İçeriğe atla

Gough Whitlam

Gough Whitlam
Resmî portre, 1972
21. Avustralya Başbakanı
Görev süresi
5 Aralık 1972 - 11 Kasım 1975
Hükümdar II. Elizabeth
Yardımcı Lance Barnard (1972–1974)
Jim Cairns (1974–1975)
Frank Crean (1975)
Yerine geldiğiWilliam McMahon
Yerine gelenMalcolm Fraser
Kişisel bilgiler
Doğum 11 Temmuz 1916(1916-07-11)
Kew, Melbourne, Avustralya
Ölüm 21 Ekim 2014 (98 yaşında)
Partisi Avustralya İşçi Partisi
Evlilik(ler) Margaret Whitlam
Çocuk(lar) Tony, Nicholas, Stephen ve Catherine
Yaşadığı yer Elizabeth Bay, Yeni Güney Galler
Bitirdiği okul Sidney Üniversitesi
Mesleği Avukat
İmzası
Askerî hizmeti
Hizmet yılları 1941–1945
Rütbesi Hava Yüzbaşısı
Birimi Avustralya Kraliyet Hava Kuvvetleri
Çatışma/savaşları II. Dünya Savaşı

Edward Gough Whitlam, AC, QC (11 Temmuz 1916 - 21 Ekim 2014), 21. Avustralya Başbakanı olarak görev yapan Avustralyalı politikacı ve avukattır. Whitlam, 1972 seçimlerinde Avustralya İşçi Partisi ile iktidara geçti ve 1974 seçimlerinde de iktidarı korumayı başardı. 1975 Avustralya anayasa krizinin doruğunda Genel Vali Sir John Kerr tarafından görevden alındı. Whitlam, görevi bu şekilde sona eren tek başbakandır.

1952 yılında Temsilciler Meclisi'nde Avustralya İşçi Partisi üyesi olarak Parlamento'ya girdi. 1960 yılında İşçi Partisi'nin genel başkan yardımcısı seçildi. Partinin genel başkanı Arthur Calwell emekliye ayrıldıktan sonra 1967 yılında liderliği kabul etti ve muhalefet lideri oldu. 1969 seçimlerini az bir farkla kaybettikten sonra, 1972 seçimlerinde Liberal-Ulusal koalisyon hükûmetinin 23 yıllık iktidarını sona erdirerek İşçi Partisi'ni zafere ulaştırdı.

Başbakan olduğu dönemde zorunlu askerliğin ve idam cezasının ortadan kaldırılması, evrensel sağlık hizmetleri, üniversitelerde ücretsiz eğitim ve adli yardım programları dahil olmak üzere çok sayıda yeni program ve politika değişiklikleri uyguladı. Düşük çoğunlukla 1974 seçimlerini kazandı. Senato'da kontrolü tutan muhalefet, hükûmet skandallarından ve kötüye giden ekonomiden cesaret alarak Whitlam'a meydan okudu. 1975 yılında, ödeneklere ilişkin yasa tasarılarının meclisten geçme sürecinde haftalarca süren kilitlenme, Whitlam'ın Kerr tarafından görevden alınması ve muhalefet lideri Malcolm Fraser'in geçici süreliğine Başbakan olarak atanması ile çözüldü. İşçi Partisi, 1975 seçimlerini ezici bir farkla kaybetti.

1977 seçimlerinde İşçi Partisi tekrar yenilgiye uğrayınca Whitlam liderlikten istifa etti ve 1978 yılında Parlamento'yu bıraktı. 1983 yılında Hawke hükûmetinin iktidara gelişiyle UNESCO büyükelçisi olarak görev yaptı ve kamusal yaşamda da doksanlı yaşlara kadar aktif rol aldı. Görevden alınmasının koşulları ve hükûmetinin mirası, Avustralya siyasi söyleminin parçası olmaya devam etmektedir.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Derviş Eroğlu</span> 3. KKTC cumhurbaşkanı

Derviş Eroğlu eski Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı, 1985-1994, 1996-2004 ve 2009-2010 yılları arası başbakanlık yapmış Kıbrıs Türkü siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Jens Stoltenberg</span> 34. Norveç başbakanı (2000-2001 & 2005-2013)

Jens Stoltenberg,, Norveçli siyasetçi ve NATO'nun 13. Genel Sekreteri.

<span class="mw-page-title-main">François Mitterrand</span> 21. Fransa cumhurbaşkanı

François Maurice Adrien Marie Mitterrand Fransız siyasetçi, 1981-1995 yılları arasında iki dönem görev yapan Fransa cumhurbaşkanı. Beşinci Cumhuriyet'in kuruluşundan (1958) sonra Sosyalist Parti'den seçilen ilk cumhurbaşkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ramsay MacDonald</span> Birleşik Krallığın Başbakanı (1929-1935)

James Ramsay MacDonald Büyük Britanyalı siyasetçi, Birleşik Krallık'ın İşçi Partili ilk başbakanı.

İşçi Partisi, 20. yüzyılın ilk yıllarından beri Birleşik Krallık'ta sol kanadın en büyük siyasi partisidir.

Gölge kabine veya gölge hükûmet, İngiliz Westminster yönetim sisteminde Ana Muhalefet partisinin Liderinin önderliğinde söz konusu partinin üst düzey sözcülerinden oluşan ve her biri iktidar partisinin yönetimdeki bakanlarının birine alternatif (gölge) oluşturan, kendileri iktidar olursa iktidar partisinin belli bir konuda yaptığı uygulamadan farklı olarak ne şekilde davranacaklarını belirten üyeler topluluğudur.

<span class="mw-page-title-main">Gordon Brown</span> Birleşik Krallık başbakanı (2007–2010)

James Gordon Brown Birleşik Krallık'ın eski başbakanı, İşçi Partisi'nin eski lideri ve Britanyalı devlet adamıdır. 1997 ile 2007 yılları arasında Tony Blair'in hükûmetinde Maliye Bakanlığı yaptı.

Hükûmet başkanı veya hükûmetin başı, egemen bir devletin, federasyonel bir devletin veya özerk bir bölgenin yürütme organında en yüksek veya ikinci en yüksek yetkili kişidir. Genellikle bir kabineyi, bakanları veya sekreterleri yöneten ve yönetim departmanlarını yönlendiren bir grup olarak da kabine toplantılarına başkanlık eder. Diplomasi alanında, "hükümet başkanı" terimi, "devlet başkanı"ndan ayrılır, ancak bazı ülkelerde, örneğin Amerika Birleşik Devletleri'nde veya Türkiye'de aynı kişi olabilir.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Demokrasi (Yunanistan)</span>

Yeni Demokrasi, merkez sağ Yunan siyasi partisi. 1974'te kurulduktan sonra Yunan siyasetinde etkili olan parti, günümüzde iktidar partisidir.

<span class="mw-page-title-main">Ed Miliband</span> İngiliz siyasetçi (d. 1969)

Edward Miliband bir Birleşik Krallık politikacısıdır. 2005'ten itibaren Avam Kamarası'nda "Doncaster North" seçim bölgesinden milletvekilliği yapmaktadır. 2007-2010 döneminde Birleşik Krallık Başbakanı olan Gordon Brown'ın hükûmetinde bakanlık yapmıştır. 25 Eylül 2010'da İşçi Partisi Başkanı seçilmiştir ve Avam Kamarası'nda ana muhalefet partisi lideri olarak görev yapmıştır. 2015 Birleşik Krallık genel seçimlerinde partisinin aldığı kötü sonuçların ardından parti başkanlığı görevinden ayrılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Evangelos Venizelos</span> Yunan siyasetçi

Evangelos Venizelos, , bir Yunan siyasetçi. 17 Haziran 2011 - 21 Mart 2012 tarihlerinde Yunanistan Maliye Bakanı ve Başbakan Yardımcısı idi. Selanik ilk seçim bölgesi'nde Panhelenik Sosyalist Hareketi Partisinin (PASOK) Meclis üyesidir. Evangelos Venizelos Selanik Aristoteles Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Profesörüdür. 18 Mart 2012 tarihinde Venizelos, PASOK Başkanı Yorgo Papandreu'nun yerine rakipsiz olarak seçildi ve Mayıs 2012 Yunanistan genel seçimlerinde parti lideri oldu. 25 Haziran 2013 tarihinde Yunanistan Dışişleri Bakanı ve Başbakan yardımcısı oldu ve Ocak 2015'e dek bu görevi sürdürdü.

<span class="mw-page-title-main">Gro Harlem Brundtland</span> 29. Norveç başbakanı (1981 & 1986-1989 & 1990-1996)

Gro Harlem Brundtland Norveçli siyasetçi. Norveç'in ilk kadın başbakanı.

<span class="mw-page-title-main">Joop den Uyl</span> Hollanda başbakan (1919-1987; hd. 1973-1977)

Joop den Uyl Hollanda eski başbakanı.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan'da siyaset</span>

Azerbaycan'da siyaset yarı başkanlık cumhuriyeti çerçevesinde gerçekleşirken, Azerbaycan Cumhurbaşkanı Devlet başkanı'dır, Azerbaycan'ın Başbakanı'sa, hükûmet başkanlığı yapıyor. İcra gücü cumhurbaşkanı ve hükûmet tarafından uygulanmaktadır. Yasama yetkisi hem hükûmet hem de parlamentoya aittir. Yargı — yürütme ve yasama organından bağımsızdır.

İşçi Partisi (Maltaca: Partit Laburista) veya eskiden bilinen adıyla Malta İşçi Partisi (MLP), Malta'da sosyal demokrat bir siyasi partidir. Milliyetçi Parti'nin (PN) yanı sıra, İşçi Partisi Malta'daki iki büyük çağdaş siyasi partiden biridir. Mart 2013 genel seçimlerinden bu yana parti, Malta Temsilciler Meclisinde çoğunluktaki parti oldu. İşçi Partisi, Avrupa Sosyalistler Partisi'nin bir üyesidir ve Aralık 2014'e kadar Sosyalist Enternasyonal'in bir üyesiydi. Parti, yapısına göre demokratik sosyalisttir.

Liderlik seçimi, çeşitli ülkelerde siyasi bir parti üyelerinin partinin liderini belirlemek için yaptığı bir siyasi yarışmadır.

<span class="mw-page-title-main">John Curtin</span> Avustralyalı siyasetçi (1885 – 1945)

John Curtin, Avustralyalı politikacı. 1941'den 1945'teki ölümüne kadar Avustralya'nın 14. Başbakanı olarak görev yaptı. Ülkeyi, son birkaç olay hariç, II. Dünya Savaşı'nda Pasifik Cephesi savaşı süresi boyunca yönetti. 1935'ten 1945'e kadar Avustralya İşçi Partisi'nin (ALP) lideri ve Gough Whitlam'a kadar en uzun süre hizmet veren lideriydi. Curtin'in liderlik becerileri ve kişisel karakteri, siyasi çağdaşları tarafından beğenildi. Sık sık Avustralya'nın en büyük başbakanlarından biri olarak anılıyor.

<span class="mw-page-title-main">Frank Forde</span> Avustralyalı siyasetçi (1890 – 1983)

Francis Michael Forde 6-13 Temmuz 1945 tarihleri arasında Avustralya'nın başbakanı olarak görev yapan Avustralyalı bir politikacıydı. 1932'den 1946'ya kadar Avustralya İşçi Partisi'nin (ALP) genel başkan yardımcısıydı. John Curtin'in ölümünden sonra bekçi sıfatıyla başbakan olarak görev yapmıştır ve Avustralya tarihinde en kısa süre görev yapan başbakanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Paul Keating</span> Avustralyalı siyasetçi (d. 1944)

Paul John Keating, 1991'den 1996'ya kadar Avustralya'nın 24. başbakanı olan ve Avustralya İşçi Partisi'nin (ALP) lideri olarak görev yapan Avustralyalı eski bir politikacı ve sendikacıdır. Daha önce 1983'ten 1991'e kadar Hawke hükûmetinde ve 1990'dan 1991'e kadar Avustralya başbakan yardımcısı olarak Avustralya saymanıydı.

Siyasal sistemde, bir parti lideri, siyasi partisinin ya yasama organına ya da seçmenlere karşı resmi temsilcisidir. Ülkeye bağlı olarak, siyasi bir partinin "lideri" olarak halk arasında bahsedilen kişi, resmi olarak parti başkanı, genel sekreter veya en yüksek siyasi makam olabilir.