi'nin kurucu ekibi içerisinde yer aldı. 1960'lı yıllarda uzay araştırmaları yapan gözlemevinin müdür yardımcılığına getirildi. Daha sonra Byurakan Gözlemevi'nin araştırmalarına öncülük etti. 1971 yılında ise Garni Uzay ve Astronomi Laboratuvarı'nı kurarak yönetiminde bulundu. Ardından Ermeni Ulusal Bilimler Akademisi'nde üye olarak görev yaptı.

Oğlu Vahe Gurzadyan, matematiksel fizikçi olarak Yerevan Fizik Enstirüsü'nde profesör olarak çalışmıştır.

Çalışmaları

1960 ve 1970 yılları arasında Roket Astrofizik Gözlemevleri K-2, K-3 ve K-4 ile R-5 Balistik Roketler yardımıyla Güneş ışınlarının gözlemini gerçekleştirdi. Rusya'nın Kapustin Yar üssünden fırlatılan roket ile güneş üzerindeki en güçlü solar ve X ışınını tespit etti.

Bu çalışmasından sonra otomatik sonda sistemleri ve insanlı uzay araçlarıyla uzay yörüngelerinde faaliyette bulunacak gözlemevleri tasarladı. Tasarladığı iki gözlemevi de Plesetsk Uzay Üssü'nden fırlatıldı. Nisan 1971 yılında ise uzay istasyonu olan Salyut 1'in kurulumunda yer aldı.[1]

1960 yıllarında yaptığı çalışmalarda gezegenimsi nebulaları öngördü ve bunlar tam olarak 2005 yılında keşfedildi. Parıltılı yıldızlar için teorik makaleler yayımladı. 90'lı yıllara gelindiğinde iki küresel kümelerin evrimi adlı teoriyi geliştirdi.

Yıllarca Erivan Devlet Üniversitesi'nde astronomi alanında derslere gerdi. Ayrıca farklı bir alan olan sanata da ilgisi bulunduğundan bilim ve sanat felsefesi üzerine makaleler yayımladı.

22 Şubat 2014'te ise Erivan'da öldü. Cenazesine Ermenistan Cumhurbaşkanı ve birçok dini, siyasi isim katıldı.[2][3]

Eserleri

Gezegenimsi Bulutsuların Dinamiğinin Sorunları, 1954.

Radyoastrofizik, 1956.

Gezegenimsi Bulutsular, 1962.

Parıltılı Yıldızlar,1973.

Uzayda Gözlemevi, 1984.

Yıldız Kromosferleri, 1984.

Gezegenimsi Bulutsuların Fiziği ve Dinamiği, 1988.[1]

Gezegenler Arası Uçuş Teorisi,1992.

Kaynakça

  1. ^ Gurzadyan (1972). "Observed Energy Distribution of alpha Lyra and beta Cen at 2000-3800 Å". Nature. 239 (5367): 90. doi:10.1038/239090a0. 
  2. ^ "Prominent Armenian astrophysicist Grigor Gurzadyan dies at 91". ArmeniaNow. 24 Şubat 2014. 1 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2014. 
  3. ^ "Armenia's President attends requiem of Grigor Gurzadyan". Armenpress. 24 Şubat 2014. 1 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2014. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Astronomi</span> kökenleri, evrimleri, fiziksel ve kimyasal özellikleri ile gök cisimlerini açıklamaya çalışmak üzere gözleyen bilim dalı

Astronomi, gök bilimi ya da gökbilim gök cisimlerinin kökenlerini, evrimlerini, fiziksel ve kimyasal özelliklerini açıklamaya çalışan doğa bilimi dalıdır. Astronominin sınırlı ve özel bir alanı olan gök mekaniği ile karıştırılmaması gerekir. Astronomi daha açık bir deyişle, yörüngesel cisimleri ve Dünya atmosferinin dışında gerçekleşen, yıldızlar, gezegenler, kuyrukluyıldızlar, kutup ışıkları, gökadalar ve kozmik mikrodalga arkaalan ışınımı gibi gözlemlenebilir tüm olay ve olguları inceleyen bilim dalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Erivan</span> Ermenistanın başkenti

Erivan, Ermenistan'ın en büyük şehri ve 1918'den beri başkentidir. Erivan, Ermenistan'ın on ikinci başkentidir.

<span class="mw-page-title-main">Gezegenimsi bulutsu</span>

Gezegenimsi bulutsu veya gezegenimsi nebula, yaşamının son evresinde bulunan bir kırmızı devin yaydığı parlak bir iyonize gazdan oluşan salma bulutsusu türüdür.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ya da kısaca Ermenistan SSC, Sovyetler Birliğini oluşturan Sovyet cumhuriyetlerinden biriydi. Bu dönemden önce bağımsız Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti bazen "Birinci Ermeni Cumhuriyeti" olarak adlandırıldığı için Ermenistan SSC bazen "İkinci Ermeni Cumhuriyeti" olarak adlandırılır. 37 rayondan oluşan ve başkenti Erivan olan Ermenistan SSC, Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin Ermenistan kolu olan Ermenistan Komünist Partisi tarafından yönetiliyordu.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan bayrağı</span> Ulusal bayrak

Ermenistan bayrağı, takma adıyla üç renkli, Ermenistan'ın resmî bayrağıdır. Kırmızı, mavi ve turuncu üç eşit genişlikli yatay şeritten oluşan bayrak 24 Ağustos 1990'da Ermenistan Yüksek Sovyet'i tarafından kabul edilmiş ve 15 Haziran 2006'da Ermenistan Ulusal Bayrağı Kanunu ile Ermenistan Millî Meclisi tarafından onaylanmıştır.

Soyuz 13 ilk defa Soyuz 12 ile denenen yeni tasarım Soyuz uzayaracının ikinci deneme uçuşu. Soyuz 13 aracı, Orion 2 Uzay Gözlemevi'ni de taşıyordu. Orion 1 Uzay Gözlemevi, Salyut 1 uzay istasyonunda kuruluydu. Mürettebattan Piyotr Klimuk, uzaya giden ilk Beyaz Rus kökenli kozmonottu.

<span class="mw-page-title-main">William Herschel</span> Alman asıllı İngiliz astronom ve besteci (1738-1822)

Sir William Herschel, KH, FRS, Almanca: Friedrich Wilhelm Herschel Almanya doğumlu, İngiliz astronom, teleskop üreticisi ve bestecidir. Hannover, Almanya'da doğmuştur. On dokuz yaşında İngiltere'ye göç edene kadar, Hanover Askeri Bandosu bünyesinde çalışmıştır. Güneş Sistemindeki 7. gezegen olan Uranüs'ü, Uranüs'ün iki büyük uydusu Titania ve Oberon'u ve Satürn'ün iki uydusu olan Enceladus ve Mimas'ı, kızılötesi radyasyonu keşfetmesi ve yazdığı 24 adet senfoni sayesinde ünlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Yengeç Bulutsusu</span>

Yengeç Bulutsusu Boğa takımyıldızı bölgesinde yer alan bir süpernova kalıntısı ve atarca rüzgarı bulutsusudur.

<span class="mw-page-title-main">Kedi Gözü bulutsusu</span> Ejderha takımyıldızı yönünde bulunan gezegenimsi bulutsu

Kedi Gözü bulutsusu, Ejderha takımyıldızı yönünde bulunan bir gezegenimsi bulutsu. Yapısal açıdan, bilinen en karmaşık bulutsulardandır; Hubble Uzay teleskobu ile düğümler, püskürtmeler ve yaysal yapılar gözlemlenmiştir. Merkezinde, 1000 yıl önce dış zarfını kaybederek bulutsuyu üretmiş olan parlak ve sıcak bir yıldız vardır.

<span class="mw-page-title-main">Serj Sarkisyan</span> 3. Ermenistan devlet başkanı

Serj Azati Sarkisyan, 30 Haziran 1954, Hankendi), Ermeni siyasetçi ve Ermenistan eski başbakanıdır. 2008 ve 2018 yılları arasında Ermenistan'ın devlet başkanı olarak görev yapmıştır. Devlet başkanlığı görevinin ardından meclis tarafından başbakan seçilen Sarkisyan'nın başbakan seçilmesine karşı başlatılan eylemler sonucunda 23 Nisan 2018'de Ermenistan başbakanlığı görevinden istifa etmiştir. Makama vekaleten Karen Karapetyan atanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">NGC 6302</span>

NGC 6302, Akrep takımyıldızı'nda yaklaşık olarak 4.000 ışık yılı uzaklıkta bulunan çiftkutuplu bir gezegenimsi bulutsudur. Bu, gözlenmiş en ilginç ve karmaşık gezegenimsi bulutsulardan birisidir. NGC 6302 orta yıldızlı bir galaksinin en sıcak cismidir, tayf bilgileri merkezindeki yıldızın yüzey sıcaklığını 200.000 °K olarak göstermektedir ki bu da bulutsuyu oluşturan yıldızın çok büyük bir yıldız olduğunu gösterir.

<span class="mw-page-title-main">NGC 7027</span>

NGC 7027, Kuğu takımyıldızında yaklaşık 3.000 ışık yılı uzaklıkta bulunan ve merkezindeki beyaz cücenin oluşturduğu bir gezegenimsi bulutsudur.

<span class="mw-page-title-main">Kozmik toz</span>

Kozmik toz, uzayda var olan bir tozdur. Çoğu kozmik toz parçacığı, mikrometeoroitlerde olduğu gibi birkaç molekül ile 0,1 mm (100 µm) arasında ölçülür. Daha büyük parçacıklara ise meteoroit denir. Uzaydaki tüm tozun küçük bir kısmı yıldızların bıraktığı yoğunlaşmış maddeler gibi daha büyük ateşe dayanıklı mineraller içerir. Buna yıldız tozu denir. Yerel yıldızlararası ortam olan Yerel Kabarcığın toz yoğunluğu ortalama 10-6 x toz parçacığı/m³ 'tür ve her toz parçacığı yaklaşık 10–17 kg'lık bir kütleye sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Viktor Ambartsumyan</span> Sovyet astrofizikçi (1908-1996)

Victor Ambartsumyan, Sovyet-Ermeni bilim insanı ve teorik astrofiziğin kurucularından birisidir. Fiziğin; yıldızlar, bulutsular, yıldız astronomisi, yıldız sistemi dinamiği ve galaksilerin kozmogonisi gibi pek çok alanda çalışmaları vardır. Matematiksel fiziğe de katkıda bulunmuştur. Ambartsumyan, 1961’den 1964’e kadar Uluslararası Astronomi Birliği’nin başkanıydı. İki kere uluslararası Bilimsel Birlik Konseyi başkanı seçildi (1966-1972). SSCB Bilimler Akademisi ve Kraliyet Topluluğu içerisinde de, ABD Ulusal Akademi ve Kızılderili Akademi Bilimleri içerisinde de bulunmuştur. Birçok ödülü arasında; Stalin Ödülü(1946,1950), Sosyalist İşçi Kahramanı(1968,1978), Rus Federasyonu Devlet Ödülü, Kraliyet Astronomi Topluluğu Altın Madalyası, Pasifik Astronomi Topluluğu Altın Bruce Madalyası ve Ermeni Ulusal Kahramanı gibi ödüller yer almaktadır. Ambartsumyan Gözlemevi’nin de kurucusudur.

<span class="mw-page-title-main">Hakkı Ögelman</span> Türk astrofizikçi

Hakkı Boran Ögelman, Türk gökbilimci ve akademisyendir.

<span class="mw-page-title-main">Astronomi tarihi</span>

Astronomi, kökenleri tarih öncesi dönemin dini, mitolojik, kozmolojik, takvimsel, astrolojik inanç ve uygulamalarına dayanan, antik çağlara kadar uzanan en eski doğa bilimlerinden biridir. Bunların izleri, uzun süre halk ve devlet astronomisi ile iç içe geçmiş bir disiplin olan astrolojide hala görülmektedir. Astronomi ve astroloji, Avrupa'da 1543 yılında başlayan Kopernik Devrimi sırasında tam olarak ayrılmamıştır. Bazı kültürlerde astronomik veriler astrolojik tahminler için kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">X ışını astronomisi</span>

X-ışını astronomisi, astronomik nesnelerin X-ışınının gözlem ve algılama çalışmalarıyla uğraşan astronominin bir dalıdır. X-ışınları Dünya’nın atmosferi tarafından emildiği için x-ışınlarını tespit eden balon, sondaj roketleri ve uydular belirli bir yükseklikte bulunmalıdır. X-ışını astronomisi, Mauna Kea Gözlemevlerindeki gibi standart ışık emilimi olan teleskoplardan daha ilerisini gören uzay teleskopları ile ilgili bir uzay bilimidir.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan'da turizm</span>

Ermenistan'da turizm, turist sayısının her yıl ülkeyi ziyaret eden yarım milyon kişiyi aştığı 1990'lardan bu yana Ermeni ekonomisi için kilit bir sektör olmuştur. Ermenistan Ekonomi Bakanlığı, uluslararası turistlerin çoğunun Rusya, AB ülkeleri, ABD ve İran'dan geldiğini bildirmektedir. Nispeten küçük boyutlu olmasına rağmen, Ermenistan'ın dört UNESCO dünya mirası alanı vardır.

<span class="mw-page-title-main">Kızılötesi astronomi</span>

Kızılötesi astronomi, kızılötesi radyasyon ile görüntülenebilen astronomik nesnelerin incelendiği astronomi dalıdır. Kızılötesi ışığın dalga boyu 0.75 ile 300 mikrometre arasında değişir. Kızılötesi, 380 ila 750 nanometre arasında değişen görünür radyasyon ile milimetre altı dalgalar arasında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Benjamin Markaryan</span> Ermeni astrofizikçi

Benjamin "Benik" Egishevitch Markaryan, Benik Markarian olarak da bilinen bir Sovyet, Ermeni astrofizikçiydi.